Þessi grein er meira en 3 ára gömul.

Bjarni losnaði við 50 milljóna kúlulánaskuld í aðdraganda hrunsins

Lán Bjarna Bene­dikts­son­ar var fært yf­ir á skuld­sett eign­ar­halds­fé­lag föð­ur hans sem var svo slit­ið eft­ir hrun. Slita­stjórn Glitn­is tók mál­ið til skoð­un­ar: „Það finnst eng­inn fund­ar­gerð þar sem skuld­skeyt­ing­in er leyfð.“

Lán Bjarna Bene­dikts­son­ar var fært yf­ir á skuld­sett eign­ar­halds­fé­lag föð­ur hans sem var svo slit­ið eft­ir hrun. Slita­stjórn Glitn­is tók mál­ið til skoð­un­ar: „Það finnst eng­inn fund­ar­gerð þar sem skuld­skeyt­ing­in er leyfð.“

Bjarni Benediktsson var losaður undan 50 milljóna kúluláni sem hann hafði tekið persónulega hjá Glitni og skuldin færð yfir á eignarhaldsfélag föður hans, Hafsilfur ehf. 

Skuldskeytingin átti sér stað þann 1. febrúar árið 2008 en Bjarni fékk lánið vegna kaupa á Olíufélaginu árið 2006. Þetta sýna gögn sem Stundin hefur unnið úr í samstarfi við The Guardian.

Slitastjórn bankans tók málið til sérstakrar skoðunar eftir hrun og taldi að með skuldskeytingunni hefði bankinn gefið eftir kröfur sem ellegar hefðu verið meiri líkur á að greiddust. Var sérstaklega bent á að hvergi væri fjallað um gjörninginn í fundargerðum bankans og enga bókun væri að finna um málið. 

„Það finnst enginn fundargerð þar sem skuldskeytingin er leyfð,“ segir í skjali slitastjórnarinnar frá því í apríl 2011. Tveimur árum síðar, þann 22. júlí 2013, var Hafsilfri slitið eftir að skuldir þess höfðu rokið upp úr öllu valdi. 

Seldi hlutinn í N1 fyrir hrun

Bjarni fékk kúlulánið vegna kaupa hans og skyldmenna hans á hlutabréfum í Olíufélaginu. Stundin fjallaði um viðskiptin á föstudag, en samtals lánaði Glitnir um 26,6 milljarða vegna yfirtöku Engeyinga og viðskiptafélaga þeirra á fyrirtækinu sem síðar fékk heitið N1. Kúlulán Bjarna var veitt til þriggja ára með handveði í skráðum verðbréfum sem hann var með í stýringu hjá einkabankanum. 

Bjarni átti hlutaféð í N1 áfram og á hlutahafalista N1 í árslok 2007 var hann skráður fyrir rúmlega 0,8 prósenta hlut í félaginu sem var 82 milljóna króna virði. DV greindi svo frá því árið 2009 að Bjarni hefði selt Einari Sveinssyni, föðurbróður sínum, hlutinn á fyrri helmingi hrunársins 2008.

Bjarni losaður undan persónulegri ábyrgð

Kúlulánið hjá Glitni var fært yfir á Hafsilfur í byrjun febrúar 2008. Um þetta leyti var Vafningsfléttan svokallaða í undirbúningi, viðskiptaflétta sem gekk í meginatriðum út á að flytja áhættuna á bak við stóran hluthafa Glitnis, Þátt International sem var meðal annars í eigu félaga Einars og Benedikts Sveinssonar, yfir á Glitni en um leið að gefa bankanum gálgafrest og koma í veg fyrir verðfall hlutabréfa. 

Tveimur mánuðum eftir skuldskeytinguna, þann 1. apríl 2008, var veð í vörslureikningi Bjarna, sem hann hafði lagt fram fyrir kúluláninu, fellt niður.

