Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

Seldi 1200 milljónir í Sjóði 9 tveimur tímum fyrir lokun

Ein­ar Sveins­son, fjár­fest­ir og föð­ur­bróð­ir Bjarna Bene­dikts­son­ar, seldi eign­ir í Sjóði sama dag og neyð­ar­lög­in voru sett þann 6. októ­ber 2008. Ein­ar hellti sér yf­ir starfs­mann Glitn­is eft­ir að hann fékk veðkall frá bank­an­um í að­drag­anda hruns­ins. Eign­ar­halds­fé­lag Ein­ars og hann sjálf­ur vörðu sig gegn 176 millj­óna tapi með við­skipt­un­um. Fé­lag Ein­ars fékk nið­ur­felld­ar skuld­ir eft­ir hrun.

Mest lesið

Fimm milljarða framkvæmdin sem enginn vill tala um
1
Úttekt

Fimm millj­arða fram­kvæmd­in sem eng­inn vill tala um

Kjörn­ir full­trú­ar í stjórn Sorpu vilja ekki tjá sig. Nýr fram­kvæmda­stjóri Sorpu vill ekki ræða for­tíð­ina, en spor­in hræða. Sorpa reis­ir nú gas- og jarð­gerð­ar­stöð á sama grunni og gert var í Nor­egi, þar sem stöð var lok­að vegna meng­un­ar og mis­heppn­aðr­ar mark­aðs­áætl­un­ar.
Þorvaldur Gylfason
2
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Af vett­vangi dags­ins

And­lát­um af völd­um COVID-19 fjölg­ar í ríkj­um po­púl­ista. Á sama tíma og lýð­ræð­ið á í vök að verj­ast víða um heim er snið­geng­in þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla á Ís­landi.
Heilbrigt ástand að vera hamingjusamur
3
ViðtalHamingjan

Heil­brigt ástand að vera ham­ingju­sam­ur

Hrefna Guð­munds­dótt­ir vinnusál­fræð­ing­ur hjá Vinnu­mála­stofn­un lærði margt um ham­ingj­una af rann­sókn­um og líka af afa sín­um, sem sagði að besta ráð­ið við van­líð­an væri að vera góð­ur við ein­hvern og taldi göngu­túra allra meina bót.
Skipulag og húsnæði eftir heimsfaraldur
4
ÚttektLífið í borginni eftir Covid 19

Skipu­lag og hús­næði eft­ir heims­far­ald­ur

Þétt­ing byggð­ar er kom­in til að vera og sömu­leið­is fólks­fjölg­un í ná­granna­sveit­ar­fé­lög­um höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins, ef marka má sér­fræð­inga sem Stund­in ræddi við um hús­næð­is­upp­bygg­ingu og borg­ar­skipu­lag. At­vinnu­hús­næði verð­ur sveigj­an­legra og sömu­leið­is verð­ur mik­il­vægt að nýta þau rými sem fyr­ir eru og finna þeim nýj­an til­gang ef þess þarf. Grænni áhersl­ur verða ríkj­andi. Í þess­um öðr­um hluta af þrem­ur verð­ur lit­ið nán­ar á skipu­lags­mál og hús­næð­is­upp­bygg­ingu.
Illugi Jökulsson
5
Pistill10 af öllu tagi

Illugi Jökulsson

Spurn­inga­þraut 28: Tunglv­ana plán­et­ur, Rómar­keis­ari og stríðs­for­seti

Þetta er 28. spurn­inga­þraut­in. Auka­spurn­ing­ar eru þess­ar: Hver er sú hin hnellna stúlka sem ark­ar á óþekktri gang­stétt hér að of­an? Mynd­ina hér að neð­an mál­aði einn nafn­kunn­asti mynd­list­ar­mað­ur heims á 20. öld. Hann hét hvað? En hér er svo spurt: 1.   Rómúlus Ág­ústul­us nefnd­ist einn Rómar­keis­ara til forna. Fyr­ir hvað er hans einkum minnst? 2.  Ann­ar fræg­ur karl,...
Illugi Jökulsson
6
Pistill

Illugi Jökulsson

Hvorki jarð­eld­ar, jarð­skjálft­ar, ei held­ur drep­sótt­ir né mis­brúk­un brenni­víns

Nátt­úru­ham­far­ir voru kannski ekki or­sak­ir hung­urs­neyð­ar á 18. öld held­ur mann­anna verk. Hvað er að ger­ast núna?
Umhverfisráðherra gerði milljónasamning við McKinsey: Áhugi innlendra aðila ekki kannaður
7
Fréttir

Um­hverf­is­ráð­herra gerði millj­óna­samn­ing við McKins­ey: Áhugi inn­lendra að­ila ekki kann­að­ur

Guð­mund­ur Ingi Guð­brands­son um­hverf­is­ráð­herra samdi beint við Kaup­manna­hafn­ar­skrif­stofu McKins­ey um rýni á að­gerðaráætl­un í um­hverf­is­mál­um. Upp­hæð­in, 15,5 millj­ón­ir króna, er akkúrat und­ir við­mið­un­ar­mörk­um um út­boð. Ís­lensk­ur um­hverf­is­fræð­ing­ur hefði vilj­að vinna verk­efn­ið hér á landi.
Seldi 1200 milljónir í Sjóði 9 tveimur tímum fyrir lokun
Vörðu sig fyrir tapi Með sölu á eignunum í Sjóði 9 þann 6. október náði Einar Sveinsson að verja sig og eignarhaldsfélag sitt, Hrómund ehf., fyrir 176 milljóna króna tapi sem varð á hlutdeildarskírteinum í Sjóði 9 í bankahruninu 2008. Einar Sveinsson og Benedikt Einarsson, sonur hans og hluthafi í Hrómundi, sjást hér. Mynd: Ómar Óskarsson

