Þessi grein er meira en 4 ára gömul.

Þarf minni vinna að vera bölvun? 

Vinnu­tími fólks ætti að geta styst um 40 pró­sent með áhrif­um gervi­greind­ar á næstu ár­um.

Þarf minni vinna að vera bölvun? 
Fólk í fríi Vinnuvikan á Íslandi var síðast stytt árið 1971 með lögum. Mynd: Shutterstock

Framtíðin eins og hún snýr að okkur þessa dagana er oftar en ekki ógnvekjandi. Auk loftslagsbreytinga og uppgangs fasista óttast margir að hin svonefnda fjórða iðnbylting muni gera stóran hluta mannkyns atvinnulausan. En þurfa tækniframfarir endilega að kalla yfir okkur hörmungar?

Í fyrra kom út viðamikil skýrsla um þróun gervigreindar á vegum ráðgjafarfyrirtækisins Accenture. Samkvæmt henni er talið að gervigreind muni efla afköst í 12 af ríkustu löndum heims, sem samanlagt standa fyrir rúmlega helming af hagkerfi jarðarbúa, um allt að 40 prósent. Ætti þetta að tvöfalda hagvöxt þeirra frá um það bil tveim prósentum að meðaltali og upp í fjögur. Þau lönd sem koma best út úr tæknibyltingu þessari eru Bandaríkin og Finnland, en í þessum 12 ríkjum samanlagt er búist við að gervigreind muni bæta um 14 billjónum (e. trillion) við hagkerfið. 

Rannsóknarfyrirtækið Gartner hefur sett fram afar bjartsýna spá um tæknibyltingu þessa, þar sem þeir telja að vissulega muni 1,8 milljón störf hverfa fyrir árið 2020, en að sama skapi muni 2,3 milljón störf bætast við. Störfum mun fjölga mest hjá opinbera geiranum, í menntun og í heilsugæslu, en helst glatast í framleiðslu og flutningum.

Aðrir eru síður bjartsýnir. Kai-Fu Lee, stofnandi fjármagnsfyrirtækisins Sinovation Ventures, telur að vélmenni muni taka yfir allt að helmingi allra starfa á næsta áratug. Elon Musk hjá Tesla segir að á næstu 20 árum muni sjálfvirkir bílar leysa alla þá af hólmi sem starfa við akstur, sem muni gera um 15 prósent allra starfa í heiminum óþörf. Hagfræðingurinn Benjamin Jones hefur velt því fyrir sér að þegar gervigreindin kemst á það stig að hún endurbæti sjálfa sig sé hún það eina sem þurfi, auk fjármagns, til að vinna öll störf. 

Þriggja daga vinnuvika

Hvernig sem á það er litið er ljóst að mörg störf sem við tökum sem gefnum munu brátt hverfa. Atvinnuleysishlutfall er um þessar mundir minna en það hefur verið lengi, á evrusvæðinu er það um níu prósent, en helmingi hærra meðal þeirra sem eru undir 25 ára aldri. Ekki hafa því allir það svo gott, ekki einu sinni í ríku löndunum, og hér fer ansi myrk framtíðarsýn að gera vart við sig. Hvernig verður þegar 15 prósent, 50 prósent, eða jafnvel allir hafa ekkert að starfa við?

FrítímiMeð rýmri frítíma minnka líkurnar á að fólk brenni út í starfi.

Fransk-austurríski félagsfræðingurinn André Gorz benti á að eftir því sem framleiðslugeta hvers einstaklings eykst með aukinni tækni, þá ætti vinnutími hans að minnka sem því nemur og að bráðlega þyrfti enginn að vinna meira en annan hvorn mánuð. Þetta var árið 1989 og síðan hefur tækninni fleygt fram, en ekki er að sjá að vinnutími okkar hafi styst. Samkvæmt núverandi spám ætti vinnutími okkar þó að geta minnkað um 40 prósent. Við þyrftum því ekki að vinna nema þrjá daga í viku og ættum, eins og Finnar, að geta fagnað litla laugardegi á miðvikudagskvöldi og síðan farið í fjögurra daga helgarfrí. 

En einhvern veginn finnst manni ólíklegt að þetta muni gerast. Flestir vinnustaðir munu líklega hagræða og segja fólki upp frekar en að greiða fólki full laun fyrir þrjá daga á viku. Þetta eru ekki aðeins slæmar fréttir fyrir einstaklinginn heldur fyrir þjóðfélagið allt líka. Því fólk án vinnu eyðir minna, hjól atvinnulífsins hætta að snúast og kreppa brestur á í okkar kapítalísku hagkerfum. Öll þessi aukna framleiðslugeta verður því til lítils rétt eins og í kreppunni miklu þegar framleiðslutækin stóðu aðgerðalaus því það var enginn til að kaupa vörurnar.  

Tímafrek niðurlæging að vera á bótum

En hvað er þá til ráða? Aftur má líta til Finnlands. Í upphafi árs í fyrra gerðu Finnar tilraun með að greiða atvinnulausum laun frekar en að bjóða þeim bætur. Launin eru vissulega ekki há, aðeins um 70.000 krónur á mánuði, sem eru álíka laun og háskólanemar fá fyrir að vera í námi þar. Meðallaun í Finnlandi eru um 420.000 krónur fyrir skatt, og vantar því talsvert upp á að styrkurinn nái því marki. 

