Mest lesið

Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“
1

Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“

·
Glerborg blankheitanna
2

Ásgeir H. Ingólfsson

Glerborg blankheitanna

·
Sigmundur Davíð vildi að ráðherrar fengju lægri laun en hann sjálfur
3

Sigmundur Davíð vildi að ráðherrar fengju lægri laun en hann sjálfur

·
Ég dó í þrjátíu og þrjár mínútur og þrjár sekúndur
4

Ég dó í þrjátíu og þrjár mínútur og þrjár sekúndur

·
Héraðsdómur segir „ómálefnaleg rök“ falla utan verndar tjáningarfrelsisákvæðis stjórnarskrárinnar
5

Héraðsdómur segir „ómálefnaleg rök“ falla utan verndar tjáningarfrelsisákvæðis stjórnarskrárinnar

·
Áhrifavaldar sögunnar
6

Áhrifavaldar sögunnar

·
Yfirgnæfandi stuðningur við nafnabreytingu Akureyrar
7

Yfirgnæfandi stuðningur við nafnabreytingu Akureyrar

·
Stundin #95
Júní 2019
#95 - Júní 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 21. júní.

Margrét Tryggavdóttir

„Er hún búin að lesa Njálu?“

Barna- og ungmennabækur þurfa að endurspegla samtímann, skrifar Margrét Tryggvadóttir.

Margrét Tryggavdóttir

Barna- og ungmennabækur þurfa að endurspegla samtímann, skrifar Margrét Tryggvadóttir.

„Er hún búin að lesa Njálu?“

„Með hvaða íslensku bók eða bók á íslensku mælið þið með fyrir 13 ára lestrarhest?“ spurði vinkona mín á fésbókinni fyrir nokkru. Ekki stóð á svörum. Hjálplegir vinir dældu inn ábendingum. Margar voru góðar og það er gaman að sjá að fólk kann að meta frábærar barna- og ungmennabækur síðustu ára. Aðrir stungu upp á því sem þeir sjálfir höfðu verið að lesa á sama aldri. Nefndar voru bækur og bókaflokkar sem komu út fyrir áratugum (og jafnvel 150 árum) og vöktu góðar minningar í hugum fólks, gamlir vinir. Og svo voru það þeir sem stukku beint í fullorðinsbækurnar. „Brekkukotsannál las ég um tólf eða þrettán ára aldur. Og fannst frábær,“ sagði einn. Og var lestrarhesturinn ungi búinn að lesa Agötu Christie, Sherlock Holmes og Stephen King? Salka Valka, Atómstöðin og Sálmurinn um blómið sem og Aðventa Gunnars Gunnarssonar komust allar á blað þótt tekið væri fram að best væri að geyma Aðventu fram í desember. Ég myndi reyndar geyma Aðventu fram á tvítugsaldurinn. Jafnvel lengur.

Ég verð að viðurkenna að þótt ég hafi haft gaman af þessari umræðu olli hún mér líka vonbrigðum. Ég var heldur ekki að lesa eða heyra að börn ættu bara að stökkva yfir nokkur ár í þroska er kemur að bóklestri í fyrsta sinn. Í umræðuhópum um bækur á fésbókinni gefur fólk foreldrum í bland bæði vond og góð ráð um bækur. Móður níu ára drengs er ráðlagt að kaupa handa honum bækurnar um Frank og Jóa og sumum finnast fornbókasölur besti staðurinn til að leita að barnabókum. Þar eru allir gömlu vinirnir í haugum. Fagleg umfjöllun um barnabækur í fjölmiðlum er líka lítil sem engin á meðan heilu opnurnar eru lagðar undir nýjustu Hollywood-myndina. Það er því erfitt fyrir foreldra að átta sig á flórunni.

„Sennilega er fátt líklegra til að drepa lestraráhuga krakka en leiðinlegar eða óskiljanlegar bækur.“

Barna- og ungmennabækur hafa aldrei verið í harðari samkeppni. Þær þurfa ekki aðeins að keppa við aðrar bækur og eina kvikmynd á viku eins og þetta var á síðustu öld heldur líka allar tölvurnar, samfélagsmiðlana, ótakmarkað sjónvarpsefni og svo ótalmargt fleira. Höfundar og útgefendur hafa þó ekki gefist upp og á hverju ári koma út frábærar barnabækur á Íslandi. Greinin ber sig þó ekki. Íslensk börn eru einfaldlega alltof fá til að standa undir markaði með barnabækur. 

