Þessi grein er meira en 3 ára gömul.

Bjarni losnaði við 50 milljóna kúlulánaskuld í aðdraganda hrunsins

Lán Bjarna Bene­dikts­son­ar var fært yf­ir á skuld­sett eign­ar­halds­fé­lag föð­ur hans sem var svo slit­ið eft­ir hrun. Slita­stjórn Glitn­is tók mál­ið til skoð­un­ar: „Það finnst eng­inn fund­ar­gerð þar sem skuld­skeyt­ing­in er leyfð.“

Lán Bjarna Bene­dikts­son­ar var fært yf­ir á skuld­sett eign­ar­halds­fé­lag föð­ur hans sem var svo slit­ið eft­ir hrun. Slita­stjórn Glitn­is tók mál­ið til skoð­un­ar: „Það finnst eng­inn fund­ar­gerð þar sem skuld­skeyt­ing­in er leyfð.“

Bjarni Benediktsson var losaður undan 50 milljóna kúluláni sem hann hafði tekið persónulega hjá Glitni og skuldin færð yfir á eignarhaldsfélag föður hans, Hafsilfur ehf. 

Skuldskeytingin átti sér stað þann 1. febrúar árið 2008 en Bjarni fékk lánið vegna kaupa á Olíufélaginu árið 2006. Þetta sýna gögn sem Stundin hefur unnið úr í samstarfi við The Guardian.

Slitastjórn bankans tók málið til sérstakrar skoðunar eftir hrun og taldi að með skuldskeytingunni hefði bankinn gefið eftir kröfur sem ellegar hefðu verið meiri líkur á að greiddust. Var sérstaklega bent á að hvergi væri fjallað um gjörninginn í fundargerðum bankans og enga bókun væri að finna um málið. 

„Það finnst enginn fundargerð þar sem skuldskeytingin er leyfð,“ segir í skjali slitastjórnarinnar frá því í apríl 2011. Tveimur árum síðar, þann 22. júlí 2013, var Hafsilfri slitið eftir að skuldir þess höfðu rokið upp úr öllu valdi. 

Seldi hlutinn í N1 fyrir hrun

Bjarni fékk kúlulánið vegna kaupa hans og skyldmenna hans á hlutabréfum í Olíufélaginu. Stundin fjallaði um viðskiptin á föstudag, en samtals lánaði Glitnir um 26,6 milljarða vegna yfirtöku Engeyinga og viðskiptafélaga þeirra á fyrirtækinu sem síðar fékk heitið N1. Kúlulán Bjarna var veitt til þriggja ára með handveði í skráðum verðbréfum sem hann var með í stýringu hjá einkabankanum. 

Bjarni átti hlutaféð í N1 áfram og á hlutahafalista N1 í árslok 2007 var hann skráður fyrir rúmlega 0,8 prósenta hlut í félaginu sem var 82 milljóna króna virði. DV greindi svo frá því árið 2009 að Bjarni hefði selt Einari Sveinssyni, föðurbróður sínum, hlutinn á fyrri helmingi hrunársins 2008.

Bjarni losaður undan persónulegri ábyrgð

Kúlulánið hjá Glitni var fært yfir á Hafsilfur í byrjun febrúar 2008. Um þetta leyti var Vafningsfléttan svokallaða í undirbúningi, viðskiptaflétta sem gekk í meginatriðum út á að flytja áhættuna á bak við stóran hluthafa Glitnis, Þátt International sem var meðal annars í eigu félaga Einars og Benedikts Sveinssonar, yfir á Glitni en um leið að gefa bankanum gálgafrest og koma í veg fyrir verðfall hlutabréfa. 

Tveimur mánuðum eftir skuldskeytinguna, þann 1. apríl 2008, var veð í vörslureikningi Bjarna, sem hann hafði lagt fram fyrir kúluláninu, fellt niður.

Í staðinn komu handveð í hlutabréfum í BNT og tryggingar í vörslureikningi í eigu Hafsilfurs.

