Mest lesið

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
2

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar
3

Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

·
Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar
4

Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

·
Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs
5

Ágústa Arna Sigurdórsdóttir

Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs

·
Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu
6

Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu

·
Nei, nei og aftur nei!
7

Illugi Jökulsson

Nei, nei og aftur nei!

·
Stundin #101
September 2019
#101 - September 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 4. október.

„Ekkert annað en launaþjófnaður“

Halldór Grönvold hjá ASÍ og Drífa Snædal hjá Starfsgreinasambandinu líta félagsleg undirboð hestaleigufyrirtækja, sem Stundin fjallaði um í nýjasta tölublaði, alvarlegum augum.

„Ekkert annað en launaþjófnaður“
johannpall@stundin.is

Halldór Grönvold, aðstoðarframkvæmdarstjóri ASÍ, segir að félagslegu undirboðin hjá hestaleigum sem Stundin fjallaði um í nýjasta tölublaði séu skólabókardæmi um brotastarfsemi sem sé alltof algeng í ferðaþjónustu á Íslandi. 

Drífa Snædal, framkvæmdastjóri Starfsgreinasambands Íslands, er sama sinnis og segir sambandið hafa verulegar áhyggjur af félagslegum undirboðum hjá hestaleigufyrirtækjum. 

Umfangið er gríðarlegt, en upplýsingar sem Stundin aflaði frá hestaleigum benda til þess að sum fyrirtækjanna spari sér tugi milljóna á hverju ári með því að notfæra sér ódýrt erlent vinnuafl, sjálfboðaliða og fólk í ólaunaðri vinnu, og öðlist þannig gríðarlegt samkeppnisforskot gagnvart þeim fyrirtækjum sem fylgja lögum og greiða starfsfólki samkvæmt kjarasamningum. 

„Í raun er þetta ekkert annað en launaþjófnaður,“ segir Halldór Grönvold og bendir á að ólíkt því sem tíðkast víða annars staðar séu kjarasamningar á Íslandi lágmarksréttindi samkvæmt lögum. Það að fylgja þeim ekki feli í sér launaþjófnað.

Birtingarmyndirnar séu einkum þrenns konar. „Í fyrsta lagi eru greidd laun langt undir kjarasamningum, það er ein myndin. Önnur myndin er þegar starfsmenn eru ráðnir sem sjálfboðaliðar en látnir vinna störf sem kjarasamningar gilda um. Í þriðja lagi er algengt að menn skýli sér á bak við að fólk komi í einhvers konar starfsnám eða starfsþjálfun. Í grunninn er þetta ekkert annað en brotastarfsemi, því um þessi störf gilda kjarasamningar og kjarasamningar kveða á um lágmarksréttindi varðandi laun og önnur starfskjör. Allt annað er með öllu ólíðandi.“

„Í grunninn er þetta ekkert
annað en brotastarfsemi“

Samkvæmt íslenskum lögum eru sjálfboðastörf einungis réttlætanleg þegar um er að ræða vinnu fyrir mannúðar- eða hjálparsamtök, verkefni sem lúta að náttúruvernd eða störf sem ellegar væru ekki unnin. Um önnur störf gilda ákvæði kjarasamninga. Ólaunuð vinna við „efnahagslega starfsemi“ – það er framleiðslu og sölu á vöru eða þjónustu á markaði, oftast í hagnaðarskyni og í samkeppni við fyrirtæki í sömu atvinnustarfsemi – felur hins vegar í sér óásættanleg undirboð. 

Halldór segir mörg dæmi um að fólki sem hefur starfað á launum hjá ferðaþjónustufyrirtækjum sé rutt út og ungt fólk, ólaunað eða á launum langt undir kjarasamningum, tekið inn í staðinn. „Þetta kemur líka auðvitað niður á þeim fyrirtækjum sem starfa heiðarlega, þeirra samkeppnisstaða verður óásættanleg. Loks er verið að hafa af tekjur af samfélaginu, því það fylgir þessari brotastarfsemi að ekki eru greiddir skattar og skyldur til að halda uppi samneyslunni.“

Hann bendir á að oft setji strik í reikninginn að ungt fólk sem kemur til Íslands til að sinna ólaunaðri vinnu sjái ekki ástæðu til að sækja rétt sinn. Auk þess séu starfsmenn gjarnan ótryggðir og átti sig ekki á því hvaða staða kemur upp ef þeir slasast við vinnu. 

En hvað er til ráða? „Í fyrsta lagi þarf að upplýsa fólk um réttindi þess, bæði atvinnurekendur og launamenn, um þær reglur sem gilda hérna svo menn geti ekki skákað í skjóli þess að segjast ekki vita betur. Í öðru lagi þarf að reyna að fá einstaklingana sem er brotið á til að koma fram fyrir skjöldu og sækja rétt sinn. Í þriðja lagi höfum við, okkar fulltrúar, heimild til að fara inn á vinnustaði og fá upplýsingar um ráðningarsamninga, launaseðla og vinnuskýrslur og kanna hvort verið sé að efna kjarasamninga. Ríkisskattstjóri hefur auðvitað ríkari heimildir til að fara yfir bókhald fyrirtækjanna, og það hlýtur að koma til kasta þess embættis þegar menn stunda einbeitta brotastarfsemi. Embættið áætlaði fyrir nokkrum árum að ríkið færi á mis við um 80 milljarða á ári vegna skattaundanskota og það er alveg ljóst að verulegur hluti af þessu á sér stað í ferðaþjónustunni þar sem er mjög mikið um launaþjófnað.“ 

Drífa Snædal hjá Starfsgreinasambandinu segir að sambandið hafi haft sérstakar áhyggjur af þessum geira.

