Mest lesið

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld
1

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld

Á milli okkar er strengur
2

Á milli okkar er strengur

Frelsaði sig frá fortíðinni
3

Frelsaði sig frá fortíðinni

Vara við sprengihættu hjá tíu brugghúsum
4

Vara við sprengihættu hjá tíu brugghúsum

Mjólk jórturdýra gefin börnum í þúsundir ára
5

Mjólk jórturdýra gefin börnum í þúsundir ára

Doktorsnemar hrekjast frá Íslandi
6

Doktorsnemar hrekjast frá Íslandi

Bolsonaro vefur Brasilíu um fingur sér
7

Bolsonaro vefur Brasilíu um fingur sér

Stundin #104
Nóvember 2019
#104 - Nóvember 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 13. nóvember.

Sigríður þrengdi að réttindum hælisleitenda sama dag og hún fékk stuðning frá þingmönnum Vinstri grænna

„Þannig virðist vera gert ráð fyrir að börn sem eru haldin sjúkdómi sem ekki nær þeim alvarleikaþröskuldi að teljast skyndilegur og lífshættulegur skuli endursend til viðtökuríkis.“

Sigríður þrengdi að réttindum hælisleitenda sama dag og hún fékk stuðning frá þingmönnum Vinstri grænna
johannpall@stundin.is

Ný reglugerð Sigríðar Andersen dómsmálaráðherra sem birtist á vef Stjórnartíðinda þann 14. mars síðastliðinn felur í sér að hert er umtalsvert á skilyrðum þess að stjórnvöld geti tekið umsóknir hælisleitenda til efnismeðferðar vegna heilsufarsástæðna. 

Í reglugerðinni er því meðal annars slegið föstu að heilsufar hælisleitenda skuli hafi „takmarkað vægi“ nema ákveðin skilyrði séu uppfyllt, til dæmis að þeir glími við „mikil og alvarleg veikindi, svo sem skyndilegan og lífshættulegan sjúk­dóm og meðferð við honum [sé] aðgengileg hér á landi en ekki í viðtökuríki“.

Rauði krossinn gagnrýnir reglugerðina harðlega og bendir á að hertu skilyrðin ná bæði til fullorðinna og barna. „Þannig virðist vera gert ráð fyrir að börn sem eru haldin sjúkdómi sem ekki nær þeim alvarleikaþröskuldi að teljast skyndilegur og lífshættulegur skuli endursend til viðtökuríkis, jafnvel þó að foreldrar barnsins muni þurfa að greiða fyrir meðferð við sjúkdómnum í viðtökuríki, án þess að frekara mat fari fram á einstaklingsbundnum aðstæðum barnsins,“ segir í umsögn Rauða krossins um reglugerð Sigríðar.

Athygli vekur að Sigríður Andersen samþykkti reglugerðina þann 6. mars síðastliðinn, sama dag og hún varðist vantrausti á Alþingi og fékk stuðning frá níu af ellefu þingmönnum Vinstri grænna, flokks sem hefur talað fyrir mannúð í flóttamannamálum. 

Þrátt fyrir að Sigríður Andersen hafi áður beitt sér af hörku gegn réttarbótum fyrir hælisleitendur og átt frumkvæði að lagabreytingum sem þrengja að réttindum þeirra lýsti nær allur þingflokkur Vinstri grænna yfir stuðningi við áframhaldandi setu hennar á ráðherrastóli, þar sem hún fer meðal annars með málefni flóttamanna og mannréttinda í ríkisstjórn. 

Síðasta haust samþykkti Alþingi breytingar á útlendingalögum sem fólu í sér styttri málsmeðferðartíma í málum er varða börn og barnafjölskyldur. Sjálfstæðisflokkurinn, með Sigríði Andersen í fararbroddi, lagðist gegn frumvarpinu meðan allir aðrir flokkar á Alþingi sameinuðust um breytingarnar. 

Í greinargerð sem fylgdi frumvarpinu var sá vilji löggjafans áréttaður sérstaklega að ávallt skyldi taka hælisumsóknir til efnismeðferðar ef hælisleitendur væru í sérstaklega viðkvæmri stöðu, sbr. 6. tölul. 3. gr. laga um útlendinga. 

