Þessi grein er meira en mánaðargömul.

Laxeldiskvótakóngarnir sem hafa grætt á sjókvíaeldi á Íslandi

Nú stend­ur yf­ir þriðja bylgja lax­eld­is á Ís­landi en hinar tvær til­raun­irn­ar fóru út um þúf­ur á ár­um áð­ur. Þessi til­raun til að koma lax­eldi á hér á landi hef­ur geng­ið bet­ur en hinar. Fyr­ir vik­ið hafa nokkr­ir fjár­fest­ar selt sig út úr lax­eld­is­iðn­aðn­um fyr­ir met­fé eða halda nú á hluta­bréf­um sem eru mjög mik­ils virði.

Laxeldiskvótakóngarnir sem hafa grætt á sjókvíaeldi á Íslandi
Íslenskir laxeldiskvótakóngar Í fyrsta skipti í sögu íslensks laxeldis virðist þessi atvinnugrein ætla að komast almennilega á koppinn hér á landi. Nú þegar hafa nokkrir íslenskir og erlendir kaupsýslumenn hagnast vel á viðskiptum með hlutabréf í íslensku laxeldi. Þetta eru þau Sigurður Pétursson, Gísli Guðmundsson, Guðmundur Gíslason, Jerzy Malek, Einar Örn Ólafsson, Halla Sigrún Hjartardóttir, Kjartan Ólafsson, Kári Þór Guðjónsson og Neil Shiran Þórisson. Mynd: Samsett mynd

Með sölu þriggja hluthafa í ísfirska laxeldisfyrirtækinu Arctic Fish fyrir 13,7  milljarða bætist í þann tiltölulega fámenna, en stækkandi hóp, sem grætt hefur verulega á fjárfestingum í laxeldi á Íslandi. 

Kalla má þennan hóp íslenska laxeldiskvótakónga með tilvísun í þá svokölluðu kvótakónga í íslenskum sjávarútvegi með villtan fisk sem orðið hafa til í þeirri atvinnugrein eftir að kvótakerfinu var komið á koppinn á níunda áratugnum. Orðið kvótakóngur hefur bæði verið notað um þá einstaklinga sem eiga hlutabréfin í útgerðarfyrirtækjunum sem halda á kvótanum og eins um þá sem hafa selt hluti sína í fyrirtækjunum eða skipin og kvótann. 

Virði laxeldisfyrirtækja liggur í framleiðslukvótunum á eldislaxi sem þau eiga. Þessi kvóti gengur kaupum og sölum í Noregi fyrir há verð, rétt eins og kvóti sjávarútvegsfyrirtækja á Íslandi gerir.  Íslenska ríkið fær hins vegar ekki neitt greitt fyrir þennan kvóta þrátt fyrir að hann byggi á afnotum af íslenskri náttúru og sé strax orðinn mikils virði um leið og laxeldisfyrirtækin hafa fengið hann afhentan. 

„Menn höfðu aldrei heyrt um fjárfestingar sem þurfti að verja og geyma í svona langan tíma“
Sigurður Pétursson, stofnandi Arctic Fish

Um er að ræða ein stærstu einstöku viðskipti með hlutabréf í íslensku laxeldisfyrirtæki í sögunni. Það er útgerðarfélagið Síldarvinnslan sem kaupir bréfin af kýpversku fyrirtæki í eigu pólska fjárfestisins Jerzy Malek og íslensku eignarhaldsfélagi í eigu stofnanda Arctic Fish og beint af Neil Shiran Þórissyni. Kaupverðið fyrir rúmlega þriðjungshlut í Arctic Fish er 13,7 milljarðar króna.  Þar af renna renna um 11,5 milljarðar króna til fyrirtækis Jerzy Malek á Kýpur. 

Sigurður: Enginn vildi fjárfesta

Sigurður Pétursson hefur lýst því í viðtölum hversu erfiðlega það gekk að koma Arctic Fish á koppinn með fjármögnun frá fjárfestum eftir bankahrunið. Ástæðan er sú hversu langan tíma það tekur yfirleitt að græða peninga á laxeldi. „Ég fór út um allt, en þegar ég útskýrði að það þurfi svona mikið fjármagn og það þurfi að vera þolinmótt í 7 til 10 ár, þá er svarið oftast: gleymdu því. Menn höfðu aldrei heyrt um fjárfestingar sem þurfti að verja og geyma í svona langan tíma áður en menn gætu séð fram á að ávaxta stofnframlagið. En þetta skilja Norðmenn. Ég held að aldrei hafi verið stofnað laxeldisfyrirtæki í Noregi í eldi sem hefur verið að skila arðsemi fyrr en eftir svona tíu ár. Það er meðgöngutíminn. Hér sögðu menn bara: Siggi þetta er ekki hægt. Það er búið að reyna þetta oft,“ sagði hann í viðtali fyrr á árinu. 