„Ég þarf ekki að hafa um það nein orð að mér líkar illa að fá svona sendingu frá bankanum,“ segir Einar Sveinsson, fjárfestir og föðurbróðir Bjarna Benediktssonar, í tölvupósti til viðskiptastjóra síns í einkabankaþjónustu Glitnis, Birkis Kristinssonar, þann 1. október árið 2008. Einar hafði fengið veðkall frá Glitni vegna 4,2 milljarða króna skulda eignarhaldsfélags síns, Hrómundar ehf., við bankann. Glitnir hótaði Einari aðgerðum ef hann lagaði ekki tryggingar sínar hjá bankanum en veðsettar eignir hans hjá bankanum voru þá 4,6 milljarðar króna. Í veðkallinu var Einar beðinn um að leggja fram auknar tryggingar fyrir lánum sínum. 

Einar lét Birki heyra það út af veðkallinu: „Ég var að finna þetta í pósthólfi mínu en pósturinn hafði verið úti í sólarhring. Ég ætlast til að þú sjáir til þess að ekki verði gripið til neinna aðgerða gegn mér enda upplýsingar um stöðu mála sem við fórum yfir í gær, þann 30. sept, ekki í samræmi við það sem sagt er í þessari tilkynningu.“

Tölvupósturinn er einn þeirra fjölmörgu í gögnunum sem Stundin hefur undir höndum sem undirstrika þá örvæntingu sem greip um sig í fjármálakerfinu á Íslandi undir lok septembermánaðar og byrjun októbermánaðar 2008. 

„Þann 6. október 2008 áttu eftirtaldir aðilar stór viðskipti með bréf í Sjóði 9 og tæmdu eign sína í sjóðnum.“  

Tæmdi eignir sínar í Sjóði 9

Einar Sveinsson seldi hlutdeildarskírteini sín og Hrómundar ehf. í Sjóði 9 nokkrum dögum eftir þessi samskipti sín við Birki Kristinsson. Þetta gerðist þann 6. október, líkt og fjallað er um hér að framan. Samtals var um að ræða sölu fyrir 1120 milljónir króna.

Slitastjórn Glitnis skoðaði þessa sölu Einars sérstaklega, líkt og nokkrar aðrar sölur í Sjóði 9 í aðdraganda bankahrunsins 2008. Í tölvupósti frá endurskoðanda, sem vann fyrir slitastjórn Glitnis að rannsóknum á málefnum tengdum bankahruninu, til Íslandsbanka árið 2010 segir meðal annars: 

Þann 6. október 2008 áttu eftirtaldir aðilar stór viðskipti með bréf í Sjóði 9 og tæmdu eign sína í sjóðnum.  Eftir að við erum búnir að fara yfir þessi viðskipti og í samráði við Slitastjórn, hefur verið ákveðið að óska eftir því við ykkur að fá upptökur af samtölum þessara aðila við Glitni hf. þar sem rætt er um þessi viðskipti.  Aðilarnir eru:  Hrómundur ehf. kt. 491188-2519 – forstöðumaður og framkv. stjóri er Einar Sveinsson fyrrum stjórnarformaður Glitnis hf. Um er að ræða viðskipti með bréf að fjárhæð ca. 1.000 millj. króna. Einar Sveinsson […] fyrrum stjórnarformaður Glitnis hf. Um er að ræða viðskipti með bréf að fjárhæð ca. 193  millj. króna.

1200 milljónir millifærðarÞessi viðskiptakvittun sýnir hvernig 1090 milljónir króna voru innleystar úr Sjóði 9 og greiddar út 79 mínútum fyrir lokum sjóðsins þann 6. október 2008.

Fékk peningana klukkan 10.10

Í tölvupóstinum frá slitastjórn Glitnis var Íslandsbanki beðinn um að hlusta á upptökur á samtölum á milli Einars Sveinssonar og Birkis Kristinssonar þann 6. október 2008 til þess að reyna að kortleggja hvenær hann bað um söluna á eignum sínum í Sjóði 9. Grunsemdir vöknuðu um að gengið hefði verið frá sölunni eftir lokun markaða þennan dag. Í svari frá starfsmanni Íslandsbanka kemur fram að beiðnin um innlausnina hafi verið sett inn í kerfi bankans klukkan 9.45 að morgni mánudagsins 6. október. Ályktunin sem Íslandsbanki dró var að beiðnin um söluna hefði komið fyrr en þann 6. október en að hún hafi bara verið afgreidd þann dag. Svipaða sögu var að segja um sölu Bjarna Benediktssonar þennan dag en hann bað um söluna þann 2. október. Orðrétt sagði um þetta í tölvupósti frá starfsmanni Íslandsbanka til slitastjórnar Glitnis um vorið 2010:

Meðfylgjandi er afrit af tölvupósti frá Ásgeiri Kröyer sem var „portfoliomanager“ fyrir Birki sem sent er til Sunnu Rósar Svansdóttur (bakvinnsla) hinn 6. október kl. 9:29.  Í tölvupóstinum er óskað eftir innlausnum á Sjóði 9. Innlausnin er sett inn í kerfið kl. 9:45 en sjóðurinn lokaði kl. 11:29. Í síðasta pósti var ég að giska á að Einar hafi beðið um innlausn á sjóðnum á fundi með Birki en í símtali nr. 147 sem er kl. 11:47 er Birkir að biðja Einar um að koma til að skrifa undir handveðsyfirlýsingar.  Hugsanlegt er að Birkir og Einar hafi talað saman um helgina fyrst pöntunin er komin þetta snemma inn í kerfið en ef svo hefur verið þá hefur samtalið farið í gegnum gsm-síma sem ekki er hljóðritaður.

