Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

Móðurfölsun og móðurmorð

Um Móð­ur­líf­ið, blönd­uð tækni eft­ir Yrsu Þöll Gylfa­dótt­ur.

Mest lesið

Illugi Jökulsson
1
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar ég ákvað að skrifa pist­il um lögg­una

Ill­ugi Jök­uls­son varð vitni að at­burði sem mót­aði skoð­un hans á lög­regl­unni.
„Umhverfisfyrirtæki ársins“ dreifði plastdrasli um náttúruna
2
Fréttir

„Um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ dreifði plast­drasli um nátt­úr­una

1.500 rúm­metr­ar af moltu sem fyr­ir­tæk­ið Terra dreifði til upp­græðslu í Krýsu­vík voru all­ir plast­meng­að­ir. Plast og rusl mátti sjá vítt og breitt um svæð­ið. Sam­tök at­vinnu­lífs­ins út­nefndu Terra „um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ fyrr í mán­uð­in­um. Arn­grím­ur Sverris­son, rekstr­ar­stjóri Terra, seg­ist taka mál­ið mjög nærri sér.
Starfsmaður ráðuneytisins lét seinka birtingu laga og varði hagsmuni laxeldisfyrirtækja
3
RannsóknLaxeldi

Starfs­mað­ur ráðu­neyt­is­ins lét seinka birt­ingu laga og varði hags­muni lax­eld­is­fyr­ir­tækja

Birt­ingu nýrra laga um lax­eldi var frest­að í fyrra­sum­ar að beiðni starfs­manns at­vinnu­vega­ráðu­neyt­is­ins. Frest­un­in fól í sér að lax­eld­is­fyr­ir­tæk­in Arctic Fish, **Arn­ar­lax og Lax­eldi Aust­fjarða gátu skil­að inn gögn­um til Skipu­lags­stofn­un­ar áð­ur en nýju lög­in tóku gildi. Starfs­mað­ur­inn var send­ur í leyfi þeg­ar upp komst um mál­ið og starfar ekki leng­ur í ráðu­neyt­inu. Eng­in dæmi eru fyr­ir sam­bæri­leg­um af­skipt­um af birt­ingu laga.
Skipverji rýfur samskiptabann útgerðarinnar og segist hafa verið látinn vinna með Covid-19
4
FréttirCovid-19

Skip­verji rýf­ur sam­skipta­bann út­gerð­ar­inn­ar og seg­ist hafa ver­ið lát­inn vinna með Covid-19

Út­gerð­in Hrað­frysti­hús­ið Gunn­vör bann­aði skip­verj­um á Júlí­usi Geir­munds­syni að ræða veik­indi sín við fjöl­miðla. Ung­ur há­seti, Arn­ar Hilm­ars­son, hef­ur rof­ið bann­ið og seg­ir: „Tján­ing mín á mál­inu er óend­an­lega verð­mæt­ari en starf mitt þarna um borð.“
Ellefu ára drengur brosir hringinn eftir að hafa fengið stuðning frá fjölda fólks vegna eineltisins
5
Fréttir

Ell­efu ára dreng­ur bros­ir hring­inn eft­ir að hafa feng­ið stuðn­ing frá fjölda fólks vegna einelt­is­ins

Björg­vin Páll Gúst­avs­son, Aron Ein­ar Gunn­ars­son, Ingó veð­ur­guð, Æv­ar vís­inda­mað­ur, Jón Daði Böðv­ars­son, Aron Pálm­ars­son og Lilja Al­freðs­dótt­ir höfðu öll sam­band til að stappa stál­inu í Óli­ver, ell­efu ára dreng, eft­ir að móð­ir hans sagði frá al­var­legu einelti í hans garð.
Plastleyndarmál Íslands
6
RannsóknEndurvinnsla á Íslandi

Plast­leynd­ar­mál Ís­lands

Töl­ur um end­ur­vinnslu á plasti ís­lenskra neyt­enda eru sagð­ar eiga sér enga stoð í raun­veru­leik­an­um. Stór hluti þess er brennd­ur af um­deildu sænsku fyr­ir­tæki. Plast­meng­un er mik­il á strönd­um Ís­lands og vís­bend­ing­ar eru um að veið­ar­færi séu skil­in eft­ir í hafi eða urð­uð.
Repúblikanar snúa baki við Trump á ögurstundu
7
Fréttir

Re­públi­kan­ar snúa baki við Trump á ög­ur­stundu

Nokkr­ir þing­menn Re­públi­kana­flokks­ins eru byrj­að­ir að draga í land með stuðn­ing sinn við Don­ald Trump nú þeg­ar inn­an við tvær vik­ur eru til kosn­inga. Banda­rísk­ir fjöl­miðl­ar full­yrða að skelf­ing hafi grip­ið um sig í her­búð­um Re­públi­kana sem ótt­ist að fara nið­ur með sökkvandi skipi ef Trump bíð­ur lægri hlut fyr­ir Joe Biden, líkt og skoð­anakann­an­ir sýna að mest­ar lík­ur séu á. „Ég er ekki hrædd­ur, ég er reið­ur,“ seg­ir Trump sjálf­ur.
Stundin #126
Október 2020
#126 - Október 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 13. nóvember.
Móðurfölsun og móðurmorð

„Það er vissulega auðveldara að vera listamaður þegar maður er móður- og föðurlaus, held ég.“ Þessa setningu les dóttir í bréfi frá löngu látinni móður. En þótt mæður deyi er maður ekki endilega móðurlaus, ekki þegar móðirin er fræg listakona sem ásækir dótturina ítrekað aftur í gegnum forna frægð.