Nú hefur Sigurður sjálfur hins vegar hagnast ágætlega á fjárfestingu sinni í Arctic Fish. 

Þriðja tilraunin til að koma laxeldi á koppinn

Það laxeldi sem nú er stundað í sjókvíum við Ísland er í reynd þriðja tilraunin til að koma þessum matvælaiðnaði á koppinn hér á landi. Hinar tilraunirnar gengu ekki upp af ýmsum ástæðum.  Ein helsta ástæðan fyrir því að laxeldi á Íslandi hefur gengið brösuglega í gegnum tíðina er veðurfarið á Íslandi yfir vetrartímann: Kuldinn og vindurinn sem valdið hefur miklu tjóni.

„En tjónið fyrir þá var þannig að þeir urðu gjaldþrota og hættu starfsemi“
Gísli Jónsson, yfirdýralæknir fiskisjúkdóma hjá MAST

Þar af leiðandi má segja að enginn hafi hingað til hagnast á íslensku laxeldi í gegnum tíðina, fyrr en núna í þessari bylgju sem hófst eftir bankahrunið árið 2008.  

Meðal annars varð aldauði hjá einu eldisfyrirtækinu, Sæbergi, fyrir 30 árum, þegar Gísli Jónsson, yfirdýralæknir fiskisjúkdóma hjá Matvælastofnun (MAST) var að byrja þar. Fáir hafa meiri þekkingu á sögu laxeldis á Íslandi en Gísli þar sem hann hefur unnið svo lengi hjá stofnuninni sem hefur eftirlit með laxeldi í sjó hér við land. Gísli hefur sagt við Stundina:  „Þegar ég var að byrja hjá MAST fyrir 30 árum man ég eftir tveimur eldisstöðvum inni á Eskifirði, Sæberg  og Austfirðingur, sem misstu rosalega mikið. Þetta voru 25 tonn sem Sæberg missti, allt úr kvíunum. Það er ekki hægt að bera þetta saman. En tjónið fyrir þá var þannig að þeir urðu gjaldþrota og hættu starfsemi.“

En núna hefur gengið betur hjá fyrirtækjunum að koma þessari starfsemi á koppinn. Núna eru þrjú stór laxeldisfyritæki  á Íslandi: Arnarlax og Arctic Fish á Vestfjörðum og Laxeldi Austfjarða á Austfjörðum. Að öllum líkindum munu Arnarlax og Arctic Fish svo sameinast á næstunni eftir að móðurfélag fyrrnefnda félagsins keypti móðurfélag hins síðarnefnda. 

Nú hefur framleiðsla laxeldisfyrirtækja á Íslandi rúmlega  tífaldast frá árinu 2015. Það ár voru framleidd rétt rúmlega 3.200 tonn en árið 2020 voru tonnin  34 þúsund. Með þessari framleiðslu og auknum leyfum til að framleiða eldislax í sjókvíum sem íslenskar ríkisstofnanir veita þessum fyrirtækjum verða til verðmæti inni í þeim sem hægt er að selja, aðallega til norskra laxeldisfyrirtækja en nú einnig til íslenskra útgerðarfélaga, fyrir háar fjárhæðir. 

Hinir sem hafa hagnast á laxeldi í sjókvíum

Aðrir sem hafa hagnast á sölu laxeldisfyrirtækja eða hækkun á virði hlutabréfa í þeim í þessari bylgju laxeldis í sjó hér við land eru nokkrir aðilar. 

Fyrstu fjárfestarnir til að hagnast verulega á sölu hlutabréfa í íslensku laxeldi voru þau Einar Örn Ólafsson, Halla Sigrún Hjartardóttir og Kári Þór Guðjónsson í gegnum félagið Fiskisund. Þau seldu fyrirtækið Fjarðalax á Vestfjörðum til Arnarlax árið 2016 og fengu greitt fyrir í reiðufé og með hlutabréfum í hinu sameinaða félagi. Þau seldu hlutabréfin í fyrirtækinu svo árið 2019. Í heildina fékk Fiskisund um þrjá milljarða króna fyrir hlutabréfin sem það seldi á þessum árum. 

