Mest lesið

Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest
1

Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest

·
Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði
2

Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði

·
Vann launakröfu í héraðsdómi en er óviss um að fá borgað
3

Vann launakröfu í héraðsdómi en er óviss um að fá borgað

·
Framleiðir vegan páskaegg eitt síns liðs
4

Framleiðir vegan páskaegg eitt síns liðs

·
Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir
5

Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir

·
Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng
6

Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng

·
Ræða við bandarískan fjárfestingasjóð um Finnafjarðarverkefnið
7

Ræða við bandarískan fjárfestingasjóð um Finnafjarðarverkefnið

·
Stundin #92
Apríl 2019
#92 - Apríl 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 10. maí.

Margrét Tryggavdóttir

„Er hún búin að lesa Njálu?“

Barna- og ungmennabækur þurfa að endurspegla samtímann, skrifar Margrét Tryggvadóttir.

Margrét Tryggavdóttir

Barna- og ungmennabækur þurfa að endurspegla samtímann, skrifar Margrét Tryggvadóttir.

„Er hún búin að lesa Njálu?“

„Með hvaða íslensku bók eða bók á íslensku mælið þið með fyrir 13 ára lestrarhest?“ spurði vinkona mín á fésbókinni fyrir nokkru. Ekki stóð á svörum. Hjálplegir vinir dældu inn ábendingum. Margar voru góðar og það er gaman að sjá að fólk kann að meta frábærar barna- og ungmennabækur síðustu ára. Aðrir stungu upp á því sem þeir sjálfir höfðu verið að lesa á sama aldri. Nefndar voru bækur og bókaflokkar sem komu út fyrir áratugum (og jafnvel 150 árum) og vöktu góðar minningar í hugum fólks, gamlir vinir. Og svo voru það þeir sem stukku beint í fullorðinsbækurnar. „Brekkukotsannál las ég um tólf eða þrettán ára aldur. Og fannst frábær,“ sagði einn. Og var lestrarhesturinn ungi búinn að lesa Agötu Christie, Sherlock Holmes og Stephen King? Salka Valka, Atómstöðin og Sálmurinn um blómið sem og Aðventa Gunnars Gunnarssonar komust allar á blað þótt tekið væri fram að best væri að geyma Aðventu fram í desember. Ég myndi reyndar geyma Aðventu fram á tvítugsaldurinn. Jafnvel lengur.

Ég verð að viðurkenna að þótt ég hafi haft gaman af þessari umræðu olli hún mér líka vonbrigðum. Ég var heldur ekki að lesa eða heyra að börn ættu bara að stökkva yfir nokkur ár í þroska er kemur að bóklestri í fyrsta sinn. Í umræðuhópum um bækur á fésbókinni gefur fólk foreldrum í bland bæði vond og góð ráð um bækur. Móður níu ára drengs er ráðlagt að kaupa handa honum bækurnar um Frank og Jóa og sumum finnast fornbókasölur besti staðurinn til að leita að barnabókum. Þar eru allir gömlu vinirnir í haugum. Fagleg umfjöllun um barnabækur í fjölmiðlum er líka lítil sem engin á meðan heilu opnurnar eru lagðar undir nýjustu Hollywood-myndina. Það er því erfitt fyrir foreldra að átta sig á flórunni.

„Sennilega er fátt líklegra til að drepa lestraráhuga krakka en leiðinlegar eða óskiljanlegar bækur.“

Barna- og ungmennabækur hafa aldrei verið í harðari samkeppni. Þær þurfa ekki aðeins að keppa við aðrar bækur og eina kvikmynd á viku eins og þetta var á síðustu öld heldur líka allar tölvurnar, samfélagsmiðlana, ótakmarkað sjónvarpsefni og svo ótalmargt fleira. Höfundar og útgefendur hafa þó ekki gefist upp og á hverju ári koma út frábærar barnabækur á Íslandi. Greinin ber sig þó ekki. Íslensk börn eru einfaldlega alltof fá til að standa undir markaði með barnabækur. 

