Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

Fyrningarfrestur barnaníðs var notaður sem pólitísk skiptimynt

Þeg­ar Bjarni Bene­dikts­son var formað­ur alls­herj­ar­nefnd­ar Al­þing­is hót­uðu sjálf­stæð­is­menn að hindra eða tempra rétt­ar­bæt­ur fyr­ir þo­lend­ur kyn­ferð­is­brota ef stjórn­ar­and­stað­an félli ekki frá kröfu sinni um að kaup á vændi yrðu gerð refsi­verð. Þetta er að­eins eitt dæmi af mörg­um um hvernig flokk­ur­inn hef­ur dreg­ið lapp­irn­ar í mála­flokkn­um.

Mest lesið

Segja frá mönnum sem hósta viljandi í áttina að öðrum
1
FréttirCovid-19

Segja frá mönn­um sem hósta vilj­andi í átt­ina að öðr­um

Ast­ma­veik kona seg­ir mann hafa vilj­andi hóstað að sér í Krón­unni í dag. Fleiri hafa sömu sög­ur að segja. „Hvað er fólk að hugsa í þessu ástandi?“ spyr kon­an.
Fór einn í fylgd fjögurra lögreglumanna til Grikklands
2
Viðtal

Fór einn í fylgd fjög­urra lög­reglu­manna til Grikk­lands

Mað­ur, sem synj­að var um al­þjóð­lega vernd hér á landi og var send­ur aft­ur á göt­una í Grikklandi, flúði það­an aft­ur og bíð­ur nú efn­is­með­ferð­ar í Bretlandi. Hann seg­ir að þar hafi saga hans um hætt­una sem hon­um er bú­in ver­ið tek­in al­var­lega, öf­ugt við hér á landi. Hann seg­ir breska kerf­ið halda mun bet­ur ut­an um hæl­is­leit­end­ur en það ís­lenska. Þar séu hæl­is­leit­end­um þó sýnd­ir meiri for­dóm­ar.
Eigandi Glitnis sem reis upp og settist í stjórnarformannsstól Skeljungs
3
ÚttektEftirmál bankahrunsins

Eig­andi Glitn­is sem reis upp og sett­ist í stjórn­ar­for­manns­stól Skelj­ungs

Saga Jóns Ás­geirs Jó­hann­es­son­ar fjár­fest­is teng­ist Skelj­ungi vegna eign­ar­halds fyr­ir­tækja hans á olíu­fé­lag­inu. Jón Ás­geir og Pálmi Har­alds­son, við­skipta­fé­lagi hans, keyptu og seldu Skelj­ung á milli sín á ár­un­um fyr­ir hrun­ið. Af­leið­inga­ar þeirra við­skipta eru lík­leg til að enda í saka­máli á næstu vik­um. Sam­tím­is sest Jón Ás­geir í stól stjórn­ar­for­manns Skelj­ungs.
Jóhann Páll Jóhannsson
4
PistillCovid-19

Jóhann Páll Jóhannsson

Ís­lenska leið­in er smælki í sam­an­burði við björg­un­ar­pakka ná­granna­ríkja

Bjarni Bene­dikts­son hef­ur sagst vilja gera meira en þarf til að bjarga fólki og fyr­ir­tækj­um frek­ar en minna. Þess sjást hins veg­ar ekki merki í að­gerðapakka rík­is­stjórn­ar­inn­ar sem kynnt­ur var síð­ustu helgi.
Heilbrigðisstarfsfólk í hættu: 51 læknir á Ítalíu hefur látist af völdum Covid-19
5
FréttirCovid-19

Heil­brigð­is­starfs­fólk í hættu: 51 lækn­ir á Ítal­íu hef­ur lát­ist af völd­um Covid-19

Ít­alska dag­blað­ið Corri­ere della Sera held­ur yf­ir­lit yf­ir þá lækna sem hafa lát­ist í land­inu í bar­átt­unni við Covid-19. Heil­brigð­is­starfs­fólk sem með­höndl­ar Covid-19 sjúk­linga virð­ist vera í meiri hættu að veikj­ast al­var­lega af sjúk­dómn­um. Með­al­ald­ur ít­ölsku lækn­anna er langt und­ir með­al­tali þeirra sem lát­ist hafa af sjúk­dómn­um á Ítal­íu.
Illugi Jökulsson
6
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Burt með kóng­inn!

Dan­ir hafa aldrei kom­ist nær því að afskaffa kóng­inn en um pásk­ana fyr­ir réttri öld þeg­ar Kristján 10. var sak­að­ur um vald­aránstilraun.
Stundin #114
Mars 2020
#114 - Mars 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 8. apríl.
Fyrningarfrestur barnaníðs var notaður sem pólitísk skiptimynt
Mynd: Heiða Helgadóttir

Eftir að trúnaðarbrestur vegna barnaníðingamáls varð ríkisstjórninni að falli hafa sjálfstæðismenn lagt áherslu á að samúð flokksins hafi alltaf legið hjá þolendum kynferðisofbeldis og þeim sem eiga um sárt að binda.