Í staðinn komu handveð í hlutabréfum í BNT og tryggingar í vörslureikningi í eigu Hafsilfurs.

BNT-samstæðan var yfirtekin af kröfuhöfum árið 2011 og skuldaði þá rúma 50 milljarða. Ári síðar var BNT hf úrskurðað gjaldþrota og 4,3 milljarða skuldir þess afskrifaðar. Voru íslenskir lífeyrissjóðir á meðal þeirra sem töpuðu á falli N1-veldisins. 

Sagðist hafa gert upp skuldir við Glitni

Bjarni tjáði sig um skuldir sínar við Glitni í Kastljóssviðtali árið 2010. „Þær skuldir voru allar uppgerðar á því ári [2008]. Ég hef enga óeðlilega fyrirgreiðslu fengið neins staðar,“ sagði hann. 

Gögnin sem Stundin hefur undir höndum staðfesta að 50 milljóna skuld Bjarna Benediktssonar við Glitni var færð yfir í skuldasafn Hafsilfurs, eignarhaldsfélags föður hans, í febrúar 2008, sama mánuði og Bjarni átti aðkomu að Vafningsfléttunni og seldi hlutabréf sín í bankanum. 

„Ég hef enga óeðlilega
fyrirgreiðslu fengið“

Hafsilfur samdi um skuldauppgjör við Íslandsbanka í lok ársins 2012 og félaginu var gefið nafnið Malvík ehf. Ekki liggur fyrir hve mikið þurfti að afskrifa hjá félaginu. Samkvæmt slitareikningi þess nam leiðrétting og eftirgjöf skulda meira en 3 milljörðum króna á reikningsárinu 2012 en skuldirnar voru horfnar árið 2013. 

Benedikt á í dag annað félag sem einnig heitir Hafsilfur. Það var stofnað árið 2008 og er notað til fjárfestinga hans, meðal annars í ferðaþjónustufyrirtækinu Kynnisferðum. 

Báðir leystir undan persónulegum ábyrgðum

Benedikt Sveinssoneigandi Hafsilfurs og faðir Bjarna Benediktssonar

Sjálfur var Benedikt Sveinsson leystur undan sjálfskuldarábyrgð vegna lána Glitnis til Hafsilfurs í aðdraganda hrunsins.

Beiðni um niðurfellingu sjálfskuldarábyrgðarinnar var afgreidd í tölvukerfi bankans þann 29. september 2008, sama dag og Glitnir var þjóðnýttur, en þremur dögum áður, þann 26. september, hafði Benedikt innleyst 500 milljóna eignir úr Sjóði 9 og sent til Flórída. 

Hvort tveggja, niðurfelling sjálfskuldarábyrgðarinnar og 500 milljóna greiðslan til Flórída, var á meðal þess sem slitastjórn Glitnis tók til sérstakrar skoðunar á árunum eftir hrun sem möguleg riftunarmál í ljósi innherjaupplýsinga sem talið var hugsanlegt að Benedikt hefði búið yfir.

Á endanum þótti þó ekki ástæða til að láta reyna á málin fyrir dómstólum. 

Litu á Bjarna sem eiganda Hafsilfurs

Eins og Stundin hefur áður greint frá tók Bjarni virkan þátt í fjárfestingum Hafsilfurs. Svo virðist sem Glitnir hafi í raun litið á Bjarna sem eiganda félagsins. Í tölvupósti frá því í apríl 2008 kom t.d. fram að lánagögn vegna Hafsilfurs ættu ekki að vera send heim til Bjarna eða Benedikts heldur til Bjarna Markússonar, frænda þeirra sem sá um málefni þeirra beggja í einkabankaþjónustu Glitnis. 

