Mest lesið

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
2

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar
3

Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

·
Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar
4

Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

·
Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs
5

Ágústa Arna Sigurdórsdóttir

Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs

·
Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu
6

Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu

·
Nei, nei og aftur nei!
7

Illugi Jökulsson

Nei, nei og aftur nei!

·
Stundin #101
September 2019
#101 - September 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 4. október.

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Ábyrgð hinna meðvirku

Kynferðisleg áreitni og ofbeldi þrífst í samfélagi sem tekur ekki afgerandi afstöðu gegn því og rís upp gegn óréttlætinu. Sláandi er hversu margir virðast hafa vitað af ofbeldinu, orðið vitni að því eða fengið hjálparkall, en ekkert gert.

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kynferðisleg áreitni og ofbeldi þrífst í samfélagi sem tekur ekki afgerandi afstöðu gegn því og rís upp gegn óréttlætinu. Sláandi er hversu margir virðast hafa vitað af ofbeldinu, orðið vitni að því eða fengið hjálparkall, en ekkert gert.

Ábyrgð hinna meðvirku

Eins og að vekja steinrunnin tröll af dvala. Þannig lýsti Bergur Þór Ingólfsson átakinu sem fólst í því að reyna að ná eyrum stjórnvalda eftir að maðurinn sem beitti dóttur hans kynferðislegu ofbeldi var hreinsaður af misgjörðum sínum.

Lýsingar Bergs ríma ágætlega við reynslu kvenna sem hafa barist fyrir réttlátara samfélagi, þar sem afgerandi afstaða er tekin gegn ofbeldi. Frásagnir þeirra af kynferðislegri áreitni og ofbeldi flæða nú yfir samfélagið, í von um að í krafti fjöldans takist að vekja tröllin og krefja þau um afstöðu. Sláandi er hversu margir vissu en gerðu ekkert. Stjórnmálamenn sem litu undan, yfirmenn sem hunsuðu hjálparkall starfsmannsins sem var áreittur á gólfinu, vinirnir sem hlógu með.

„Þeir eru jaðarsettir og stimplaðir neikvæðir, leiðinlegir og húmorslausir, sem neita að hlæja með eða sitja þöglir hjá.“ 

Ofbeldið viðgekkst vegna þess að aðrir tóku ekki afstöðu gegn því. Þetta er kennt í grunnskóla, grunnurinn að eineltisáætlunum er að virkja aðra til þess að taka afstöðu gegn þeim sem beita ofbeldinu og gera gerendur óvirka með því að taka frá þeim ógnarvaldið. Þeir sem bregðast ekki við eru þöglir þátttakendur í ofbeldinu. Fyrir vikið hafa þolendur alltof oft þurft að yfirgefa opinber rými og vinahópa, bæjarfélög, vinnustaði og skóla. Þegar sögurnar streyma fram sjáum við ítrekuð dæmi um að fólki hafi brostið kjarkur, þor eða siðferðisvitund til að standa með þeim sem þurftu á því að halda, orða hið óþægilega og bregðast við. Af ótta við afleiðingarnar. Þar sem þöggun þrífst snýst umræðan gjarnan gegn þeim sem taka afstöðu. Þeir eru jaðarsettir og stimplaðir neikvæðir, leiðinlegir og húmorslausir, sem neita að hlæja með eða sitja þöglir hjá. Á meðal þeirra sem nú stíga fram eru einstaklingar sem sjá eftir því að hafa tekið þátt í ofbeldinu með afstöðu- og viðbragðsleysi. 

Fórnarkostnaðurinn er mikill. Tíu árum eftir að Steinunni Valdísi Óskarsdóttur bárust nauðgunarhótanir frá manni brast hún í grát í sjónvarpinu, enn brotin en búin að finna styrkinn til að segja frá áhrifunum sem hótanirnar og afskiptaleysið hafði á hana. Af hverju tók enginn afstöðu með henni?

Eftir þessi skrif, þar sem maðurinn tók fleiri konur fyrir með sambærilegum hætti, var hann ekki aðeins settur á forsíðu símaskrárinnar, heldur gaf hann einnig út bækur og stýrði sjónvarpsþáttum sem fjölluðu meðal annars um hvernig karlar ættu að koma fram við konur. Og nú, eftir að hafa sjálfur leitað til Mannréttindadómstólsins, kvartað undan skorti á skilningi dómsvalda á takmörkunum tjáningarfrelsis og ummælum sem honum þótti sárt að sitja undir, baðst hann afsökunar með Facebook-færslu og fékk hrós fyrir. 

