Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

Seldi 1200 milljónir í Sjóði 9 tveimur tímum fyrir lokun

Ein­ar Sveins­son, fjár­fest­ir og föð­ur­bróð­ir Bjarna Bene­dikts­son­ar, seldi eign­ir í Sjóði sama dag og neyð­ar­lög­in voru sett þann 6. októ­ber 2008. Ein­ar hellti sér yf­ir starfs­mann Glitn­is eft­ir að hann fékk veðkall frá bank­an­um í að­drag­anda hruns­ins. Eign­ar­halds­fé­lag Ein­ars og hann sjálf­ur vörðu sig gegn 176 millj­óna tapi með við­skipt­un­um. Fé­lag Ein­ars fékk nið­ur­felld­ar skuld­ir eft­ir hrun.

Mest lesið

Unga parið sem lést í brunanum var að safna fyrir brúðkaupi sínu
1
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Unga par­ið sem lést í brun­an­um var að safna fyr­ir brúð­kaupi sínu

Leigj­end­ur á Bræðra­borg­ar­stíg 1, sem er bruna­rúst­ir eft­ir elds­voða, hafa feng­ið rukk­un vegna leigu í júlí. Einn íbú­inn leit­aði ráð­gjaf­ar vegna inn­heimtusím­tals. Magda­lena Kwi­at­kowska, starfs­mað­ur Efl­ing­ar, seg­ir að unga par­ið sem lést í brun­an­um hafi ver­ið að safna pen­ing­um fyr­ir brúð­kaupi sínu.
„Þetta er eins og að missa hann rosalega hægt“
2
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er eins og að missa hann rosa­lega hægt“

Pabbi systr­anna Pálínu Mjall­ar og Guð­rún­ar Huldu greind­ist með Alzheimer fyr­ir sjö ár­um en þær segja erfitt að segja til um hvenær fyrstu ein­kenna sjúk­dóms­ins varð vart. Síð­an þá hef­ur fjöl­skyld­an tek­ist á við sjúk­dóm­inn í ferli sem syst­urn­ar lýsa sem af­ar lýj­andi. Þær eru þakk­lát­ar fyr­ir kær­leiks­ríka umönn­un pabba síns en segja af­ar brýnt að bæta stuðn­ing við nán­ustu að­stand­end­ur.
„Þetta er langvarandi sorg“
3
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er langvar­andi sorg“

Eig­in­mað­ur Guðnýj­ar Helga­dótt­ur lést úr Alzheimer fyr­ir þrem­ur ár­um, eft­ir margra ára bar­áttu við sjúk­dóm­inn. Guðný seg­ist sjálf ekki hafa átt­að sig á álag­inu sem fylgdi veik­ind­um hans, fyrr en eft­ir að hann var fall­inn frá. Hún seg­ir sjúk­dóm­inn smám sam­an ræna fólk öll­um sín­um fal­legu eig­in­leik­um sem sé erfitt að horfa upp á.
69. spurningaþraut: Hér er meðal annars ein spurning um Steingrím J. Sigfússon
4
Þrautir10 af öllu tagi

69. spurn­inga­þraut: Hér er með­al ann­ars ein spurn­ing um Stein­grím J. Sig­fús­son

Auka­spurn­ing­arn­ar: Úr hvaða banda­rísku kvik­mynd er skjá­skot­ið hér að of­an? Hvað heit­ir lyfti­duft­ið sem sést á mynd­inni hér að neð­an? En að­al­spurn­ing­arn­ar tíu: 1.   Hver samdi tón­verk­ið „Dóná svo blá“. Svar­ið þarf að vera býsna ná­kvæmt. 2.   Fyr­ir hvaða kjör­dæmi sit­ur Stein­grím­ur J. Sig­fús­son for­seti Al­þing­is á þingi? 3.   Hvað heit­ir formað­ur Knatt­spyrnu­sam­bands Ís­lands, KSÍ? 4.   Hvað heit­ir verð­andi drottn­ing...
Sjálfrennireiðar
5
Myndir

Sjálfrennireið­ar

Í fram­tíð­inni mun það ef­laust vekja furðu hversu mik­ið hef­ur ver­ið lagt und­ir bíla.
Að halda sér í forminu
6
Viðtal

Að halda sér í form­inu

Áhuga­vert er að skoða ís­lensk­ar bakst­urs­hefð­ir og þann mynd­ar­skap sem kon­ur gátu sýnt af sér með bakstri. Bak­að skyldi inn­an ákveð­ins forms, þó að um ólík deig væri að ræða, og á það enn við í dag. Jafn­vel þótt nýj­ar teg­und­ir af kök­um og skreytilist hafi rutt sér til rúms í bakst­urs­heim­in­um.
70. spurningaþraut: Allt sem þú veist (vafalítið) um Rómaveldi
7
Þrautir10 af öllu tagi

70. spurn­inga­þraut: Allt sem þú veist (vafa­lít­ið) um Róma­veldi

Þeg­ar núm­er spurn­inga­þraut­ar end­ar á núlli, þá snú­ast all­ar spurn­ing­ar um sama efni. Þessi er um Róma­veldi. Auka­spurn­ing­arn­ar eru þess­ar: Skip eins og á mynd­inni hér að of­an voru brúk­uð í róm­verska flot­an­um alla tíð heimsveld­is­ins. Hvað kall­að­ist þessi her­skipa­gerð? Og neðri mynd­in: Róm­verj­ar voru mikl­ir meist­ar­ar í að reisa mann­virki eins og sjást á mynd­inni. Til hvers var þetta...
Stundin #120
Júní 2020
#120 - Júní 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 10. júlí.
Seldi 1200 milljónir í Sjóði 9 tveimur tímum fyrir lokun
Vörðu sig fyrir tapi Með sölu á eignunum í Sjóði 9 þann 6. október náði Einar Sveinsson að verja sig og eignarhaldsfélag sitt, Hrómund ehf., fyrir 176 milljóna króna tapi sem varð á hlutdeildarskírteinum í Sjóði 9 í bankahruninu 2008. Einar Sveinsson og Benedikt Einarsson, sonur hans og hluthafi í Hrómundi, sjást hér. Mynd: Ómar Óskarsson