En spólum aðeins til baka. Þetta byrjar allt á dagbók. Einni af þessum ótal dagbókum sem byrjað er á en gleymast svo – í henni er bara ein færsla, óljós æskuminning eða draumur. Það er ekki alveg ljóst, aðalpersónan Kamilla er að lesa þetta löngu seinna og er ekki alveg viss. En strax í byrjun fáum við að smakka á mörgum helstu kostum bókarinnar; hversu vel hún lýsir óreiðukenndum draumum, sem og litlum  hversdagslegum sannleiksmolum sem sjaldan eru orðaðir – eins og allar dagbækurnar og stílabækurnar sem deyja á fyrstu síðunum.

Svona gullfalegar og einfaldar hversdags-stemmur eru víða í bókinni, eins og þegar nývöknuð Kamilla sér nágrannann og er fegin að hann hafi ekki séð hana, „[...] til að þurfa ekki að spjalla strax, svona nývöknuð og koffínlaus.“

„Stundum framkallast þessar stemmur svo og verða eitthvað miklu stærra og meira og fallegra“

Stundum framkallast þessar stemmur svo og verða eitthvað miklu stærra og meira og fallegra, eins og þegar Kamilla sýnir ferðamanni borgina og býr til þessa stórkostlegu tengingu á milli ferðamanns og barns, með sín nýju og óreyndu augu:

„Allt í einu var göngutúrinn upp götuna heim úr leikskólanum orðinn að meiriháttar spennuför, þar sem misfellur í gangstéttinni, lítill fífill í steypusprungu, regndropi á laufblaði eða óvenjuleg lögun á brunahana voru grandskoðuð og rædd í þaula.“

Þá er bókin sannarlega launfyndin á köflum. Froskurinn Sean Connery er fluttur steindauður á milli ísskápa á meðan hann bíður greftrunar, fánar eru settir í hundaskít, gömul kona útskýrir af hverju drekkutíminn klukkan fimm er hápunktur dagsins og maður heilsar ókunnum manni með hund og útskýrir svo eftir á: „Fólk á hunda svo þeim sé heilsað oftar.“

Uppreisnarlata kynslóðin

En þótt það sé húmorinn og einstaklega naskar og mannlegar hversdags-stemmurnar sem fanga mann fyrst þá er það þó plottið sem heldur manni. Það virðist þó frekar hversdagslegt í byrjun. Kamilla er söngkona sem syngur í jarðarförum og virðist sæmilega sátt við sitt, þótt maður skynji á köflum söknuð eftir alvöru blússandi hamingju, hún er sátt en vantar smá flugelda í lífið. Hún á vel gerðan son og virðist hafa náð ágætis frið í gegnum eigin rútínu. Það virðist ekki breyta miklu þegar hún er fengin til að aðstoða við yfirlitssýningu um list Sirríar, látinnar móður sinnar. Ólíkt föður sínum og bróður virðist hún nefnilega búin að vinna í sínum málum og búin að ná sátt við þessa erfiðu móður.

Sirrí er sannarlega ákveðin erkitýpa, listakona af hippakynslóðinni sem yfirgefur börnin og fórnar fjölskyldulífinu fyrir listina. Þetta kynslóðabil er einkennandi fyrir flestallar konurnar í sögunni, eldri konurnar eru iðulega kjaftforar og bersöglar á meðan þær yngri daðra jafnvel stundum við tepruskap – þeim finnst hálfpartinn að það þurfi að ritskoða þessar gömlu kjaftforu kynsystur sínar. Þannig birtir sagan okkur kynslóð sem virðist átakafælnari og uppreisnarlatari en sú sem á undan kom – og tómarúmið sem hún virðist upplifa á köflum þess vegna. Hún deilir vissulega samfélagslegri meðvitund og pólitík móðurinnar í flestu, en hana vantar ástríðuna – þetta brennur ekki á henni. Hún erfði listina en ekki ástríðuna, hún syngur í jarðarförum sem er ekki ólíkt þeim listræna dauða sem móðirin óttaðist mest.

Hlutverk Kamillu virðist þó frekar einfalt. Hún er eini ættinginn sem sýnir þessari sýningu einhvern áhuga og því er hún fengin til að hjálpa til við að nálgast ættingjana og fá frá þeim listgripi og efni tengt Sirrí. Það gengur þó ansi illa – þangað til hún kemst að því að einhverjir kassar séu hjá móður látins elskhuga mömmunnar í Bandaríkjunum. Þegar þangað kemur fer ástin svo að kræla á sér, bæði gömul ást og ný. En það er þó sú gamla sem hefur yfirhöndina.

