Mest lesið

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
1

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“
2

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“
3

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“

Rannsakar íslenska ofbeldismenn
4

Rannsakar íslenska ofbeldismenn

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag
5

Illugi Jökulsson

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag

„Þetta er bara fellibylur, þetta helvíti“
6

„Þetta er bara fellibylur, þetta helvíti“

Stundin #107
Desember 2019
#107 - Desember 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 20. desember.

Jóhannes Kr. Kristjánsson

Vona að aðrir fjölmiðlar fái sömu gögn

Jóhannes Kr. Kristjánsson skrifar um einn dapurlegasta dag í sögu blaðamennsku í Evrópu.

Jóhannes Kr. Kristjánsson

Jóhannes Kr. Kristjánsson skrifar um einn dapurlegasta dag í sögu blaðamennsku í Evrópu.

Vona að aðrir fjölmiðlar fái sömu gögn
Dagphne Galizia Gagnrýninn blaðamaður sem var myrtur á Möltu. 

Mánudagsins 16. október 2017 verður minnst í sögubókum sem eins dapurlegasta dags í sögu blaðamennsku í Evrópu. Dagsins sem rannsóknarblaðakonan Daphne Caruana Galizia var myrt á Möltu. Daphne var einn þeirra rúmlega 400 blaðamanna sem unnu fréttir úr Panamaskjölunum. Hún afhjúpaði spillingu í æðsta valdakerfi landsins og skrifaði fréttir um falda bankareikninga og aflandsfélag eiginkonu forsætisráðherrans. Í gegnum árin var Daphne margsinnis hótað vegna afhjúpana sinna og reynt að þagga niður í henni með ýmsum ógeðfelldum aðferðum. Daphne stóð þessar árásir af sér framan af og hélt áfram að skrifa fréttir – þar til hún var myrt.

Íslenskur blaðamaður hefur ekki enn verið myrtur til að þagga niður í honum og vonandi mun það aldrei gerast. Á Íslandi nota þeir sem fjallað er um á gagnrýninn hátt aðrar aðferðir til þöggunar. Þeir reyna að kæfa fréttir með lögsóknum, hótunum um lögsóknir eða freista þess að fá lögbann á fréttir. Fjölmiðlarnir grípa til varna og neyðast til að greiða himinháar upphæðir til lögmannsstofa – upphæðir sem fjölmiðlarnir myndu annars nýta til að stunda rannsóknarblaðamennsku. Þetta eru tilraunir til þöggunar. Á mannamáli; tilraunir einstaklinga eða fyrirtækja til að reyna eða tryggja að sannleikurinn komi ekki fram.

Svo er það fólkið í valdastöðu sem reynir að niðurlægja blaðamenn sem þeim þóknast ekki og gera lítið úr fréttum sem koma stofnunum eða málefnum þeim tengdum illa. Á Íslandi höfum við nokkra slíka og ég efast ekki um að Daphne hafi verið gagnrýnd og niðurlægð af fólki í slíkum stöðum.

 „Við lifum á tímum þar sem fjölmiðlafrelsi liggur stöðugt undir árásum“

Þegar Davíð Oddsson, ritstjóri Morgunblaðsins, skrifar leiðara eða Staksteina sem fjalla um fréttir sem ég hef unnið eða komið að – veit ég að ég hef verið að gera eitthvað rétt. Eins og Davíðs er háttur þá reynir hann af fremsta megni að nota niðrandi orð um mig eða samstarfsmenn mína og fréttirnar sjálfar – það lýsir honum best. Þegar ég verð gamall mun ég stoltur benda barnabörnunum á leiðara Davíðs sem tengjast mér – þeir verða hengdir upp á vegg í ramma.

Við þá blaðamenn á Íslandi sem vinna fréttir með það eina markmið að koma sannleikanum til fólksins eða leiða til jákvæðra breytinga vil ég segja að þegar eftirtaldir menn gagnrýna fréttaskrifin þín þá ertu að vinna þarft verk í blaðamennsku með almannahagsmuni að leiðarljósi. Þessir menn eru meðal annars: Davíð Oddsson, Páll Vilhjálmsson, Ingvi Hrafn Jónsson, Björn Bjarnason, Andrés Magnússon, Hannes Hólmsteinn Gissurarson og fleiri – þið vitið hverjir.

Ég vona að þeir fjölmiðlar á Íslandi, sem ekki hefur verið þaggað niður í með lögbanni, fái sömu gögn í hendur og geti þannig birt fréttir upp úr þeim. Lögbannið á Stundina og Reykjavik Media fer í sögubækurnar á Íslandi sem gróf aðför að tjáningarfrelsinu og lýðræðinu. Það eina jákvæða sem ég get séð við þessa glórulausu aðgerð er að þetta leiði til breytinga á lögum og reglum sem útilokar að svona nokkuð geti gerst aftur. Það bara verður að gerast!