Einn af eigendum Fiskisunds, Kári Þór Guðjónsson, hefur lýst því í viðtali hversu erfiðlega gekk að selja Fjarðalax árið 2013, þegar fyrirtækið var í eigu fjárfestingarbankans Straums, og að enginn hafi viljað kaupa það. Kári kom að tilraunum til að selja fyrirtækið sem fulltrúi seljenda en endaði svo á því að kaupa það sjálfur þegar ekki gekk að koma því í verð.  „Fyrirtækið var í sölu í næstum því heilt ár áður en það var selt en það tókst ekki að selja það. [...] Á endanum sting ég upp á þessum viðskiptum og eigendur samþykkja það að það megi reyna þessa leið og samþykkja það ...“ 

Þessi fjárfesting átti hins vegar eftir að koma sér vel fyrir eigendur Fiskisunds. Rétt eins og Sigurður Pétursson lýsti í viðtalinu sem vitnað er í hér að ofan tóku eigendur Fiskisunds áhættu sem á endanum borgaði sig þegar fáir höfðu áhuga á því að fjárfesta í laxeldi. 

Feðgarnir Guðmundur Gíslason og Gísli Guðmundsson, sem yfirleitt er kenndur við bílasöluna B&L, hafa einnig ávaxtað pund sitt vel í laxeldi á Austfjörðum. Guðmundur er stofnandi, forstjóri og stór hluthafi í  Laxeldi Austfjarða og hefur unnið með fjárfestinguna um árabil.  Feðgarnir eiga hlutabréf í móðurfélagi laxeldisfyrirtækisins, Ice Fish Farm, sem var um 6.7 milljarða króna virði árið 2020.  

Þá hefur stjórnarformaður Arnarlax, Kjartan Ólafsson, selt hlutabréf í fyrirtækinu fyrir háar upphæðir. Meðal annars nærri hálfan milljarð króna árið 2020 eftir að hafa fengið kúlulán hjá norsku móðurfélagi Arnarlax, Salmar. 

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Sigmundur Davíð á ráðstefnu með sænskum þjóðernisöfgamönnum
1
Afhjúpun

Sig­mund­ur Dav­íð á ráð­stefnu með sænsk­um þjóð­ernisöfga­mönn­um

Gyð­inga­hat­ar­ar, nýnas­ist­ar, stuðn­ings­menn við inn­rás Rússa í Úkraínu og Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, verða með­al ræðu­manna á ráð­stefnu í Sví­þjóð sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­hópa.
Þetta er gönguleiðin að nýja eldgosinu
2
FréttirEldgos við Fagradalsfjall

Þetta er göngu­leið­in að nýja eld­gos­inu

Besta göngu­leið til að nálg­ast eld­gos­ið í Mera­döl­um ligg­ur vest­an meg­in hrauns­ins og eft­ir upp­haf­legu gos­göngu­leið­inni. Geng­ið er frá bíla­stæði við Suð­ur­strand­ar­veg. Björg­un­ar­sveit­in Þor­björn send­ir kort af göngu­leið­inni.
Sigmundur Davíð hættir við
3
Fréttir

Sig­mund­ur Dav­íð hætt­ir við

„Ég neydd­ist til að hætta við þátt­töku mína vegna þingstarfa á Ís­landi,“ seg­ir Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son við Dagens Nyheter um fyr­ir­hug­aða ræðu sína á ráð­stefnu sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­manna.
Hér er sérstakt hættusvæði hjá eldgosinu
4
FréttirEldgos við Fagradalsfjall

Hér er sér­stakt hættu­svæði hjá eld­gos­inu

Göngu­leið að eld­gos­inu ligg­ur yf­ir áætl­að­an kviku­gang þar sem þyk­ir mögu­legt að hraun geti kom­ið upp úr jörðu með litl­um fyr­ir­vara.
Ekki bara pest að kjósa Framsókn
5
Greining

Ekki bara pest að kjósa Fram­sókn

Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn er óvænt orð­in heit­asta lumma ís­lenskra stjórn­mála. Ungt fólk, sér­stak­lega ung­ar kon­ur, virð­ast lað­ast að flokkn­um. Spill­ing­arstimp­ill­inn sem loddi við hann eins og fluga við skít, virð­ist horf­inn. Hvað gerð­ist? Geng­ur vofa bæjarra­dikal­anna ljós­um log­um í flokkn­um?
Útivist og hreyfing í góðum hópi eykur lífsgleði
6
ViðtalHamingjan