„Ég þarf ekki að hafa um það nein orð að mér líkar illa að fá svona sendingu frá bankanum,“ segir Einar Sveinsson, fjárfestir og föðurbróðir Bjarna Benediktssonar, í tölvupósti til viðskiptastjóra síns í einkabankaþjónustu Glitnis, Birkis Kristinssonar, þann 1. október árið 2008. Einar hafði fengið veðkall frá Glitni vegna 4,2 milljarða króna skulda eignarhaldsfélags síns, Hrómundar ehf., við bankann. Glitnir hótaði Einari aðgerðum ef hann lagaði ekki tryggingar sínar hjá bankanum en veðsettar eignir hans hjá bankanum voru þá 4,6 milljarðar króna. Í veðkallinu var Einar beðinn um að leggja fram auknar tryggingar fyrir lánum sínum. 

Einar lét Birki heyra það út af veðkallinu: „Ég var að finna þetta í pósthólfi mínu en pósturinn hafði verið úti í sólarhring. Ég ætlast til að þú sjáir til þess að ekki verði gripið til neinna aðgerða gegn mér enda upplýsingar um stöðu mála sem við fórum yfir í gær, þann 30. sept, ekki í samræmi við það sem sagt er í þessari tilkynningu.“

Tölvupósturinn er einn þeirra fjölmörgu í gögnunum sem Stundin hefur undir höndum sem undirstrika þá örvæntingu sem greip um sig í fjármálakerfinu á Íslandi undir lok septembermánaðar og byrjun októbermánaðar 2008. 

„Þann 6. október 2008 áttu eftirtaldir aðilar stór viðskipti með bréf í Sjóði 9 og tæmdu eign sína í sjóðnum.“  

Tæmdi eignir sínar í Sjóði 9

Einar Sveinsson seldi hlutdeildarskírteini sín og Hrómundar ehf. í Sjóði 9 nokkrum dögum eftir þessi samskipti sín við Birki Kristinsson. Þetta gerðist þann 6. október, líkt og fjallað er um hér að framan. Samtals var um að ræða sölu fyrir 1120 milljónir króna.

Slitastjórn Glitnis skoðaði þessa sölu Einars sérstaklega, líkt og nokkrar aðrar sölur í Sjóði 9 í aðdraganda bankahrunsins 2008. Í tölvupósti frá endurskoðanda, sem vann fyrir slitastjórn Glitnis að rannsóknum á málefnum tengdum bankahruninu, til Íslandsbanka árið 2010 segir meðal annars: 

Þann 6. október 2008 áttu eftirtaldir aðilar stór viðskipti með bréf í Sjóði 9 og tæmdu eign sína í sjóðnum.  Eftir að við erum búnir að fara yfir þessi viðskipti og í samráði við Slitastjórn, hefur verið ákveðið að óska eftir því við ykkur að fá upptökur af samtölum þessara aðila við Glitni hf. þar sem rætt er um þessi viðskipti.  Aðilarnir eru:  Hrómundur ehf. kt. 491188-2519 – forstöðumaður og framkv. stjóri er Einar Sveinsson fyrrum stjórnarformaður Glitnis hf. Um er að ræða viðskipti með bréf að fjárhæð ca. 1.000 millj. króna. Einar Sveinsson […] fyrrum stjórnarformaður Glitnis hf. Um er að ræða viðskipti með bréf að fjárhæð ca. 193  millj. króna.

1200 milljónir millifærðarÞessi viðskiptakvittun sýnir hvernig 1090 milljónir króna voru innleystar úr Sjóði 9 og greiddar út 79 mínútum fyrir lokum sjóðsins þann 6. október 2008.

Fékk peningana klukkan 10.10

Í tölvupóstinum frá slitastjórn Glitnis var Íslandsbanki beðinn um að hlusta á upptökur á samtölum á milli Einars Sveinssonar og Birkis Kristinssonar þann 6. október 2008 til þess að reyna að kortleggja hvenær hann bað um söluna á eignum sínum í Sjóði 9. Grunsemdir vöknuðu um að gengið hefði verið frá sölunni eftir lokun markaða þennan dag. Í svari frá starfsmanni Íslandsbanka kemur fram að beiðnin um innlausnina hafi verið sett inn í kerfi bankans klukkan 9.45 að morgni mánudagsins 6. október. Ályktunin sem Íslandsbanki dró var að beiðnin um söluna hefði komið fyrr en þann 6. október en að hún hafi bara verið afgreidd þann dag. Svipaða sögu var að segja um sölu Bjarna Benediktssonar þennan dag en hann bað um söluna þann 2. október. Orðrétt sagði um þetta í tölvupósti frá starfsmanni Íslandsbanka til slitastjórnar Glitnis um vorið 2010:

Meðfylgjandi er afrit af tölvupósti frá Ásgeiri Kröyer sem var „portfoliomanager“ fyrir Birki sem sent er til Sunnu Rósar Svansdóttur (bakvinnsla) hinn 6. október kl. 9:29.  Í tölvupóstinum er óskað eftir innlausnum á Sjóði 9. Innlausnin er sett inn í kerfið kl. 9:45 en sjóðurinn lokaði kl. 11:29. Í síðasta pósti var ég að giska á að Einar hafi beðið um innlausn á sjóðnum á fundi með Birki en í símtali nr. 147 sem er kl. 11:47 er Birkir að biðja Einar um að koma til að skrifa undir handveðsyfirlýsingar.  Hugsanlegt er að Birkir og Einar hafi talað saman um helgina fyrst pöntunin er komin þetta snemma inn í kerfið en ef svo hefur verið þá hefur samtalið farið í gegnum gsm-síma sem ekki er hljóðritaður.