Rauði krossinn bendir á að í kjölfarið mátti greina breytingar á túlkun stjórnvalda á 2. mgr. 36. gr. útlendingalaga. Þannig komst kærunefnd útlendingamála að þeirri niðurstöðu í úrskurðum sem féllu eftir gildistöku breytingarlaganna að ummæli í lögskýringargögnum gæfu með nægilega skýrum hætti til kynna að viðkvæm staða umsækjanda skyldi hafa aukið vægi andspænis sjónarmiðum sem tengjast meðal annars skilvirkni við meðferð umsókna og mikilvægis samvinnu Dyflinnarsamstarfsins. 

Ný reglugerð Sigríðar Andersen virðist vera tilraun til að hverfa frá ofangreindri þróun, takmarka möguleika stjónrvalda til túlkunar á sérstökum ástæðum og draga úr vægi þess hvort hælisleitendur eru í viðkvæmri stöðu við mat á því hvort taka skuli umsóknir þeirra til meðferðar. 

Í reglugerðinni er jafnframt tekið sérstaklega fram að óheimilt sé með öllu að „líta til athafna umsækjanda eða afleiðinga þeirra athafna sem hafa þann tilgang að setja þrýsting á stjórnvöld við ákvarðanatöku“ og hungurverkföll nefnd sem dæmi.

Rauði krossinn bendir á að í nýju reglugerðinni eru settar fram viðmiðunarreglur um hvað sé átt við með sérstökum ástæðu sem fela í sér strangari kröfur en gerðar eru í lögum um útlendinga. Í reglugerðinni sé t.d. gerð krafa um „alvarlega mismunun í viðtökuríki“ meðan einungis er talað um „mismunun“ í greinargerðinni sem fylgdi útlendingalögunum. 

Þá er bent á að hingað til hafi verið lagt einstaklingsbundið mat á heilsu umsækjenda og hvaða áhrif endursending hafi á heilsu þeirra, óháð því hvort heilbrigðiskerfi í viðtökuríki er í stakk búið til að veita viðkomandi fullnægjandi meðferð. Nýja reglugerðin taki hins vegar fram í dæmaskyni að þeir einstaklingar sem geti fallið þarna undir séu umsækjendur sem glíma við „mikil og alvarleg veikindi“, auk þess sem gerð er krafa um „skyndilegan og lífshættulegan sjúkdóm“ og að meðferð við honum sé aðgengileg hér á landi en ekki í viðtökuríki. Þá kemur fram að fyrir utan þær heilsufarsástæður sem taldar eru uppi í dæmaskyni hafi heilsufar umsækjanda takmarkað vægi við mat á því hvort umsókn hans verði tekin til efnislegrar meðferðar hér á landi nema ástæðan sé talin það einstaklingsbundin og sérstök að ekki verði fram hjá henni litið. 

„Rauði krossinn telur að með setningu jafn þröngra skilyrða vegna heilsufarsástæðna séu stjórnvöld að stíga skref aftur á við í framkvæmd þar sem líkur eru á að heilstætt mat á aðstæðum einstaklinga í leit að alþjóðlegri vernd verður gefið minna vægi,“ segir í greinargerðinni. „Þá gerir Rauði krossinn sérstaka athugasemd við ákvæði reglugerðarinnar um að meðferð teljist ekki óaðgengileg þótt greiða þurfi fyrir hana. Rétt er að hafa í huga að þeir einstaklingar sem falla undir c-lið 2. mgr. 36. gr. útlendingalaga eru umsækjendur um alþjóðlega vernd sem annað hvort bíða eftir svari eða hafa þegar fengið synjun á umsókn sinni. Möguleikar þeirra til að afla sér tekna eru verulega skertir og ekki hægt að gera þá kröfu að þeir greiði fyrir nauðsynlega heilbrigðisþjónustu.“ Almennt gangi efni reglugerðarinnar gegn almennri túlkun og skýringu á lögum um útlendinga, feli í sér afturför og skerðingu á réttindum umsækjenda um alþjóðlega vernd. 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld
1