Í tæp þrjú ár hef ég unnið náið með alþjóðasamtökum rannsóknarblaðamanna, ICIJ. Gerard Ryle, framkvæmdastjóri ICIJ, sendi mér eftirfarandi skilaboð þegar hann heyrði af lögbanninu. „Við lifum á tímum þar sem fjölmiðlafrelsi liggur stöðugt undir árásum og því er óhugnanlegt að fylgjast með að svona aðferðum sé beitt í landi eins og Íslandi. Maður getur bara vonað að þetta komi í bakið á þeim með því að draga frekari athygli að málinu.“

Daphne er 28. blaðamaðurinn á þessu ári sem er myrtur vegna starfa sinna, samkvæmt upplýsingum frá CPJ. Ég þekki son Daphne, sem starfar hjá ICIJ, og við höfum rætt um mikilvægi blaðamennsku og því að koma upplýsingum til almennings. Hann stóð þétt við hlið móður sinnar og varð vitni að ófyrirleitnum aðferðum til að þagga niður í henni. Sonur Daphne og vonandi fleiri blaðamenn munu halda áfram að skrifa fréttir um spillinguna á Möltu og um allan heim þar sem eini tilgangurinn er að koma upplýsingum til almennings.

 

Ég vil tileinka þennan pistil minningu og verkum Daphne Caruana Galizia. Fram á síðustu stundu skrifaði hún fréttir sem skiptu miklu máli fyrir lýðræðið á Möltu. Hálftíma áður en hún var myrt birti hún grein sem hún endaði á þessum orðum; „Það eru glæpamenn hvert sem litið er. Ástandið er skelfilegt.“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
1

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“
2

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“
3

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“

Rannsakar íslenska ofbeldismenn
4

Rannsakar íslenska ofbeldismenn

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag
5

Illugi Jökulsson

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag

„Þetta er bara fellibylur, þetta helvíti“
6

„Þetta er bara fellibylur, þetta helvíti“

Mest lesið í vikunni

Vaknaði við öskrin
1

Vaknaði við öskrin

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja
2

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
3

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Allt í lagi að eiga heimili sem lítur ekki út eins heimili annarra
4

Allt í lagi að eiga heimili sem lítur ekki út eins heimili annarra

Andlegt líf á Íslandi
5

Bergsveinn Birgisson

Andlegt líf á Íslandi

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“
6

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“

Mest lesið í vikunni

Vaknaði við öskrin
1

Vaknaði við öskrin

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja
2

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
3

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Allt í lagi að eiga heimili sem lítur ekki út eins heimili annarra
4

Allt í lagi að eiga heimili sem lítur ekki út eins heimili annarra

Andlegt líf á Íslandi
5

Bergsveinn Birgisson

Andlegt líf á Íslandi

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“
6

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“

Mest lesið í mánuðinum

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
1

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“
2

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

Vaknaði við öskrin
3

Vaknaði við öskrin

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“
4

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum
5

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum

„Rannsóknarlögreglumaður Samherja“ sat fund með namibísku mútuþegunum
6

„Rannsóknarlögreglumaður Samherja“ sat fund með namibísku mútuþegunum

Mest lesið í mánuðinum

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
1

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“
2

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

Vaknaði við öskrin
3

Vaknaði við öskrin

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“
4

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum
5

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum

„Rannsóknarlögreglumaður Samherja“ sat fund með namibísku mútuþegunum
6

„Rannsóknarlögreglumaður Samherja“ sat fund með namibísku mútuþegunum

Nýtt á Stundinni

Húnaþing vestra sendir frá sér hjálparkall

Húnaþing vestra sendir frá sér hjálparkall

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag

Illugi Jökulsson

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag

Kaldir ofnar á Dalvík

Hallgrímur Helgason

Kaldir ofnar á Dalvík

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Þrír af fjórum hlynntir dánaraðstoð

Þrír af fjórum hlynntir dánaraðstoð

Ef þetta væri allt saman hóx

Símon Vestarr

Ef þetta væri allt saman hóx

Ógnar netofbeldi gegn konum og stúlkum framtíð okkar allra?

Þórdís Elva Þorvaldsdóttir

Ógnar netofbeldi gegn konum og stúlkum framtíð okkar allra?

Sýnum spillingunni kurteisi

Andri Sigurðsson

Sýnum spillingunni kurteisi

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“

„Þetta er bara fellibylur, þetta helvíti“

„Þetta er bara fellibylur, þetta helvíti“

Rannsakar íslenska ofbeldismenn

Rannsakar íslenska ofbeldismenn

Rok í Reykjavík

Rok í Reykjavík