Í viðskiptabeiðninni um innlausn Hrómundar ehf. í Sjóði 9 kemur fram að innlausnin hafi átt sér stað og að peningarnir, samtals 1120 milljónir króna, hafi verið millifærðir til Einars klukkan 10.10 þann 6. október. Einni klukkustund og nítján mínútum síðar var sjóðnum lokað.  

Riftunin útbúin en óundirrituð

Málið var komið svo langt innan slitastjórnar Glitnis að búið var að útbúa riftunarbréf til Einars Sveinssonar og Hrómundar ehf. vegna rúmlega milljarðs króna sölunnar í Sjóði 9.  En þetta var áður en ofangreint svar barst frá Íslandsbanka í apríl. Í riftunarbréfinu, sem aldrei var undirritað og sent til Einars, segir meðal annars að bankinn líti svo á að Hrómundur skuldi Glitni rúmlega 152 milljónir króna sem hann þurfi að endurgreiða innan viku: 

 Gengi á hlutdeildarskírteinum sjóðsins þann 30. október 2008 þegar sjóðnum var lokað var hins vegar  24.273 sem hefði leitt til innlausnarverðs samtals að fjárhæð kr. 871.180.949 eða kr. 152.321.178 lægri fjárhæð en nam ofangreindu innlausnarverði. Samkvæmt gögnum bankans lítur svo út að fyrirmæli um innlausn ofangreindra hlutdeildarskírteina hafi verið móttekin af bankanum eftir að lokað var fyrir viðskipti með bréfin og þar af leiðandi hafi verið óheimilt að innleysa þau þennan dag. 

 Á þessum forsendum ætlaði Glitnir að krefjast endurgreiðslu á 152 milljónunum sem voru mismunurinn á verðmæti eigna Hrómundar ehf. í Sjóði 9 þann 6. október og 30. október.

„Ég þarf ekki að hafa um það nein orð að mér líkar illa að fá svona sendingu frá bankanum“

Engin riftun reynd

Á endanum fór það svo að engin riftun á viðskiptunum í Sjóði 9 var reynd þar sem talið var ólíklegt að Glitnir myndi hafa betur í málinu gegn Einari. Ástæðan var meðal annars sú að ljóst þótti að Einar hefði náð að biðja um sölu hlutdeildarskírteina sinna fyrir lokun markaða þann 6. október. Einnig var söluandvirði eigna hans í Sjóði 9 notað til að greiða inn á skuldir hans við bankann sem voru verulegar um haustið 2008 og hafði Einari byrjað að berast veðköll eins og tölvupósturinn hér að ofan sýnir. 

Í niðurstöðu slitastjórnarinnar segir meðal annars um þetta: „Líklegt að ekki hafist neitt upp úr riftun á innlausn hlutdeildarskírteina í Sjóði 9. Andvirðinu var ráðstafað upp í greiðslu á skuldum félagsins. Eftirstöðvar lánsins voru færð yfir í Íslandsbanka.“

Eitt af því sem vekur sérstaka athygli er að Einar og Bjarni Benediktsson seldu báðir þennan sama dag í þeim glugga sem opnaðist frá opnun markaða þann daginn og fram til klukkan 11.29 þegar Sjóði 9 var lokað. 

En eins og segir í niðurstöðu slitastjórnarinnar um mögulega riftun gegn Einari Sveinssyni persónulega út af riftuninni í Sjóði 9 á þeim hlutdeildarskírteinum sem skráðu voru á hans nafn þá, var samt óljóst hvernig þessi beiðni barst frá Einari og til bankans: 

Fyrir liggur að beiðni (tölvupóstur)  frá Ásgeiri Kröyer, viðskiptastjóra (Portfolio Manager)  í einkabankaþjónustu um innlausn á eignum Einars í Sjóði 9 kl. 9:29 þann 6/10 2008, en sjóðurinn var aðeins opinn til kl. 11:29 þann dag. Engin gögn liggja fyrir um það hvernig honum barst beiðni frá Einari um innlausnina.  Það gat því alveg eins verið ákvörðun innan bankans að gera þetta. Líklegt má þó telja að starfsmaður staðfesti að Einar hafi beðið um innlausnina. 

Vildi borga skuldir sínar

Út frá meðferðinni á máli Einars hjá slitastjórn Glitnis sést að Einari var umhugað um að greiða skuldir sínar við bankann á þessum tíma. Fjármunirnir sem hann fékk út úr Sjóði 9 runnu upp í skuldir hans og eftir bankahrunið voru viðskipti hans færð yfir í Íslandsbanka.

Greiðsluvilji Einars á þessum tíma sést svo líka í tölvupósti sem hann sendi Birki Kristinssyni, viðskiptastjóra sínum í einkabankaþjónustu Glitni, þann 22. október 2008: „Eins og við höfðum rætt áður en bankakrísan hélt innreið sína varðandi uppgreiðslu skulda Hrómundar þá langar mig að staðfesta við þig eftirfarandi. Vinsamlegast greiða upp í skuldirnar eins og kostur er með þeim peningalegu eignum sem til staðar eru á veðsettum reikningum Hrómundar. Jafnframt má selja víxil á Íbúðalánasjóð sem og erlend hlutabréf þegar opnast fyrir gjaldeyrisviðskipti landsmanna.“

Sala Einars í Sjóði 9 á þessum örlagaríka degi 6. október varð því til þess að hann náði að grynnka á skuldum sínum og eignarhaldsfélags síns, Hrómundar ehf., við Glitni. Vegna þess að hann seldi þennan dag fékk hann 176 milljónum krónum meira fyrir hlutdeildarskírteini sín í Sjóði 9 en hann hefði fengið í lok október 2008, þegar aðrir sjóðsfélagar í Sjóði 9 fengu greidd 85,12 prósent af innistæðum sínum í sjóðnum. 