BNT-samstæðan var yfirtekin af kröfuhöfum árið 2011 og skuldaði þá rúma 50 milljarða. Ári síðar var BNT hf úrskurðað gjaldþrota og 4,3 milljarða skuldir þess afskrifaðar. Voru íslenskir lífeyrissjóðir á meðal þeirra sem töpuðu á falli N1-veldisins. 

Sagðist hafa gert upp skuldir við Glitni

Bjarni tjáði sig um skuldir sínar við Glitni í Kastljóssviðtali árið 2010. „Þær skuldir voru allar uppgerðar á því ári [2008]. Ég hef enga óeðlilega fyrirgreiðslu fengið neins staðar,“ sagði hann. 

Gögnin sem Stundin hefur undir höndum staðfesta að 50 milljóna skuld Bjarna Benediktssonar við Glitni var færð yfir í skuldasafn Hafsilfurs, eignarhaldsfélags föður hans, í febrúar 2008, sama mánuði og Bjarni átti aðkomu að Vafningsfléttunni og seldi hlutabréf sín í bankanum. 

„Ég hef enga óeðlilega
fyrirgreiðslu fengið“

Hafsilfur samdi um skuldauppgjör við Íslandsbanka í lok ársins 2012 og félaginu var gefið nafnið Malvík ehf. Ekki liggur fyrir hve mikið þurfti að afskrifa hjá félaginu. Samkvæmt slitareikningi þess nam leiðrétting og eftirgjöf skulda meira en 3 milljörðum króna á reikningsárinu 2012 en skuldirnar voru horfnar árið 2013. 

Benedikt á í dag annað félag sem einnig heitir Hafsilfur. Það var stofnað árið 2008 og er notað til fjárfestinga hans, meðal annars í ferðaþjónustufyrirtækinu Kynnisferðum. 

Báðir leystir undan persónulegum ábyrgðum

Benedikt Sveinssoneigandi Hafsilfurs og faðir Bjarna Benediktssonar

Sjálfur var Benedikt Sveinsson leystur undan sjálfskuldarábyrgð vegna lána Glitnis til Hafsilfurs í aðdraganda hrunsins.

Beiðni um niðurfellingu sjálfskuldarábyrgðarinnar var afgreidd í tölvukerfi bankans þann 29. september 2008, sama dag og Glitnir var þjóðnýttur, en þremur dögum áður, þann 26. september, hafði Benedikt innleyst 500 milljóna eignir úr Sjóði 9 og sent til Flórída. 

Hvort tveggja, niðurfelling sjálfskuldarábyrgðarinnar og 500 milljóna greiðslan til Flórída, var á meðal þess sem slitastjórn Glitnis tók til sérstakrar skoðunar á árunum eftir hrun sem möguleg riftunarmál í ljósi innherjaupplýsinga sem talið var hugsanlegt að Benedikt hefði búið yfir.

Á endanum þótti þó ekki ástæða til að láta reyna á málin fyrir dómstólum. 

Litu á Bjarna sem eiganda Hafsilfurs

Eins og Stundin hefur áður greint frá tók Bjarni virkan þátt í fjárfestingum Hafsilfurs. Svo virðist sem Glitnir hafi í raun litið á Bjarna sem eiganda félagsins. Í tölvupósti frá því í apríl 2008 kom t.d. fram að lánagögn vegna Hafsilfurs ættu ekki að vera send heim til Bjarna eða Benedikts heldur til Bjarna Markússonar, frænda þeirra sem sá um málefni þeirra beggja í einkabankaþjónustu Glitnis. 

Orðrétt sagði í tölvupósti frá starfsmanni Glitnis: „Hafsilfur ehf. (Bjarni Benediktsson) fékk sent heim til sín seðil yfir vanskil á USD lán hjá sér. Hann Bjarni viðskiptastjóri hans bað mig að ítreka það að ekkert á að fara til Benedikts, það á allt að fara til Bjarna viðskiptastjóra hjá 580 sem snertir lánin hans.“ Þá sýna tölvupóstsamskipti að Bjarni var boðaður á fund árið 2006 vegna lánamála Hafsilfurs þótt félagið væri í eigu föður hans. 