Úti­vist og hreyf­ing í góð­um hópi eyk­ur lífs­gleði

Harpa Stef­áns­dótt­ir hef­ur þurft að rækta ham­ingj­una á nýj­an hátt síð­ustu ár. Þar hef­ur spil­að stærst­an þátt breyt­ing­ar á fjöl­skyldu­mynstri. Hún hef­ur auk þess um ára­bil bú­ið í tveim­ur lönd­um og seg­ir að sitt dag­lega líf hafi ein­kennst af að hafa þurft að hafa fyr­ir því að sækja sér fé­lags­skap og skapa ný tengsl fjarri sínu nán­asta fólki. Harpa tal­ar um mik­il­vægi hóp­a­starfs tengt úti­vist og hreyf­ingu en hún tel­ur að hreyf­ing í góð­um hópi stuðli að vellíð­an.
Fyrirtækjum fjölgar en tekjur ríkisins lækka
7
Fréttir

Fyr­ir­tækj­um fjölg­ar en tekj­ur rík­is­ins lækka

Inn­an við þriðj­ung­ur fyr­ir­tækja greið­ir tekju­skatt, helm­ing­ur greið­ir ekki laun og litlu færri greiða hvorki trygg­inga­gjald né tekju­skatt. Á sama tíma og hluta­fé­lög­um fjölg­ar skil­a þau minni tekj­um í rík­is­sjóð. Þetta er nið­ur­staða meist­ar­a­rann­sókn­ar Sig­urð­ar Jens­son­ar, sem starf­að hef­ur við skatteft­ir­lit í árarað­ir. Vís­bend­ing­ar eru um að hluta­fé­laga­formið sé of­not­að, að menn séu að koma fyr­ir eign­um sem alla jafna ættu að vera á þeirra per­sónu­legu skatt­fram­töl­um, í því skyni að spara sér skatt­greiðsl­ur.

Mest deilt

Einhverf án geðheilbrigðisþjónustu: „Háalvarlegt mál“
1
ÚttektEin í heiminum

Ein­hverf án geð­heil­brigð­is­þjón­ustu: „Háal­var­legt mál“

Stöð­ug glíma við sam­fé­lag sem ger­ir ekki ráð fyr­ir ein­hverfu fólki get­ur leitt til al­var­legra veik­inda. Þetta segja við­mæl­end­ur Stund­ar­inn­ar sem öll voru full­orð­in þeg­ar þau voru greind ein­hverf. Fram­kvæmda­stjóri Ein­hverf­u­sam­tak­anna seg­ir þau til­heyra hópi sem fái ekki lífs­nauð­syn­lega þjón­ustu sem sé lög­brot. Sænsk rann­sókn leiddi í ljós að ein­hverf­ir lifi að með­al­tali 16 ár­um skem­ur en fólk sem ekki er ein­hverft. „Stað­an er háal­var­leg,“ seg­ir sál­fræð­ing­ur sem hef­ur sér­hæft sig í ein­hverfu.
Helgi Seljan
2
Leiðari

Helgi Seljan

Í landi hinna ótengdu að­ila

Á Ís­landi eru all­ir skyld­ir öll­um, nema Sam­herja.
„Rosalegt álag“ að vera einhverf úti í samfélaginu
3
ViðtalEin í heiminum

„Rosa­legt álag“ að vera ein­hverf úti í sam­fé­lag­inu

Elísa­bet Guð­rún­ar og Jóns­dótt­ir seg­ir að geð­ræn veik­indi sem hún hafi þjáðst af frá barnæsku séu af­leið­ing álags sem fylgi því að vera ein­hverf án þess að vita það. Stöð­ugt hafi ver­ið gert lít­ið úr upp­lif­un henn­ar og til­finn­ing­um. Hún hætti því al­far­ið að treysta eig­in dómgreind sem leiddi með­al ann­ars til þess að hún varð út­sett fyr­ir of­beldi.
Sigmundur Davíð á ráðstefnu með sænskum þjóðernisöfgamönnum
4
Afhjúpun