Í kössunum finnur hún nefnilega ekki bara safngripi, heldur líka gömul bréf móður sinnar til Ingólfs, elskhugans sem virðist hafa verið stóra ástin í lífi hennar. Þetta eru bersögul bréf og Kamilla lærir sitthvað nýtt um móður sína, þótt fátt komi það henni á óvart; bréfin eru svo sannarlega í karakter hinnar kjaftforu listakonu og áhugalausu móður. Þar kemur hins vegar forvitnilegt rof í upplifun lesanda og Kamillu, því þótt lesandinn skemmti sér yfir þessari hömlulausu konu, án þess að hneykslast nein ósköp, þá stingur þetta Kamillu. Því þetta er móðir hennar og flest sem hún finnur í bréfunum eru ítrekuð svik við fjölskylduna og sinnuleysi gagnvart henni. Innst inni leyfði hún sér kannski að vona að móðirin hafi elskað hana – en þessi bréf virðast tortíma þeirri von.

Listin eða listamaðurinn?

„Ég var búin að segja þér það, fullt af fólki hefur eingöngu áhuga á listamanninum Sirrí. Í alvörunni, ég veit ekki á hvaða tímum þú heldur að við lifum, en fólk hefur séð allan andskotann í fjölskylduaðstæðum og er ekki að kippa sér upp við það þótt ein kona sé ekki súpergóð móðir eða hafi haldið framhjá.“

Þessi sena sýnir ágætlega hvernig þessi mál horfa öðruvísi við fjölskyldunni annars vegar og umheiminum hins vegar – og líka það hvernig bók sem líklega hefur verið kláruð á þessu ári er strax að örlitlu leyti orðin söguleg skáldsaga. Kannski voru þessar fullyrðingar Þóreyjar sýningarstjóra líka ósannar síðasta vor – en nú á dögum #metoo lifum við sannarlega á tímum þar sem fólk kippir sér upp við syndir listamanna og klippir þá jafnvel út úr tilbúnum verkum eða frestar frumsýningu út af mögulegum skandölum.

Þannig eru áhyggjur Kamillu skyndilega orðnar áhyggjur listaheimsins alls, þótt tilefnið sé vissulega allt annað. En hér er hins vegar rétt að vara við örlitlu spilliefni fyrir þá sem vilja ekkert vita of mikið fyrirfram:

Kamillu dettur örþrifaráð í hug. Fyrir hálfgerða tilviljun, í hálfgerðu óráði, fer hún að bæta í bréfin – og endar á að endurskrifa þau öll með falsaðri rithönd móður sinnar. Ein lítil hvít lygi stækkar og stækkar – þótt kannski sé hún að gera fólki greiða, heila það jafnvel. Hún finnur sig betur og betur í hlutverki falsarans, hins skapandi ævisagnaritara, og jafnvel þegar hún er búin að falsa bréfin sjálf þá heldur hún áfram að skrifa.

Það  er eins og hún hafi uppgötvað skáldið í sjálfri sér og um leið og hún grefur sig dýpra og dýpra í eigin gröf kvikna með lesanda áhugaverðar spurningar um eðli lista og fræða og mörkin þar á milli.

Listfræði og menningarrýni snýst meðal annars um að reyna að temja hið ótamda, en um leið að reyna að skilja það – en þótt Kamilla sé í raun að reyna að temja móður sína freistast hún til þess að kasta af sér fræðimannshamnum og taka sér ham svindlarans – eða listamannsins. Hún er lygarinn sem má ekki ljúga, hún hefur afsalað sér sínu listræna frelsi með því að ganga inn í  hlutverk skrásetjarans.

En hún vill ekki skrásetja móður sína eða skilja hana, hún er búin að gera nóg af því, búin að reyna það nógu lengi. Hún vill einfaldlega semja hana upp á nýtt, það er hennar móðurmorð. Svo er spurningin bara hvort listfræðingarnir leyfi það.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Illugi Jökulsson
1
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar ég ákvað að skrifa pist­il um lögg­una

Ill­ugi Jök­uls­son varð vitni að at­burði sem mót­aði skoð­un hans á lög­regl­unni.
„Umhverfisfyrirtæki ársins“ dreifði plastdrasli um náttúruna
2
Fréttir

„Um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ dreifði plast­drasli um nátt­úr­una

1.500 rúm­metr­ar af moltu sem fyr­ir­tæk­ið Terra dreifði til upp­græðslu í Krýsu­vík voru all­ir plast­meng­að­ir. Plast og rusl mátti sjá vítt og breitt um svæð­ið. Sam­tök at­vinnu­lífs­ins út­nefndu Terra „um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ fyrr í mán­uð­in­um. Arn­grím­ur Sverris­son, rekstr­ar­stjóri Terra, seg­ist taka mál­ið mjög nærri sér.
Starfsmaður ráðuneytisins lét seinka birtingu laga og varði hagsmuni laxeldisfyrirtækja
3
RannsóknLaxeldi