Þessi skilningur virðist hafa erfst til slitastjórnar Glitnis. Í skjali slitastjórnar frá apríl 2011 þar sem fjallað er um skuldskeytinguna segir: „Ljóst er að hér er um að ræða að skuldbinding er færð af eiganda félags yfir á félagið og bankinn gefur eftir kröfur sem annars hefðu verið meiri líkur á að greiddust.“ 

Hér má sjá afrit af skjalinu frá slitastjórn Glitnis:

Slitastjórnin gat ekkert gert

Þá virðist tímasetning niðurfellingar veðsins í vörslureikningi hafa sett strik í reikninginn að því er varðar hugsanlegar aðgerðir slitastjórnarinnar.

„Þessi gjörningur er hins vegar gerður rétt utan við 6 mánaða mörkin eða fyrir 15 maí 2008. Veð í vörslureikningi er fellt niður þann 1 apríl 2008,“ segir í skjalinu en með þessu er átt við slitastjórnin gat ekki rift skuldskeytingu á grundvelli gjaldþrotalaga vegna falls Glitnis um haustið. 

Þess vegna slapp Bjarni Benediktsson á endanum við þetta 50 milljóna króna lán og það lenti í milljarða króna skuldahít eignarhaldsfélags föður hans. 

Stundin hefur ítrekað óskað eftir viðtölum við Bjarna Benediktsson í gegnum aðstoðarkonu hans Svanhildi Hólm Valsdóttur. Bjarni hefur hins vegar ekki orðið við þeirri beiðni. 

Glitnir misnotaður

Eins og frægt er orðið fólu Einar og Benedikt Sveinssynir Bjarna Benediktssyni umboð til að veðsetja hlutabréf í félaginu Vafningi fyrir hönd eignarhaldsfélaganna BNT, Hafsilfurs og Hrómundar í byrjun febrúar 2008. Þetta var forsenda þess að Glitnir gæti veitt 100 milljóna evra peningamarkaðslán til Milestone þann 8. febrúar. 

Sérstakur saksóknari ákærði síðar þá Lárus Welding og Guðmund Hjaltason vegna lánveitingarinnar og taldi viðskiptin hafa átt þátt í falli bankans. Þeir voru á endanum sýknaðir í Hæstarétti sem taldi „ósannað að farið hafi verið umfram þá áhættu, sem bankinn hafi talið viðunandi“. Hins vegar kom skýrt fram í dómi Hæstaréttar að enginn vafi léki á því að ásetningurinn á bak við lánveitinguna hefði „staðið til misnotkunar“ og að hinir ákærðu hefðu tekið hagsmuni lántaka fram yfir hagsmuni Glitnis. 

Gögn frá bankanum sem Stundin hefur undir höndum sýna að Benedikt og Hafsilfur seldu hlutabréf í Glitni fyrir um 850 milljónir króna vikurnar eftir Vafningsfléttuna. Tölvupóstsamskipti benda til þess að Bjarni Benediktsson hafi sjálfur fundað með Guðmundi Ólasyni, þáverandi forstjóra Milestone, og Lárusi Welding, bankastjóra Glitnis, í febrúar. Tveimur dögum eftir fundinn með Lárusi hóf Bjarni sölu á hlutabréfum sínum í bankanum og seldi fyrir rúmlega 119 milljónir króna.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Hamingjan ekki til sölu á netinu
Viðtal

Ham­ingj­an ekki til sölu á net­inu

Yrsa Sig­urð­ar­dótt­ir er verk­fræð­ing­ur og rit­höf­und­ur sem hef­ur sér­hæft sig í glæpa­sög­um en finnst fátt mik­il­væg­ara en hlát­ur, að finna það sem er skemmti­legt og fynd­ið.
Fullir vasar
Bíó Tvíó#189