Sig­mund­ur Dav­íð á ráð­stefnu með sænsk­um þjóð­ernisöfga­mönn­um

Gyð­inga­hat­ar­ar, nýnas­ist­ar, stuðn­ings­menn við inn­rás Rússa í Úkraínu og Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, verða með­al ræðu­manna á ráð­stefnu í Sví­þjóð sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­hópa.
Hjólreiðafólk „með lífið í lúkunum“
5
Fréttir

Hjól­reiða­fólk „með líf­ið í lúk­un­um“

Formað­ur Reið­hjóla­bænda seg­ir ör­yggi hjól­reiða­fólks hætt kom­ið, bæði á þjóð­veg­um og í þétt­býli. Lög­legt sé til dæm­is að taka fram úr reið­hjóli á blind­hæð og van­þekk­ing sé með­al öku­manna um þær um­ferð­ar­regl­ur sem gilda. Sam­stillt átak þurfi til að stöðva fjölg­un slysa óvar­inna veg­far­enda.
Verður þú með geranda mínum um verslunarmannahelgina?
6
Pistill

Þolandi 1639

Verð­ur þú með ger­anda mín­um um versl­un­ar­manna­helg­ina?

Rétt eins og þú er hann ef­laust að skipu­leggja versl­un­ar­manna­helg­ina sína, því hann er al­veg jafn frjáls og hann var áð­ur en hann var fund­inn sek­ur um eitt sví­virði­leg­asta brot­ið í mann­legu sam­fé­lagi.
„Við erum huldufólkið í kerfinu“
7
ViðtalEin í heiminum

„Við er­um huldu­fólk­ið í kerf­inu“

Guð­laug Svala Stein­unn­ar Kristjáns­dótt­ir seg­ir að ein­hverft fólk sé frá blautu barns­beini gas­lýst dag­lega því að stöð­ugt sé ef­ast um upp­lif­un þess. Það leiði af sér flókn­ar and­leg­ar og lík­am­leg­ar áskor­an­ir en stuðn­ing­ur við full­orð­ið ein­hverft fólk sé nán­ast eng­inn. „Við er­um huldu­fólk­ið í kerf­inu,“ seg­ir Guð­laug sem glím­ir nú við ein­hverf­ukuln­un í ann­að sinn á nokkr­um ár­um.

Mest lesið í vikunni

Sigmundur Davíð á ráðstefnu með sænskum þjóðernisöfgamönnum
1
Afhjúpun

Sig­mund­ur Dav­íð á ráð­stefnu með sænsk­um þjóð­ernisöfga­mönn­um

Gyð­inga­hat­ar­ar, nýnas­ist­ar, stuðn­ings­menn við inn­rás Rússa í Úkraínu og Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, verða með­al ræðu­manna á ráð­stefnu í Sví­þjóð sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­hópa.
Þetta er gönguleiðin að nýja eldgosinu
2
FréttirEldgos við Fagradalsfjall

Þetta er göngu­leið­in að nýja eld­gos­inu

Besta göngu­leið til að nálg­ast eld­gos­ið í Mera­döl­um ligg­ur vest­an meg­in hrauns­ins og eft­ir upp­haf­legu gos­göngu­leið­inni. Geng­ið er frá bíla­stæði við Suð­ur­strand­ar­veg. Björg­un­ar­sveit­in Þor­björn send­ir kort af göngu­leið­inni.
Ísland með augum úkraínskrar flóttakonu
3
Viðtal

Ís­land með aug­um úkraínskr­ar flótta­konu

Tania Korolen­ko er ein þeirra rúm­lega þús­und ein­stak­linga sem kom­ið hafa til Ís­lands í leit að skjóli und­an sprengjuregni rúss­neska inn­rás­ar­hers­ins eft­ir inn­rás­ina í Úkraínu. Heima starf­rækti hún sum­ar­búð­ir fyr­ir úkraínsk börn, kenndi ensku og gaf fyr­ir ekki margt löngu út smá­sagna­safn. Hún hef­ur hald­ið dag­bók um komu sína og dvöl á Ís­landi og ætl­ar að leyfa les­end­um Stund­ar­inn­ar að fylgj­ast með kynn­um flótta­konu af landi og þjóð.
Sigmundur Davíð hættir við
4
Fréttir

Sig­mund­ur Dav­íð hætt­ir við

„Ég neydd­ist til að hætta við þátt­töku mína vegna þingstarfa á Ís­landi,“ seg­ir Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son við Dagens Nyheter um fyr­ir­hug­aða ræðu sína á ráð­stefnu sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­manna.
Steindór Grétar Jónsson
5
Pistill

