Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

Bæta kjör sín umfram almenning

Ís­lensk­ir þing­menn eru launa­hæstu þing­menn­irn­ir á Norð­ur­lönd­um og hafa hækk­að langt um­fram al­menn­ing í laun­um und­an­far­in ár og ára­tugi. Þeir brjóta regl­ur um þing­far­ar­kostn­að og taka sér meira fé úr rík­is­sjóði en regl­urn­ar segja til um án þess að vera dregn­ir til ábyrgð­ar.

Ís­lensk­ir þing­menn eru launa­hæstu þing­menn­irn­ir á Norð­ur­lönd­um og hafa hækk­að langt um­fram al­menn­ing í laun­um und­an­far­in ár og ára­tugi. Þeir brjóta regl­ur um þing­far­ar­kostn­að og taka sér meira fé úr rík­is­sjóði en regl­urn­ar segja til um án þess að vera dregn­ir til ábyrgð­ar.

Íslenskir þingmenn fá hærra þingfararkaup en þingmenn í Svíþjóð, Noregi og Finnlandi. Laun þeirra eru svipuð og hjá dönskum þingmönnum, nokkru lægri en hjá breskum þingmönnum og mun lægri en tíðkast í Þýskalandi. 

Þetta er niðurstaðan þegar grunnlaun þingmanna í Evrópuríkjum eru borin saman miðað við kaupmáttarjöfnuð. Ef litið er til grunnlauna þingmanna á gengi íslensku krónunnar í janúar 2018 án kaupmáttarjöfnunar eru íslenskir þingmenn hins vegar langlaunahæstu þingmenn Norðurlandanna.

Stuðst er við síðarnefndu aðferðina í nýlegri skýrslu starfshóps sem ríkisstjórnin skipaði um málefni kjararáðs. Út frá þeim mælikvarða eru mánaðarleg grunnlaun íslenskra þingmanna 263 þúsund krónum hærri en grunnlaun sænskra þingmanna og 186 þúsund krónum hærri en laun danskra kollega þeirra. Er íslenska þingfararkaupið 75 prósentum hærra en meðalþingfararkaup í ríkjum Evrópusambandsins. 

Hneykslunaralda fór um íslenskt samfélag þegar Kjararáð hækkaði laun alþingismanna um rúmlega 44 prósent í einu skrefi, eða um 338 þúsund krónur á mánuði, þann 29. október 2016. Forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson, hvatti þingheim til að hnekkja ákvörðuninni með lagasetningu og ákvað að gefa launahækkunina sem féll honum sjálfum í skaut til góðgerðamála. 

Alþingi lét hins vegar ákvörðun Kjararáðs standa. Þannig nema nú mánaðarlegar launagreiðslur þingmanna 1.101 þúsund krónum og eru 65 prósentum hærri en meðallaun Íslendinga.

Launahækkunin var réttlætt á þeim forsendum að með henni væri verið að leiðrétta kjör þingmanna til samræmis við almenna launaþróun. Raunin er hins vegar sú að laun þingmanna hafa hækkað langt umfram laun almennings í landinu. 

Þingfararkaup hækkaði um 133,6 prósent á tímabilinu 2006 til 2016. Á sama tíma hækkaði launavísitala Hagstofunnar um 106,9 prósent. Ef litið er lengra aftur í tímann kemur í ljós að þingfararkaup hækkaði um 639 prósent á tímabilinu 1989 til 2016 á meðan launavísitalan hækkaði um 455 prósent. 

Þannig hefur stjórnmálastéttin fengið kjarabætur langt umfram almenning undanfarin ár og áratugi. Eftir launahækkunina í október 2016 og tregðu þingmanna til að hnekkja ákvörðun Kjararáðs eru Íslendingar sú Norðurlandaþjóð sem státar af launahæstu þingmönnunum og jafnframt launahæstu ráðherrunum. 