Ekkert var aðhafst í viðskiptunum af hálfu Glitnis og Einar gat haldið áfram rekstri Hrómundar ehf. þrátt fyrir erfiða skuldastöðu þess gagnvart Glitni og þau veðköll sem félagið lenti í.  

Fékk niðurfelldar skuldir

Í árslok 2008 átti Hrómundur 3,7 milljarða króna eignir en skuldaði 5,8 milljarða króna. Margar eignir Hrómundar ehf. urðu verðlausar í bankahruninu, til að mynda hlutabréf í fjárfestingarfélögunum Mætti, Nausti og Skeggja, sem öll tóku þátt í Vafningsfléttunni í febrúar árið 2008. Fyrir vikið tapaði félagið nærri 6 milljörðum króna árið 2008. Síðar tapaði félagið svo eignarhlutum sínum í móðurfélaginu N1, BNT ehf.

Hrómundur ehf. skilaði svo ekki ársreikningi í sex ár en árið 2014 höfðu skuldir félagsins verið færðar niður og stóðu í rúmum 50 milljónum króna, eða ríflega 5,7 milljörðum minna en árið 2008.  Árið 2014 skilaði félagið nærri 1,5 milljarða hagnaði vegna bókfærðrar niðurfærslu á skuldum þess. Hrómundur ehf. stóð því af sér bankahrunið á Íslandi, öfugt við eignarhaldsfélag Benedikts Sveinssonar, Hafsilfur ehf., sem var endurnefnt Malvík ehf. eftir skuldapppgjör við Íslandsbanka og Benedikt stofnaði annað félag með nafninu Hafsilfur ehf. á nýrri kennitölu.

 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Unga parið sem lést í brunanum var að safna fyrir brúðkaupi sínu
1
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Unga par­ið sem lést í brun­an­um var að safna fyr­ir brúð­kaupi sínu

Leigj­end­ur á Bræðra­borg­ar­stíg 1, sem er bruna­rúst­ir eft­ir elds­voða, hafa feng­ið rukk­un vegna leigu í júlí. Einn íbú­inn leit­aði ráð­gjaf­ar vegna inn­heimtusím­tals. Magda­lena Kwi­at­kowska, starfs­mað­ur Efl­ing­ar, seg­ir að unga par­ið sem lést í brun­an­um hafi ver­ið að safna pen­ing­um fyr­ir brúð­kaupi sínu.
„Þetta er eins og að missa hann rosalega hægt“
2
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er eins og að missa hann rosa­lega hægt“

Pabbi systr­anna Pálínu Mjall­ar og Guð­rún­ar Huldu greind­ist með Alzheimer fyr­ir sjö ár­um en þær segja erfitt að segja til um hvenær fyrstu ein­kenna sjúk­dóms­ins varð vart. Síð­an þá hef­ur fjöl­skyld­an tek­ist á við sjúk­dóm­inn í ferli sem syst­urn­ar lýsa sem af­ar lýj­andi. Þær eru þakk­lát­ar fyr­ir kær­leiks­ríka umönn­un pabba síns en segja af­ar brýnt að bæta stuðn­ing við nán­ustu að­stand­end­ur.
„Þetta er langvarandi sorg“
3
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er langvar­andi sorg“

Eig­in­mað­ur Guðnýj­ar Helga­dótt­ur lést úr Alzheimer fyr­ir þrem­ur ár­um, eft­ir margra ára bar­áttu við sjúk­dóm­inn. Guðný seg­ist sjálf ekki hafa átt­að sig á álag­inu sem fylgdi veik­ind­um hans, fyrr en eft­ir að hann var fall­inn frá. Hún seg­ir sjúk­dóm­inn smám sam­an ræna fólk öll­um sín­um fal­legu eig­in­leik­um sem sé erfitt að horfa upp á.
69. spurningaþraut: Hér er meðal annars ein spurning um Steingrím J. Sigfússon
4
Þrautir10 af öllu tagi

69. spurn­inga­þraut: Hér er með­al ann­ars ein spurn­ing um Stein­grím J. Sig­fús­son

Auka­spurn­ing­arn­ar: Úr hvaða banda­rísku kvik­mynd er skjá­skot­ið hér að of­an? Hvað heit­ir lyfti­duft­ið sem sést á mynd­inni hér að neð­an? En að­al­spurn­ing­arn­ar tíu: 1.   Hver samdi tón­verk­ið „Dóná svo blá“. Svar­ið þarf að vera býsna ná­kvæmt. 2.   Fyr­ir hvaða kjör­dæmi sit­ur Stein­grím­ur J. Sig­fús­son for­seti Al­þing­is á þingi? 3.   Hvað heit­ir formað­ur Knatt­spyrnu­sam­bands Ís­lands, KSÍ? 4.   Hvað heit­ir verð­andi drottn­ing...
Sjálfrennireiðar
5
Myndir

Sjálfrennireið­ar

Í fram­tíð­inni mun það ef­laust vekja furðu hversu mik­ið hef­ur ver­ið lagt und­ir bíla.
Að halda sér í forminu
6
Viðtal

Að halda sér í form­inu

Áhuga­vert er að skoða ís­lensk­ar bakst­urs­hefð­ir og þann mynd­ar­skap sem kon­ur gátu sýnt af sér með bakstri. Bak­að skyldi inn­an ákveð­ins forms, þó að um ólík deig væri að ræða, og á það enn við í dag. Jafn­vel þótt nýj­ar teg­und­ir af kök­um og skreytilist hafi rutt sér til rúms í bakst­urs­heim­in­um.
70. spurningaþraut: Allt sem þú veist (vafalítið) um Rómaveldi
7
Þrautir10 af öllu tagi

70. spurn­inga­þraut: Allt sem þú veist (vafa­lít­ið) um Róma­veldi

Þeg­ar núm­er spurn­inga­þraut­ar end­ar á núlli, þá snú­ast all­ar spurn­ing­ar um sama efni. Þessi er um Róma­veldi. Auka­spurn­ing­arn­ar eru þess­ar: Skip eins og á mynd­inni hér að of­an voru brúk­uð í róm­verska flot­an­um alla tíð heimsveld­is­ins. Hvað kall­að­ist þessi her­skipa­gerð? Og neðri mynd­in: Róm­verj­ar voru mikl­ir meist­ar­ar í að reisa mann­virki eins og sjást á mynd­inni. Til hvers var þetta...