Steindór Grétar Jónsson

Þotu­lið­ið í skreppitúr

Stein­dór Grét­ar Jóns­son fær stund­um að leggja frítt eins og þotu­lið­ið á Reykja­vík­ur­flug­velli.
Hér er sérstakt hættusvæði hjá eldgosinu
6
FréttirEldgos við Fagradalsfjall

Hér er sér­stakt hættu­svæði hjá eld­gos­inu

Göngu­leið að eld­gos­inu ligg­ur yf­ir áætl­að­an kviku­gang þar sem þyk­ir mögu­legt að hraun geti kom­ið upp úr jörðu með litl­um fyr­ir­vara.
Illugi Jökulsson
7
Pistill

Illugi Jökulsson

Nýtt gos! En hvernig munu eld­gos leika Ís­land allt næstu 10 millj­ón ár­in?

Ill­ugi Jök­uls­son rifjar upp grein sem hann skrif­aði með hjálp fær­ustu manna um það hvernig Ís­landi muni líta út eft­ir ótelj­andi eld­gos, eft­ir nokkr­ar mikl­ar ís­ald­ir og ógur­lega haföldu í millj­ón­ir ára

Mest lesið í mánuðinum

Helgi Seljan
1
Leiðari

Helgi Seljan

Í landi hinna ótengdu að­ila

Á Ís­landi eru all­ir skyld­ir öll­um, nema Sam­herja.
„Rosalegt álag“ að vera einhverf úti í samfélaginu
2
ViðtalEin í heiminum

„Rosa­legt álag“ að vera ein­hverf úti í sam­fé­lag­inu

Elísa­bet Guð­rún­ar og Jóns­dótt­ir seg­ir að geð­ræn veik­indi sem hún hafi þjáðst af frá barnæsku séu af­leið­ing álags sem fylgi því að vera ein­hverf án þess að vita það. Stöð­ugt hafi ver­ið gert lít­ið úr upp­lif­un henn­ar og til­finn­ing­um. Hún hætti því al­far­ið að treysta eig­in dómgreind sem leiddi með­al ann­ars til þess að hún varð út­sett fyr­ir of­beldi.
Sigmundur Davíð á ráðstefnu með sænskum þjóðernisöfgamönnum
3
Afhjúpun

Sig­mund­ur Dav­íð á ráð­stefnu með sænsk­um þjóð­ernisöfga­mönn­um

Gyð­inga­hat­ar­ar, nýnas­ist­ar, stuðn­ings­menn við inn­rás Rússa í Úkraínu og Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, verða með­al ræðu­manna á ráð­stefnu í Sví­þjóð sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­hópa.
Þetta er gönguleiðin að nýja eldgosinu
4
FréttirEldgos við Fagradalsfjall

Þetta er göngu­leið­in að nýja eld­gos­inu

Besta göngu­leið til að nálg­ast eld­gos­ið í Mera­döl­um ligg­ur vest­an meg­in hrauns­ins og eft­ir upp­haf­legu gos­göngu­leið­inni. Geng­ið er frá bíla­stæði við Suð­ur­strand­ar­veg. Björg­un­ar­sveit­in Þor­björn send­ir kort af göngu­leið­inni.
Ísland með augum úkraínskrar flóttakonu
5
Viðtal

Ís­land með aug­um úkraínskr­ar flótta­konu

Tania Korolen­ko er ein þeirra rúm­lega þús­und ein­stak­linga sem kom­ið hafa til Ís­lands í leit að skjóli und­an sprengjuregni rúss­neska inn­rás­ar­hers­ins eft­ir inn­rás­ina í Úkraínu. Heima starf­rækti hún sum­ar­búð­ir fyr­ir úkraínsk börn, kenndi ensku og gaf fyr­ir ekki margt löngu út smá­sagna­safn. Hún hef­ur hald­ið dag­bók um komu sína og dvöl á Ís­landi og ætl­ar að leyfa les­end­um Stund­ar­inn­ar að fylgj­ast með kynn­um flótta­konu af landi og þjóð.
Verður þú með geranda mínum um verslunarmannahelgina?
6
Pistill

Þolandi 1639

Verð­ur þú með ger­anda mín­um um versl­un­ar­manna­helg­ina?