Baráttan fyrir réttlæti á ekki að þurfa að kosta slík átök að hægt sé að líkja því við að vekja steinrunnin tröll. Samt þurfti Bergur, stúlkurnar sem brotið var á, vinir þeirra og vandamenn að öskra sig hása á hverjum einasta degi í 77 daga til að fá áheyrn, berskjölduð í baráttu gegn því að þögnin legðist yfir og tómið tæki við. Og þau vildu bara svör. Skelfilegustu tímar sumarsins voru þegar menn í valdastöðum leyfðu sér síðan að smætta ofbeldið sem stúlkurnar sættu í opinberri umræðu með því að segja að til væru verri brot, það ætti ekkert að vera að tala um þetta, með þeim afleiðingum að áfallastreitan sagði aftur til sín og stelpurnar komust ekki til vinnu á meðan þær köstuðu upp óréttlætinu. 

Í stað þess að svara réttmætum spurningum var allt reynt til að kæfa málið, vísað var í lög og hefðir, svona væri þetta bara og ekkert við því að gera, útrætt mál.

Að lokum flæktist málið svo í meðferðum stjórnvalda að það snerist ekki lengur um uppreist æru heldur heiðarleika, traust og vinnubrögð ríkisstjórnar, sem féll að lokum vegna leyndarhyggju og vantrausts gagnvart ráðherrum, sem gengu síðan fram og gerðu lítið úr þeim sem þorðu að taka afstöðu, og eru nú komnir aftur inn í sömu ráðuneytin og áður, fyrir fyrir tilstuðlan flokks sem hefur gert út á að vera feminískur, málsvari brotaþola. Kannski er ekki hægt að vekja tröll af dvala.

Ný ríkisstjórn er tekin við völdum og nýtur almenns stuðnings. Raddir þeirra sem tala fyrir meiri jákvæðni í samfélaginu verða æ háværari. Þá skulum við líka hlusta á þá sem nú stíga fram, og um leið muna eftir þeim sem sátu hjá þegar stjórnvöld töldu sig geta afgreitt málið í sumar, sem hafði mikil og djúpstæð áhrif á þolendur, með því að afnema einfaldlega heimildir í lögum til þess að veita dæmdum mönnum uppreist æru, án þess að gögn málsins hafi nokkurn tímann komið fyrir stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd eins og um var samið, og þolendur fengu svör. Krafan var ekki sú að enginn gæti nokkurn tímann fengið uppreist æru. Krafan var að kynferðisofbeldi væri tekið alvarlega – og sú krafa er orðin háværari en nokkru sinni fyrr. 

Að kynferðisleg áreitni, ofbeldi og kynbundið misrétti sé tekið nógu alvarlega til að stjórnvöld og samfélagið bregðist við þegar við stöndum frammi fyrir óréttlæti.

Tengdar greinar

Leiðari

Kona féll fram af svölum

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
·

Fyrst kynbundið ofbeldi þrífst í íslensku samfélagi má biðja um að þeim konum sem þurfa að búa við það og verða fyrir því sé sýnd sú lágmarksvirðing að veruleiki þeirra sé í það minnsta viðurkenndur?

Frelsi til að vita

Jón Trausti Reynisson

Frelsi til að vita

Jón Trausti Reynisson
·

Ungir sjálfstæðismenn fagna því að upplýsingar séu ekki birtar. Hér eru upplýsingarnar.

Glæpur og refsing

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Glæpur og refsing

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
·

Við vitum ekki hvernig úrskurður siðanefndar verður, en við vitum hvað þeir gerðu og það gleymist ekki.

Er Ragnar lýðskrumari?

Jón Trausti Reynisson

Er Ragnar lýðskrumari?

Jón Trausti Reynisson
·

Deilan um Lífeyrissjóð verzlunarmanna er nýjasti kaflinn í sögunni sem íslensk stjórnmál og efnahagsmál hverfast um.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
2

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar
3

Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

·
Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar
4

Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

·
Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs
5

Ágústa Arna Sigurdórsdóttir

Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs

·
Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu
6

Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu

·
Nei, nei og aftur nei!
7

Illugi Jökulsson

Nei, nei og aftur nei!