Í þessu samhengi hafa til dæmis ráðherrarnir Bjarni Benediktsson og Þórdís Kolbrún Gylfadóttir vísað til breytinga sem gerðar voru á kynferðisbrotakafla almennra hegningarlaga á kjörtímabilinu 2003 til 2007. Hins vegar er ljóst að lítið bólaði á réttarbótum í þágu brotaþola kynferðisofbeldis fyrr en eftir að ríkisstjórnir Sjálfstæðisflokksins höfðu mætt áralöngum þrýstingi frá kvennahreyfingunni, félagasamtökum og stjórnarandstöðuflokkunum á Alþingi.

Bjarni Benediktsson var formaður allsherjarnefndar Alþingis á tímabilinu 2003 til 2007. Þegar litið er yfir atburðarás þessara ára – þeirra þingmála sem fram komu, nefndarálita og breytingartillagna sem bárust frá allsherjarnefnd og loks þeirra lagabreytinga sem á endanum gengu í gegn – er engu líkara en að nefndarformaðurinn hafi haft það hlutverk að tempra vissar úrbætur í þágu kvenfrelsis og þolenda kynferðisbrota sem kallað var eftir og hægja þannig á þeirri þróun sem smám saman var að nást samstaða um víða í samfélaginu og meðal annarra flokka en Sjálfstæðisflokksins á Alþingi.

Ákalli þolenda svarað seint og illa

Þetta er í takt við söguna. Sjálfstæðisflokkurinn er sá flokkur sem hefur lengst af verið við völd á Íslandi og oftast farið með dómsmálaráðuneytið. Málaflokkurinn hefur hvílt á herðum hans en ákalli þolenda kynbundins ofbeldis um réttarúrbætur hefur nær undantekningarlaust verið svarað seint og illa.

 

Guðrún JónsdóttirTók þátt í stofnun Stígamóta. Illa gekk að fá áheyrn stjórnvalda, þar til Jóhanna Sigurðardóttir varð ráðherra.

Kvennaathvarfið var stofnað fyrir söfnunarfé á sínum tíma og ráðandi öfl í samfélaginu sýndu því lítinn áhuga. Þegar konur tóku sig svo saman um að veita þolendum kynferðisofbeldis skjól, í sjálfboðaliðastarfi á kirkjuloftinu í Háteigskirkju, var áhugi stjórnvalda einnig takmarkaður.

Guðrún Jónsdóttir, fyrrverandi borgarfulltrúi Kvennalistans, kom að stofnun bæði Kvennaathvarfsins og Stígamóta. Áður en Stígamót voru stofnuð hafði hópur kvenna sett upp símalínu til að ganga úr skugga um að sifjaspell væri raunverulegt vandamál í íslensku samfélagi, vegna þess að til þeirra höfðu leitað konur sem höfðu sögur að segja af ofbeldi. Frásagnir þessara kvenna líktust ekki neinu sem þær höfðu heyrt um áður, þetta voru sögur af kynferðisofbeldi gegn varnarlausum börnum, sem framið var inni á heimilum, af aðilum þeim tengdum og viðgekkst jafnvel um áraraðir í skjóli þagnar og leyndar. Síminn var rauðglóandi og ljóst var að úrræða var þörf.

 „Við höfðum snúið okkur til bæði borgarinnar og félagsmálaráðherra en ekki fengið neina áheyrn“ 

„Við fengum enga peninga og urðum að bjarga okkur,“ segir Guðrún. „Við höfðum snúið okkur til bæði borgarinnar og félagsmálaráðherra en ekki fengið neina áheyrn, kannski 100 þúsund krónur til þess að greiða fyrir leigu og síma og öðru sem þessu fylgdi. Þetta var þungur róður, þar til við sáum að þetta gat ekki gengið lengur, því við vorum alltaf á bónbjörgunum.

Við vorum að vinna þetta í sjálfboðavinnu á kvöldin og um helgar og það var sárt að sóa dýrmætum tíma í að nurla saman einhverjum krónum. Við vorum heldur ekki stór hópur kvenna þannig að þetta var ansi mikið álag.“

„Íhaldið sagði þvert nei“ 

Guðrún fullyrðir í samtali við Stundina að Stígamót hefðu aldrei orðið að veruleika ef Jóhanna Sigurðardóttir hefði ekki orðið félagsmálaráðherra. „Við fengum eina milljón frá henni, sem var alveg ótrúlegt. Við höfðum aldrei fengið slíka peninga, en við höfðum gert fjárhagsáætlun þar sem við vorum stórhuga og sögðumst þurfa tíu milljónir til að geta byrjað, en fengum eina. Það gekk nú samt.“

Fyrir henni snerist þetta ekki aðeins um flokkadrætti, heldur er ljóst í hennar huga að það skipti einnig sköpum þegar konur komust í áhrifastöður í stjórnmálum. Þær sýndu þessum málaflokki meiri skilning en áður hafði verið gert. Stígamót fengu síðan þjónustusamning sem dugði fyrir launakostnaði starfsmanna, sem varð til þess að hægt var að halda starfinu gangandi þótt safna þyrfti fyrir öllum öðrum kostnaði. 