2.000 manns voru valdir til að þiggja launin í tvö ár. Munurinn á launum þessum og núverandi bótakerfi eru þau að þátttakendur þurfa ekki að vera í atvinnuleit til að fá greitt og jafnvel þó að þeir fái vinnu á tímabilinu missa þeir ekki styrkinn. Því miður munum við ekki fá niðurstöður rannsókna um tilraun þessa fyrr en eftir að henni lýkur, en hún mun standa til ársloka í ár. Blaðið Guardian tók þó forskot á sæluna og tók viðtal við sex barna föðurinn Juha Järvinen, sem var einn þessara 2.000 styrkþega. 

Í vinnuherbergi hans mátti sjá hugmyndir um listrænar útgáfur af Airbnb, kvikmyndagræjur og sjamanatrommur, sem hann hannar og selur fyrir 900 evrur stykkið. Er það nokkuð meira en styrkurinn sjálfur, sem nemur 560 evrum á mánuði. Järvinen þessi á sex börn, svo varla tekst honum að lífnæra fjölskylduna á borgaralaunum, enda segist hann vera blankur eftir sem áður. Hann lítur þó svo á að einmitt þessi upphæð geri það að verkum að hann losni við þá tímafreku niðurlægingu sem það er að vera á atvinnuleysisbótum, og geti því einbeitt sér að öðrum hlutum, svo sem því að búa til sjamanatrommur, þar sem hann þurfi ekki lengur að óttast að vera algerlega tekjulaus út mánuðinn. 

Borgaralaun frá hægri og vinstri

Annað dæmi frá Finnlandi sem hefur ratað í fjölmiðla er um Christian sem er á atvinnuleysisbótum en býr til gítarneglur úr tré í frítíma sínum. Fékk hann fyrir það um 250.000 krónur á ári, en lenti í kasti við yfirvöld sem heldur kusu að hann nýtti tíma sinn í að fylla út umsóknir. Juha Järvinen vill meina að þegar sköpunargáfu fólks sé sleppt lausri með aðstoð borgaralauna muni það leiða til frumkvöðlastarfsemi sem svo á endanum muni borga þau upp með afkomu sprotafyrirtækja. 

Juha skilgreinir sjálfan sig sem anarkista, en það vekur athygli að í Finnlandi vilja verkalýðsfélögin hvetja fólk til vinnusemi með lágum sköttum en hægripopúlistar á borð við Sanna Finna vilja skoða borgaralaunafyrirkomulagið. Verkalýðssamtök vara við þessum hugmyndum, þar sem þau telja þær hvetja suma til þess að vinna minna en myndi jafnframt auka launakröfur í störfum sem fæstir vilja. Til að fjármagna borgaralaun segja þau að það þyrfti að hækka skatta, sem svo aftur myndi draga úr áhuga fólks til að vinna sem mest.

Þar til vinstrimenn koma með hugmyndir um hvernig bæta megi kjör hinna lægst settu eins og þeir eitt sinn gerðu má búast við áframhaldandi uppgangi hægri popúlisma. Allar lausnir hljóma vel fyrir þeim sem heyra engar sem snúa að þeim. Hugmyndin um borgaralaun hefur þó birst í einhverri mynd í hinum ýmsu stjórnmálastefnum, og meðal áhangenda má nefna frjálshyggjupostulann Milton Friedmann, Græningjaflokkinn í Bandaríkjunum, Pírataflokkinn í Ástralíu og Martin Luther King. 

Fátækir fái laun frá skattinum

Þessi finnska tilraun með borgaralaunin er þó æði takmörkuð. Í sinni hreinustu mynd ættu allir rétt á launum þessum, jafnt milljarðamæringar sem atvinnuleysingjar, og eiga sumir erfitt með að kyngja því. Önnur hugmynd sem hefur verið til athugunar í Finnlandi er um neikvæðan tekjuskatt. Í stað þess að þeir sem eru undir ákveðinni tekjuupphæð borgi skatta fái þeir greiðslur frá ríkinu. Þetta kerfi ætti meðal annars að draga úr því að það letji fólk til vinnu að þurfa að óttast að missa styrki eða hækka um skattþrep. 

Þingmaður PírataHalldóra Mogensen hefur talað fyrir borgaralaunum.

Sumir vilja jafnvel tengja neikvæðan tekjuskatt við flatan skatt. Þeir sem eru undir skattleysismörkum myndu fá greitt frá skattinum, en þeir sem eru yfir þeim myndu greiða skatt. Hér má taka sem einfalt dæmi að skattleysismörk séu þrjár milljónir en skatthlutfallið er 50 prósent. Sá sem er með núll krónur í árslaun myndi þá fá greidda eina og hálfa milljón. Sá sem er með þrjár milljónir myndi hvorki borga skatt né fá endurgreiðslu, en sá sem er með sex milljónir myndi borga eina og hálfa í skatt. Þannig ætti kerfið að geta að mestu leyti borgað fyrir sjálft sig. 