Norðmenn eru 15,6 sinnum fleiri en Íslendingar. Engu að síður telja Norðmenn sig smáþjóð sem talar tungumál sem vernda þurfi sérstaklega. Þeir vita líka að án lesturs og góðra barnabóka er tungumálið í hættu. Þess vegna styðja þeir rausnarlega við útgáfu barnabóka. Þeir veita barnabókahöfundum listamannalaun í sérstökum flokki. Útgefendur geta einnig fengið framleiðslustyrki svo hægt sé að gefa út bækur sem eru dýrar í framleiðslu, myndríkar eða gefnar út fyrir fámenna hópa, t.d. yngstu börnin. Mesti stuðningurinn felst þó í stórfelldum innkaupum á barnabókum sem sérstakt innkauparáð dreifir á almenningsbókasöfn, skólasöfn og leikskólasöfn. Keypt eru 1.480 eintök af næstum öllum útgefnum bókum fyrir börn sem standast gæðakröfur, auk rafbóka. Greidd er ákveðin upphæð fyrir hvern titil, óháð markaðsverði bókanna, og skiptist greiðslan á útgefandann og höfundinn. Þetta kerfi kemur sér ekki bara vel fyrir höfunda og útgefendur. Það er langbest fyrir krakkana sjálfa sem hafa fyrir vikið aðgang að mun fleiri og fjölbreyttari nýjum og spennandi bókum á næsta bókasafni. Það er því alveg óþarfi fyrir norska foreldra að leita að Frank og Jóa hjá fornbókasalanum. Sum íslensk skólabókasöfn sækja safnkostinn í Góða hirðinn.

Sennilega er fátt líklegra til að drepa lestraráhuga krakka en leiðinlegar eða óskiljanlegar bækur. Barna- og ungmennabækur þurfa að endurspegla samtíma og samfélag lesenda sinna og það þarf að vanda sérstaklega til þeirra. Það er alltaf hægt að lesa Njálu seinna.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest
1

Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest

·
Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði
2

Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði

·
Vann launakröfu í héraðsdómi en er óviss um að fá borgað
3

Vann launakröfu í héraðsdómi en er óviss um að fá borgað

·
Framleiðir vegan páskaegg eitt síns liðs
4

Framleiðir vegan páskaegg eitt síns liðs

·
Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir
5

Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir

·
Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng
6

Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng

·
Ræða við bandarískan fjárfestingasjóð um Finnafjarðarverkefnið
7

Ræða við bandarískan fjárfestingasjóð um Finnafjarðarverkefnið

·

Mest deilt

Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest
1

Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest

·
Framleiðir vegan páskaegg eitt síns liðs
2

Framleiðir vegan páskaegg eitt síns liðs

·
Félagslega húsnæðiskerfið lagt af
3

Guðmundur

Félagslega húsnæðiskerfið lagt af

·
Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði
4

Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði

·
Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir
5

Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir

·
Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng
6

Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng

·

Mest deilt

Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest
1

Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest

·
Framleiðir vegan páskaegg eitt síns liðs
2

Framleiðir vegan páskaegg eitt síns liðs

·
Félagslega húsnæðiskerfið lagt af
3

Guðmundur

Félagslega húsnæðiskerfið lagt af

·
Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði
4

Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði

·
Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir
5

Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir

·
Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng
6

Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng

·

Mest lesið í vikunni

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum
1

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum

·
Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest
2

Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest

·
Tugir fjölskyldna bíða í óvissu eftir íbúðum
3

Tugir fjölskyldna bíða í óvissu eftir íbúðum

·
Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði
4

Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði

·
Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum
5

Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum

·
Samband sykurneyslu og krabbameinsvaxtar
6

Samband sykurneyslu og krabbameinsvaxtar

·

Mest lesið í vikunni

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum
1

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum

·
Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest
2

Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest

·
Tugir fjölskyldna bíða í óvissu eftir íbúðum
3

Tugir fjölskyldna bíða í óvissu eftir íbúðum

·
Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði
4

Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði

·
Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum
5

Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum

·
Samband sykurneyslu og krabbameinsvaxtar
6

Samband sykurneyslu og krabbameinsvaxtar

·

Nýtt á Stundinni

Hin prýdda dökka uppspretta óendanlegrar sköpunar

Hin prýdda dökka uppspretta óendanlegrar sköpunar

·
Þriðji orkupakkinn breytir engu um hvort þjóðin eigi auðlindirnar

Þriðji orkupakkinn breytir engu um hvort þjóðin eigi auðlindirnar

·
Vann launakröfu í héraðsdómi en er óviss um að fá borgað

Vann launakröfu í héraðsdómi en er óviss um að fá borgað

·
Framleiðir vegan páskaegg eitt síns liðs

Framleiðir vegan páskaegg eitt síns liðs

·
Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði

Launahæstu forstjórarnir eru allir með yfir 5 milljónir á mánuði

·
Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest

Ungt fólk í vesturbæ og miðbæ mengar mest

·
Ræða við bandarískan fjárfestingasjóð um Finnafjarðarverkefnið

Ræða við bandarískan fjárfestingasjóð um Finnafjarðarverkefnið

·
Félagslega húsnæðiskerfið lagt af

Guðmundur

Félagslega húsnæðiskerfið lagt af

·
Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng

Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng

·
Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir

Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir

·
Óvænt samhengi hlutanna

Sverrir Norland

Óvænt samhengi hlutanna

·
Sorrý með mig

Sorrý með mig

·