Áður hafði Guðrún barist fyrir auknu fjármagni fyrir Kvennaathvarfið í borgarstjórn, sem fékk fjárstyrki frá ríki og sveitarfélögum en þeir voru af svo skornum skammti að þeir dugðu ekki fyrir rekstrinum nema í kannski fjóra til fimm mánuði á ári. „Íhaldið sagði þvert nei. Fjármagnið var svo naumt skammtað að athvarfið var meira og minna rekið af sjálfboðaliðum, sem voru á vöktum allan sólarhringinn. Það var sama hvaða röksemdir við gátum fært fram, sýnt tölur og verið málefnalegar, það breytti engu. Svarið var alltaf nei.

Ég held að þeir hafi litið á þetta sem einhverja vinstrimennsku og stillt kvennahreyfingunni upp sem pólitískum andstæðingum þótt grasrótin væri í raun skipuð blönduðum hópi kvenna. En við vorum róttækar í þeim skilningi að við vildum breytingar á samfélaginu. Fyrst við vorum settar í það hlutverk að vera vinstri afl þá var ekki hægt að hleypa okkar málum að,“ útskýrir hún.

Skýrslu stungið undir stól

Á Alþingi börðust Kvennalistakonur einnig fyrir breytingum í þágu þolenda og fengu árið 1984 samþykkta þingsályktunartillögu um að skipa sérstaka nauðgunarmálanefnd. Nefndin vann í fjögur ár að rannsóknum og tillögum að úrbótum, sem var svo seint og illa hrint í framkvæmd að lagaprófessorinn sem leiddi nefndina sagði dapurlegt hvernig skýrslunni hefði verið „stungið undir stól“.

Ein tillagan fólst í því að stofna neyðarmóttöku fyrir þolendur ofbeldis. Móttakan var ekki opnuð fyrr en 1993. Guðrún Agnarsdóttir í Kvennalistanum hafði leitt undirbúningsvinnuna og veitti móttökunni forstöðu fyrstu árin. Ekkert fjármagn var sett í fræsðslu fyrir heilbrigðisstarfsfólk og lögreglu, líkt og nefndin lagði til, og engum aðgerðum ýtt úr vör til að tryggja þolendum greiðslu miskabóta sem þeim voru dæmdir, líkt og tíðkaðist annars staðar á Norðurlöndunum. Það var ekki fest í lög fyrr en átta árum eftir að nefndin lauk störfum, og þá að hámarki 600 þúsundum króna. Sú upphæð var ekki hækkuð fyrr en Ögmundur Jónasson varð innanríkisráðherra í stjórn Jóhönnu Sigurðardóttur og nú tryggir ríkið þolendum bætur allt að 3 milljónum. 

Réttarbætur fyrir þolendur

Nauðgunarmálanefndin lagði líka til víðtækar breytingar skírlífiskafla hegningarlaganna, sem urðu grundvöllur lagabreytinga sem áttu sér stað árið 1992, þegar Þorsteinn Pálsson var dómsmálaráðherra. „Þetta var fyrsta lagasetningin þar sem aðeins var farið að hreyfa við kerfinu og tryggja betur stöðu þolenda,“ segir Guðrún.

Hún þakkar kvennabaráttunni þann áfangasigur, en raddir þolenda var orðin háværari. Henni er efst í huga sem var gengin árið 1990, þar sem konur gengu fylktu liði frá Stígamótum að rannsóknarlögreglunni, héraðsdómi og Hæstarrétti og afhentu þeim blómsveig í minningu allra málana sem þeir höfðu látið niður falla. Konurnar gengu saman í grafarþögn, en fremst gekk kona með trommu sem sló sorgartón. Síðan lásu þær upp texta í gjallarhornum. Samstaðan sem birtist í göngunni og fleiri aðgerðum kvennahreyfingarinnar urðu til þess að þolendur öðluðust kraft og þor til þess að stíga fram í fjölmiðlum og varpa ljósi á alvarleika þessara brota. Þrýstingurinn um réttlæti stigmagnaðist og Kvennalistakonur fylgdu því eftir á þinginu, enda var talið að allt að 95% nauðgunarmála væru aldrei upplýst og aðeins um þriðjungur kærðra mála fór fyrir dóm. 

 „Stærsta áskorunin fólst í því að halda umræðunni gangandi því það voru svo sterk öfl sem voru alltaf að reyna að þagga niður í umræðunni“

„Eina leiðin til að breyta grunnviðhorfum samfélagsins til þessara mála er að fólk geri sér grein fyrir því hversu hryllilega alvarlegir glæpir þetta eru,“ segir Guðrún. „Stærsta áskorunin fólst í því að halda umræðunni gangandi því það voru svo sterk öfl sem voru alltaf að reyna að þagga niður í umræðunni og vildu ekki heyra þessa hluti. Þögnin var höfuðóvinur okkar. Enn í dag er mikilvægasta áskorunin í þessari baráttu að láta ekki hylma yfir þessi mál og þögnina leggjast yfir allt.“ 

Sársaukafullar málamiðlanir

Bjarni Benediktsson forsætisráðherra vakti nýlega máls á því í Facebook-færslu að hann hefði, sem formaður allsherjar- og menntamálanefndar á tímabilinu 2003 til 2007, lagt mikla vinnu í breytingar á kynferðisbrotakafla hegningarlaganna.