Starfs­mað­ur ráðu­neyt­is­ins lét seinka birt­ingu laga og varði hags­muni lax­eld­is­fyr­ir­tækja

Birt­ingu nýrra laga um lax­eldi var frest­að í fyrra­sum­ar að beiðni starfs­manns at­vinnu­vega­ráðu­neyt­is­ins. Frest­un­in fól í sér að lax­eld­is­fyr­ir­tæk­in Arctic Fish, **Arn­ar­lax og Lax­eldi Aust­fjarða gátu skil­að inn gögn­um til Skipu­lags­stofn­un­ar áð­ur en nýju lög­in tóku gildi. Starfs­mað­ur­inn var send­ur í leyfi þeg­ar upp komst um mál­ið og starfar ekki leng­ur í ráðu­neyt­inu. Eng­in dæmi eru fyr­ir sam­bæri­leg­um af­skipt­um af birt­ingu laga.
Skipverji rýfur samskiptabann útgerðarinnar og segist hafa verið látinn vinna með Covid-19
4
FréttirCovid-19

Skip­verji rýf­ur sam­skipta­bann út­gerð­ar­inn­ar og seg­ist hafa ver­ið lát­inn vinna með Covid-19

Út­gerð­in Hrað­frysti­hús­ið Gunn­vör bann­aði skip­verj­um á Júlí­usi Geir­munds­syni að ræða veik­indi sín við fjöl­miðla. Ung­ur há­seti, Arn­ar Hilm­ars­son, hef­ur rof­ið bann­ið og seg­ir: „Tján­ing mín á mál­inu er óend­an­lega verð­mæt­ari en starf mitt þarna um borð.“
Ellefu ára drengur brosir hringinn eftir að hafa fengið stuðning frá fjölda fólks vegna eineltisins
5
Fréttir

Ell­efu ára dreng­ur bros­ir hring­inn eft­ir að hafa feng­ið stuðn­ing frá fjölda fólks vegna einelt­is­ins

Björg­vin Páll Gúst­avs­son, Aron Ein­ar Gunn­ars­son, Ingó veð­ur­guð, Æv­ar vís­inda­mað­ur, Jón Daði Böðv­ars­son, Aron Pálm­ars­son og Lilja Al­freðs­dótt­ir höfðu öll sam­band til að stappa stál­inu í Óli­ver, ell­efu ára dreng, eft­ir að móð­ir hans sagði frá al­var­legu einelti í hans garð.
Plastleyndarmál Íslands
6
RannsóknEndurvinnsla á Íslandi

Plast­leynd­ar­mál Ís­lands

Töl­ur um end­ur­vinnslu á plasti ís­lenskra neyt­enda eru sagð­ar eiga sér enga stoð í raun­veru­leik­an­um. Stór hluti þess er brennd­ur af um­deildu sænsku fyr­ir­tæki. Plast­meng­un er mik­il á strönd­um Ís­lands og vís­bend­ing­ar eru um að veið­ar­færi séu skil­in eft­ir í hafi eða urð­uð.
Repúblikanar snúa baki við Trump á ögurstundu
7
Fréttir

Re­públi­kan­ar snúa baki við Trump á ög­ur­stundu

Nokkr­ir þing­menn Re­públi­kana­flokks­ins eru byrj­að­ir að draga í land með stuðn­ing sinn við Don­ald Trump nú þeg­ar inn­an við tvær vik­ur eru til kosn­inga. Banda­rísk­ir fjöl­miðl­ar full­yrða að skelf­ing hafi grip­ið um sig í her­búð­um Re­públi­kana sem ótt­ist að fara nið­ur með sökkvandi skipi ef Trump bíð­ur lægri hlut fyr­ir Joe Biden, líkt og skoð­anakann­an­ir sýna að mest­ar lík­ur séu á. „Ég er ekki hrædd­ur, ég er reið­ur,“ seg­ir Trump sjálf­ur.

Mest deilt

Skipverji rýfur samskiptabann útgerðarinnar og segist hafa verið látinn vinna með Covid-19
1
FréttirCovid-19

Skip­verji rýf­ur sam­skipta­bann út­gerð­ar­inn­ar og seg­ist hafa ver­ið lát­inn vinna með Covid-19

Út­gerð­in Hrað­frysti­hús­ið Gunn­vör bann­aði skip­verj­um á Júlí­usi Geir­munds­syni að ræða veik­indi sín við fjöl­miðla. Ung­ur há­seti, Arn­ar Hilm­ars­son, hef­ur rof­ið bann­ið og seg­ir: „Tján­ing mín á mál­inu er óend­an­lega verð­mæt­ari en starf mitt þarna um borð.“
Ellefu ára drengur brosir hringinn eftir að hafa fengið stuðning frá fjölda fólks vegna eineltisins
2
Fréttir

Ell­efu ára dreng­ur bros­ir hring­inn eft­ir að hafa feng­ið stuðn­ing frá fjölda fólks vegna einelt­is­ins