Í viðskiptabeiðninni um innlausn Hrómundar ehf. í Sjóði 9 kemur fram að innlausnin hafi átt sér stað og að peningarnir, samtals 1120 milljónir króna, hafi verið millifærðir til Einars klukkan 10.10 þann 6. október. Einni klukkustund og nítján mínútum síðar var sjóðnum lokað.  

Riftunin útbúin en óundirrituð

Málið var komið svo langt innan slitastjórnar Glitnis að búið var að útbúa riftunarbréf til Einars Sveinssonar og Hrómundar ehf. vegna rúmlega milljarðs króna sölunnar í Sjóði 9.  En þetta var áður en ofangreint svar barst frá Íslandsbanka í apríl. Í riftunarbréfinu, sem aldrei var undirritað og sent til Einars, segir meðal annars að bankinn líti svo á að Hrómundur skuldi Glitni rúmlega 152 milljónir króna sem hann þurfi að endurgreiða innan viku: 

 Gengi á hlutdeildarskírteinum sjóðsins þann 30. október 2008 þegar sjóðnum var lokað var hins vegar  24.273 sem hefði leitt til innlausnarverðs samtals að fjárhæð kr. 871.180.949 eða kr. 152.321.178 lægri fjárhæð en nam ofangreindu innlausnarverði. Samkvæmt gögnum bankans lítur svo út að fyrirmæli um innlausn ofangreindra hlutdeildarskírteina hafi verið móttekin af bankanum eftir að lokað var fyrir viðskipti með bréfin og þar af leiðandi hafi verið óheimilt að innleysa þau þennan dag. 

 Á þessum forsendum ætlaði Glitnir að krefjast endurgreiðslu á 152 milljónunum sem voru mismunurinn á verðmæti eigna Hrómundar ehf. í Sjóði 9 þann 6. október og 30. október.

„Ég þarf ekki að hafa um það nein orð að mér líkar illa að fá svona sendingu frá bankanum“

Engin riftun reynd

Á endanum fór það svo að engin riftun á viðskiptunum í Sjóði 9 var reynd þar sem talið var ólíklegt að Glitnir myndi hafa betur í málinu gegn Einari. Ástæðan var meðal annars sú að ljóst þótti að Einar hefði náð að biðja um sölu hlutdeildarskírteina sinna fyrir lokun markaða þann 6. október. Einnig var söluandvirði eigna hans í Sjóði 9 notað til að greiða inn á skuldir hans við bankann sem voru verulegar um haustið 2008 og hafði Einari byrjað að berast veðköll eins og tölvupósturinn hér að ofan sýnir. 

Í niðurstöðu slitastjórnarinnar segir meðal annars um þetta: „Líklegt að ekki hafist neitt upp úr riftun á innlausn hlutdeildarskírteina í Sjóði 9. Andvirðinu var ráðstafað upp í greiðslu á skuldum félagsins. Eftirstöðvar lánsins voru færð yfir í Íslandsbanka.“

Eitt af því sem vekur sérstaka athygli er að Einar og Bjarni Benediktsson seldu báðir þennan sama dag í þeim glugga sem opnaðist frá opnun markaða þann daginn og fram til klukkan 11.29 þegar Sjóði 9 var lokað. 

En eins og segir í niðurstöðu slitastjórnarinnar um mögulega riftun gegn Einari Sveinssyni persónulega út af riftuninni í Sjóði 9 á þeim hlutdeildarskírteinum sem skráðu voru á hans nafn þá, var samt óljóst hvernig þessi beiðni barst frá Einari og til bankans: 

Fyrir liggur að beiðni (tölvupóstur)  frá Ásgeiri Kröyer, viðskiptastjóra (Portfolio Manager)  í einkabankaþjónustu um innlausn á eignum Einars í Sjóði 9 kl. 9:29 þann 6/10 2008, en sjóðurinn var aðeins opinn til kl. 11:29 þann dag. Engin gögn liggja fyrir um það hvernig honum barst beiðni frá Einari um innlausnina.  Það gat því alveg eins verið ákvörðun innan bankans að gera þetta. Líklegt má þó telja að starfsmaður staðfesti að Einar hafi beðið um innlausnina. 

Vildi borga skuldir sínar

Út frá meðferðinni á máli Einars hjá slitastjórn Glitnis sést að Einari var umhugað um að greiða skuldir sínar við bankann á þessum tíma. Fjármunirnir sem hann fékk út úr Sjóði 9 runnu upp í skuldir hans og eftir bankahrunið voru viðskipti hans færð yfir í Íslandsbanka.