 

„Góð samstaða tókst á Alþingi um öll meginatriði. Nauðgunarhugtakið var útvíkkað, fyrningarfrestir lengdir, sem skipti sérstaklega miklu í tilfelli brota gegn ólögráða, ýmsar refsiþyngingarástæður voru lögfestar og refsingar vegna kynferðisbrota þyngdar,“ skrifar Bjarni. Raunin er hins vegar sú að nefndarmenn þurftu að gera sársaukafullar málamiðlanir vegna tregðu Sjálfstæðisflokksins til að fallast á að kynferðisbrot gegn börnum yrðu gerð ófyrnanleg og að kaup á vændi yrðu refsiverð. Þá dró flokkurinn lappirnar að því er varðar hina svokölluðu „austurrísku leið“ sem felur í sér að lögregla fái lagaheimild til að vísa ofbeldismönnum af heimilum. Slík löggjöf var ekki samþykkt á Íslandi fyrr en Sjálfstæðisflokkurinn fór frá völdum í kjölfar efnahagshrunsins árið 2008 og aðrir flokkar náðu meirihluta á Alþingi.

Kolbrún Halldórsdóttir, fyrrverandi umhverfisráðherra og þingkona Vinstri grænna, segist hafa lent í „ótrúlega erfiðum slag“ við Björn Bjarnason, þáverandi dómsmálaráðherra, og Bjarna Benediktsson á umræddu kjörtímabili. Tregðan til breytinga og réttarbóta í þágu kvenréttinda og brotaþola kynferðisofbeldis hafi verið gríðarleg. Þannig hafi hún þurft að horfa upp á Björn Bjarnason leggjast gegn því að mansalsfórnarlömb fengju vernd á landinu og gegn því að lögreglan hefði heimild til að taka ofbeldismenn út af heimilum sínum.

Vildu refsa vændiskonum

Til skýringar á því sem fram fór á kjörtímabilinu 2003 til 2007 er gagnlegt að líta aftur til ársins 1992 þegar umræða vaknaði um hvort réttast væri að hætta að refsa þeim sem stunduðu vændi sér til framfærslu. Allsherjarnefnd klofnaði í afstöðu sinni. Meirihluti nefndarinnar undir forystu Sjálfstæðisflokksins – flokks sem hefur kennt sig við atvinnu- og einstaklingsfrelsi í gegnum tíðina – vildi að sala á vændi yrði áfram refsinæm.

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð 4 greinar fríar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði. Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið í dag

Segja frá mönnum sem hósta viljandi í áttina að öðrum
1
FréttirCovid-19

Segja frá mönn­um sem hósta vilj­andi í átt­ina að öðr­um

Ast­ma­veik kona seg­ir mann hafa vilj­andi hóstað að sér í Krón­unni í dag. Fleiri hafa sömu sög­ur að segja. „Hvað er fólk að hugsa í þessu ástandi?“ spyr kon­an.
Fór einn í fylgd fjögurra lögreglumanna til Grikklands
2
Viðtal

Fór einn í fylgd fjög­urra lög­reglu­manna til Grikk­lands

Mað­ur, sem synj­að var um al­þjóð­lega vernd hér á landi og var send­ur aft­ur á göt­una í Grikklandi, flúði það­an aft­ur og bíð­ur nú efn­is­með­ferð­ar í Bretlandi. Hann seg­ir að þar hafi saga hans um hætt­una sem hon­um er bú­in ver­ið tek­in al­var­lega, öf­ugt við hér á landi. Hann seg­ir breska kerf­ið halda mun bet­ur ut­an um hæl­is­leit­end­ur en það ís­lenska. Þar séu hæl­is­leit­end­um þó sýnd­ir meiri for­dóm­ar.
Eigandi Glitnis sem reis upp og settist í stjórnarformannsstól Skeljungs
3
ÚttektEftirmál bankahrunsins

Eig­andi Glitn­is sem reis upp og sett­ist í stjórn­ar­for­manns­stól Skelj­ungs

Saga Jóns Ás­geirs Jó­hann­es­son­ar fjár­fest­is teng­ist Skelj­ungi vegna eign­ar­halds fyr­ir­tækja hans á olíu­fé­lag­inu. Jón Ás­geir og Pálmi Har­alds­son, við­skipta­fé­lagi hans, keyptu og seldu Skelj­ung á milli sín á ár­un­um fyr­ir hrun­ið. Af­leið­inga­ar þeirra við­skipta eru lík­leg til að enda í saka­máli á næstu vik­um. Sam­tím­is sest Jón Ás­geir í stól stjórn­ar­for­manns Skelj­ungs.
Jóhann Páll Jóhannsson
4
PistillCovid-19