Björg­vin Páll Gúst­avs­son, Aron Ein­ar Gunn­ars­son, Ingó veð­ur­guð, Æv­ar vís­inda­mað­ur, Jón Daði Böðv­ars­son, Aron Pálm­ars­son og Lilja Al­freðs­dótt­ir höfðu öll sam­band til að stappa stál­inu í Óli­ver, ell­efu ára dreng, eft­ir að móð­ir hans sagði frá al­var­legu einelti í hans garð.
Starfsmaður ráðuneytisins lét seinka birtingu laga og varði hagsmuni laxeldisfyrirtækja
3
RannsóknLaxeldi

Starfs­mað­ur ráðu­neyt­is­ins lét seinka birt­ingu laga og varði hags­muni lax­eld­is­fyr­ir­tækja

Birt­ingu nýrra laga um lax­eldi var frest­að í fyrra­sum­ar að beiðni starfs­manns at­vinnu­vega­ráðu­neyt­is­ins. Frest­un­in fól í sér að lax­eld­is­fyr­ir­tæk­in Arctic Fish, **Arn­ar­lax og Lax­eldi Aust­fjarða gátu skil­að inn gögn­um til Skipu­lags­stofn­un­ar áð­ur en nýju lög­in tóku gildi. Starfs­mað­ur­inn var send­ur í leyfi þeg­ar upp komst um mál­ið og starfar ekki leng­ur í ráðu­neyt­inu. Eng­in dæmi eru fyr­ir sam­bæri­leg­um af­skipt­um af birt­ingu laga.
HAM bjargaði Flosa
4
Fréttir

HAM bjarg­aði Flosa

Eft­ir ára­tuga bar­áttu Flosa Þor­geirs­son­ar við þyng­lyndi og kvíða urðu al­var­leg kvíða­köst og al­gjört nið­ur­brot hans mesta bless­un. Í dag líð­ur hon­um vel og hef­ur fund­ið leið­ir sem virka í hans bar­áttu. Með hug­rænni at­ferl­is­með­ferð hef­ur Flosi skap­að hlið­ar­sjálf í höfð­inu á sér, skít­ug­an og ill­kvitt­inn Flosa í gervi kvíð­ans. Sá lýt­ur hins veg­ar í í lægra haldi fyr­ir rök­um Frök­en­ar Skyn­semi, í gervi greinds og sexí bóka­safnsvarð­ar.
Illugi Jökulsson
5
Pistill

Illugi Jökulsson

Mönn­um stofn­að í hættu á vís­vit­andi og kaldrifjað­an hátt

Það sem gerð­ist á tog­ar­an­um Júlí­usi Geir­munds­syni er svo ótrú­legt að mann setti bók­staf­lega hljóð­an yf­ir lýs­ing­un­um, sem komu fram hjá Verka­lýðs­fé­lagi Vest­firð­inga í gær. Sjá til dæm­is hér. Og svo hérna, og enn­frem­ur hér. Menn voru orðn­ir al­var­lega veik­ir um borð. Stóð bara til að aka þeim í Ígultjörn? Ef marka má þess­ar lýs­ing­ar (og það er því mið­ur...
Illugi Jökulsson
6
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar ég ákvað að skrifa pist­il um lögg­una

Ill­ugi Jök­uls­son varð vitni að at­burði sem mót­aði skoð­un hans á lög­regl­unni.
Plastleyndarmál Íslands
7
RannsóknEndurvinnsla á Íslandi

Plast­leynd­ar­mál Ís­lands

Töl­ur um end­ur­vinnslu á plasti ís­lenskra neyt­enda eru sagð­ar eiga sér enga stoð í raun­veru­leik­an­um. Stór hluti þess er brennd­ur af um­deildu sænsku fyr­ir­tæki. Plast­meng­un er mik­il á strönd­um Ís­lands og vís­bend­ing­ar eru um að veið­ar­færi séu skil­in eft­ir í hafi eða urð­uð.

Mest lesið í vikunni

„Ég heyri barnið mitt segja: „Mér líður svo illa í skólanum að mig langar að deyja““
1
Fréttir

„Ég heyri barn­ið mitt segja: „Mér líð­ur svo illa í skól­an­um að mig lang­ar að deyja““

Móð­ir 11 ára drengs í Sjá­lands­skóla í Garða­bæ lýs­ir einelti sem fær dreng­inn henn­ar til að vilja deyja.
Illugi Jökulsson
2
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar ég ákvað að skrifa pist­il um lögg­una

Ill­ugi Jök­uls­son varð vitni að at­burði sem mót­aði skoð­un hans á lög­regl­unni.
„Umhverfisfyrirtæki ársins“ dreifði plastdrasli um náttúruna
3
Fréttir

„Um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ dreifði plast­drasli um nátt­úr­una

1.500 rúm­metr­ar af moltu sem fyr­ir­tæk­ið Terra dreifði til upp­græðslu í Krýsu­vík voru all­ir plast­meng­að­ir. Plast og rusl mátti sjá vítt og breitt um svæð­ið. Sam­tök at­vinnu­lífs­ins út­nefndu Terra „um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ fyrr í mán­uð­in­um. Arn­grím­ur Sverris­son, rekstr­ar­stjóri Terra, seg­ist taka mál­ið mjög nærri sér.
Starfsmaður ráðuneytisins lét seinka birtingu laga og varði hagsmuni laxeldisfyrirtækja
4
RannsóknLaxeldi