Greiðsluvilji Einars á þessum tíma sést svo líka í tölvupósti sem hann sendi Birki Kristinssyni, viðskiptastjóra sínum í einkabankaþjónustu Glitni, þann 22. október 2008: „Eins og við höfðum rætt áður en bankakrísan hélt innreið sína varðandi uppgreiðslu skulda Hrómundar þá langar mig að staðfesta við þig eftirfarandi. Vinsamlegast greiða upp í skuldirnar eins og kostur er með þeim peningalegu eignum sem til staðar eru á veðsettum reikningum Hrómundar. Jafnframt má selja víxil á Íbúðalánasjóð sem og erlend hlutabréf þegar opnast fyrir gjaldeyrisviðskipti landsmanna.“

Sala Einars í Sjóði 9 á þessum örlagaríka degi 6. október varð því til þess að hann náði að grynnka á skuldum sínum og eignarhaldsfélags síns, Hrómundar ehf., við Glitni. Vegna þess að hann seldi þennan dag fékk hann 176 milljónum krónum meira fyrir hlutdeildarskírteini sín í Sjóði 9 en hann hefði fengið í lok október 2008, þegar aðrir sjóðsfélagar í Sjóði 9 fengu greidd 85,12 prósent af innistæðum sínum í sjóðnum. 

Ekkert var aðhafst í viðskiptunum af hálfu Glitnis og Einar gat haldið áfram rekstri Hrómundar ehf. þrátt fyrir erfiða skuldastöðu þess gagnvart Glitni og þau veðköll sem félagið lenti í.  

Fékk niðurfelldar skuldir

Í árslok 2008 átti Hrómundur 3,7 milljarða króna eignir en skuldaði 5,8 milljarða króna. Margar eignir Hrómundar ehf. urðu verðlausar í bankahruninu, til að mynda hlutabréf í fjárfestingarfélögunum Mætti, Nausti og Skeggja, sem öll tóku þátt í Vafningsfléttunni í febrúar árið 2008. Fyrir vikið tapaði félagið nærri 6 milljörðum króna árið 2008. Síðar tapaði félagið svo eignarhlutum sínum í móðurfélaginu N1, BNT ehf.

Hrómundur ehf. skilaði svo ekki ársreikningi í sex ár en árið 2014 höfðu skuldir félagsins verið færðar niður og stóðu í rúmum 50 milljónum króna, eða ríflega 5,7 milljörðum minna en árið 2008.  Árið 2014 skilaði félagið nærri 1,5 milljarða hagnaði vegna bókfærðrar niðurfærslu á skuldum þess. Hrómundur ehf. stóð því af sér bankahrunið á Íslandi, öfugt við eignarhaldsfélag Benedikts Sveinssonar, Hafsilfur ehf., sem var endurnefnt Malvík ehf. eftir skuldapppgjör við Íslandsbanka og Benedikt stofnaði annað félag með nafninu Hafsilfur ehf. á nýrri kennitölu.

 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Fimm milljarða framkvæmdin sem enginn vill tala um
1
Úttekt

Fimm millj­arða fram­kvæmd­in sem eng­inn vill tala um

Kjörn­ir full­trú­ar í stjórn Sorpu vilja ekki tjá sig. Nýr fram­kvæmda­stjóri Sorpu vill ekki ræða for­tíð­ina, en spor­in hræða. Sorpa reis­ir nú gas- og jarð­gerð­ar­stöð á sama grunni og gert var í Nor­egi, þar sem stöð var lok­að vegna meng­un­ar og mis­heppn­aðr­ar mark­aðs­áætl­un­ar.
Þorvaldur Gylfason
2
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Af vett­vangi dags­ins

And­lát­um af völd­um COVID-19 fjölg­ar í ríkj­um po­púl­ista. Á sama tíma og lýð­ræð­ið á í vök að verj­ast víða um heim er snið­geng­in þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla á Ís­landi.
Heilbrigt ástand að vera hamingjusamur
3
ViðtalHamingjan

Heil­brigt ástand að vera ham­ingju­sam­ur

Hrefna Guð­munds­dótt­ir vinnusál­fræð­ing­ur hjá Vinnu­mála­stofn­un lærði margt um ham­ingj­una af rann­sókn­um og líka af afa sín­um, sem sagði að besta ráð­ið við van­líð­an væri að vera góð­ur við ein­hvern og taldi göngu­túra allra meina bót.
Skipulag og húsnæði eftir heimsfaraldur
4
ÚttektLífið í borginni eftir Covid 19

Skipu­lag og hús­næði eft­ir heims­far­ald­ur

Þétt­ing byggð­ar er kom­in til að vera og sömu­leið­is fólks­fjölg­un í ná­granna­sveit­ar­fé­lög­um höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins, ef marka má sér­fræð­inga sem Stund­in ræddi við um hús­næð­is­upp­bygg­ingu og borg­ar­skipu­lag. At­vinnu­hús­næði verð­ur sveigj­an­legra og sömu­leið­is verð­ur mik­il­vægt að nýta þau rými sem fyr­ir eru og finna þeim nýj­an til­gang ef þess þarf. Grænni áhersl­ur verða ríkj­andi. Í þess­um öðr­um hluta af þrem­ur verð­ur lit­ið nán­ar á skipu­lags­mál og hús­næð­is­upp­bygg­ingu.
Illugi Jökulsson
5
Pistill10 af öllu tagi