Jóhann Páll Jóhannsson

Ís­lenska leið­in er smælki í sam­an­burði við björg­un­ar­pakka ná­granna­ríkja

Bjarni Bene­dikts­son hef­ur sagst vilja gera meira en þarf til að bjarga fólki og fyr­ir­tækj­um frek­ar en minna. Þess sjást hins veg­ar ekki merki í að­gerðapakka rík­is­stjórn­ar­inn­ar sem kynnt­ur var síð­ustu helgi.
Heilbrigðisstarfsfólk í hættu: 51 læknir á Ítalíu hefur látist af völdum Covid-19
5
FréttirCovid-19

Heil­brigð­is­starfs­fólk í hættu: 51 lækn­ir á Ítal­íu hef­ur lát­ist af völd­um Covid-19

Ít­alska dag­blað­ið Corri­ere della Sera held­ur yf­ir­lit yf­ir þá lækna sem hafa lát­ist í land­inu í bar­átt­unni við Covid-19. Heil­brigð­is­starfs­fólk sem með­höndl­ar Covid-19 sjúk­linga virð­ist vera í meiri hættu að veikj­ast al­var­lega af sjúk­dómn­um. Með­al­ald­ur ít­ölsku lækn­anna er langt und­ir með­al­tali þeirra sem lát­ist hafa af sjúk­dómn­um á Ítal­íu.
Illugi Jökulsson
6
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Burt með kóng­inn!

Dan­ir hafa aldrei kom­ist nær því að afskaffa kóng­inn en um pásk­ana fyr­ir réttri öld þeg­ar Kristján 10. var sak­að­ur um vald­aránstilraun.

Mest deilt í dag

Segja frá mönnum sem hósta viljandi í áttina að öðrum
1
FréttirCovid-19

Segja frá mönn­um sem hósta vilj­andi í átt­ina að öðr­um

Ast­ma­veik kona seg­ir mann hafa vilj­andi hóstað að sér í Krón­unni í dag. Fleiri hafa sömu sög­ur að segja. „Hvað er fólk að hugsa í þessu ástandi?“ spyr kon­an.
Jóhann Páll Jóhannsson
2
PistillCovid-19

Jóhann Páll Jóhannsson

Ís­lenska leið­in er smælki í sam­an­burði við björg­un­ar­pakka ná­granna­ríkja

Bjarni Bene­dikts­son hef­ur sagst vilja gera meira en þarf til að bjarga fólki og fyr­ir­tækj­um frek­ar en minna. Þess sjást hins veg­ar ekki merki í að­gerðapakka rík­is­stjórn­ar­inn­ar sem kynnt­ur var síð­ustu helgi.
Fór einn í fylgd fjögurra lögreglumanna til Grikklands
3
Viðtal

Fór einn í fylgd fjög­urra lög­reglu­manna til Grikk­lands

Mað­ur, sem synj­að var um al­þjóð­lega vernd hér á landi og var send­ur aft­ur á göt­una í Grikklandi, flúði það­an aft­ur og bíð­ur nú efn­is­með­ferð­ar í Bretlandi. Hann seg­ir að þar hafi saga hans um hætt­una sem hon­um er bú­in ver­ið tek­in al­var­lega, öf­ugt við hér á landi. Hann seg­ir breska kerf­ið halda mun bet­ur ut­an um hæl­is­leit­end­ur en það ís­lenska. Þar séu hæl­is­leit­end­um þó sýnd­ir meiri for­dóm­ar.
Sárþjáð samfélag sem heimsbyggðin hefur brugðist
4
Úttekt

Sár­þjáð sam­fé­lag sem heims­byggð­in hef­ur brugð­ist

Sam­fé­lag­ið á eynni Les­bos er und­ir­lagt sorg, ótta og eymd. Það sem mæt­ir flótta­fólki sem taldi sig vera að kom­ast í skjól frá stríði er ann­ar víg­völl­ur. Um­heim­ur­inn hef­ur brugð­ist fólki sem flýr stríð og það er geð­þótta­ákvörð­un að hundsa hjálp­arkall fólks í neyð. Þau ríki sem senda fólk aft­ur til Grikk­lands eru ábyrg fyr­ir því þeg­ar slæmt ástand verð­ur enn verra. Þetta er með­al þess sem við­mæl­end­ur Stund­ar­inn­ar sem starfa fyr­ir hjálp­ar- og mann­úð­ar­sam­tök segja um ástand­ið í Grikklandi þessa dag­ana.
Heilbrigðisstarfsfólk í hættu: 51 læknir á Ítalíu hefur látist af völdum Covid-19
5
FréttirCovid-19

Heil­brigð­is­starfs­fólk í hættu: 51 lækn­ir á Ítal­íu hef­ur lát­ist af völd­um Covid-19

Ít­alska dag­blað­ið Corri­ere della Sera held­ur yf­ir­lit yf­ir þá lækna sem hafa lát­ist í land­inu í bar­átt­unni við Covid-19. Heil­brigð­is­starfs­fólk sem með­höndl­ar Covid-19 sjúk­linga virð­ist vera í meiri hættu að veikj­ast al­var­lega af sjúk­dómn­um. Með­al­ald­ur ít­ölsku lækn­anna er langt und­ir með­al­tali þeirra sem lát­ist hafa af sjúk­dómn­um á Ítal­íu.
Óvissa, óöryggi og hryllingur á götum Aþenu
6
Fréttir

Óvissa, óör­yggi og hryll­ing­ur á göt­um Aþenu

Adel Dav­oudi sótti um hæli á Ís­landi ár­ið 2018 en var vís­að aft­ur til Grikk­lands þar sem hann bjó um tíma á göt­unni. Sa­leh, Malilheh og tví­bura­syst­urn­ar Setayesh og Para­stesh búa við al­gjöra óvissu, hafa hvorki að­gang að heil­brigð­is­þjón­ustu né skóla­kerfi. Saga þeirra er veru­leiki þús­unda annarra flótta­manna í Grikklandi. Jón Bjarki Magnús­son hitti þau í Aþenu.