Norðmenn eru 15,6 sinnum fleiri en Íslendingar. Engu að síður telja Norðmenn sig smáþjóð sem talar tungumál sem vernda þurfi sérstaklega. Þeir vita líka að án lesturs og góðra barnabóka er tungumálið í hættu. Þess vegna styðja þeir rausnarlega við útgáfu barnabóka. Þeir veita barnabókahöfundum listamannalaun í sérstökum flokki. Útgefendur geta einnig fengið framleiðslustyrki svo hægt sé að gefa út bækur sem eru dýrar í framleiðslu, myndríkar eða gefnar út fyrir fámenna hópa, t.d. yngstu börnin. Mesti stuðningurinn felst þó í stórfelldum innkaupum á barnabókum sem sérstakt innkauparáð dreifir á almenningsbókasöfn, skólasöfn og leikskólasöfn. Keypt eru 1.480 eintök af næstum öllum útgefnum bókum fyrir börn sem standast gæðakröfur, auk rafbóka. Greidd er ákveðin upphæð fyrir hvern titil, óháð markaðsverði bókanna, og skiptist greiðslan á útgefandann og höfundinn. Þetta kerfi kemur sér ekki bara vel fyrir höfunda og útgefendur. Það er langbest fyrir krakkana sjálfa sem hafa fyrir vikið aðgang að mun fleiri og fjölbreyttari nýjum og spennandi bókum á næsta bókasafni. Það er því alveg óþarfi fyrir norska foreldra að leita að Frank og Jóa hjá fornbókasalanum. Sum íslensk skólabókasöfn sækja safnkostinn í Góða hirðinn.

Sennilega er fátt líklegra til að drepa lestraráhuga krakka en leiðinlegar eða óskiljanlegar bækur. Barna- og ungmennabækur þurfa að endurspegla samtíma og samfélag lesenda sinna og það þarf að vanda sérstaklega til þeirra. Það er alltaf hægt að lesa Njálu seinna.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“
1

Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“

·
Glerborg blankheitanna
2

Ásgeir H. Ingólfsson

Glerborg blankheitanna

·
Sigmundur Davíð vildi að ráðherrar fengju lægri laun en hann sjálfur
3

Sigmundur Davíð vildi að ráðherrar fengju lægri laun en hann sjálfur

·
Ég dó í þrjátíu og þrjár mínútur og þrjár sekúndur
4

Ég dó í þrjátíu og þrjár mínútur og þrjár sekúndur

·
Héraðsdómur segir „ómálefnaleg rök“ falla utan verndar tjáningarfrelsisákvæðis stjórnarskrárinnar
5

Héraðsdómur segir „ómálefnaleg rök“ falla utan verndar tjáningarfrelsisákvæðis stjórnarskrárinnar

·
Áhrifavaldar sögunnar
6

Áhrifavaldar sögunnar

·

Mest deilt

Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“
1

Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“

·
Glerborg blankheitanna
2

Ásgeir H. Ingólfsson

Glerborg blankheitanna

·
Krefjumst þá hins ómögulega
3

Sólveig Anna Jónsdóttir

Krefjumst þá hins ómögulega

·
Upp á fjallsins brún
4

Upp á fjallsins brún

·
Sigmundur Davíð vildi að ráðherrar fengju lægri laun en hann sjálfur
5

Sigmundur Davíð vildi að ráðherrar fengju lægri laun en hann sjálfur

·
Héraðsdómur segir „ómálefnaleg rök“ falla utan verndar tjáningarfrelsisákvæðis stjórnarskrárinnar
6

Héraðsdómur segir „ómálefnaleg rök“ falla utan verndar tjáningarfrelsisákvæðis stjórnarskrárinnar