·

Mest deilt

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Bergþór gerður að nefndarformanni með tveimur atkvæðum – Fulltrúar annarra flokka sátu hjá
2

Bergþór gerður að nefndarformanni með tveimur atkvæðum – Fulltrúar annarra flokka sátu hjá

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
3

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Jaðarskattar lágtekjufólks miklu hærri á Íslandi en í öðrum OECD-ríkjum
4

Jaðarskattar lágtekjufólks miklu hærri á Íslandi en í öðrum OECD-ríkjum

·
Nei, nei og aftur nei!
5

Illugi Jökulsson

Nei, nei og aftur nei!

·
Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar
6

Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

·

Mest deilt

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Bergþór gerður að nefndarformanni með tveimur atkvæðum – Fulltrúar annarra flokka sátu hjá
2

Bergþór gerður að nefndarformanni með tveimur atkvæðum – Fulltrúar annarra flokka sátu hjá

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
3

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Jaðarskattar lágtekjufólks miklu hærri á Íslandi en í öðrum OECD-ríkjum
4

Jaðarskattar lágtekjufólks miklu hærri á Íslandi en í öðrum OECD-ríkjum

·
Nei, nei og aftur nei!
5

Illugi Jökulsson

Nei, nei og aftur nei!

·
Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar
6

Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

·

Mest lesið í vikunni

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Sjálflærði ljósmyndarinn frá Moldóvu  sem er einn af skattakóngum Íslands
2

Sjálflærði ljósmyndarinn frá Moldóvu sem er einn af skattakóngum Íslands

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
3

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar
4

Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

·
Veittist að konum og beraði á sér kynfærin í háskólanum
5

Veittist að konum og beraði á sér kynfærin í háskólanum

·
Frosti: „Hneyksli“ að ECT-samningurinn hafi ekki verið borinn undir Alþingi
6

Frosti: „Hneyksli“ að ECT-samningurinn hafi ekki verið borinn undir Alþingi

·

Mest lesið í vikunni

Kona féll fram af svölum
1

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Sjálflærði ljósmyndarinn frá Moldóvu  sem er einn af skattakóngum Íslands
2

Sjálflærði ljósmyndarinn frá Moldóvu sem er einn af skattakóngum Íslands

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið
3

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·
Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar
4

Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

·
Veittist að konum og beraði á sér kynfærin í háskólanum
5

Veittist að konum og beraði á sér kynfærin í háskólanum

·
Frosti: „Hneyksli“ að ECT-samningurinn hafi ekki verið borinn undir Alþingi
6

Frosti: „Hneyksli“ að ECT-samningurinn hafi ekki verið borinn undir Alþingi

·

Nýtt á Stundinni

Annað andlit  – sama röddin

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Annað andlit – sama röddin

·
Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

Bróðir ráðherrans sem skipaði Sigríði án auglýsingar fékk stöðu án auglýsingar

·
Hefur unnið að sáttum fyrir hönd forsætisráðuneytisins en hafnar því að lögregla hafi beitt harðræði

Hefur unnið að sáttum fyrir hönd forsætisráðuneytisins en hafnar því að lögregla hafi beitt harðræði

·
Kona féll fram af svölum

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kona féll fram af svölum

·
Kafli 1: Allt verður breytt en samt ekki

Alma Mjöll Ólafsdóttir

Kafli 1: Allt verður breytt en samt ekki

·
Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar

·
Nei, nei og aftur nei!

Illugi Jökulsson

Nei, nei og aftur nei!

·
Börnin mín eiga rétt á framtíð!

Hjalti Hrafn Hafþórsson

Börnin mín eiga rétt á framtíð!

·
Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu

Þjóðskrá neitar transkonu um að leiðrétta nafn hennar og kynskráningu

·
Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs

Ágústa Arna Sigurdórsdóttir

Val um að vera edrú: Ævisaga partídýrs

·
Stjórnmálamenn sýni aðgát þegar fjármálaöflin þrýsta á léttara regluverk

Stjórnmálamenn sýni aðgát þegar fjármálaöflin þrýsta á léttara regluverk

·
Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

Eyði ekki hugsunum í manninn sem kostaði mig næstum lífið

·