Illugi Jökulsson

Spurn­inga­þraut 28: Tunglv­ana plán­et­ur, Rómar­keis­ari og stríðs­for­seti

Þetta er 28. spurn­inga­þraut­in. Auka­spurn­ing­ar eru þess­ar: Hver er sú hin hnellna stúlka sem ark­ar á óþekktri gang­stétt hér að of­an? Mynd­ina hér að neð­an mál­aði einn nafn­kunn­asti mynd­list­ar­mað­ur heims á 20. öld. Hann hét hvað? En hér er svo spurt: 1.   Rómúlus Ág­ústul­us nefnd­ist einn Rómar­keis­ara til forna. Fyr­ir hvað er hans einkum minnst? 2.  Ann­ar fræg­ur karl,...
Illugi Jökulsson
6
Pistill

Illugi Jökulsson

Hvorki jarð­eld­ar, jarð­skjálft­ar, ei held­ur drep­sótt­ir né mis­brúk­un brenni­víns

Nátt­úru­ham­far­ir voru kannski ekki or­sak­ir hung­urs­neyð­ar á 18. öld held­ur mann­anna verk. Hvað er að ger­ast núna?
Umhverfisráðherra gerði milljónasamning við McKinsey: Áhugi innlendra aðila ekki kannaður
7
Fréttir

Um­hverf­is­ráð­herra gerði millj­óna­samn­ing við McKins­ey: Áhugi inn­lendra að­ila ekki kann­að­ur

Guð­mund­ur Ingi Guð­brands­son um­hverf­is­ráð­herra samdi beint við Kaup­manna­hafn­ar­skrif­stofu McKins­ey um rýni á að­gerðaráætl­un í um­hverf­is­mál­um. Upp­hæð­in, 15,5 millj­ón­ir króna, er akkúrat und­ir við­mið­un­ar­mörk­um um út­boð. Ís­lensk­ur um­hverf­is­fræð­ing­ur hefði vilj­að vinna verk­efn­ið hér á landi.

Mest deilt

Heilbrigt ástand að vera hamingjusamur
1
ViðtalHamingjan

Heil­brigt ástand að vera ham­ingju­sam­ur

Hrefna Guð­munds­dótt­ir vinnusál­fræð­ing­ur hjá Vinnu­mála­stofn­un lærði margt um ham­ingj­una af rann­sókn­um og líka af afa sín­um, sem sagði að besta ráð­ið við van­líð­an væri að vera góð­ur við ein­hvern og taldi göngu­túra allra meina bót.
Fimm milljarða framkvæmdin sem enginn vill tala um
2
Úttekt

Fimm millj­arða fram­kvæmd­in sem eng­inn vill tala um

Kjörn­ir full­trú­ar í stjórn Sorpu vilja ekki tjá sig. Nýr fram­kvæmda­stjóri Sorpu vill ekki ræða for­tíð­ina, en spor­in hræða. Sorpa reis­ir nú gas- og jarð­gerð­ar­stöð á sama grunni og gert var í Nor­egi, þar sem stöð var lok­að vegna meng­un­ar og mis­heppn­aðr­ar mark­aðs­áætl­un­ar.
Viðtal við Sigrúnu Ólafsdóttur
3
Klikkið#76

Við­tal við Sigrúnu Ólafs­dótt­ur

Sigrún Ólafs­dótt­ir, pró­fess­or í fé­lags­fræði við Há­skóla Ís­lands kom til okk­ar í við­tal. Hún ræð­ir sam­fé­lag­ið, sjúk­dóm­svæð­ingu og geð­heil­brigði við Auði Ax­els­dótt­ur, Hug­araflskonu. Sigrún hef­ur unn­ið með Hug­arafli frá stofn­un fé­lags­ins og reglu­lega feng­ið not­end­ur Hug­arafls í kennslu ásamt því að koma með er­lenda fé­lags­fræð­inem­end­ur í heim­sókn til Hug­arafls.
Þorvaldur Gylfason
4
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Af vett­vangi dags­ins

And­lát­um af völd­um COVID-19 fjölg­ar í ríkj­um po­púl­ista. Á sama tíma og lýð­ræð­ið á í vök að verj­ast víða um heim er snið­geng­in þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla á Ís­landi.
Illugi Jökulsson
5
Pistill

Illugi Jökulsson

Hvorki jarð­eld­ar, jarð­skjálft­ar, ei held­ur drep­sótt­ir né mis­brúk­un brenni­víns

Nátt­úru­ham­far­ir voru kannski ekki or­sak­ir hung­urs­neyð­ar á 18. öld held­ur mann­anna verk. Hvað er að ger­ast núna?
Illugi Jökulsson
6
Pistill10 af öllu tagi

Illugi Jökulsson

Spurn­inga­þraut 28: Tunglv­ana plán­et­ur, Rómar­keis­ari og stríðs­for­seti

Þetta er 28. spurn­inga­þraut­in. Auka­spurn­ing­ar eru þess­ar: Hver er sú hin hnellna stúlka sem ark­ar á óþekktri gang­stétt hér að of­an? Mynd­ina hér að neð­an mál­aði einn nafn­kunn­asti mynd­list­ar­mað­ur heims á 20. öld. Hann hét hvað? En hér er svo spurt: 1.   Rómúlus Ág­ústul­us nefnd­ist einn Rómar­keis­ara til forna. Fyr­ir hvað er hans einkum minnst? 2.  Ann­ar fræg­ur karl,...
Umhverfisráðherra gerði milljónasamning við McKinsey: Áhugi innlendra aðila ekki kannaður
7
Fréttir

Um­hverf­is­ráð­herra gerði millj­óna­samn­ing við McKins­ey: Áhugi inn­lendra að­ila ekki kann­að­ur

Guð­mund­ur Ingi Guð­brands­son um­hverf­is­ráð­herra samdi beint við Kaup­manna­hafn­ar­skrif­stofu McKins­ey um rýni á að­gerðaráætl­un í um­hverf­is­mál­um. Upp­hæð­in, 15,5 millj­ón­ir króna, er akkúrat und­ir við­mið­un­ar­mörk­um um út­boð. Ís­lensk­ur um­hverf­is­fræð­ing­ur hefði vilj­að vinna verk­efn­ið hér á landi.