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld

Á milli okkar er strengur
2

Á milli okkar er strengur

Frelsaði sig frá fortíðinni
3

Frelsaði sig frá fortíðinni

Vara við sprengihættu hjá tíu brugghúsum
4

Vara við sprengihættu hjá tíu brugghúsum

Mjólk jórturdýra gefin börnum í þúsundir ára
5

Mjólk jórturdýra gefin börnum í þúsundir ára

Doktorsnemar hrekjast frá Íslandi
6

Doktorsnemar hrekjast frá Íslandi

Bolsonaro vefur Brasilíu um fingur sér
7

Bolsonaro vefur Brasilíu um fingur sér

Mest deilt

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld
1

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld

Hin raunverulega stjórnarskrá Íslands
2

Listflakkarinn

Hin raunverulega stjórnarskrá Íslands

Frelsaði sig frá fortíðinni
3

Frelsaði sig frá fortíðinni

Selurinn Snorri-minningargrein
4

Listflakkarinn

Selurinn Snorri-minningargrein

Á milli okkar er strengur
5

Á milli okkar er strengur

„Konur eru ekkert minna áberandi en karlkyns höfundar í dag – nema síður sé“
6

„Konur eru ekkert minna áberandi en karlkyns höfundar í dag – nema síður sé“

Mest deilt

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld
1

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld

Hin raunverulega stjórnarskrá Íslands
2

Listflakkarinn

Hin raunverulega stjórnarskrá Íslands

Frelsaði sig frá fortíðinni
3

Frelsaði sig frá fortíðinni

Selurinn Snorri-minningargrein
4

Listflakkarinn

Selurinn Snorri-minningargrein

Á milli okkar er strengur
5

Á milli okkar er strengur

„Konur eru ekkert minna áberandi en karlkyns höfundar í dag – nema síður sé“
6

„Konur eru ekkert minna áberandi en karlkyns höfundar í dag – nema síður sé“

Mest lesið í vikunni

Allir bara að vinna vinnuna sína
1

Bragi Páll Sigurðarson

Allir bara að vinna vinnuna sína

Varð fyrir torkennilegum veikindum sem hann losnar ekki við
2

Við erum hér líka

Varð fyrir torkennilegum veikindum sem hann losnar ekki við

Þið brugðust!
3

Hallgrímur Helgason

Þið brugðust!

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld
4

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld

Sigraðist á stjórnlausum ótta við dauðann
5

Sigraðist á stjórnlausum ótta við dauðann

Á milli okkar er strengur
6

Á milli okkar er strengur

Mest lesið í vikunni

Allir bara að vinna vinnuna sína
1

Bragi Páll Sigurðarson

Allir bara að vinna vinnuna sína

Varð fyrir torkennilegum veikindum sem hann losnar ekki við
2

Við erum hér líka

Varð fyrir torkennilegum veikindum sem hann losnar ekki við

Þið brugðust!
3

Hallgrímur Helgason

Þið brugðust!

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld
4

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld

Sigraðist á stjórnlausum ótta við dauðann
5

Sigraðist á stjórnlausum ótta við dauðann

Á milli okkar er strengur
6

Á milli okkar er strengur

Nýtt á Stundinni

Hin raunverulega stjórnarskrá Íslands

Listflakkarinn

Hin raunverulega stjórnarskrá Íslands

Morð á konum og/eða stuldur á rabarbara

Hermann Stefánsson

Morð á konum og/eða stuldur á rabarbara

Vara við sprengihættu hjá tíu brugghúsum

Vara við sprengihættu hjá tíu brugghúsum

Upplýsingar og jöfnuður

Heiða Björg Hilmisdóttir

Upplýsingar og jöfnuður

Trúfélög spöruðu 340 milljónir í fasteignaskatt

Trúfélög spöruðu 340 milljónir í fasteignaskatt

Doktorsnemar hrekjast frá Íslandi

Doktorsnemar hrekjast frá Íslandi

Stórfengleg frásögn án landamæra

Lífsgildin

Stórfengleg frásögn án landamæra

Hamingjan er hringrás

Hamingjan er hringrás

Hefði Rómaveldi getað tórt undir ægishjálmi Húna?

Illugi Jökulsson

Hefði Rómaveldi getað tórt undir ægishjálmi Húna?

Loftgæði - áhrif á andlega heilsu og líðan

Loftgæði - áhrif á andlega heilsu og líðan

Frelsaði sig frá fortíðinni

Frelsaði sig frá fortíðinni

Berlín, 9 nóvember 1938 og 1989

Stefán Snævarr

Berlín, 9 nóvember 1938 og 1989