Á umræðufundi á vegum European Anti Poverty Network á Grand Hótel í síðasti mánuði var hugmyndum um borgaralaun rædd og meðal mælenda voru Halldóra Mogensen, þingmaður Pírata, og undirritaður. Annar mælandi, Haukur Hilmarsson, ráðgjafi í fjármálahegðun, varaði þó við þessari lausn. Telur hann að aukinn kaupmáttur muni aðeins leiða til hærra húsnæðisverðs, dýrari matvöru og verðbólgu. Hagfræðingur á vegum BIEN, eða Basic Income Earth Network, benti þó á að verðbólga myndist þegar peningamagn í umferð eykst. Þetta ætti ekki að eiga við um borgaralaun, sem yrðu fjármögnuð með öðrum hætti.

Persónuafsláttur sem borgaralaun

En hvernig er þá best að fjármagna þau? Eitt sem stuðningsmenn fyrirkomulagsins benda á er að mikill sparnaður muni hljótast í kerfinu. Ekki verði lengur nauðsynlegt að reka fjölda stofnana sem ákveða hver eigi að fá hvaða bætur og svo fylgjast með því að þeir sem þær fái séu enn bótahæfir. Í tilraunum sem hafa verið gerðar í nokkrum bæjum í Kanada með borgaralaun hefur komið í ljós að heimsóknum til lækna jafnt sem geðlækna fækkar umtalsvert, enda virðast þau draga úr streitu fólks. Og ef til vill leiða þau einnig til minnkunar glæpa, sem eitt og sér ætti að spara samfélaginu þó nokkuð. Of snemmt er að segja til um hver þjóðfélagsleg áhrif borgaralauna munu verða, en tilraunir sem nú er verið að gera í hinum ýmsu löndum, frá Hollandi til Kenía, ættu að geta gefið nokkra vísbendingu á næstu árum. 

Fljótt á litið virðist sem hugmyndin um neikvæðan tekjuskatt gæti verið einfaldari í framkvæmd, en til þess þyrfti að breyta skattkerfinu allverulega. Og reyndar er það svo að íslenska skattkerfið býr yfir mjög framsækinni hugmynd sem því miður er vannýtt. Persónuafsláttur á Íslandi í dag er 53.895 kr. Í skýrslu hagdeildar ASÍ frá því í október í fyrra kemur fram að ef persónuafsláttur hefði fylgt launavísitölu frá 1989 ætti hann í dag að vera kominn upp í 105.660. Hvort sem borgaralaun eru hið endanlega markmið eða ekki þjónar persónuafslátturinn að hluta til sama tilgangi, og með því að efla hann til muna mætti bæta kjör margra sem mest þyrftu á því að halda. 

En hugmyndin um borgaralaun snýst ekki aðeins um að bæta kjör þeirra sem hafa minnstar tekjur. Hún snýst líka um að undirbúa samfélögin fyrir veröld sem hefur ef til vill mun minni not fyrir starfskrafta okkar en hingað til hefur verið raunin. En hvað gerum við án vinnu? Hvernig skilgreinum við okkur sjálf ef ekki út frá því sem við störfum við? Hver er tilgangur okkar, ef ekki að vinna? 

Hvað ef?Hvað myndir þú gera við þann tíma sem þú fengir ef lágmarksgrunnlaun væru tryggð?

Stutt vinnuvika og ótti við dauðann

Stjarneðlisfræðingurinn Neil deGrasse Tyson sagði að það sé tvennt sem fólk óttast mest, óháð samfélagi eða hagkerfi því sem það býr við; annað sé að deyja og hitt sé það að deyja fátækur. Eitt sinn þarf jú hver maður að deyja (þó jafnvel þetta verði ekki einu sinni öruggt í framtíðinni). En hvað ef við losnum við óttann við að deyja fátæk? Hvað gerum við þá? 

Í skáldsögunni Veröld ný og góð eftir Aldous Huxley reyna yfirvöld að hámarka hamingju þegna sinna með því að láta þá vinna minna. Þetta leiðir hins vegar til aukins þunglyndis, svo vinnutíminn er aukinn á ný. Ef sá tími kemur að við þurfum ekki lengur að vinna helming allra okkar vökustunda, þá þurfum við að fara að svara grundvallarspurningum um hvað það er sem við viljum í raun. Sumir, á borð við Finnana hér að ofan, munu finna sér eitt og annað að dútla við, svo sem að búa til trommur eða gítarneglur. Aðrir þurfa líklega á skýrari ramma að halda. Er 40 klukkutíma vinna á viku það sem hentar okkur best, ef við fengjum að ráða því sjálf? Eða myndi kannski henta betur að fara í sund á morgnana, vinna síðan um eftirmiðdaginn og koma heim í kvöldmat endurnærð en ekki útbrunnin?    

Framtíðin er ekki bara eitthvað til að bregðast við. Hún er líka eitthvað sem við getum tekið þátt í að skapa. Árið 2015 gáfu hagfræðingarnir Nick Srnicek og Alex Williams út bókina Inventing the Future: Postcapitalism and a World Without Work. Segja þeir að eftir olíukreppur 8. áratugarins hafi ekkert hugmyndakerfi annað en frjálshyggjan reynt að vísa veginn inn í framtíðina. Við vitum jú hvernig fór fyrir henni árið 2008, en þeir Srnicek og Williams segja að kominn sé tími á nýja framtíðarsýn. Leggja þeir fram fjórar kröfur. 