Full­ir vas­ar

Andrea og Stein­dór ræða kvik­mynd Ant­ons Sig­urðs­son­ar frá 2018, Full­ir vas­ar.
Ómeðhöndlað ADHD getur boðið hættunni heim
ViðtalFangar og ADHD

Ómeð­höndl­að ADHD get­ur boð­ið hætt­unni heim

Tal­ið er að sjö til átta pró­sent fólks sé með tauga­þroskarösk­un­ina ADHD. Nauð­syn­legt er að greina ADHD á fyrstu ár­um grunn­skóla og bjóða upp á við­eig­andi með­ferð, því ómeð­höndl­að get­ur það haft nei­kvæð áhrif á ein­stak­ling­inn og fólk­ið í kring­um hann. Ef barn með ADHD fær ekki að­stoð aukast lík­ur á að fram komi fylgirask­an­ir, sem geta orð­ið mun al­var­legri en ADHD-ein­kenn­in.
Veturinn kom þennan dag
ViðtalDauðans óvissa eykst

Vet­ur­inn kom þenn­an dag

Á hálfu ári missti Guð­laug Guð­munda Ingi­björg Berg­sveins­dótt­ir móð­ur sína, ömmu og afa. Fleiri áföll héldu áfram að hlað­ast upp í lífi henn­ar en þrátt fyr­ir það sagði lækn­ir henni, þeg­ar hún loks leit­aði að­stoð­ar, að hún væri ekki að kljást við þung­lyndi því hún hefði svo margt fyr­ir stafni. Nú þeg­ar þrjú ár eru lið­in síð­an áföll­in riðu yf­ir er hún enn með höf­uð­ið fast í hand­bremsu, eins og hún lýs­ir því sjálf.
273. spurningaþraut: Eugene Onegin og Onedin-fjölskyldan, það er aldeilis!
Þrautir10 af öllu tagi

273. spurn­inga­þraut: Eu­gene Oneg­in og Oned­in-fjöl­skyld­an, það er al­deil­is!

Jú, hér er þraut gær­dags­ins. * Auka­spurn­ing nr. 1: Hvað heit­ir þetta unga skáld? Ann­að­hvort skírn­ar­nafn eða ætt­ar­nafn dug­ar. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Einn helsti mátt­ar­stólpi ís­lenska lands­liðs­ins í hand­bolta allt frá 2005 er Al­ex­and­er Peters­son. Hann flutti til Ís­lands frá öðru landi rétt fyr­ir alda­mót­in 2000 og gerð­ist síð­an ís­lensk­ur rík­is­borg­ari. Frá hvaða landi kom Al­ex­and­er? 2.   Einu sinni var...
Betrun ætti að byggja á vísindalegri þekkingu
ViðtalFangar og ADHD

Betr­un ætti að byggja á vís­inda­legri þekk­ingu

Har­ald­ur Er­lends­son geð­lækn­ir vann á sín­um tíma á Litla-Hrauni og gagn­rýn­ir skort á þjón­ustu við fanga með ADHD hvað varð­ar geð­þjón­ustu og lyf sem virka. Fang­elsis­kerf­ið eigi að byggja á vís­inda­legri þekk­ingu um betr­un en ekki refs­ingu eða hefnd, sem gagn­ast föng­um með ADHD lít­ið.
Föngum nú boðið upp á geðheilbrigðisþjónustu
ViðtalFangar og ADHD

Föng­um nú boð­ið upp á geð­heil­brigð­is­þjón­ustu

Geð­heilsu­teymi fang­elsa er ný­legt teymi á veg­um Heilsu­gæslu höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins sem býð­ur föng­um upp á með­ferð við geð­heil­brigð­is­vanda svo sem ADHD. Með­ferð­in er fjöl­þætt og er boð­ið upp á sam­tals­með­ferð­ir og lyf ef þarf. „ADHD-lyf­in draga nátt­úr­lega úr hvat­vís­inni sem mað­ur von­ar að verði til þess að við­kom­andi brjóti ekki af sér aft­ur eða fari að nota vímu­efni aft­ur,“ seg­ir Arn­dís Vil­hjálms­dótt­ir geð­hjúkr­un­ar­fræð­ing­ur.
Meirihluti fanga með ADHD: Rétt meðferð gæti komið í veg fyrir afbrot
ViðtalFangar og ADHD