Rétt eins og þú er hann ef­laust að skipu­leggja versl­un­ar­manna­helg­ina sína, því hann er al­veg jafn frjáls og hann var áð­ur en hann var fund­inn sek­ur um eitt sví­virði­leg­asta brot­ið í mann­legu sam­fé­lagi.
Spyr hvort starfsfólk Moggans muni mótmæla eða beita vinnustöðvun
7
Fréttir

Spyr hvort starfs­fólk Mogg­ans muni mót­mæla eða beita vinnu­stöðv­un

Rit­höf­und­ur­inn Andri Snær Magna­son velt­ir fyr­ir sér hvort þol­in­mæði starfs­fólks Morg­un­blaðs­ins fyr­ir rit­stjórn­arp­istl­um sem af­neita lofts­lags­breyt­ing­um sé tak­marka­laus.

Nýtt á Stundinni

Vantar fleira fólk utan EES í ferðaþjónustuna
Fréttir

Vant­ar fleira fólk ut­an EES í ferða­þjón­ust­una

Víða í at­vinnu­líf­inu er skort­ur á starfs­fólki og helm­ing­ur stærstu fyr­ir­tækja seg­ir illa ganga að manna störf. Fram­kvæmda­stjóri Sam­taka ferða­þjón­ust­unn­ar seg­ir að auð­velda eigi grein­inni að byggja aft­ur upp tengsl við er­lent starfs­fólk sem glöt­uð­ust í far­aldr­in­um.
835. spurningaþraut: Hvar er ríkið Shqipëria?
ÞrautirSpurningaþrautin

835. spurn­inga­þraut: Hvar er rík­ið Shqipëria?

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir kon­an á mynd­inni hér að of­an? Skírn­ar­nafn henn­ar næg­ir í þetta sinn. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvað er kall­að í dag­legu tali það tíma­bil sem hófst þeg­ar Ís­lend­ing­ar fengu ráð­herra í fyrsta sinn? 2.  En hver var ann­ars fyrsti ís­lenski ráð­herr­ann? 3.  Við hvaða fjörð stend­ur Búð­ar­dal­ur? 4.  Eng­lend­ing­ar urðu um dag­inn Evr­ópu­meist­ar­ar í fót­bolta í kvenna­flokki....
Panama-uppljóstrarinn John Doe: „Án ábyrgðar getur samfélag ekki virkað“
FréttirPanamaskjölin

Panama-upp­ljóstr­ar­inn John Doe: „Án ábyrgð­ar get­ur sam­fé­lag ekki virk­að“

Nafn­lausi upp­ljóstr­ar­inn sem hrinti af stað at­burða­rás­inni sem leiddi til af­sagn­ar Sig­mund­ar Dav­íðs Gunn­laugs­son­ar for­sæt­is­ráð­herra með lek­an­um á Pana­maskjöl­un­um veit­ir sitt fyrsta við­tal í Der Spieg­el. Hann lýs­ir von­brigð­um með stjórn­völd víða um heim og seg­ir Rússa vilja sig feig­an.
834. spurningaþraut: Hvar er fjallgarður 16.000 kílómetra langur?
ÞrautirSpurningaþrautin

834. spurn­inga­þraut: Hvar er fjall­garð­ur 16.000 kíló­metra lang­ur?

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir kon­an á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hversu göm­ul er Elísa­bet Breta­drottn­ing síð­an 21. apríl í vor? Skekkju­mörk eru eitt ár til eða frá. 2.  Hvað heit­ir höf­uð­borg­in í Bela­rús eða Hvíta­rússlandi? 3.  Hversu marg­ar gráð­ur er rétt horn? 4.  Hvað heit­ir sú 19. ald­ar skáld­saga þar sem að­al­per­són­an er Misjk­in fursti sem sum­ir telja...
Horfið til himins: Það er von á súpernóvu!
Flækjusagan

Horf­ið til him­ins: Það er von á súpernóvu!

En verð­ur hún hættu­leg?
Gerðu það, reyndu að vera eðlileg!
Gunnar Hersveinn
Pistill

Gunnar Hersveinn

Gerðu það, reyndu að vera eðli­leg!