1. Full sjálfvirkni eins margra starfa og mögulegt er. 

2. Stytting vinnuvikunnar þar sem sú vinna sem eftir er sé jafnt skipt. 

3. Örlát og skilyrðislaus laun fyrir alla þegna. 

4. Minni áherslu á dyggðir vinnuseminnar. 

Sjálfvirknin gæti þannig fært okkur inn í glæsta framtíð þar sem allir starfa við það sem hugur þeirra stendur til, frekar en að vélarnar muni hafa af okkur lífsviðurværið. En fyrst af öllu þurfum við að velta því fyrir okkur hvers konar framtíð það er sem við viljum.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Fékk símtal um barnsföður sinn sem var upphaf að áralangri raun
1
ReynslaEigin konur

Fékk sím­tal um barns­föð­ur sinn sem var upp­haf að ára­langri raun

Freyja Huld fékk sím­tal um nótt með upp­lýs­ing­um um að sam­býl­is­mað­ur henn­ar og barns­fað­ir væri að sækja í ung­lings­stúlk­ur. Síð­ar var hann hand­tek­inn fyr­ir skelfi­legt brot. Enn þarf hún að eiga í sam­skipt­um við hann sem barns­föð­ur og veita hon­um um­gengni.
Panama-uppljóstrarinn John Doe: „Án ábyrgðar getur samfélag ekki virkað“
2
FréttirPanamaskjölin

Panama-upp­ljóstr­ar­inn John Doe: „Án ábyrgð­ar get­ur sam­fé­lag ekki virk­að“

Nafn­lausi upp­ljóstr­ar­inn sem hrinti af stað at­burða­rás­inni sem leiddi til af­sagn­ar Sig­mund­ar Dav­íðs Gunn­laugs­son­ar for­sæt­is­ráð­herra með lek­an­um á Pana­maskjöl­un­um veit­ir sitt fyrsta við­tal í Der Spieg­el. Hann lýs­ir von­brigð­um með stjórn­völd víða um heim og seg­ir Rússa vilja sig feig­an.
Úkraína frysti eignir Moshensky-fjölskyldunnar
3
FréttirÓlígarkinn okkar

Úkraína frysti eign­ir Mos­hen­sky-fjöl­skyld­unn­ar

Úkraínsk yf­ir­völd eru sögð hafa kyrr­sett eig­ur og fryst banka­reikn­inga fyr­ir­tæk­is­ins Santa Kholod í Kænu­garði. Yf­ir­völd þar telja hví­trúss­nesk fyr­ir­tæki fjár­magna inn­rás Rússa með óbein­um hætti, vegna stuðn­ings ein­ræð­is­stjórn­ar Lukashen­ko. Santa Kholod er hluti af fyr­ir­tækja­keðju Al­eks­and­ers Mos­hen­sky, kjör­ræð­is­manns Ís­lands, fiskinn­flytj­anda og ólíg­arka í Hvíta-Rússlandi. Sagð­ur hafa skráð fyr­ir­tæki á dótt­ur sína til að verj­ast þving­un­um ESB.
Horfið til himins: Það er von á súpernóvu!
4
Flækjusagan

Horf­ið til him­ins: Það er von á súpernóvu!

En verð­ur hún hættu­leg?
Fasteignaskattur á lúxusíbúðir á skjön við kaupverð
5
Fréttir

Fast­eigna­skatt­ur á lúxus­í­búð­ir á skjön við kaup­verð

Kaup­verð lúxuseigna sem auð­menn­irn­ir Björgólf­ur Thor Björgólfs­son og Ró­bert Wessman hafa sýsl­að með end­ur­spegl­ast ekki í fast­eigna­mati á þeim. Fast­eigna­skatt­ar geta ver­ið hundruð­um þús­unda króna lægri en ef mið­að væri við kaup­verð þeirra.
Vantar fleira fólk utan EES í ferðaþjónustuna
6
Fréttir

Vant­ar fleira fólk ut­an EES í ferða­þjón­ust­una

Víða í at­vinnu­líf­inu er skort­ur á starfs­fólki og helm­ing­ur stærstu fyr­ir­tækja seg­ir illa ganga að manna störf. Fram­kvæmda­stjóri Sam­taka ferða­þjón­ust­unn­ar seg­ir að auð­velda eigi grein­inni að byggja aft­ur upp tengsl við er­lent starfs­fólk sem glöt­uð­ust í far­aldr­in­um.
Drífa Snædal segir af sér sem forseti Alþýðusambands Íslands
7
Fréttir

Drífa Snæ­dal seg­ir af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands

Drífa Snæ­dal hef­ur sagt af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands. Sam­skipti við kjörna full­trúa inn­an verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar og blokka­mynd­un er ástæð­an. Í yf­ir­lýs­ingu seg­ir hún átök inn­an hreyf­ing­ar­inn­ar ver­ið óbæri­leg og dreg­ið úr vinn­ugleði og bar­áttu­anda.