Þingmenn tóku sér meira en þeir máttu

Gott þingfararkaup og föst endurgreiðsla starfs- og ferðakostnaðar virðist þó ekki duga öllum þingmönnum. Undanfarnar vikur hafa komið fram upplýsingar sem varpa nýju ljósi á hve frjálslega einstakir þingmenn hafa umgengist reglur um þingfararkostnað. 

 

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð tvær fríar áskriftargreinar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Ráðuneyti sendi skrifstofustjóra í leyfi: „Starfsmaðurinn átti sjálfur frumkvæði að því að setja umrædda beiðni fram“
FréttirLaxeldi

Ráðu­neyti sendi skrif­stofu­stjóra í leyfi: „Starfs­mað­ur­inn átti sjálf­ur frum­kvæði að því að setja um­rædda beiðni fram“

At­vinnu­vega- og ný­sköp­un­ar­ráðu­neyt­ið seg­ir að fyrr­ver­andi skrif­stofu­stjór­inn Jó­hann Guð­munds­son hafi ekki feng­ið skip­un um að skipta sér af birt­ingu nýrra laga um fisk­eldi.
Nafnlausu skrímslin
Karlmennskan#4

Nafn­lausu skrímsl­in

Gerend­ur of­beld­is ganga huldu höfði í ís­lensku sam­fé­lagi í skjóli mýta um fólk sem beit­ir of­beldi. Sér­fræð­ing­ar í mál­efn­um brota­þola og gerenda telja að nauðg­un­ar­menn­ingu og of­beldi verði ekki út­rýmt nema með því að varpa ljósi á gerend­ur og skapa menn­ingu þar sem þeir geta og þurfa að axla ábyrgð.
180. spurningaþraut: Fiskar, hvað heita allir þessir fiskar?
Þrautir10 af öllu tagi

180. spurn­inga­þraut: Fisk­ar, hvað heita all­ir þess­ir fisk­ar?

Þraut­in frá í gær. * All­ar spurn­ing­ar eru hér um sama efni, og að þessu sinni hafa fisk­ar orð­ið fyr­ir val­inu. Ég fékk góð­fús­lega leyfi Jóns Bald­urs Hlíð­bergs lista­manns til að birta hér tíu mynd­ir hans af ís­lensk­um fisk­um, en þær eru af síð­unni fisk­bok­in.is, sem er stór­merki­leg­ur og fal­leg­ur vef­ur sem ég hvet fólk til að skoða hérna! Fleiri...
Starfsmaður ráðuneytisins lét seinka birtingu laga og varði hagsmuni laxeldisfyrirtækja
RannsóknLaxeldi

Starfs­mað­ur ráðu­neyt­is­ins lét seinka birt­ingu laga og varði hags­muni lax­eld­is­fyr­ir­tækja

Birt­ingu nýrra laga um lax­eldi var frest­að í fyrra­sum­ar að beiðni starfs­manns at­vinnu­vega­ráðu­neyt­is­ins. Frest­un­in fól í sér að lax­eld­is­fyr­ir­tæk­in Arctic Fish, **Arn­ar­lax og Lax­eldi Aust­fjarða gátu skil­að inn gögn­um til Skipu­lags­stofn­un­ar áð­ur en nýju lög­in tóku gildi. Starfs­mað­ur­inn var send­ur í leyfi þeg­ar upp komst um mál­ið og starfar ekki leng­ur í ráðu­neyt­inu. Eng­in dæmi eru fyr­ir sam­bæri­leg­um af­skipt­um af birt­ingu laga.
„Ég heyri barnið mitt segja: „Mér líður svo illa í skólanum að mig langar að deyja““
Fréttir

„Ég heyri barn­ið mitt segja: „Mér líð­ur svo illa í skól­an­um að mig lang­ar að deyja““

Móð­ir 11 ára drengs í Sjá­lands­skóla í Garða­bæ lýs­ir einelti sem fær dreng­inn henn­ar til að vilja deyja.
„Skattleggja þá staðreynd að við förum á blæðingar“
Fréttir