Mest deilt

Unga parið sem lést í brunanum var að safna fyrir brúðkaupi sínu
1
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Unga par­ið sem lést í brun­an­um var að safna fyr­ir brúð­kaupi sínu

Leigj­end­ur á Bræðra­borg­ar­stíg 1, sem er bruna­rúst­ir eft­ir elds­voða, hafa feng­ið rukk­un vegna leigu í júlí. Einn íbú­inn leit­aði ráð­gjaf­ar vegna inn­heimtusím­tals. Magda­lena Kwi­at­kowska, starfs­mað­ur Efl­ing­ar, seg­ir að unga par­ið sem lést í brun­an­um hafi ver­ið að safna pen­ing­um fyr­ir brúð­kaupi sínu.
„Þetta er eins og að missa hann rosalega hægt“
2
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er eins og að missa hann rosa­lega hægt“

Pabbi systr­anna Pálínu Mjall­ar og Guð­rún­ar Huldu greind­ist með Alzheimer fyr­ir sjö ár­um en þær segja erfitt að segja til um hvenær fyrstu ein­kenna sjúk­dóms­ins varð vart. Síð­an þá hef­ur fjöl­skyld­an tek­ist á við sjúk­dóm­inn í ferli sem syst­urn­ar lýsa sem af­ar lýj­andi. Þær eru þakk­lát­ar fyr­ir kær­leiks­ríka umönn­un pabba síns en segja af­ar brýnt að bæta stuðn­ing við nán­ustu að­stand­end­ur.
„Þetta er langvarandi sorg“
3
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er langvar­andi sorg“

Eig­in­mað­ur Guðnýj­ar Helga­dótt­ur lést úr Alzheimer fyr­ir þrem­ur ár­um, eft­ir margra ára bar­áttu við sjúk­dóm­inn. Guðný seg­ist sjálf ekki hafa átt­að sig á álag­inu sem fylgdi veik­ind­um hans, fyrr en eft­ir að hann var fall­inn frá. Hún seg­ir sjúk­dóm­inn smám sam­an ræna fólk öll­um sín­um fal­legu eig­in­leik­um sem sé erfitt að horfa upp á.
Að halda sér í forminu
4
Viðtal

Að halda sér í form­inu

Áhuga­vert er að skoða ís­lensk­ar bakst­urs­hefð­ir og þann mynd­ar­skap sem kon­ur gátu sýnt af sér með bakstri. Bak­að skyldi inn­an ákveð­ins forms, þó að um ólík deig væri að ræða, og á það enn við í dag. Jafn­vel þótt nýj­ar teg­und­ir af kök­um og skreytilist hafi rutt sér til rúms í bakst­urs­heim­in­um.
69. spurningaþraut: Hér er meðal annars ein spurning um Steingrím J. Sigfússon
5
Þrautir10 af öllu tagi

69. spurn­inga­þraut: Hér er með­al ann­ars ein spurn­ing um Stein­grím J. Sig­fús­son

Auka­spurn­ing­arn­ar: Úr hvaða banda­rísku kvik­mynd er skjá­skot­ið hér að of­an? Hvað heit­ir lyfti­duft­ið sem sést á mynd­inni hér að neð­an? En að­al­spurn­ing­arn­ar tíu: 1.   Hver samdi tón­verk­ið „Dóná svo blá“. Svar­ið þarf að vera býsna ná­kvæmt. 2.   Fyr­ir hvaða kjör­dæmi sit­ur Stein­grím­ur J. Sig­fús­son for­seti Al­þing­is á þingi? 3.   Hvað heit­ir formað­ur Knatt­spyrnu­sam­bands Ís­lands, KSÍ? 4.   Hvað heit­ir verð­andi drottn­ing...
70. spurningaþraut: Allt sem þú veist (vafalítið) um Rómaveldi
6
Þrautir10 af öllu tagi

70. spurn­inga­þraut: Allt sem þú veist (vafa­lít­ið) um Róma­veldi

Þeg­ar núm­er spurn­inga­þraut­ar end­ar á núlli, þá snú­ast all­ar spurn­ing­ar um sama efni. Þessi er um Róma­veldi. Auka­spurn­ing­arn­ar eru þess­ar: Skip eins og á mynd­inni hér að of­an voru brúk­uð í róm­verska flot­an­um alla tíð heimsveld­is­ins. Hvað kall­að­ist þessi her­skipa­gerð? Og neðri mynd­in: Róm­verj­ar voru mikl­ir meist­ar­ar í að reisa mann­virki eins og sjást á mynd­inni. Til hvers var þetta...
Sjálfrennireiðar
7
Myndir

Sjálfrennireið­ar

Í fram­tíð­inni mun það ef­laust vekja furðu hversu mik­ið hef­ur ver­ið lagt und­ir bíla.