Mest deilt

Einhverf án geðheilbrigðisþjónustu: „Háalvarlegt mál“
1
ÚttektEin í heiminum

Ein­hverf án geð­heil­brigð­is­þjón­ustu: „Háal­var­legt mál“

Stöð­ug glíma við sam­fé­lag sem ger­ir ekki ráð fyr­ir ein­hverfu fólki get­ur leitt til al­var­legra veik­inda. Þetta segja við­mæl­end­ur Stund­ar­inn­ar sem öll voru full­orð­in þeg­ar þau voru greind ein­hverf. Fram­kvæmda­stjóri Ein­hverf­u­sam­tak­anna seg­ir þau til­heyra hópi sem fái ekki lífs­nauð­syn­lega þjón­ustu sem sé lög­brot. Sænsk rann­sókn leiddi í ljós að ein­hverf­ir lifi að með­al­tali 16 ár­um skem­ur en fólk sem ekki er ein­hverft. „Stað­an er háal­var­leg,“ seg­ir sál­fræð­ing­ur sem hef­ur sér­hæft sig í ein­hverfu.
„Rosalegt álag“ að vera einhverf úti í samfélaginu
2
ViðtalEin í heiminum

„Rosa­legt álag“ að vera ein­hverf úti í sam­fé­lag­inu

Elísa­bet Guð­rún­ar og Jóns­dótt­ir seg­ir að geð­ræn veik­indi sem hún hafi þjáðst af frá barnæsku séu af­leið­ing álags sem fylgi því að vera ein­hverf án þess að vita það. Stöð­ugt hafi ver­ið gert lít­ið úr upp­lif­un henn­ar og til­finn­ing­um. Hún hætti því al­far­ið að treysta eig­in dómgreind sem leiddi með­al ann­ars til þess að hún varð út­sett fyr­ir of­beldi.
Sigmundur Davíð á ráðstefnu með sænskum þjóðernisöfgamönnum
3
Afhjúpun

Sig­mund­ur Dav­íð á ráð­stefnu með sænsk­um þjóð­ernisöfga­mönn­um

Gyð­inga­hat­ar­ar, nýnas­ist­ar, stuðn­ings­menn við inn­rás Rússa í Úkraínu og Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, verða með­al ræðu­manna á ráð­stefnu í Sví­þjóð sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­hópa.
Hjólreiðafólk „með lífið í lúkunum“
4
Fréttir

Hjól­reiða­fólk „með líf­ið í lúk­un­um“

Formað­ur Reið­hjóla­bænda seg­ir ör­yggi hjól­reiða­fólks hætt kom­ið, bæði á þjóð­veg­um og í þétt­býli. Lög­legt sé til dæm­is að taka fram úr reið­hjóli á blind­hæð og van­þekk­ing sé með­al öku­manna um þær um­ferð­ar­regl­ur sem gilda. Sam­stillt átak þurfi til að stöðva fjölg­un slysa óvar­inna veg­far­enda.
„Við erum huldufólkið í kerfinu“
5
ViðtalEin í heiminum

„Við er­um huldu­fólk­ið í kerf­inu“

Guð­laug Svala Stein­unn­ar Kristjáns­dótt­ir seg­ir að ein­hverft fólk sé frá blautu barns­beini gas­lýst dag­lega því að stöð­ugt sé ef­ast um upp­lif­un þess. Það leiði af sér flókn­ar and­leg­ar og lík­am­leg­ar áskor­an­ir en stuðn­ing­ur við full­orð­ið ein­hverft fólk sé nán­ast eng­inn. „Við er­um huldu­fólk­ið í kerf­inu,“ seg­ir Guð­laug sem glím­ir nú við ein­hverf­ukuln­un í ann­að sinn á nokkr­um ár­um.
Seinhverfur og stefnir á góðan seinni hálfleik
6
ViðtalEin í heiminum

Sein­hverf­ur og stefn­ir á góð­an seinni hálfleik

Páll Ár­mann Páls­son var greind­ur ein­hverf­ur þeg­ar hann var á fer­tugs­aldri og seg­ir að sorg­in yf­ir því að hafa ver­ið ein­hverf­ur hálfa æv­ina án þess að vita það sé djúp. Líf hans hafi ver­ið þyrn­um stráð. Hann ætl­ar að eiga góð­an ,,seinni hálfleik" þótt það taki á að búa í sam­fé­lagi sem ger­ir ekki ráð fyr­ir ein­hverfu fólki.
Sigmundur Davíð hættir við
7
Fréttir

Sig­mund­ur Dav­íð hætt­ir við

„Ég neydd­ist til að hætta við þátt­töku mína vegna þingstarfa á Ís­landi,“ seg­ir Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son við Dagens Nyheter um fyr­ir­hug­aða ræðu sína á ráð­stefnu sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­manna.

Mest lesið í vikunni

Sigmundur Davíð hættir við
1
Fréttir

Sig­mund­ur Dav­íð hætt­ir við

„Ég neydd­ist til að hætta við þátt­töku mína vegna þingstarfa á Ís­landi,“ seg­ir Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son við Dagens Nyheter um fyr­ir­hug­aða ræðu sína á ráð­stefnu sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­manna.
Fékk símtal um barnsföður sinn sem var upphaf að áralangri raun
2
ReynslaEigin konur

Fékk sím­tal um barns­föð­ur sinn sem var upp­haf að ára­langri raun

Freyja Huld fékk sím­tal um nótt með upp­lýs­ing­um um að sam­býl­is­mað­ur henn­ar og barns­fað­ir væri að sækja í ung­lings­stúlk­ur. Síð­ar var hann hand­tek­inn fyr­ir skelfi­legt brot. Enn þarf hún að eiga í sam­skipt­um við hann sem barns­föð­ur og veita hon­um um­gengni.
Ekki bara pest að kjósa Framsókn
3
Greining