Mest lesið í vikunni

Dofri nemur dóttur sína á brott
1
Fréttir

Dof­ri nem­ur dótt­ur sína á brott

Tíu ára göm­ul dótt­ir Dof­ra Her­manns­son­ar er horf­in móð­ur­fjöl­skyldu sinni. Stúlk­an er í jafnri for­sjá móð­ur og föð­ur og átti að snúa aft­ur til móð­ur sinn­ar fyr­ir fjór­um dög­um. Dof­ri er formað­ur Fé­lags um for­eldra­jafn­rétti, sem berst fyr­ir jafnri um­gengni for­eldra við börn sín.
Alvarleg staða og grafarþögn hjá Capacent
2
FréttirCovid-19

Al­var­leg staða og grafar­þögn hjá Capacent

Ekki hef­ur náðst í fram­kvæmda­stjóra, stjórn­ar­menn eða eig­end­ur fyr­ir­tæk­is­ins. Starfs­menn biðj­ast und­an því að tjá sig um mál­ið og vísa á fram­kvæmda­stjór­ann Hall­dór Þorkels­son.
Lögregla fylgdi Dofra af heimili að ósk fyrrverandi eiginkonu
3
Fréttir

Lög­regla fylgdi Dof­ra af heim­ili að ósk fyrr­ver­andi eig­in­konu

Þá­ver­andi eig­in­kona ósk­aði eft­ir að­stoð lög­reglu vegna Dof­ra Her­manns­son­ar, for­manns Fé­lags um for­eldra­jafn­rétti, í mars. Tíu ára dótt­ir hans var við­stödd at­vik­ið, en Dof­ri held­ur henni nú frá barn­s­móð­ur sinni, ann­arri fyrr­ver­andi eig­in­konu, með þeim rök­um að fjór­ir ein­stak­ling­ar beiti hana of­beldi, þar á með­al dótt­ir hans og stjúp­dótt­ir.
Dofri ásakar heila fjölskyldu um ofbeldi sem réttlætingu fyrir brottnámi barnsins
4
Fréttir

Dof­ri ásak­ar heila fjöl­skyldu um of­beldi sem rétt­læt­ingu fyr­ir brott­námi barns­ins

Dof­ri Her­manns­son, for­mað­ur Fé­lags um for­eldra­jafn­rétti, rétt­læt­ir brott­nám tíu ára dótt­ur sinn­ar í yf­ir­lýs­ingu. Þar sak­ar hann fjóra ein­stak­linga, með­al ann­ars dótt­ur sína og stjúp­dótt­ur, um of­beldi gegn stúlk­unni og kveðst ekki ætla að leyfa móð­ur henn­ar að hitta hana. Hann hef­ur tek­ið stúlk­una úr skóla og fer huldu höfði.
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
5
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Gleym­um ekki börn­un­um

Gleym­um því ekki að eig­end­ur Sam­herja eiga börn, sagði þing­mað­ur­inn, og nú eiga börn­in Sam­herja.
Af hetju og hrægömmum. Og hýenum.
6
Gagnrýni

Af hetju og hræ­gömm­um. Og hýen­um.

Ný bók fyrr­ver­andi upp­lýs­inga­full­trúa rík­is­stjórn­ar­inn­ar fjall­ar um Sig­mund Dav­íð Gunn­laugs­son, Bjarna Bene­dikts­son og fleiri áber­andi gerend­ur.
Gjafakvóti Samherja afhentur nýrri kynslóð án skattlagningar
7
ÚttektSamherjaskjölin

Gjafa­kvóti Sam­herja af­hent­ur nýrri kyn­slóð án skatt­lagn­ing­ar

Sá kvóti sem Sam­herji hef­ur feng­ið af­hent­an frá ís­lenska rík­inu skipt­ir um hend­ur án þess að vera skatt­lagð­ur. Um er að ræða stærstu og verð­mæt­ustu eig­enda­skipti á hluta­bréf­um í ís­lenskri út­gerð­ar­sögu. Verð­mæti eigna Sam­herja er vanáætl­að um 50 millj­arða króna vegna kvóta sem ekki er eign­færð­ur.