Orðrétt sagði í tölvupósti frá starfsmanni Glitnis: „Hafsilfur ehf. (Bjarni Benediktsson) fékk sent heim til sín seðil yfir vanskil á USD lán hjá sér. Hann Bjarni viðskiptastjóri hans bað mig að ítreka það að ekkert á að fara til Benedikts, það á allt að fara til Bjarna viðskiptastjóra hjá 580 sem snertir lánin hans.“ Þá sýna tölvupóstsamskipti að Bjarni var boðaður á fund árið 2006 vegna lánamála Hafsilfurs þótt félagið væri í eigu föður hans. 

Þessi skilningur virðist hafa erfst til slitastjórnar Glitnis. Í skjali slitastjórnar frá apríl 2011 þar sem fjallað er um skuldskeytinguna segir: „Ljóst er að hér er um að ræða að skuldbinding er færð af eiganda félags yfir á félagið og bankinn gefur eftir kröfur sem annars hefðu verið meiri líkur á að greiddust.“ 

Hér má sjá afrit af skjalinu frá slitastjórn Glitnis:

Slitastjórnin gat ekkert gert

Þá virðist tímasetning niðurfellingar veðsins í vörslureikningi hafa sett strik í reikninginn að því er varðar hugsanlegar aðgerðir slitastjórnarinnar.

„Þessi gjörningur er hins vegar gerður rétt utan við 6 mánaða mörkin eða fyrir 15 maí 2008. Veð í vörslureikningi er fellt niður þann 1 apríl 2008,“ segir í skjalinu en með þessu er átt við slitastjórnin gat ekki rift skuldskeytingu á grundvelli gjaldþrotalaga vegna falls Glitnis um haustið. 

Þess vegna slapp Bjarni Benediktsson á endanum við þetta 50 milljóna króna lán og það lenti í milljarða króna skuldahít eignarhaldsfélags föður hans. 

Stundin hefur ítrekað óskað eftir viðtölum við Bjarna Benediktsson í gegnum aðstoðarkonu hans Svanhildi Hólm Valsdóttur. Bjarni hefur hins vegar ekki orðið við þeirri beiðni. 

Glitnir misnotaður

Eins og frægt er orðið fólu Einar og Benedikt Sveinssynir Bjarna Benediktssyni umboð til að veðsetja hlutabréf í félaginu Vafningi fyrir hönd eignarhaldsfélaganna BNT, Hafsilfurs og Hrómundar í byrjun febrúar 2008. Þetta var forsenda þess að Glitnir gæti veitt 100 milljóna evra peningamarkaðslán til Milestone þann 8. febrúar. 

Sérstakur saksóknari ákærði síðar þá Lárus Welding og Guðmund Hjaltason vegna lánveitingarinnar og taldi viðskiptin hafa átt þátt í falli bankans. Þeir voru á endanum sýknaðir í Hæstarétti sem taldi „ósannað að farið hafi verið umfram þá áhættu, sem bankinn hafi talið viðunandi“. Hins vegar kom skýrt fram í dómi Hæstaréttar að enginn vafi léki á því að ásetningurinn á bak við lánveitinguna hefði „staðið til misnotkunar“ og að hinir ákærðu hefðu tekið hagsmuni lántaka fram yfir hagsmuni Glitnis. 

Gögn frá bankanum sem Stundin hefur undir höndum sýna að Benedikt og Hafsilfur seldu hlutabréf í Glitni fyrir um 850 milljónir króna vikurnar eftir Vafningsfléttuna. Tölvupóstsamskipti benda til þess að Bjarni Benediktsson hafi sjálfur fundað með Guðmundi Ólasyni, þáverandi forstjóra Milestone, og Lárusi Welding, bankastjóra Glitnis, í febrúar. Tveimur dögum eftir fundinn með Lárusi hóf Bjarni sölu á hlutabréfum sínum í bankanum og seldi fyrir rúmlega 119 milljónir króna.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Það skiptir máli hvernig við tjáum okkur
Dagmar Kristinsdóttir
Pistill