Ekki bara pest að kjósa Fram­sókn

Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn er óvænt orð­in heit­asta lumma ís­lenskra stjórn­mála. Ungt fólk, sér­stak­lega ung­ar kon­ur, virð­ast lað­ast að flokkn­um. Spill­ing­arstimp­ill­inn sem loddi við hann eins og fluga við skít, virð­ist horf­inn. Hvað gerð­ist? Geng­ur vofa bæjarra­dikal­anna ljós­um log­um í flokkn­um?
Útivist og hreyfing í góðum hópi eykur lífsgleði
4
ViðtalHamingjan

Úti­vist og hreyf­ing í góð­um hópi eyk­ur lífs­gleði

Harpa Stef­áns­dótt­ir hef­ur þurft að rækta ham­ingj­una á nýj­an hátt síð­ustu ár. Þar hef­ur spil­að stærst­an þátt breyt­ing­ar á fjöl­skyldu­mynstri. Hún hef­ur auk þess um ára­bil bú­ið í tveim­ur lönd­um og seg­ir að sitt dag­lega líf hafi ein­kennst af að hafa þurft að hafa fyr­ir því að sækja sér fé­lags­skap og skapa ný tengsl fjarri sínu nán­asta fólki. Harpa tal­ar um mik­il­vægi hóp­a­starfs tengt úti­vist og hreyf­ingu en hún tel­ur að hreyf­ing í góð­um hópi stuðli að vellíð­an.
Panama-uppljóstrarinn John Doe: „Án ábyrgðar getur samfélag ekki virkað“
5
FréttirPanamaskjölin

Panama-upp­ljóstr­ar­inn John Doe: „Án ábyrgð­ar get­ur sam­fé­lag ekki virk­að“

Nafn­lausi upp­ljóstr­ar­inn sem hrinti af stað at­burða­rás­inni sem leiddi til af­sagn­ar Sig­mund­ar Dav­íðs Gunn­laugs­son­ar for­sæt­is­ráð­herra með lek­an­um á Pana­maskjöl­un­um veit­ir sitt fyrsta við­tal í Der Spieg­el. Hann lýs­ir von­brigð­um með stjórn­völd víða um heim og seg­ir Rússa vilja sig feig­an.
Þrettán ræðumenn lýst nasískum skoðunum - Sigmundur Davíð svarar ekki um þátttöku sína
6
Fréttir

Þrett­án ræðu­menn lýst nasísk­um skoð­un­um - Sig­mund­ur Dav­íð svar­ar ekki um þátt­töku sína

Meiri­hluti þeirra sem deila sviði með Sig­mundi Dav­íð Gunn­laugs­syni á ráð­stefnu í Sví­þjóð hafa starf­að með hægriöfga­sam­tök­um, sum­ir í flokki sem vill senda millj­ón inn­flytj­end­ur úr landi. For­sæt­is­ráð­herr­ann fyrr­ver­andi svar­ar ekki spurn­ing­um.
Fyrirtækjum fjölgar en tekjur ríkisins lækka
7
Fréttir

Fyr­ir­tækj­um fjölg­ar en tekj­ur rík­is­ins lækka

Inn­an við þriðj­ung­ur fyr­ir­tækja greið­ir tekju­skatt, helm­ing­ur greið­ir ekki laun og litlu færri greiða hvorki trygg­inga­gjald né tekju­skatt. Á sama tíma og hluta­fé­lög­um fjölg­ar skil­a þau minni tekj­um í rík­is­sjóð. Þetta er nið­ur­staða meist­ar­a­rann­sókn­ar Sig­urð­ar Jens­son­ar, sem starf­að hef­ur við skatteft­ir­lit í árarað­ir. Vís­bend­ing­ar eru um að hluta­fé­laga­formið sé of­not­að, að menn séu að koma fyr­ir eign­um sem alla jafna ættu að vera á þeirra per­sónu­legu skatt­fram­töl­um, í því skyni að spara sér skatt­greiðsl­ur.

Mest lesið í mánuðinum

Helgi Seljan
1
Leiðari

Helgi Seljan

Í landi hinna ótengdu að­ila

Á Ís­landi eru all­ir skyld­ir öll­um, nema Sam­herja.
„Rosalegt álag“ að vera einhverf úti í samfélaginu
2
ViðtalEin í heiminum

„Rosa­legt álag“ að vera ein­hverf úti í sam­fé­lag­inu

Elísa­bet Guð­rún­ar og Jóns­dótt­ir seg­ir að geð­ræn veik­indi sem hún hafi þjáðst af frá barnæsku séu af­leið­ing álags sem fylgi því að vera ein­hverf án þess að vita það. Stöð­ugt hafi ver­ið gert lít­ið úr upp­lif­un henn­ar og til­finn­ing­um. Hún hætti því al­far­ið að treysta eig­in dómgreind sem leiddi með­al ann­ars til þess að hún varð út­sett fyr­ir of­beldi.
Þetta er gönguleiðin að nýja eldgosinu
3
FréttirEldgos við Fagradalsfjall