Starfs­mað­ur ráðu­neyt­is­ins lét seinka birt­ingu laga og varði hags­muni lax­eld­is­fyr­ir­tækja

Birt­ingu nýrra laga um lax­eldi var frest­að í fyrra­sum­ar að beiðni starfs­manns at­vinnu­vega­ráðu­neyt­is­ins. Frest­un­in fól í sér að lax­eld­is­fyr­ir­tæk­in Arctic Fish, **Arn­ar­lax og Lax­eldi Aust­fjarða gátu skil­að inn gögn­um til Skipu­lags­stofn­un­ar áð­ur en nýju lög­in tóku gildi. Starfs­mað­ur­inn var send­ur í leyfi þeg­ar upp komst um mál­ið og starfar ekki leng­ur í ráðu­neyt­inu. Eng­in dæmi eru fyr­ir sam­bæri­leg­um af­skipt­um af birt­ingu laga.
Skipverji rýfur samskiptabann útgerðarinnar og segist hafa verið látinn vinna með Covid-19
5
FréttirCovid-19

Skip­verji rýf­ur sam­skipta­bann út­gerð­ar­inn­ar og seg­ist hafa ver­ið lát­inn vinna með Covid-19

Út­gerð­in Hrað­frysti­hús­ið Gunn­vör bann­aði skip­verj­um á Júlí­usi Geir­munds­syni að ræða veik­indi sín við fjöl­miðla. Ung­ur há­seti, Arn­ar Hilm­ars­son, hef­ur rof­ið bann­ið og seg­ir: „Tján­ing mín á mál­inu er óend­an­lega verð­mæt­ari en starf mitt þarna um borð.“
Illugi Jökulsson
6
Pistill

Illugi Jökulsson

Hversu lík­legt er að Trump vinni?

Joe Biden hef­ur yf­ir­hönd­ina í skoð­ana­könn­un­um vestra. En það hafði Hillary Cl­int­on líka á þess­um tíma fyr­ir fjór­um ár­um. Gæti Trump unn­ið núna, rétt eins og 2016?
Leggja fram „nýju stjórnarskrána“ á Alþingi
7
FréttirStjórnarskrármálið

Leggja fram „nýju stjórn­ar­skrána“ á Al­þingi

Fimmtán þing­menn leggja til að frum­varp stjórn­laga­ráðs verði sam­þykkt með nokkr­um breyt­ing­um. 40 þús­und manns hafa nú skrif­að und­ir ákall um nýja stjórn­ar­skrá.

Mest lesið í mánuðinum

Vara við þvingaðri berskjöldun í kakóathöfnum
1
Afhjúpun

Vara við þving­aðri ber­skjöld­un í kakó­at­höfn­um

Fólk sem sæk­ir kakó­at­hvarf er feng­ið til að segja frá áföll­um sín­um í með­ferð­ar­skyni, án þess að stjórn­and­inn hafi reynslu eða mennt­un til þess að leiða úr­vinnslu. Sér­fræð­ing­ar vara við and­legri áhættu af slíku starfi og fólk sem sótt hef­ur við­burð­ina lýs­ir skað­legri reynslu.
„Ég var tilraunadýr foreldra minna“
2
Viðtal

„Ég var til­rauna­dýr for­eldra minna“

Lilja Car­dew ólst upp á óhefð­bundnu heim­ili þar sem sköp­un­ar­kraft­ur­inn var í for­grunni og börn­in höfðu jafn mik­il áhrif á um­hverfi sitt og for­eldr­arn­ir, voru hvött til þess að taka sjálf­stæð­ar ákvarð­an­ir og af­neita neyslu­hyggju. Fjöl­skyld­an hélt ekki upp á jól eða ferm­ing­ar, flutti oft og kom sér loks upp heim­ili í gam­alli tóm­atsósu­verk­smiðju þar sem all­ir hafa sitt rými til þess að skapa.
Íslenskt áhrifafólk kortlagt á kínverskum lista: „Mjög óþægilegt“
3
FréttirKínverski leynilistinn

Ís­lenskt áhrifa­fólk kort­lagt á kín­versk­um lista: „Mjög óþægi­legt“

Um 400 Ís­lend­ing­ar eru á nafna­lista kín­versks fyr­ir­tæk­is sem teng­ist hern­um í Kína. Stund­in hef­ur list­ann und­ir hönd­um. Um er að ræða stjórn­mála­menn, sendi­herra, emb­ætt­is­menn, rík­is­for­stjóra og ætt­ingja þeirra. Tveir þing­menn segja að þeim finn­ist af­ar óþægi­legt að vita af því að þær séu á slík­um lista. Er­lend­ir sér­fræð­ing­ar telja af­ar lík­legt að kín­verska rík­ið hafi að­gang að list­an­um.
Svandís Svavarsdóttir stígur til hliðar
4
Fréttir