Mest lesið í vikunni

Eigandi hússins sem brann tjáir sig: „Útlendingarnir borga en ekki Íslendingarnir“
1
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Eig­andi húss­ins sem brann tjá­ir sig: „Út­lend­ing­arn­ir borga en ekki Ís­lend­ing­arn­ir“

Krist­inn Jón Gísla­son, eig­andi HD verks ehf. sem á með­al ann­ars Bræðr­ar­borg­ar­stíg 1, seg­ist vera með sann­an­ir fyr­ir því að einn leigj­and­inn hafi kveikt í hús­inu. Hann seg­ir brun­ann vera harm­leik en vill ekki tjá sig frek­ar.
Skiptar skoðanir um myndband KSÍ: „Þetta er hámark heimskunnar“
2
Fréttir

Skipt­ar skoð­an­ir um mynd­band KSÍ: „Þetta er há­mark heimsk­unn­ar“

Marg­ir lýstu því að mynd­band­ið hefði kall­að fram gæsa­húð af hrifn­ingu. Pró­fess­or við Lista­há­skól­ann, Godd­ur, seg­ir aft­ur á móti að mynd­band­ið sé veru­lega ógeð­fellt og upp­fullt af þjóð­rembu.
Unga parið sem lést í brunanum var að safna fyrir brúðkaupi sínu
3
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Unga par­ið sem lést í brun­an­um var að safna fyr­ir brúð­kaupi sínu

Leigj­end­ur á Bræðra­borg­ar­stíg 1, sem er bruna­rúst­ir eft­ir elds­voða, hafa feng­ið rukk­un vegna leigu í júlí. Einn íbú­inn leit­aði ráð­gjaf­ar vegna inn­heimtusím­tals. Magda­lena Kwi­at­kowska, starfs­mað­ur Efl­ing­ar, seg­ir að unga par­ið sem lést í brun­an­um hafi ver­ið að safna pen­ing­um fyr­ir brúð­kaupi sínu.
Þau létust á Vesturlandsvegi
4
Fréttir

Þau lét­ust á Vest­ur­lands­vegi

Sam­býl­is­fólk­ið Jó­hanna S. Sig­urð­ar­dótt­ir og Finn­ur Ein­ars­son lét­ust í slysi á hálu mal­biki á Vest­ur­lands­vegi. Þeirra er minnst í dag. Þau hjálp­uðu með­al ann­ars fé­lög­um sín­um í bif­hjóla­sam­tök­un­um.
Ölfus að semja við Hjallastefnuna – Foreldrar og starfsmenn ósáttir
5
Fréttir

Ölfus að semja við Hjalla­stefn­una – For­eldr­ar og starfs­menn ósátt­ir

Unn­ið er að því að semja við Hjalla­stefn­una um að taka við rekstri leik­skól­ans Berg­heima. Íbú­ar í Þor­láks­höfn og fyrr­ver­andi starfs­menn lýsa megnri óánægju og tala um virð­ing­ar­leysi. Elliði Vign­is­son bæj­ar­stjóri seg­ir að ver­ið sé að auka gæði leik­skóla­starfs­ins.
Svandís leggur niður læknaráð: „Hún þarf ekki að óttast að vera skömmuð af læknaráði í framtíðinni“
6
FréttirHeilbrigðismál

Svandís legg­ur nið­ur lækna­ráð: „Hún þarf ekki að ótt­ast að vera skömm­uð af lækna­ráði í fram­tíð­inni“

Lækna­ráð og hjúkr­un­ar­ráð hafa ver­ið lögð nið­ur með lög­um. Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra hafði beð­ið lækna­ráð um stuðn­ing. Formað­ur lækna­ráðs seg­ir að­hald minnka með breyt­ing­unni og að for­stjóri Land­spít­al­ans verði „býsna ein­ráð­ur“.
„Þetta er eins og að missa hann rosalega hægt“
7
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er eins og að missa hann rosa­lega hægt“

Pabbi systr­anna Pálínu Mjall­ar og Guð­rún­ar Huldu greind­ist með Alzheimer fyr­ir sjö ár­um en þær segja erfitt að segja til um hvenær fyrstu ein­kenna sjúk­dóms­ins varð vart. Síð­an þá hef­ur fjöl­skyld­an tek­ist á við sjúk­dóm­inn í ferli sem syst­urn­ar lýsa sem af­ar lýj­andi. Þær eru þakk­lát­ar fyr­ir kær­leiks­ríka umönn­un pabba síns en segja af­ar brýnt að bæta stuðn­ing við nán­ustu að­stand­end­ur.

Mest lesið í mánuðinum

Guðni tókst á við Guðmund Franklín: „Ertu stoltur af framgöngu þinni í kvöld?“
1
FréttirForsetakosningar 2020

Guðni tókst á við Guð­mund Frank­lín: „Ertu stolt­ur af fram­göngu þinni í kvöld?“

Guðni Th. Jó­hann­es­son for­seti svar­aði spurn­ing­um mót­fram­bjóð­anda síns, Guð­mund­ar Frank­líns Jóns­son­ar, í kapp­ræð­um í kvöld.
„Fólk heldur að maður sé orðinn alveg kexruglaður“
2
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Fólk held­ur að mað­ur sé orð­inn al­veg kexrugl­að­ur“

Skip­stjór­inn Jón­as Jónas­son var ekki nema 53 ára þeg­ar hann greind­ist með Alzheimer fyr­ir tveim­ur ár­um. Grein­ing­in var hon­um og fjöl­skyld­unni högg, ekki síst vegna þess að hon­um var um­svifa­laust sagt upp vinn­unni og marg­ir fé­lag­ar hans hættu að hafa sam­band. „Hann var alltaf í sím­an­um, það var aldrei hægt að ná í hann,“ seg­ir dótt­ir hans. „En svo bara hætti sím­inn að hringja.“
Pabbi þeirra varð bráðkvaddur skömmu eftir að mamma þeirra fór á hjúkrunarheimili
3
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

Pabbi þeirra varð bráð­kvadd­ur skömmu eft­ir að mamma þeirra fór á hjúkr­un­ar­heim­ili