Þetta er göngu­leið­in að nýja eld­gos­inu

Besta göngu­leið til að nálg­ast eld­gos­ið í Mera­döl­um ligg­ur vest­an meg­in hrauns­ins og eft­ir upp­haf­legu gos­göngu­leið­inni. Geng­ið er frá bíla­stæði við Suð­ur­strand­ar­veg. Björg­un­ar­sveit­in Þor­björn send­ir kort af göngu­leið­inni.
Sigmundur Davíð á ráðstefnu með sænskum þjóðernisöfgamönnum
4
Afhjúpun

Sig­mund­ur Dav­íð á ráð­stefnu með sænsk­um þjóð­ernisöfga­mönn­um

Gyð­inga­hat­ar­ar, nýnas­ist­ar, stuðn­ings­menn við inn­rás Rússa í Úkraínu og Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, verða með­al ræðu­manna á ráð­stefnu í Sví­þjóð sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­hópa.
Ísland með augum úkraínskrar flóttakonu
5
Viðtal

Ís­land með aug­um úkraínskr­ar flótta­konu

Tania Korolen­ko er ein þeirra rúm­lega þús­und ein­stak­linga sem kom­ið hafa til Ís­lands í leit að skjóli und­an sprengjuregni rúss­neska inn­rás­ar­hers­ins eft­ir inn­rás­ina í Úkraínu. Heima starf­rækti hún sum­ar­búð­ir fyr­ir úkraínsk börn, kenndi ensku og gaf fyr­ir ekki margt löngu út smá­sagna­safn. Hún hef­ur hald­ið dag­bók um komu sína og dvöl á Ís­landi og ætl­ar að leyfa les­end­um Stund­ar­inn­ar að fylgj­ast með kynn­um flótta­konu af landi og þjóð.
Verður þú með geranda mínum um verslunarmannahelgina?
6
Pistill

Þolandi 1639

Verð­ur þú með ger­anda mín­um um versl­un­ar­manna­helg­ina?

Rétt eins og þú er hann ef­laust að skipu­leggja versl­un­ar­manna­helg­ina sína, því hann er al­veg jafn frjáls og hann var áð­ur en hann var fund­inn sek­ur um eitt sví­virði­leg­asta brot­ið í mann­legu sam­fé­lagi.
Spyr hvort starfsfólk Moggans muni mótmæla eða beita vinnustöðvun
7
Fréttir

Spyr hvort starfs­fólk Mogg­ans muni mót­mæla eða beita vinnu­stöðv­un

Rit­höf­und­ur­inn Andri Snær Magna­son velt­ir fyr­ir sér hvort þol­in­mæði starfs­fólks Morg­un­blaðs­ins fyr­ir rit­stjórn­arp­istl­um sem af­neita lofts­lags­breyt­ing­um sé tak­marka­laus.

Nýtt á Stundinni

Páll Óskar Hjálmtýsson
Karlmennskan#100

Páll Ósk­ar Hjálm­týs­son

Braut­ryðj­and­inn, popp­goð­ið, homm­inn og hin ögr­andi þjóð­ar­ger­semi Páll Ósk­ar Hjálm­týs­son er heið­urs­gest­ur 100. hlað­varps­þátt­ar Karl­mennsk­unn­ar. Við kryfj­um karl­mennsk­una og kven­leik­ann, leik­rit­ið sem kyn­hlut­verk­in og karl­mennsk­an er, skápa­sög­una og kol­röngu við­brögð for­eldra Palla, karlremb­ur, and­spyrn­una og bak­slag í bar­áttu hinseg­in fólks. Um­sjón: Þor­steinn V. Ein­ars­son Tónlist: Mr. Silla - Nar­uto (án söngs) Veg­an­búð­in, Dom­in­os og bak­hjarl­ar Karl­mennsk­unn­ar bjóð­ar upp á þenn­an þátt.
Tugmilljóna barátta um toppsæti Sjálfstæðisfólks
Fréttir

Tug­millj­óna bar­átta um topp­sæti Sjálf­stæð­is­fólks

Hild­ur Björns­dótt­ir varði 9,3 millj­ón­um í bar­áttu sína fyr­ir odd­vita­sæti Sjálf­stæð­is­flokks­ins fyr­ir síð­ustu borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­ar. Keppi­naut­ur henn­ar um sæt­ið, Ragn­hild­ur Alda Vil­hjálms­dótt­ir, eyddi 8,8 millj­ón­um. Fram­boð odd­vit­ans skil­aði hagn­aði.
Hefur Taívan alltaf verið hluti Kína?
Flækjusagan#39

Hef­ur Taív­an alltaf ver­ið hluti Kína?