„Því þarna er oft spilað inn á að það sé eftirsóknarvert að fá að umgangast íslenska hestinn, jafnvel svo eftirsóknarvert að það þurfi ekki að greiða fólki laun fyrir að vinna við það,“ segir hún í samtali við Stundina. 

Hún bendir á að ólaunuð vinna er sjaldan talin fram til skatts. „Svo á auðvitað að gefa hlunnindi upp til skatts, svo þarna er líklega verið að svíkja sameiginlega sjóði um háar fjárhæðir.“ Þá séu tryggingamál starfsfólk áhyggjuefni. 

Starfsmenn séu ekki skyldutryggðir og hestaleigurnar geti bakað sér skaðabótaskyldu þegar starfsmenn slasast. „Fyrirtækin eru að leika sér að eldinum, varðandi laun, gagnvart skattinum og gagnvart tryggingum starfsfólks. Ef manneskja örkumlast er fyrirtækið skaðabótaskylt gagnvart öllum skaðanum og tekjumissinum og það eru fordæmi fyrir því að háar fjárhæðir lendi á fyrirtækjunum. En fyrst og fremst er þessi starfsemi, ólaunaða vinnan, svik við fólkið sem þarna starfar og samfélagið allt.“ 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
2

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar
3

Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

·
Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar
4

Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

·
Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs
5

Ágústa Arna Sigurdórsdóttir

Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs

·
Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu
6

Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu

·

Mest deilt

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Bergþór gerður að nefndarformanni með tveimur atkvæðum – Fulltrúar annarra flokka sátu hjá
2

Bergþór gerður að nefndarformanni með tveimur atkvæðum – Fulltrúar annarra flokka sátu hjá

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
3

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Nei, nei og aftur nei!
4

Illugi Jökulsson

Nei, nei og aftur nei!

·
Jaðarskattar lágtekjufólks miklu hærri á Íslandi en í öðrum OECD-ríkjum
5

Jaðarskattar lágtekjufólks miklu hærri á Íslandi en í öðrum OECD-ríkjum

·
Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar
6

Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

·

Mest deilt

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Bergþór gerður að nefndarformanni með tveimur atkvæðum – Fulltrúar annarra flokka sátu hjá
2

Bergþór gerður að nefndarformanni með tveimur atkvæðum – Fulltrúar annarra flokka sátu hjá

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
3

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Nei, nei og aftur nei!
4

Illugi Jökulsson

Nei, nei og aftur nei!

·
Jaðarskattar lágtekjufólks miklu hærri á Íslandi en í öðrum OECD-ríkjum
5

Jaðarskattar lágtekjufólks miklu hærri á Íslandi en í öðrum OECD-ríkjum

·
Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar
6

Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

·

Mest lesið í vikunni

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Sjálflærði ljósmyndarinn frá Moldóvu  sem er einn af skattakóngum Íslands
2

Sjálflærði ljósmyndarinn frá Moldóvu sem er einn af skattakóngum Íslands

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
3

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar
4

Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

·
Veittist að konum og beraði á sér kynfærin í háskólanum
5

Veittist að konum og beraði á sér kynfærin í háskólanum

·
Frosti: „Hneyksli“ að ECT-samningurinn hafi ekki verið borinn undir Alþingi
6

Frosti: „Hneyksli“ að ECT-samningurinn hafi ekki verið borinn undir Alþingi

·

Mest lesið í vikunni

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Sjálflærði ljósmyndarinn frá Moldóvu  sem er einn af skattakóngum Íslands
2

Sjálflærði ljósmyndarinn frá Moldóvu sem er einn af skattakóngum Íslands

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
3

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar
4

Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

·
Veittist að konum og beraði á sér kynfærin í háskólanum
5

Veittist að konum og beraði á sér kynfærin í háskólanum

·
Frosti: „Hneyksli“ að ECT-samningurinn hafi ekki verið borinn undir Alþingi
6

Frosti: „Hneyksli“ að ECT-samningurinn hafi ekki verið borinn undir Alþingi

·

Nýtt á Stundinni

Þegar nasisminn nam land

Illugi Jökulsson

Þegar nasisminn nam land

·
Annað andlit  – sama röddin

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Annað andlit – sama röddin

·
Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

·
Hefur unnið að sáttum fyrir hönd forsætisráðuneytisins en hafnar því að lögregla hafi beitt harðræði

Hefur unnið að sáttum fyrir hönd forsætisráðuneytisins en hafnar því að lögregla hafi beitt harðræði

·
Kona féll fram af svölum

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Kafli 1: Allt verður breytt en samt ekki

Alma Mjöll Ólafsdóttir

Kafli 1: Allt verður breytt en samt ekki

·
Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

·
Nei, nei og aftur nei!

Illugi Jökulsson

Nei, nei og aftur nei!

·
Börnin mín eiga rétt á framtíð!

Hjalti Hrafn Hafþórsson

Börnin mín eiga rétt á framtíð!

·
Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu

Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu

·
Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs

Ágústa Arna Sigurdórsdóttir

Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs

·
Stjórnmálamenn sýni aðgát þegar fjármálaöflin þrýsta á léttara regluverk

Stjórnmálamenn sýni aðgát þegar fjármálaöflin þrýsta á léttara regluverk

·