Mest lesið í mánuðinum

1
Viðtal

Við segj­um okk­ar sögu sjálf­ar

Kolfinna og Katrín Arn­dís­ar­dæt­ur stíga hér fram í fyrsta sinn til þess að segja sögu sem er þeirra. Þær ætla ekki að sam­þykkja leng­ur að sag­an sé skrif­uð fyr­ir þær, af föð­ur sem þær slitu sam­skipt­um við vegna sam­skipta sem þær lýsa sem of­beldi og of­ríki.
Dætur Dofra segja frá: „Þetta er ljót saga og sorgleg“
2
Fréttir

Dæt­ur Dof­ra segja frá: „Þetta er ljót saga og sorg­leg“

Dótt­ir og fyrr­um fóst­ur­dótt­ir Dof­ra Her­manns­son­ar, for­manns Fé­lags um for­eldra­jafn­frétti og með­lims í Jafn­rétt­is­ráði, út­skýra hvers vegna þær slitu tengsl­um við hann og segja hann hafa beitt þær of­beldi og yf­ir­gangi.
Dofri nemur dóttur sína á brott
3
Fréttir

Dof­ri nem­ur dótt­ur sína á brott

Tíu ára göm­ul dótt­ir Dof­ra Her­manns­son­ar er horf­in móð­ur­fjöl­skyldu sinni. Stúlk­an er í jafnri for­sjá móð­ur og föð­ur og átti að snúa aft­ur til móð­ur sinn­ar fyr­ir fjór­um dög­um. Dof­ri er formað­ur Fé­lags um for­eldra­jafn­rétti, sem berst fyr­ir jafnri um­gengni for­eldra við börn sín.
Alvarleg staða og grafarþögn hjá Capacent
4
FréttirCovid-19

Al­var­leg staða og grafar­þögn hjá Capacent

Ekki hef­ur náðst í fram­kvæmda­stjóra, stjórn­ar­menn eða eig­end­ur fyr­ir­tæk­is­ins. Starfs­menn biðj­ast und­an því að tjá sig um mál­ið og vísa á fram­kvæmda­stjór­ann Hall­dór Þorkels­son.
Tekjuhæsti forstjórinn með 44-föld lágmarkslaun
5
ÚttektCovid-19

Tekju­hæsti for­stjór­inn með 44-föld lág­marks­laun

Með­al­laun tíu tekju­hæstu for­stjór­anna í Kaup­höll­inni eru um 6,5 millj­ón­ir á mán­uði. For­seti ASÍ seg­ir að rík­is­stuðn­ing­ur vegna COVID-19 far­ald­urs­ins eigi ekki að fara í að við­halda of­ur­laun­um for­stjóra.
„Stundum lítill matur til í ísskápnum“
6
ViðtalFátæk börn

„Stund­um lít­ill mat­ur til í ís­skápn­um“

Heið­ar Hild­ar­son, 18 ára fram­halds­skóla­nemi, ólst upp við fá­tækt hjá ein­stæðri móð­ur sem er ör­yrki og hef­ur þurft að reiða sig á að­stoð hjálp­ar­stofn­ana til að sjá fyr­ir börn­un­um. Hann lýs­ir að­stæð­um sín­um og seg­ir skrít­ið að fólk geti ekki séð fjöl­skyld­unni far­boða í ís­lensku sam­fé­lagi, en fólk eins og móð­ir hans, sem hafi leit­að allra leiða til að búa börn­un­um betra líf, eigi að­dá­un skilda.
Hætti að halda upp á afmælið sitt tíu ára: „Ég veit að við erum fátækar“
7
ViðtalFátæk börn

Hætti að halda upp á af­mæl­ið sitt tíu ára: „Ég veit að við er­um fá­tæk­ar“

„Ég veit að við er­um fá­tæk­ar, en ég hugsa ekk­ert mik­ið um það. Nema þeg­ar það er ekk­ert til að borða heima,“ seg­ir 16 ára ung­lings­stúlka í Grafar­vogi. Hún hætti að halda upp á af­mæl­ið sitt tíu ára göm­ul, lok­ar sig af fé­lags­lega og læt­ur sig dreyma um ferða­lög, en ætl­ar samt að nýta pen­ing­ana sem hún hef­ur safn­að fyr­ir út­skrift­ar­ferð í eitt­hvað hag­nýt­ara.

Nýtt á Stundinni

Mannlegur fjölbreytileiki
Fanney Björk Ingólfsdóttir
Aðsent

Fanney Björk Ingólfsdóttir og Svava Arnardóttir

Mann­leg­ur fjöl­breyti­leiki

Að heyra radd­ir eða sjá sýn­ir er eðli­leg­ur hluti af mann­leg­um fjöl­breyti­leika og það eru mann­rétt­indi að geta rætt þær upp­lif­an­ir án sjúk­dómastimplun­ar, skrifa Hug­arafls­fé­lag­ar.
Umhverfisráðherra gerði milljónasamning við McKinsey: Áhugi innlendra aðila ekki kannaður
Fréttir

Um­hverf­is­ráð­herra gerði millj­óna­samn­ing við McKins­ey: Áhugi inn­lendra að­ila ekki kann­að­ur

Guð­mund­ur Ingi Guð­brands­son um­hverf­is­ráð­herra samdi beint við Kaup­manna­hafn­ar­skrif­stofu McKins­ey um rýni á að­gerðaráætl­un í um­hverf­is­mál­um. Upp­hæð­in, 15,5 millj­ón­ir króna, er akkúrat und­ir við­mið­un­ar­mörk­um um út­boð. Ís­lensk­ur um­hverf­is­fræð­ing­ur hefði vilj­að vinna verk­efn­ið hér á landi.
Spurningaþraut 29: Skriðdreki, Hamlet, Hvammsfjörður og hæglátt hljóðfæri
Illugi Jökulsson
Pistill10 af öllu tagi