Mest lesið í vikunni

Hvað gerist í lungunum við COVID-19?
1
FréttirCovid-19

Hvað ger­ist í lung­un­um við COVID-19?

Sif Hans­dótt­ir, yf­ir­lækn­ir lungna­deild­ar Land­spít­ala, seg­ir að nán­ast all­ir COVID-19 sjúk­ling­ar, sem hafi ver­ið lagð­ir inn á spít­al­ann, hafi ver­ið með lungna­bólgu á ein­hverju stigi. Skipta megi ein­kenn­un­um í fjög­ur stig.
Bað um frí frá vinnu til að sinna smituðum á Landspítalanum
2
FréttirCovid-19

Bað um frí frá vinnu til að sinna smit­uð­um á Land­spít­al­an­um

„Þeg­ar mest á reyn­ir stönd­um við sam­an öll sem eitt,“ seg­ir Gísli Níls Ein­ars­son. Að öllu jöfnu starfar hann sem sér­fræð­ing­ur í for­vörn­um hjá VÍS en er núna kom­inn til starfa á göngu­deild Land­spít­ala fyr­ir COVID-19 smit­aða.
Eiginmaður konunnar sem lést úr COVID-19 berst fyrir lífi sínu á gjörgæslu
3
FréttirCovid-19

Eig­in­mað­ur kon­unn­ar sem lést úr COVID-19 berst fyr­ir lífi sínu á gjör­gæslu

Ætt­ingj­ar hjón­anna segja veirufar­ald­ur­inn dauð­ans al­vöru og fólk verði að hlusta á og hlíta fyr­ir­mæl­um til að berj­ast gegn veirunni. Að öðr­um kosti muni af­leið­ing­arn­ar verða al­var­leg­ar.
Nýjar rannsóknir á COVID-19: Svona hegðar veiran sér
4
FréttirCovid-19

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19: Svona hegð­ar veir­an sér

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19 sýna að til eru meira en yf­ir eitt þús­und af­brigði af veirunni sem veld­ur sjúk­dómn­um og vís­inda­menn vinna baki brotnu við að rann­saka þessi at­birgði. Ein­um hósta geta fylgt allt að 3.000 drop­ar sem geta lent á öðru fólki.
Dómsmálaráðherra: Ástandið sýni að þörf sé fyrir netverslun með áfengi
5
FréttirCovid-19

Dóms­mála­ráð­herra: Ástand­ið sýni að þörf sé fyr­ir net­versl­un með áfengi

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mála­ráð­herra bregst við um­ræð­um um áfeng­is­sölu á tím­um COVID-19 veirunn­ar á Twitter. Frum­varp þess efn­is frá ráð­herr­an­um hef­ur ver­ið kynnt í sam­ráðs­gátt stjórn­valda.
Dauðsföllin tvöfaldast á Spáni: „Ég trúi ekki að ég sé að upplifa þetta“
6
FréttirCovid-19

Dauðs­föll­in tvö­fald­ast á Spáni: „Ég trúi ekki að ég sé að upp­lifa þetta“

Ella Ólafs­dótt­ir, ís­lensk kona sem bú­sett er í Madríd, seg­ir að ástand­ið í borg­inni sé ótrú­legt út af Covid-far­aldr­in­um. Hún vakn­ar upp á morg­an­ana og líð­ur eins og hún sé stödd í bíó­mynd. Fjöldi lát­inna hef­ur ekki ver­ið eins fljót­ur að tvö­fald­ast úr 1.000 í 2.000 í neinu öðru landi en Spáni.

Mest lesið í mánuðinum

Hvað gerist í lungunum við COVID-19?
1
FréttirCovid-19

Hvað ger­ist í lung­un­um við COVID-19?

Sif Hans­dótt­ir, yf­ir­lækn­ir lungna­deild­ar Land­spít­ala, seg­ir að nán­ast all­ir COVID-19 sjúk­ling­ar, sem hafi ver­ið lagð­ir inn á spít­al­ann, hafi ver­ið með lungna­bólgu á ein­hverju stigi. Skipta megi ein­kenn­un­um í fjög­ur stig.
Bað um frí frá vinnu til að sinna smituðum á Landspítalanum
2
FréttirCovid-19