Svandís Svavars­dótt­ir stíg­ur til hlið­ar

Veik­indi í fjöl­skyldu heil­brigð­is­ráð­herra valda því að hún stíg­ur tíma­bund­ið til hlið­ar úr ráð­herra­stóli.
Óhefðbundin fjölskylda leggur undir sig götu
5
Fréttir

Óhefð­bund­in fjöl­skylda legg­ur und­ir sig götu

Sama fjöl­skyld­an ým­ist býr, bygg­ir eða hef­ur keypt hús við Star­haga í Reykja­vík. Í miðj­unni bygg­ir ungt par yf­ir sig og ný­fædda dótt­ur sína en hvort sín­um meg­in við búa af­ar barns­ins ann­ars veg­ar og hins veg­ar amm­an sem fest hef­ur kaup á húsi þar.
„Ég heyri barnið mitt segja: „Mér líður svo illa í skólanum að mig langar að deyja““
6
Fréttir

„Ég heyri barn­ið mitt segja: „Mér líð­ur svo illa í skól­an­um að mig lang­ar að deyja““

Móð­ir 11 ára drengs í Sjá­lands­skóla í Garða­bæ lýs­ir einelti sem fær dreng­inn henn­ar til að vilja deyja.
Skuldauppgjör Skúla Mogensen: Selur pabba sínum sumarbústaðinn
7
Fréttir

Skulda­upp­gjör Skúla Mo­gensen: Sel­ur pabba sín­um sum­ar­bú­stað­inn

Ari­on banki heim­il­aði sölu á tveim­ur jörð­um og sum­ar­bú­stað sem voru veð­sett í til­raun­um Skúla til að bjarga WOW air. Bank­inn lán­ar fé­lagi Brynj­ólfs Mo­gensen fyr­ir kaup­un­um og held­ur eft­ir sem áð­ur veð­um í eign­un­um. Skúli Mo­gensen er ánægð­ur að sum­ar­bú­stað­ur­inn verð­ur áfram í fjöl­skyld­unni.

Nýtt á Stundinni

Lýðræði eða þekkingarræði?
Blogg

Stefán Snævarr

Lýð­ræði eða þekk­ing­ar­ræði?

Þeg­ar ég var á gelgju­skeið­inu las ég og fé­lag­ar mín­ir bók um manns­hug­ann  sem AB gaf út. Þar var mik­ið rætt um greind­ar­mæl­ing­ar og þótti okk­ur þær merk­ar. Einn fé­lagi minn setti fram þá til­lögu að at­kvæð­is­rétt­ur yrði tengd­ur greind­ar­vísi­tölu, sá sem hefði greind­ar­vísi­töl­una 100 fengi eitt at­kvæði, sá sem hefði 140 fengi 1,4 at­kvæði og svo fram­veg­is. Þessi til­laga...
Áskorun að halda brúðkaup í COVID
Viðtal

Áskor­un að halda brúð­kaup í COVID

Ár­ið 2019 ákváðu Al­dís og Njörð­ur að ganga í hjóna­band. Þau völdu sér dag­setn­ing­una 10.10.20 og höfðu því næg­an tíma til að skipu­leggja. Það sem þau vissu ekki þá var að ári síð­ar myndi heims­far­ald­ur geisa og skipu­lag­ið myndi breyt­ast á nán­ast hverj­um degi.
Ójafnt gefið meðal opinna hagkerfa
Jökull Sólberg Auðunsson
Pistill

Jökull Sólberg Auðunsson

Ójafnt gef­ið með­al op­inna hag­kerfa

Hvað veld­ur því að sum­ar þjóð­ir eru út­flutn­ings­þjóð­ir á með­an aðr­ar eru ára­tug­um sam­an með við­var­andi við­skipta­halla?
Plastleyndarmál Íslands
RannsóknEndurvinnsla á Íslandi

Plast­leynd­ar­mál Ís­lands

Töl­ur um end­ur­vinnslu á plasti ís­lenskra neyt­enda eru sagð­ar eiga sér enga stoð í raun­veru­leik­an­um. Stór hluti þess er brennd­ur af um­deildu sænsku fyr­ir­tæki. Plast­meng­un er mik­il á strönd­um Ís­lands og vís­bend­ing­ar eru um að veið­ar­færi séu skil­in eft­ir í hafi eða urð­uð.
182. spurningaþraut: Hvaða dýri var smyglað milli landa, hvaða fornhetja glímdi við Amasónur?
Þrautir10 af öllu tagi

182. spurn­inga­þraut: Hvaða dýri var smygl­að milli landa, hvaða forn­hetja glímdi við Amasón­ur?