For­eldr­ar systkin­anna Ernu Rún­ar, Berg­lind­ar Önnu og Hjalta., þau Hjört­fríð­ur og Magnús Andri, lét­ust með tveggja ára milli­bili áð­ur en þau náðu sex­tugu. Hjört­fríð­ur hafði glímt við Alzheimer frá ár­inu 2012 og naut stuðn­ings Magnús­ar, sem sinnti henni dag og nótt. Að­eins fá­ein­um mán­uð­um eft­ir að hún flutti á hjúkr­un­ar­heim­ili varð hann bráð­kvadd­ur. Systkin­in eru þakk­lát stuðn­ingi sam­fé­lags­ins í Grinda­vík og segja áföll­in hafa þjapp­að þeim sam­an og breytt af­stöðu þeirra til lífs­ins. Þeim þyki líf­ið ekki leng­ur vera sjálfsagt.
„Lífið er rólegra núna en við njótum þess“
4
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Líf­ið er ró­legra núna en við njót­um þess“

Tæp­lega fjög­ur ár eru frá því að Ellý Katrín Guð­munds­dótt­ir greind­ist með Alzheimer, að­eins 51 árs. Ný­ver­ið hófst nýr kafli í henn­ar lífi, þeg­ar hún hætti að vinna hjá Reykja­vík­ur­borg og sneri sér al­far­ið að dag­þjálf­un í Hlíða­bæ. Hún og eig­in­mað­ur henn­ar, Magnús Karl Magnús­son, standa nú sem fyrr þétt sam­an og hafa ein­sett sér að njóta ein­földu og kunn­ug­legu hlut­anna í líf­inu.
Forsetaframbjóðandinn Guðmundur Franklín um Trump: „Hann er alvöru leiðtogi“
5
FréttirForsetakosningar 2020

For­setafram­bjóð­and­inn Guð­mund­ur Frank­lín um Trump: „Hann er al­vöru leið­togi“

Guð­mund­ur Frank­lín Jóns­son for­setafram­bjóð­andi tók mynd­ir af sér með svo­kall­aða MAGA der­húfu. Hann sagði mennt­aða, hvíta karl­menn hat­aða af öll­um í heim­in­um og að hann gæti hjálp­að fólki að svíkja und­an skatti.
„Það er ekki hægt að spila þennan leik með þeim spilum sem voru gefin í byrjun“
6
Viðtal

„Það er ekki hægt að spila þenn­an leik með þeim spil­um sem voru gef­in í byrj­un“

Mæl­ir­inn er full­ur að sögn Loga Pedro og þol­in­mæð­in fyr­ir ras­isma er að þrot­um kom­in. Hann horf­ir til sögu svartra í al­þjóð­legu sam­hengi, en heim­fær­ir stöð­una: „Ég á sjálf­ur svo sterka fjöl­skyldu­sögu þeg­ar kem­ur að þræla­haldi,“ seg­ir Logi og árétt­ar mik­il­vægi þess að fólk taki af­stöðu.
Grunur um stórfelld brot í rekstri félags fyrrverandi fjármálastjóra Eflingar
7
Fréttir

Grun­ur um stór­felld brot í rekstri fé­lags fyrr­ver­andi fjár­mála­stjóra Efl­ing­ar

Skatt­rann­sókn­ar­stjóri rann­sak­ar grun um stór­felld bók­halds- og skatta­laga­brot hjá M.B. veit­ing­um. Fé­lag­ið var í eigu Kristjönu Val­geirs­dótt­ur, fyrr­ver­andi fjár­mála­stjóra Efl­ing­ar, og sam­býl­is­manns henn­ar. Fé­lag­ið átti í tug­millj­óna við­skipt­um við Efl­ingu með­an Kristjana var þar fjár­mála­stjóri.

Nýtt á Stundinni

Sjálfrennireiðar
Myndir

Sjálfrennireið­ar

Í fram­tíð­inni mun það ef­laust vekja furðu hversu mik­ið hef­ur ver­ið lagt und­ir bíla.
Starfsfólk hjúkrunarheimila þarf meiri fræðslu um heilabilun
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

Starfs­fólk hjúkr­un­ar­heim­ila þarf meiri fræðslu um heila­bil­un

Sam­ræma þarf þjón­ustu við ein­stak­linga með heila­bil­un á hjúkr­un­ar­heim­il­um, þannig að jafn­ræð­is sé gætt. Þá þarf að bæta að­stöðu á þeim hjúkr­un­ar­heim­il­um þar sem enn er þröng­býlt. Þetta er með­al þess sem stefnt er að og lesa má úr að­gerðaráætl­un stjórn­valda í þjón­ustu við fólk með heila­bil­un.
„Þetta er langvarandi sorg“
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er langvar­andi sorg“

Eig­in­mað­ur Guðnýj­ar Helga­dótt­ur lést úr Alzheimer fyr­ir þrem­ur ár­um, eft­ir margra ára bar­áttu við sjúk­dóm­inn. Guðný seg­ist sjálf ekki hafa átt­að sig á álag­inu sem fylgdi veik­ind­um hans, fyrr en eft­ir að hann var fall­inn frá. Hún seg­ir sjúk­dóm­inn smám sam­an ræna fólk öll­um sín­um fal­legu eig­in­leik­um sem sé erfitt að horfa upp á.
70. spurningaþraut: Allt sem þú veist (vafalítið) um Rómaveldi
Þrautir10 af öllu tagi

70. spurn­inga­þraut: Allt sem þú veist (vafa­lít­ið) um Róma­veldi

Þeg­ar núm­er spurn­inga­þraut­ar end­ar á núlli, þá snú­ast all­ar spurn­ing­ar um sama efni. Þessi er um Róma­veldi. Auka­spurn­ing­arn­ar eru þess­ar: Skip eins og á mynd­inni hér að of­an voru brúk­uð í róm­verska flot­an­um alla tíð heimsveld­is­ins. Hvað kall­að­ist þessi her­skipa­gerð? Og neðri mynd­in: Róm­verj­ar voru mikl­ir meist­ar­ar í að reisa mann­virki eins og sjást á mynd­inni. Til hvers var þetta...
Menningarstarf þarf einfaldara og þéttara stuðningsnet
GreiningLífið í borginni eftir Covid 19