„Hvað er eðli­legt?“ skrif­ar Gunn­ar Her­sveinn. „Hent­ar það stjórn­end­um valda­kerfa best að flestall­ir séu venju­leg­ir í hátt­um og hugs­un? Hér er rýnt í völd og sam­fé­lags­gerð, með­al ann­ars út frá skáld­sög­unni Kjör­búð­ar­kon­an eft­ir jap­anska höf­und­inn Sayaka Murata sem varp­ar ljósi á marglaga valda­kerfi og kúg­un þess. Hvaða leið­ir eru fær­ar and­spæn­is yf­ir­þyrm­andi hópþrýst­ingi gagn­vart þeim sem virð­ast vera á skjön?“
Útivist og hreyfing í góðum hópi eykur lífsgleði
ViðtalHamingjan

Úti­vist og hreyf­ing í góð­um hópi eyk­ur lífs­gleði

Harpa Stef­áns­dótt­ir hef­ur þurft að rækta ham­ingj­una á nýj­an hátt síð­ustu ár. Þar hef­ur spil­að stærst­an þátt breyt­ing­ar á fjöl­skyldu­mynstri. Hún hef­ur auk þess um ára­bil bú­ið í tveim­ur lönd­um og seg­ir að sitt dag­lega líf hafi ein­kennst af að hafa þurft að hafa fyr­ir því að sækja sér fé­lags­skap og skapa ný tengsl fjarri sínu nán­asta fólki. Harpa tal­ar um mik­il­vægi hóp­a­starfs tengt úti­vist og hreyf­ingu en hún tel­ur að hreyf­ing í góð­um hópi stuðli að vellíð­an.
Stór, marglaga og víðfeðm samsýning
MenningHús & Hillbilly

Stór, marglaga og víð­feðm sam­sýn­ing

126 mynd­list­ar­manna sam­sýn­ing á Vest­fjörð­um, Strönd­um og Döl­um.
833. spurningaþraut: Hvað hétu þeir aftur, þessir gömlu tölvuleikir?
ÞrautirSpurningaþrautin

833. spurn­inga­þraut: Hvað hétu þeir aft­ur, þess­ir gömlu tölvu­leik­ir?

Fyrri auka­spurn­ing: Hver er hvít­klæddi karl­inn hér lengst til hægri? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Og í fram­haldi af auka­spurn­ing­unni: Hvaða ár var mynd­in tek­in? 2.  Carl Jung hét karl einn. Hvað fékkst hann við í líf­inu? 3.  Hvaða kona er gjarn­an sögð hafa ver­ið beint eða óbeint völd að Tróju­stríð­inu? 4.  Á list­um yf­ir rík­ustu kon­ur heims eru enn sem kom­ið...
Þrjár orrustur og 42 ár sem breyttu stefnu heimsins
Flækjusagan

Þrjár orr­ust­ur og 42 ár sem breyttu stefnu heims­ins

Um 5.400 kíló­metr­ar eru í nokk­urn veg­inn beinni loftlínu frá Zenta í Mið-Evr­ópu um smá­þorp­ið Gulna­bad í miðju Ír­an og til bæj­ar­ins Karnal norð­ur af Delí, höf­uð­borg Ind­lands. Ár­in 1697, 1722 og 1739 voru háð­ar á þess­um stöð­um orr­ust­ur þar sem þrjú tyrk­nesk-ætt­uð stór­veldi áttu í höggi við þrjá ólíka óvina­heri. Eigi að síð­ur eru þess­ar orr­ust­ur tengd­ar á ákveð­inn en óvænt­an hátt, að mati Ill­uga Jök­uls­son­ar.
Kína vaknað og Bandaríkin safna liði
Hilmar Þór Hilmarsson
Pistill

Hilmar Þór Hilmarsson

Kína vakn­að og Banda­rík­in safna liði

„Hags­mun­ir Kína og Rúss­lands munu ekki endi­lega fara sam­an í fram­tíð­inni,“ skrif­ar Hilm­ar Þór Hilm­ars­son.
Hnattvæðing og alþjóðaremba
Blogg

Stefán Snævarr

Hnatt­væð­ing og al­þjóðaremba

Ég hitti hann Jim frá Ástr­al­íu í Frakklandi ár­ið 2003. Greind­ur karl og geðs­leg­ur, ákveð­inn í skoð­un­um. Hann taldi inn­rás­ina í Ír­ak hið besta mál, Saddam hefði ör­ugg­lega átt gjör­eyð­ing­ar­vopn. Banda­rískt efna­hags­líf væri mjög traust og þar vestra væri eng­inn ras­ismi. Hnatt­væð­ing­in væri sig­ur­verk, í fram­tíð­inni myndu borg­ríki taka við af nú­tímaríkj­um í krafti þess­ar­ar væð­ing­ar. Og inn­an tutt­ugu ára...