Gleym­ið eigi þraut­inni frá því í gær; hér er hlekk­ur á hana. * Fyrri auka­spurn­ing: Á hvað eru þess­ir karl­ar að benda? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Að­al­krydd­ið í Earl Grey tei er kom­ið úr jurt sem heit­ir á er­lend­um tung­um bergamot, en var lengst af kall­að berga­mía á ís­lensku. Hvers kon­ar jurt er það? Hér dug­ar að nefna til sögu frænd­systkin...
Ellefu ára drengur brosir hringinn eftir að hafa fengið stuðning frá fjölda fólks vegna eineltisins
Fréttir

Ell­efu ára dreng­ur bros­ir hring­inn eft­ir að hafa feng­ið stuðn­ing frá fjölda fólks vegna einelt­is­ins

Björg­vin Páll Gúst­avs­son, Aron Ein­ar Gunn­ars­son, Ingó veð­ur­guð, Æv­ar vís­inda­mað­ur, Jón Daði Böðv­ars­son, Aron Pálm­ars­son og Lilja Al­freðs­dótt­ir höfðu öll sam­band til að stappa stál­inu í Óli­ver, ell­efu ára dreng, eft­ir að móð­ir hans sagði frá al­var­legu einelti í hans garð.
Skipverji rýfur samskiptabann útgerðarinnar og segist hafa verið látinn vinna með Covid-19
FréttirCovid-19

Skip­verji rýf­ur sam­skipta­bann út­gerð­ar­inn­ar og seg­ist hafa ver­ið lát­inn vinna með Covid-19

Út­gerð­in Hrað­frysti­hús­ið Gunn­vör bann­aði skip­verj­um á Júlí­usi Geir­munds­syni að ræða veik­indi sín við fjöl­miðla. Ung­ur há­seti, Arn­ar Hilm­ars­son, hef­ur rof­ið bann­ið og seg­ir: „Tján­ing mín á mál­inu er óend­an­lega verð­mæt­ari en starf mitt þarna um borð.“
Repúblikanar snúa baki við Trump á ögurstundu
Fréttir

Re­públi­kan­ar snúa baki við Trump á ög­ur­stundu

Nokkr­ir þing­menn Re­públi­kana­flokks­ins eru byrj­að­ir að draga í land með stuðn­ing sinn við Don­ald Trump nú þeg­ar inn­an við tvær vik­ur eru til kosn­inga. Banda­rísk­ir fjöl­miðl­ar full­yrða að skelf­ing hafi grip­ið um sig í her­búð­um Re­públi­kana sem ótt­ist að fara nið­ur með sökkvandi skipi ef Trump bíð­ur lægri hlut fyr­ir Joe Biden, líkt og skoð­anakann­an­ir sýna að mest­ar lík­ur séu á. „Ég er ekki hrædd­ur, ég er reið­ur,“ seg­ir Trump sjálf­ur.
Lærum af Ruth Bader Ginsburg
Heiða Björg Hilmisdóttir
Aðsent

Heiða Björg Hilmisdóttir

Lær­um af Ruth Bader Gins­burg

Hvernig við get­um nýtt henn­ar nálg­un í femín­ískri bar­áttu fyr­ir kven­frelsi og öðr­um mann­rétt­ind­um.
HAM bjargaði Flosa
Fréttir

HAM bjarg­aði Flosa

Eft­ir ára­tuga bar­áttu Flosa Þor­geirs­son­ar við þyng­lyndi og kvíða urðu al­var­leg kvíða­köst og al­gjört nið­ur­brot hans mesta bless­un. Í dag líð­ur hon­um vel og hef­ur fund­ið leið­ir sem virka í hans bar­áttu. Með hug­rænni at­ferl­is­með­ferð hef­ur Flosi skap­að hlið­ar­sjálf í höfð­inu á sér, skít­ug­an og ill­kvitt­inn Flosa í gervi kvíð­ans. Sá lýt­ur hins veg­ar í í lægra haldi fyr­ir rök­um Frök­en­ar Skyn­semi, í gervi greinds og sexí bóka­safnsvarð­ar.
Mönnum stofnað í hættu á vísvitandi og kaldrifjaðan hátt
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Mönn­um stofn­að í hættu á vís­vit­andi og kaldrifjað­an hátt

Það sem gerð­ist á tog­ar­an­um Júlí­usi Geir­munds­syni er svo ótrú­legt að mann setti bók­staf­lega hljóð­an yf­ir lýs­ing­un­um, sem komu fram hjá Verka­lýðs­fé­lagi Vest­firð­inga í gær. Sjá til dæm­is hér. Og svo hérna, og enn­frem­ur hér. Menn voru orðn­ir al­var­lega veik­ir um borð. Stóð bara til að aka þeim í Ígultjörn? Ef marka má þess­ar lýs­ing­ar (og það er því mið­ur...
Björgólfur sagði ranglega að  Samherji hefði ekki notað skattaskjól
FréttirSamherjaskjölin

Björgólf­ur sagði rang­lega að Sam­herji hefði ekki not­að skatta­skjól

Björgólf­ur Jó­hanns­son, starf­andi for­stjóri Sam­herja, svar­aði því neit­andi í við­tali spurð­ur hvort fé­lag­ið hefði not­að skatta­skjól í rekstri sín­um. Að minnsta kosti þrjú skatta­skjól tengj­ast rekstri Sam­herja þó ekk­ert sýni að lög­brot eða skattaund­an­skot hafi átt sér stað í þess­um rekstri.