Eftirlitsmaður sendur um borð í hvalveiðiskipin
FréttirHvalveiðar

Eft­ir­lits­mað­ur send­ur um borð í hval­veiði­skip­in

Svandís Svavars­dótt­ir mat­væla­ráð­herra hef­ur sett reglu­gerð sem kveð­ur á um eft­ir­lit með hval­veið­um. Fiski­stofa mun senda starfs­mann um borð í hval­veiði­skip sem fylg­ist með og tek­ur upp mynd­bönd sem síð­an verða af­hent dýra­lækni Mat­væla­stofn­un­ar til skoð­un­ar.
Tölvuárás á Fréttablaðið sögð rússnesk hefnd
Fréttir

Tölvu­árás á Frétta­blað­ið sögð rúss­nesk hefnd

Vef­ur Frétta­blaðs­ins verð­ur tek­inn nið­ur í kvöld biðj­ist rit­stjórn ekki af­sök­un­ar á því að hafa birt frétta­mynd frá Úkraínu. Ónafn­greind­ir rúss­nesk­ir tölvu­hakk­ar­ar hófu skyndi­á­hlaup á vef blaðs­ins í morg­un. Rúss­neska sendi­ráð­ið krafð­ist á sama tíma af­sök­un­ar­beiðni og seg­ir blað­ið hafa brot­ið ís­lensk lög. Steinn Stein­arr og Þór­berg­ur Þórð­ar­son hlutu dóma fyr­ir brot á sömu laga­grein þeg­ar þeir þóttu hafa veg­ið að æru og heiðri Ad­olfs Hitler og Nas­ista.
Framtíð geimferða í uppnámi vegna Úkraínustríðsins
FréttirÚkraínustríðið

Fram­tíð geim­ferða í upp­námi vegna Úkraínu­stríðs­ins

Rúss­ar til­kynntu á dög­un­um að þeir myndu draga sig út úr al­þjóð­legu sam­starfi um geim­ferð­ir inn­an tveggja ára. Stór hluti af Al­þjóð­legu geim­stöð­inni, ISS, er í eigu Rússa og fram­tíð henn­ar er því skyndi­lega í upp­námi. Önn­ur sam­starfs­ríki töldu rekst­ur stöðv­ar­inn­ar tryggð­an til árs­ins 2030 en meira en ára­tug­ur er í að ný geim­stöð verði til­bú­in til notk­un­ar.
ReynslaEigin konur

Fékk sím­tal um barns­föð­ur sinn sem var upp­haf að ára­langri raun

Freyja Huld fékk sím­tal um nótt með upp­lýs­ing­um um að sam­býl­is­mað­ur henn­ar og barns­fað­ir væri að sækja í ung­lings­stúlk­ur. Síð­ar var hann hand­tek­inn fyr­ir skelfi­legt brot. Enn þarf hún að eiga í sam­skipt­um við hann sem barns­föð­ur og veita hon­um um­gengni.
Sólveig segir afsögn Drífu tímabæra
Fréttir

Sól­veig seg­ir af­sögn Drífu tíma­bæra

„Drífa veit sjálf að það er langt um lið­ið síð­an grafa fór und­an trú­verð­ug­leika henn­ar og stuðn­ingi í baklandi verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar,“ seg­ir Sól­veig Anna Jóns­dótt­ir, formað­ur Efl­ing­ar, um af­sögn for­seta ASÍ.
Drífa Snædal segir af sér sem forseti Alþýðusambands Íslands
Fréttir

Drífa Snæ­dal seg­ir af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands

Drífa Snæ­dal hef­ur sagt af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands. Sam­skipti við kjörna full­trúa inn­an verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar og blokka­mynd­un er ástæð­an. Í yf­ir­lýs­ingu seg­ir hún átök inn­an hreyf­ing­ar­inn­ar ver­ið óbæri­leg og dreg­ið úr vinn­ugleði og bar­áttu­anda.
Fasteignaskattur á lúxusíbúðir á skjön við kaupverð
Fréttir

Fast­eigna­skatt­ur á lúxus­í­búð­ir á skjön við kaup­verð

Kaup­verð lúxuseigna sem auð­menn­irn­ir Björgólf­ur Thor Björgólfs­son og Ró­bert Wessman hafa sýsl­að með end­ur­spegl­ast ekki í fast­eigna­mati á þeim. Fast­eigna­skatt­ar geta ver­ið hundruð­um þús­unda króna lægri en ef mið­að væri við kaup­verð þeirra.
Ísland, hér kem ég
Tania Korolenko
ReynslaDagbók flóttakonu

Tania Korolenko

Ís­land, hér kem ég

Tania Korolen­ko er ein þeirra hundruða Úkraínu­manna sem feng­ið hafa skjól á Ís­landi vegna inn­rás­ar Rússa. Hún hef­ur hald­ið dag­bók um komu sína hing­að til lands og líf­ið í nýju landi og ætl­ar að leyfa les­end­um Stund­ar­inn­ar að fá að fylgj­ast með.
Úkraína frysti eignir Moshensky-fjölskyldunnar
FréttirÓlígarkinn okkar

Úkraína frysti eign­ir Mos­hen­sky-fjöl­skyld­unn­ar

Úkraínsk yf­ir­völd eru sögð hafa kyrr­sett eig­ur og fryst banka­reikn­inga fyr­ir­tæk­is­ins Santa Kholod í Kænu­garði. Yf­ir­völd þar telja hví­trúss­nesk fyr­ir­tæki fjár­magna inn­rás Rússa með óbein­um hætti, vegna stuðn­ings ein­ræð­is­stjórn­ar Lukashen­ko. Santa Kholod er hluti af fyr­ir­tækja­keðju Al­eks­and­ers Mos­hen­sky, kjör­ræð­is­manns Ís­lands, fiskinn­flytj­anda og ólíg­arka í Hvíta-Rússlandi. Sagð­ur hafa skráð fyr­ir­tæki á dótt­ur sína til að verj­ast þving­un­um ESB.