Bað um frí frá vinnu til að sinna smit­uð­um á Land­spít­al­an­um

„Þeg­ar mest á reyn­ir stönd­um við sam­an öll sem eitt,“ seg­ir Gísli Níls Ein­ars­son. Að öllu jöfnu starfar hann sem sér­fræð­ing­ur í for­vörn­um hjá VÍS en er núna kom­inn til starfa á göngu­deild Land­spít­ala fyr­ir COVID-19 smit­aða.
Eiginmaður konunnar sem lést úr COVID-19 berst fyrir lífi sínu á gjörgæslu
3
FréttirCovid-19

Eig­in­mað­ur kon­unn­ar sem lést úr COVID-19 berst fyr­ir lífi sínu á gjör­gæslu

Ætt­ingj­ar hjón­anna segja veirufar­ald­ur­inn dauð­ans al­vöru og fólk verði að hlusta á og hlíta fyr­ir­mæl­um til að berj­ast gegn veirunni. Að öðr­um kosti muni af­leið­ing­arn­ar verða al­var­leg­ar.
Nýjar rannsóknir á COVID-19: Svona hegðar veiran sér
4
FréttirCovid-19

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19: Svona hegð­ar veir­an sér

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19 sýna að til eru meira en yf­ir eitt þús­und af­brigði af veirunni sem veld­ur sjúk­dómn­um og vís­inda­menn vinna baki brotnu við að rann­saka þessi at­birgði. Ein­um hósta geta fylgt allt að 3.000 drop­ar sem geta lent á öðru fólki.
Dómsmálaráðherra: Ástandið sýni að þörf sé fyrir netverslun með áfengi
5
FréttirCovid-19

Dóms­mála­ráð­herra: Ástand­ið sýni að þörf sé fyr­ir net­versl­un með áfengi

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mála­ráð­herra bregst við um­ræð­um um áfeng­is­sölu á tím­um COVID-19 veirunn­ar á Twitter. Frum­varp þess efn­is frá ráð­herr­an­um hef­ur ver­ið kynnt í sam­ráðs­gátt stjórn­valda.
Þóra Kristín Ásgeirsdóttir
6
PistillCovid-19

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Stjórn­mál í sótt­kví

Fyrsta fórn­ar­lamb kór­óna­veirunn­ar á Ís­landi gæti orð­ið sam­fé­lagsum­ræð­an. Núna á traust á ráða­mönn­um eft­ir að aukast sem aldrei fyrr, al­veg sama hvaða mygl­aða mjöl þeir kunna að hafa í poka­horn­inu. Við þurf­um að varð­veita sam­stöð­una á þess­um erf­iðu tím­um en við meg­um ekki glata gagn­rýnni hugs­un.

Nýtt á Stundinni

Nepal varð þriðji karakterinn í myndinni
Menning

Nepal varð þriðji karakt­er­inn í mynd­inni

Þriðji póll­inn er ný kvik­mynd eft­ir þau Anní Ólafs­dótt­ur og Andra Snæ Magna­son. Hún fjall­ar um Högna Eg­ils­son og Önnu Töru Edw­ards sem bæði þjást af geð­hvörf­um. Anna Tara er al­in upp í Nepal og mynd­in fylg­ir þeim Högna í æv­in­týra­legt ferða­lag þar sem bæði fíl­ar og tígr­is­dýr koma við sögu. Í við­tali við Stund­ina seg­ir Anní að hún líti frek­ar á sig sem lista­mann held­ur en kvik­mynda­gerð­ar­konu.
Segja frá mönnum sem hósta viljandi í áttina að öðrum
FréttirCovid-19

Segja frá mönn­um sem hósta vilj­andi í átt­ina að öðr­um

Ast­ma­veik kona seg­ir mann hafa vilj­andi hóstað að sér í Krón­unni í dag. Fleiri hafa sömu sög­ur að segja. „Hvað er fólk að hugsa í þessu ástandi?“ spyr kon­an.
Sósíalistar hafa náð fram flestum þeim réttindum og lífskjörum sem við búum við
Andri Sigurðsson
Blogg

Andri Sigurðsson

Sósí­al­ist­ar hafa náð fram flest­um þeim rétt­ind­um og lífs­kjör­um sem við bú­um við

Sósí­al­ismi snýst um að þró­ast áfram, sósí­al­ist­ar trúa að hægt sé að skapa rétt­lát­ara sam­fé­lag. Fólk sem hef­ur kall­að sig sósí­al­ista, an­arkista og komm­ún­ista er fólk­ið sem hef­ur með bar­áttu sinni náð fram flest­um af þeim rétt­ind­um og lífs­kjör­um sem við bú­um við í sam­fé­lag­inu. Það er ná­kvæm­lega vegna þess sem orð­ið sósí­alisti og komm­ún­isti hef­ur ver­ið not­að gegn okk­ur....
Taka 5
Bíó Tvíó#169

Taka 5

Andrea og Stein­dór fjalla um mynd Magnús­ar Jóns­son­ar frá 2019, Taka 5.
Heilbrigðisstarfsfólk í hættu: 51 læknir á Ítalíu hefur látist af völdum Covid-19
FréttirCovid-19

Heil­brigð­is­starfs­fólk í hættu: 51 lækn­ir á Ítal­íu hef­ur lát­ist af völd­um Covid-19