Meiri­hluti fanga með ADHD: Rétt með­ferð gæti kom­ið í veg fyr­ir af­brot

Guð­mund­ur Ingi Þórodds­son, formað­ur Af­stöðu, fé­lags fanga, hef­ur gagn­rýnt það úr­ræða­leysi sem hef­ur ver­ið í fang­els­um lands­ins varð­andi grein­ing­ar á með­ferð til dæm­is við ADHD þótt skrið­ur sé kom­inn á mál­ið. Hann seg­ir að breyta þurfi um kerfi í fang­els­is­mál­um.
Fann frið í fangelsinu
ViðtalFangar og ADHD

Fann frið í fang­els­inu

Á sín­um yngri ár­um var Völ­und­ur Þor­björns­son óstýri­lát­ur og sótti í spennu án þess að vita að hann væri með ADHD. Þörf­in fyr­ir at­hygli ágerð­ist eft­ir móð­ur­missi, spenn­an stig­magn­að­ist og ákær­ur hrönn­uð­ust inn. Í fang­elsi fann hann loks frið og upp­lifði dvöl­ina ekki sem frels­is­svipt­ingu held­ur end­ur­ræs­ingu. Í kjöl­far­ið upp­lifði hann am­er­íska draum­inn í Kan­ada og styð­ur nú við son í kyn­leið­rétt­ing­ar­ferli.
272. spurningaþraut: Berlín, skrímsli og fjölmennasta orrustan
Þrautir10 af öllu tagi

272. spurn­inga­þraut: Berlín, skrímsli og fjöl­menn­asta orr­ust­an

Síð­asta þraut­in, hér er hún! * Fyrri auka­spurn­ing, hver er kon­an á mál­verki Al­ex­and­ers Ivanovs hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Á ár­un­um 1977-1979 gaf tón­list­ar­mað­ur einn út þrjár plöt­ur sem í sam­ein­ingu eru gjarn­an kall­að­ar „Berlín­ar-plöt­urn­ar“. Hver var þessi tón­list­ar­mað­ur? 2.   William Frederick Co­dy hét Banda­ríkja­mað­ur nokk­ur, sem fædd­ist í Iowa ár­ið 1846 en lést í Den­ver í Col­orado...
Frávísunarkrafa Jóns Baldvins verður tekin aftur fyrir í héraðsdómi
Fréttir

Frá­vís­un­ar­krafa Jóns Bald­vins verð­ur tek­in aft­ur fyr­ir í hér­aðs­dómi

Lands­rétt­ur hef­ur gert ómerka frá­vís­un hér­aðds­dóms Reykja­vík­ur á máli Jóns Bald­vins Hanni­bals­son­ar sem varð­ar kyn­ferð­is­lega áreitni. Flytja þarf frá­vís­un­ar­mál­ið að nýju.
Hundrað fimmtíu og átta ára
Mynd dagsins

Hundrað fimm­tíu og átta ára

Það var norð­an­bál við Úlfljóts­vatn í morg­un, en við þetta 4 km langa vatn stend­ur kirkja sem kennd er við vatn­ið. Kirkj­an sjálf var byggð úr timbri ár­ið 1863 og síð­an var turn­in­um bætt við 98 ár­um seinna. Hún er ein af rúm­lega 360 kirkj­um í lýð­veld­inu - það er semsagt eitt guðs­hús fyr­ir hverja þús­und íbúa þessa lands. Vatn­ið er kennt við Úlfljót, fyrsta lög­sögu­mann Ís­lend­inga, en eft­ir hon­um voru einnig fyrstu al­mennu lög lands­ins nefnd, Úlfljóts­lög.