·

Mest deilt

Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“
1

Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“

·
Glerborg blankheitanna
2

Ásgeir H. Ingólfsson

Glerborg blankheitanna

·
Krefjumst þá hins ómögulega
3

Sólveig Anna Jónsdóttir

Krefjumst þá hins ómögulega

·
Upp á fjallsins brún
4

Upp á fjallsins brún

·
Sigmundur Davíð vildi að ráðherrar fengju lægri laun en hann sjálfur
5

Sigmundur Davíð vildi að ráðherrar fengju lægri laun en hann sjálfur

·
Héraðsdómur segir „ómálefnaleg rök“ falla utan verndar tjáningarfrelsisákvæðis stjórnarskrárinnar
6

Héraðsdómur segir „ómálefnaleg rök“ falla utan verndar tjáningarfrelsisákvæðis stjórnarskrárinnar

·

Mest lesið í vikunni

Til hvers að eiga börn?
1

Kristlín Dís

Til hvers að eiga börn?

·
Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“
2

Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“

·
Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu
3

Illugi Jökulsson

Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu

·
Þingmaður Miðflokks vill láta kenna sjónarmið afneitunarsinna í loftslagsmálum í grunnskólum
4

Þingmaður Miðflokks vill láta kenna sjónarmið afneitunarsinna í loftslagsmálum í grunnskólum

·
Hamingjan er rétt handan við fjöllin
5

Björk Eldjárn Kristjánsdóttir

Hamingjan er rétt handan við fjöllin

·
Glerborg blankheitanna
6

Ásgeir H. Ingólfsson

Glerborg blankheitanna

·

Mest lesið í vikunni

Til hvers að eiga börn?
1

Kristlín Dís

Til hvers að eiga börn?

·
Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“
2

Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“

·
Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu
3

Illugi Jökulsson

Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu

·
Þingmaður Miðflokks vill láta kenna sjónarmið afneitunarsinna í loftslagsmálum í grunnskólum
4

Þingmaður Miðflokks vill láta kenna sjónarmið afneitunarsinna í loftslagsmálum í grunnskólum

·
Hamingjan er rétt handan við fjöllin
5

Björk Eldjárn Kristjánsdóttir

Hamingjan er rétt handan við fjöllin

·
Glerborg blankheitanna
6

Ásgeir H. Ingólfsson

Glerborg blankheitanna

·

Nýtt á Stundinni

Undurfagri Nuukfjörður

Undurfagri Nuukfjörður

·
Oddný: „Kerfið hefur brugðist brotaþolum“

Oddný Arnardóttir

Oddný: „Kerfið hefur brugðist brotaþolum“

·
Jafnréttisnefnd KÍ segir skrif Helgu Daggar grafa undan trausti til kennara

Jafnréttisnefnd KÍ segir skrif Helgu Daggar grafa undan trausti til kennara

·
Sapiens, A Brief History of Humankind eftir Yuval Noah Harari

Sapiens, A Brief History of Humankind eftir Yuval Noah Harari

·
Gerðu það, Lilja!

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson

Gerðu það, Lilja!

·
Krefjumst þá hins ómögulega

Sólveig Anna Jónsdóttir

Krefjumst þá hins ómögulega

·
Héraðsdómur segir „ómálefnaleg rök“ falla utan verndar tjáningarfrelsisákvæðis stjórnarskrárinnar

Héraðsdómur segir „ómálefnaleg rök“ falla utan verndar tjáningarfrelsisákvæðis stjórnarskrárinnar

·
Yfirgnæfandi stuðningur við nafnabreytingu Akureyrar

Yfirgnæfandi stuðningur við nafnabreytingu Akureyrar

·
Röðum auknum lífsgæðum ofar landsframleiðslu og neyslu

Af samfélagi

Röðum auknum lífsgæðum ofar landsframleiðslu og neyslu

·
Ég dó í þrjátíu og þrjár mínútur og þrjár sekúndur

Ég dó í þrjátíu og þrjár mínútur og þrjár sekúndur

·
Sigmundur Davíð vildi að ráðherrar fengju lægri laun en hann sjálfur

Sigmundur Davíð vildi að ráðherrar fengju lægri laun en hann sjálfur

·
Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“

Dætur Hjördísar Svan: „Af hverju var okkur ekki trúað eða tekið mark á gögnum um ofbeldi?“

·