Menn­ing­ar­starf þarf ein­fald­ara og þétt­ara stuðn­ingsnet

Tón­listar­fólk, tón­leikastað­ir, skemmtikraft­ar, íþrótta­fé­lög, leik­hús, veit­inga­hús og bar­ir standa af­ar illa í kjöl­far heims­far­ald­urs­ins. Fyr­ir fólk og at­vinnu­grein­ar sem byggj­ast að mestu leyti á því að fólk komi sam­an til að eiga skemmti­leg­ar stund­ir, voru sam­komutak­mark­an­ir aug­ljós­lega skell­ur, sem enn sér ekki fyr­ir end­ann á. Þó má greina létti og mikla bjart­sýni. En hvað er hægt að gera til að vernda þessa ómiss­andi þætti borg­ar­sam­fé­lags­ins?
Unga parið sem lést í brunanum var að safna fyrir brúðkaupi sínu
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Unga par­ið sem lést í brun­an­um var að safna fyr­ir brúð­kaupi sínu

Leigj­end­ur á Bræðra­borg­ar­stíg 1, sem er bruna­rúst­ir eft­ir elds­voða, hafa feng­ið rukk­un vegna leigu í júlí. Einn íbú­inn leit­aði ráð­gjaf­ar vegna inn­heimtusím­tals. Magda­lena Kwi­at­kowska, starfs­mað­ur Efl­ing­ar, seg­ir að unga par­ið sem lést í brun­an­um hafi ver­ið að safna pen­ing­um fyr­ir brúð­kaupi sínu.
Að halda sér í forminu
Viðtal

Að halda sér í form­inu

Áhuga­vert er að skoða ís­lensk­ar bakst­urs­hefð­ir og þann mynd­ar­skap sem kon­ur gátu sýnt af sér með bakstri. Bak­að skyldi inn­an ákveð­ins forms, þó að um ólík deig væri að ræða, og á það enn við í dag. Jafn­vel þótt nýj­ar teg­und­ir af kök­um og skreytilist hafi rutt sér til rúms í bakst­urs­heim­in­um.
„Þetta er eins og að missa hann rosalega hægt“
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er eins og að missa hann rosa­lega hægt“

Pabbi systr­anna Pálínu Mjall­ar og Guð­rún­ar Huldu greind­ist með Alzheimer fyr­ir sjö ár­um en þær segja erfitt að segja til um hvenær fyrstu ein­kenna sjúk­dóms­ins varð vart. Síð­an þá hef­ur fjöl­skyld­an tek­ist á við sjúk­dóm­inn í ferli sem syst­urn­ar lýsa sem af­ar lýj­andi. Þær eru þakk­lát­ar fyr­ir kær­leiks­ríka umönn­un pabba síns en segja af­ar brýnt að bæta stuðn­ing við nán­ustu að­stand­end­ur.
69. spurningaþraut: Hér er meðal annars ein spurning um Steingrím J. Sigfússon
Þrautir10 af öllu tagi

69. spurn­inga­þraut: Hér er með­al ann­ars ein spurn­ing um Stein­grím J. Sig­fús­son

Auka­spurn­ing­arn­ar: Úr hvaða banda­rísku kvik­mynd er skjá­skot­ið hér að of­an? Hvað heit­ir lyfti­duft­ið sem sést á mynd­inni hér að neð­an? En að­al­spurn­ing­arn­ar tíu: 1.   Hver samdi tón­verk­ið „Dóná svo blá“. Svar­ið þarf að vera býsna ná­kvæmt. 2.   Fyr­ir hvaða kjör­dæmi sit­ur Stein­grím­ur J. Sig­fús­son for­seti Al­þing­is á þingi? 3.   Hvað heit­ir formað­ur Knatt­spyrnu­sam­bands Ís­lands, KSÍ? 4.   Hvað heit­ir verð­andi drottn­ing...
Eigandi hússins sem brann tjáir sig: „Útlendingarnir borga en ekki Íslendingarnir“
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Eig­andi húss­ins sem brann tjá­ir sig: „Út­lend­ing­arn­ir borga en ekki Ís­lend­ing­arn­ir“

Krist­inn Jón Gísla­son, eig­andi HD verks ehf. sem á með­al ann­ars Bræðr­ar­borg­ar­stíg 1, seg­ist vera með sann­an­ir fyr­ir því að einn leigj­and­inn hafi kveikt í hús­inu. Hann seg­ir brun­ann vera harm­leik en vill ekki tjá sig frek­ar.
Katrín býður þingmönnum að minnast brunans á Þingvöllum 1970
Fréttir

Katrín býð­ur þing­mönn­um að minn­ast brun­ans á Þing­völl­um 1970

Katrín Jak­obs­dótt­ir for­sæt­is­ráð­herra býð­ur þing­mönn­um til minn­ing­ar­at­hafn­ar vegna 50 ára frá elds­voð­an­um á Þing­völl­um sem tók líf þá­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, konu hans og dótt­ur­son­ar.
Ríkisstjórnin hefur ekki rætt eldsvoðann
Fréttir

Rík­is­stjórn­in hef­ur ekki rætt elds­voð­ann

Á fyrsta fundi eft­ir snjóflóð á Flat­eyri í janú­ar ræddi rík­is­stjórn Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur við­brögð og ráð­herr­ar fóru á vett­vang. Á tveim­ur fund­um frá því að þrír lét­ust í bruna við Bræðra­borg­ar­stíg hef­ur mál­ið ekki ver­ið á dag­skrá. Ekk­ert hef­ur birst á vef stjórn­ar­ráðs­ins.