Dagmar Kristinsdóttir

Það skipt­ir máli hvernig við tjá­um okk­ur

Við get­um haft áhrif með orð­um okk­ar, vak­ið til um­hugs­un­ar, feng­ið fólk til að skipta um skoð­un og jafn­vel breyta um hegð­un.
„Loksins lesbía!“
Viðtal

„Loks­ins lesbía!“

Eva Jó­hanns­dótt­ir var ekki orð­in sjálf­ráða þeg­ar mað­ur beitti hana grimmi­legu of­beldi. Ann­ar mað­ur kom þar að en í stað þess að koma henni til bjarg­ar braut hann líka á henni. Hún vildi vera viss um að vera ekki mót­uð af þess­ari reynslu þeg­ar hún kom út úr skápn­um. „Loks­ins lesbía,“ hróp­aði afi henn­ar en homm­arn­ir í fjöl­skyld­unni eru svo marg­ir að á ætt­ar­mót­um er skellt í hóp­mynd af sam­kyn­hneigð­um. Af­inn bauðst líka til að splæsa í danskt sæði fyr­ir hana en hún valdi aðra leið, að eign­ast barn með homm­um.
349. spurningaþraut: Tvær kvikmyndir, ein höfuðborg, einn stríðsleiðtogi, og það er bara byrjunin
Þrautir10 af öllu tagi

349. spurn­inga­þraut: Tvær kvik­mynd­ir, ein höf­uð­borg, einn stríðs­leið­togi, og það er bara byrj­un­in

Hæ. Hér er fyrst hlekk­ur á þraut­ina frá í gær. * Fyrri auka­spurn­ing: Á mynd­inni að of­an má sjá dýr­ið paracer­at­heri­um, stærsta land­spen­dýr sem vit­að er um í sög­unni, en dýr­ið var á dög­um fyr­ir 25-30 millj­ón­um ára. Hver er nán­asti ætt­ingi dýrs­ins sem enn skrimt­ir? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Í hvaða landi er höf­uð­borg­in Bu­enos Aires? 2.   Í ág­úst 1941...
Sjálfskipuð sóttkví
Páll Stefánsson
Mynd dagsins

Páll Stefánsson

Sjálf­skip­uð sótt­kví

Þess­ar furðu­ver­ur á strönd­inni við Bala, neð­an við Hrafn­istu, vekja kátínu og undr­un. En út­vegs­bónd­inn eða lista­mað­ur­inn Jón Guð­munds­son sem á fiski­hjall­ann á Bala hef­ur ver­ið að hreinsa fjör­una og skap­að þess­ar fíg­úr­ur, sem flestall­ar virða sótt­varn­a­regl­ur Þórólfs og halda góðri tveggja metra fjar­lægð.
Varpa upp myndum af bólusetningu og sundi
Menning

Varpa upp mynd­um af bólu­setn­ingu og sundi

Hreyfi­mynda­há­tíð­in hefst á morg­un og verða mynd­bands­verk sýnd á völd­um stöð­um í mið­borg­inni.
Skráning opnar fyrir Músíktilraunir
Menning

Skrán­ing opn­ar fyr­ir Mús­íktilraun­ir

Enn er stefnt að því að halda Mús­íktilraun­ir á þessu ári. Há­tíð­in féll nið­ur í fyrra vegna Covid-19.
Sómi Íslands
Vettvangur

Sómi Ís­lands

Björg­un­ar­sveitar­fólk úr björg­un­ar­sveit­inni Þor­birni í Grinda­vík hef­ur sumt hvert stað­ið sleitu­lít­ið vakt­ina frá því að eld­gos­ið hófst í Fagra­dals­fjalli. Þau hafa jafn­framt not­ið liðsinn­is hundruða koll­ega sinna sem hafa tryggt ör­yggi fólks og kom­ið hrökt­um og slös­uð­um ferða­löng­um til bjarg­ar. Allt í sjálf­boða­vinnu, án þess að skeyta um eig­in hag held­ur ein­beitt í að hjálpa sam­borg­ur­um sín­um. Það verð­ur seint of­met­ið.
Sigmar stefnir að því að stofna hagsmunasamtök fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki
Fréttir