„Skatt­leggja þá stað­reynd að við för­um á blæð­ing­ar“

Tvær stúlk­ur í Lang­holts­skóla skora á stjórn­völd að fella nið­ur skatta á tíða­vör­um og tryggja ungu fólki þær í skól­um og fé­lags­mið­stöðv­um án end­ur­gjalds. Þær hafa sent inn um­sögn um fjár­laga­frum­varp­ið og segja stjórn­völd græða á ein­stak­ling­um sem fara á blæð­ing­ar.
Ofbeldi eykst en innbrotum fækkar
Fréttir

Of­beldi eykst en inn­brot­um fækk­ar

Það sem af er ári hafa lög­regl­unni á höf­uð­borg­ar­svæð­inu borist tólf pró­sent fleiri til­kynn­ing­ar um heim­il­isof­beldi en bár­ust að með­al­tali á sama tíma­bili síð­ustu þrjú ár.
Unnur Anna Valdimarsdóttir
Mynd dagsins

Unn­ur Anna Valdi­mars­dótt­ir

Unn­ur Anna Valdi­mars­dótt­ir pró­fess­or í far­alds­fræði við Há­skóla Ís­lands, fer fyr­ir hóp sem var að fá rann­sókn­ar­styrk frá Nor­d­Forsk, vegna verk­efn­is­ins, þró­un geð­heilsu í áhættu­hóp­um fimm landa í heims­far­aldri COVID-19. Og ekki veit­ir af, er­um við ekki öll að fá smá þunglindi yf­ir þess­um far­aldri og áhrif hans, á dag­legt líf okk­ar.
Segir áhöfn Júlíusar Geirmundssonar hafa verið stefnt í hættu
FréttirCovid-19

Seg­ir áhöfn Júlí­us­ar Geir­munds­son­ar hafa ver­ið stefnt í hættu

Skip­verj­um er mjög heitt í hamsi í garð út­gerð­ar skips­ins. Skip­verj­ar hafi ver­ið veik­ir því sem næst frá upp­hafi veiðit­úrs og beð­ið um að far­ið yrði í land. Ekki hafi ver­ið orð­ið við því.
Fullorðinsbækur eru bara mjög langar fréttir
Fólkið í borginni

Full­orð­ins­bæk­ur eru bara mjög lang­ar frétt­ir

Atli Björn Helga­son, starfs­mað­ur í Máli og menn­ingu, elsk­ar fant­asíu­bók­mennt­ir. Hann berst fyr­ir því að bæk­urn­ar um Harry Potter séu að­skild­ar frá höf­undi þeirra, J.K. Rowl­ing, sök­um and­úð­ar henn­ar í garð trans fólks.
Borat á Íslandi
Blogg

Þorvaldur Gylfason

Borat á Ís­landi

Þetta var 2006. Banda­ríkja­stjórn hafði geng­ið svo fram af mikl­um fjölda fólks um all­an heim, einnig vin­um og banda­mönn­um, að brezki háð­fugl­inn Sacha Baron Cohen fór á stúf­ana til að þakka fyr­ir sig. Þið mun­ið hvernig þetta byrj­aði. Í for­seta­kjör­inu 2000 var Geor­ge W. Bush að því kom­inn að tapa taln­ingu at­kvæða í Flórída þar sem bróð­ir hans var rík­is­stjóri....
#ENDsars uppreisn gegn lögregluofbeldi í Nígeríu: ákall fyrir alþjóðlegan stuðning
Rut Einarsdóttir
Pistill

Rut Einarsdóttir

#ENDs­ars upp­reisn gegn lög­reglu­of­beldi í Níg­er­íu: ákall fyr­ir al­þjóð­leg­an stuðn­ing

Rut Ein­ars­dótt­ir skrif­ar um mót­mæli í Níg­er­íu og víða um heim.