Illugi Jökulsson

Spurn­inga­þraut 29: Skrið­dreki, Hamlet, Hvamms­fjörð­ur og hæg­látt hljóð­færi

Þá birt­ist hér, fyr­ir und­ur tækn­inn­g­ar, 29. spurn­inga­þraut­in. Auka­spurn­ing­ar eru tvær. Hvaða ríki fram­leiddi skrið­dreka þann hinn fræga sem sést á mynd­inni hér að of­an? En hver er sá ungi mað­ur, sem er að heilsa upp á John F. Kenn­e­dy Banda­ríkja­for­seta á mynd­inni hér að neð­an? En þá eru það þær tíu? 1.   Í apríl 1988 var leik­rit­ið Hamlet eft­ir...
Covid hafði góð áhrif á listsköpunina
Menning

Covid hafði góð áhrif á list­sköp­un­ina

Mynd­list­ar­mað­ur­inn Hjálm­ar Vesterga­ard varð fyr­ir áhrif­um af frum­um og bakt­erí­um í verk­um á nýrri sýn­ingu.
Tryggð
Bíó Tvíó#177

Tryggð

Andrea og Stein­dór ræða mynd Ásthild­ar Kjart­ans­dótt­ur frá 2019, Tryggð.
Hvorki jarðeldar, jarðskjálftar, ei heldur drepsóttir né misbrúkun brennivíns
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Hvorki jarð­eld­ar, jarð­skjálft­ar, ei held­ur drep­sótt­ir né mis­brúk­un brenni­víns

Nátt­úru­ham­far­ir voru kannski ekki or­sak­ir hung­urs­neyð­ar á 18. öld held­ur mann­anna verk. Hvað er að ger­ast núna?
Hagsveifla vegna faraldurs: Hratt niður – en hve hratt upp aftur?
Greining

Hagsveifla vegna far­ald­urs: Hratt nið­ur – en hve hratt upp aft­ur?

Hagsveifla vegna far­ald­urs: Hratt nið­ur – en hve hratt upp aft­ur?
Fimm milljarða framkvæmdin sem enginn vill tala um
Úttekt

Fimm millj­arða fram­kvæmd­in sem eng­inn vill tala um

Kjörn­ir full­trú­ar í stjórn Sorpu vilja ekki tjá sig. Nýr fram­kvæmda­stjóri Sorpu vill ekki ræða for­tíð­ina, en spor­in hræða. Sorpa reis­ir nú gas- og jarð­gerð­ar­stöð á sama grunni og gert var í Nor­egi, þar sem stöð var lok­að vegna meng­un­ar og mis­heppn­aðr­ar mark­aðs­áætl­un­ar.
Spurningaþraut 28: Tunglvana plánetur, Rómarkeisari og stríðsforseti
Illugi Jökulsson
Pistill10 af öllu tagi

Illugi Jökulsson

Spurn­inga­þraut 28: Tunglv­ana plán­et­ur, Rómar­keis­ari og stríðs­for­seti

Þetta er 28. spurn­inga­þraut­in. Auka­spurn­ing­ar eru þess­ar: Hver er sú hin hnellna stúlka sem ark­ar á óþekktri gang­stétt hér að of­an? Mynd­ina hér að neð­an mál­aði einn nafn­kunn­asti mynd­list­ar­mað­ur heims á 20. öld. Hann hét hvað? En hér er svo spurt: 1.   Rómúlus Ág­ústul­us nefnd­ist einn Rómar­keis­ara til forna. Fyr­ir hvað er hans einkum minnst? 2.  Ann­ar fræg­ur karl,...
Viðtal við Sigrúnu Ólafsdóttur
Klikkið#76

Við­tal við Sigrúnu Ólafs­dótt­ur

Sigrún Ólafs­dótt­ir, pró­fess­or í fé­lags­fræði við Há­skóla Ís­lands kom til okk­ar í við­tal. Hún ræð­ir sam­fé­lag­ið, sjúk­dóm­svæð­ingu og geð­heil­brigði við Auði Ax­els­dótt­ur, Hug­araflskonu. Sigrún hef­ur unn­ið með Hug­arafli frá stofn­un fé­lags­ins og reglu­lega feng­ið not­end­ur Hug­arafls í kennslu ásamt því að koma með er­lenda fé­lags­fræð­inem­end­ur í heim­sókn til Hug­arafls.
Heilbrigt ástand að vera hamingjusamur
ViðtalHamingjan

Heil­brigt ástand að vera ham­ingju­sam­ur

Hrefna Guð­munds­dótt­ir vinnusál­fræð­ing­ur hjá Vinnu­mála­stofn­un lærði margt um ham­ingj­una af rann­sókn­um og líka af afa sín­um, sem sagði að besta ráð­ið við van­líð­an væri að vera góð­ur við ein­hvern og taldi göngu­túra allra meina bót.
Skipulag og húsnæði eftir heimsfaraldur
ÚttektLífið í borginni eftir Covid 19

Skipu­lag og hús­næði eft­ir heims­far­ald­ur

Þétt­ing byggð­ar er kom­in til að vera og sömu­leið­is fólks­fjölg­un í ná­granna­sveit­ar­fé­lög­um höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins, ef marka má sér­fræð­inga sem Stund­in ræddi við um hús­næð­is­upp­bygg­ingu og borg­ar­skipu­lag. At­vinnu­hús­næði verð­ur sveigj­an­legra og sömu­leið­is verð­ur mik­il­vægt að nýta þau rými sem fyr­ir eru og finna þeim nýj­an til­gang ef þess þarf. Grænni áhersl­ur verða ríkj­andi. Í þess­um öðr­um hluta af þrem­ur verð­ur lit­ið nán­ar á skipu­lags­mál og hús­næð­is­upp­bygg­ingu.