Ít­alska dag­blað­ið Corri­ere della Sera held­ur yf­ir­lit yf­ir þá lækna sem hafa lát­ist í land­inu í bar­átt­unni við Covid-19. Heil­brigð­is­starfs­fólk sem með­höndl­ar Covid-19 sjúk­linga virð­ist vera í meiri hættu að veikj­ast al­var­lega af sjúk­dómn­um. Með­al­ald­ur ít­ölsku lækn­anna er langt und­ir með­al­tali þeirra sem lát­ist hafa af sjúk­dómn­um á Ítal­íu.
Sögð njóta sömu réttinda og grískir ríkisborgarar í Grikklandi
Viðtal

Sögð njóta sömu rétt­inda og grísk­ir rík­is­borg­ar­ar í Grikklandi

Tvær fjöl­skyld­ur frá Ír­ak, með þrjár ung­ar stúlk­ur á sínu fram­færi, voru ekki metn­ar í nægi­lega við­kvæmri stöðu til að þeim yrði veitt al­þjóð­leg vernd á Ís­landi. Senda á fjöl­skyld­urn­ar aft­ur til Grikk­lands, þar sem þær bjuggu áð­ur í tjaldi í á þriðja ár, við af­ar slæm­an að­bún­að. Í fjöl­skyld­unni eru ein­stak­ling­ar sem eiga við al­var­leg and­leg og lík­am­leg veik­indi að stríða, auk þess sem ein stúlk­an, Fatima, glím­ir við fötl­un eft­ir að hafa orð­ið fyr­ir sprengju­árás í æsku.
Að skrifa fyrir börn og fullorðna
Lífsgildin
Blogg

Lífsgildin

Að skrifa fyr­ir börn og full­orðna

Hvers vegna skrifa rit­höf­und­ar fyr­ir börn? Að skrifa texta sem jafnt full­orðn­ir og börn skilja áreynslu­laust krefst auka­vinnu og ein­hvers aga en það er einnig skemmti­legt verk­efni. Allt efni sem ekki er nauð­syn­legt verð­ur auka­efni sem þurrk­ast út. Lang­ar setn­ing­ar þarf að stytta og end­ur­tekn­ing­ar hverfa. Heilu kafl­arn­ir, efn­is­þætt­ir og hlið­ar­efni verð­ur eft­ir í möpp­um og margskon­ar sköp­un­ar­verk þurfa að...
Óvissa, óöryggi og hryllingur á götum Aþenu
Fréttir

Óvissa, óör­yggi og hryll­ing­ur á göt­um Aþenu

Adel Dav­oudi sótti um hæli á Ís­landi ár­ið 2018 en var vís­að aft­ur til Grikk­lands þar sem hann bjó um tíma á göt­unni. Sa­leh, Malilheh og tví­bura­syst­urn­ar Setayesh og Para­stesh búa við al­gjöra óvissu, hafa hvorki að­gang að heil­brigð­is­þjón­ustu né skóla­kerfi. Saga þeirra er veru­leiki þús­unda annarra flótta­manna í Grikklandi. Jón Bjarki Magnús­son hitti þau í Aþenu.
Burt með kónginn!
Illugi Jökulsson
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Burt með kóng­inn!

Dan­ir hafa aldrei kom­ist nær því að afskaffa kóng­inn en um pásk­ana fyr­ir réttri öld þeg­ar Kristján 10. var sak­að­ur um vald­aránstilraun.
Íslenska leiðin er smælki í samanburði við björgunarpakka nágrannaríkja
Jóhann Páll Jóhannsson
PistillCovid-19

Jóhann Páll Jóhannsson

Ís­lenska leið­in er smælki í sam­an­burði við björg­un­ar­pakka ná­granna­ríkja

Bjarni Bene­dikts­son hef­ur sagst vilja gera meira en þarf til að bjarga fólki og fyr­ir­tækj­um frek­ar en minna. Þess sjást hins veg­ar ekki merki í að­gerðapakka rík­is­stjórn­ar­inn­ar sem kynnt­ur var síð­ustu helgi.
Fór einn í fylgd fjögurra lögreglumanna til Grikklands
Viðtal

Fór einn í fylgd fjög­urra lög­reglu­manna til Grikk­lands

Mað­ur, sem synj­að var um al­þjóð­lega vernd hér á landi og var send­ur aft­ur á göt­una í Grikklandi, flúði það­an aft­ur og bíð­ur nú efn­is­með­ferð­ar í Bretlandi. Hann seg­ir að þar hafi saga hans um hætt­una sem hon­um er bú­in ver­ið tek­in al­var­lega, öf­ugt við hér á landi. Hann seg­ir breska kerf­ið halda mun bet­ur ut­an um hæl­is­leit­end­ur en það ís­lenska. Þar séu hæl­is­leit­end­um þó sýnd­ir meiri for­dóm­ar.
23 sendir aftur til Grikklands í fyrra
Fréttir

23 send­ir aft­ur til Grikk­lands í fyrra

Ár­ið 2019 synj­aði Út­lend­inga­stofn­un 105 manns um al­þjóð­lega vernd á Ís­landi á þeim grund­velli að þeir hefðu þeg­ar al­þjóð­lega vernd í Grikklandi.