Sig­mar stefn­ir að því að stofna hags­muna­sam­tök fyr­ir lít­il og með­al­stór fyr­ir­tæki

At­hafna­mað­ur­inn Sig­mar Vil­hjálms­son hyggst stofna sam­tök sem eiga að leysa af hólmi Sam­tök at­vinnu­lífs­ins þeg­ar kem­ur að kjara­við­ræð­um á milli lít­illa og með­al­stórra fyr­ir­tækja og stétt­ar­fé­laga. Hann seg­ir hag slíkra fyr­ir­tækja vera að hverfa frá þeirri lág­launa­stefnu sem SA hafa bar­ist fyr­ir.
348. spurningaþraut: Hvaða Íslendingasaga er kennd við konu?
Þrautir10 af öllu tagi

348. spurn­inga­þraut: Hvaða Ís­lend­inga­saga er kennd við konu?

þraut, hér leyn­ist hún. * Auka­spurn­ing, fyrri: Hvaða hljóm­sveit treð­ur upp á skjá­skot­inu sem birt­ist hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Í hvaða landi fædd­ist mál­ar­inn Pablo Picasso? 2.   Bot­vinnik hét mað­ur, hann var heims­meist­ari í skák ár­um sam­an. Í hvaða ríki var hann lengst af heim­il­is­fast­ur? 3.   Í hvaða hljóm­sveit var söng­kon­an Ragn­hild­ur Gísla­dótt­ir þeg­ar hún sló fyrst...
Þrír eldar, fjórir eldhugar
Páll Stefánsson
Mynd dagsins

Páll Stefánsson

Þrír eld­ar, fjór­ir eld­hug­ar

Það var fátt upp við gos­stöðv­arn­ar í gær­kvöldi, enda var veð­ur og vindátt orð­in óhag­stæð. Klukk­an 19:33, hálf­tíma eft­ir að ég var kom­inn upp að eld­stöð­inni barst sms frá 112 um að yf­ir­gefa svæð­ið vegna gasmeng­un­ar. Skömmu síð­ar birt­ust sér­sveit­ar- og björg­un­ar­sveit­ar­menn líkt og gagna­menn að smala fé af fjalli. En því­lík breyt­ing á land­inu á inn­an við viku. Tveir ný­ir gíg­ar hafa bæst við og hraun­ið fyll­ir nú nán­ast Geld­ing­ar­dal­inn. Hraun­foss­inn nið­ur í Mer­ar­dal sá ég ekki... bara næst.
Almenningur í öðru sæti?
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Blogg

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson

Al­menn­ing­ur í öðru sæti?

Heim­ur­inn glím­ir við kóvid19 sem aldrei fyrr, hún er þraut­seig þessi fjand­ans veira (af­sak­ið orð­bragð­ið). Þeg­ar þessi orð eru skrif­uð bár­ust frétt­ir þess efn­is frá Bras­il­íu að um 4000 manns hefði lát­ist á ein­um degi. Það er álíka og all­ir íbú­ar Vest­manna­eyja. Á ein­um degi! En það er ólga í um­ræð­unni um kóvid hér á landi og nú þeg­ar...
Upplýsingafundur Almannavarna
StreymiUpplýsingafundir um Covid-19

Upp­lýs­inga­fund­ur Al­manna­varna

Þórólf­ur Guðna­son sótt­varna­lækn­ir fer yf­ir stöðu mála varð­andi fram­gang Covid-19 far­ald­urs­ins hér á landi ásamt Jó­hanni B. Skúla­syni yf­ir­manni rakn­ing­ar­t­eym­is­ins og Rögn­valdi Ól­afs­syni að­stoð­ar­yf­ir­lög­reglu­þjóni.