Þessi grein er rúmlega 6 mánaða gömul.

Undið af veruleikum

Hin franska Claire Paugam, sýn­ing­ar­stýr­ir út­skrift­ar­sýn­ingu mastersnema Lista­há­skól­ans sem hald­in er í Ný­l­ista­safn­inu í Mars­hall­hús­inu úti á Granda. „Ég hugs­aði bara, þetta er það sem ég vil gera við líf mitt,“ seg­ir Claire um val sitt á starfs­vett­vangi en út­send­ing í franska sjón­varp­inu á unglings­ár­um henn­ar þar sem sýnt var frá sýn­ing­ar­stjóra setja upp sýn­ingu í Pomp­idou safn­inu í Par­ís varð kveikj­an.

Undið af veruleikum
Rýmið nýtt Rými Nýlistasafnsins í Marshallhúsinu nýtist vel fyrir stóra skúlptúra útskriftarnemanna.

„Mig hefur alltaf langað til að sýningastýra útskriftarsýningu”, segir Claire Paugam, sem gerði einmitt það og sýningarstýrði útskriftarsýningu mastersnema Listaháskólans. Sýningin ber heitið Undið af veruleikum. Claire er fædd í Frakklandi en kom hingað til lands til þess að fara í MA námið í  fyrrnefndum Listaháskóla, þaðan sem hún lauk námi árið 2016. Eftir námið tók hún þátt í alls konar verkefnum um allan heim en kom aftur til landsins fyrir eitt slíkt og áttaði sig þá á að hér ætti hún að vera. „Það klikkaði bara eitthvað. Það var dásamleg tilfinning,“ lýsir Claire.

Claire skilgreinir sig sem myndlistarmann/sýningarstjóra. Stærsta sýningin sem hún hefur stýrt er líklega Vestur í bláinn árið 2020 sem fjallaði um innflytjendur á Íslandi. „Sýningin dreifðist um tíu sýningarstaði í Reykjavík. Ég var að vinna með vini mínum, tónlistarmanni, sem hannaði tónheim með innflytjendum sem sögðu sögur á sínu móðurmáli, og auðvitað myndlistarmönnum sem túlkuðu þema sýningarinnar á sinn hátt.“ 

Sameiginlegur grunnur

Útskriftarsýning Listaháskólanum er frábrugðin hefðbundnum samsýningum vegna þess að sýningarstjórinn velur ekki hópinn - og er ekki með fyrirfram ákveðið umfjöllunarefni. „Það er auðvitað stærsta áskorunin og besti parturinn, að velja ekki listamennina. Hvernig geturðu verið nógu hugmyndaríkur til að tengja allt saman? Finna sameiginlegan grunn og láta allt virka,“ lýsir Claire og heldur áfram, „það er svoldið eins og vinna aftur á bak. Snýst mikið um að uppgötva listsköpun hvers nemanda. Ég bjó til kort með öllum þemunum og persónuleikum nemendanna og velti fyrir mér hvað tengdi þau saman.“ Hún lýsir því að það sé alltaf hægt að finna einhvern sameiginlegan grunn. „Ég lék mér líka með að setja verk saman sem voru ótrúlega ólík, að þau rekast næstum því á sjónrænt, en ná þannig að tengjast saman.“ Claire vísar í verk Jasa Baka og Melanie Ubaldo sem dæmi. Verk þeirra eru hlið við hlið, en verk Jösu er mósaík gosbrunnur, mjög viðkvæmt og litríkt verk sem hefur verið nostrað við, á meðan verk Melanie er stór kassi smíðaður úr berum viði. Inní kassanum eru vel valdir hlutir úr heimili móður Melanie. Vatn seytlar í gosbrunni Jösu og vatnshljóðið stemmir við myndbandsverk Elnaz Mansouri skammt frá sem sýna m.a. brunn og herbergi hálffullt af vatni.

Ástríður og þráhyggjur

Annað sem er ólíkt með útskriftarsýningum og öðrum samsýningum er að nemendurnir hafa verið að sjóða saman í potti síðastliðin tvö ár. Það hlýtur að hafa mikið að segja um útkomuna. Oft eru verk á útskriftarsýningum lík, kannski eðlilegt vegna þess að listamennirnir hafa farið í gegnum þennan tíma saman sem eitthvað ákveðið er í gangi í samfélaginu, taka sömu kúrsana og sömu umræður sem skapast. „Ég er viss um að það hafi einhvers konar áhrif. Ég sá skýra tengingu á milli nemendanna en ég er ekki viss um að þau hafi séð hana sjálf. Ég kom seint inn í ferlið svo ég hafði meiri fjarlægð frá því sem hafði verið í gangi áður.“ Claire fylgdi nemendunum frá einkasýningunum sínum að samsýningunni. „Það kom mér skemmtilega á óvart, að þótt allir hafi verið saman í bekk og unnið náið saman síðustu tvö ár, þá var hver og ein listiðkun einstök og ólík. Ekki svipuð í tengslum við efni eða sjónræna fagurfræði. Það er svo gaman að sjá nemendur dýfa sér ofan í ástríður og þráhyggjur sínar, það er það sem gerir allt persónulegt í lokin.“

Ástríður og þráhyggjurÚtskriftarnemarnir köfuðu djúpt við vinnslu verka sinna.

Samþykki er lykillinn

Sýningarstjórar eru jafn misjafnir og þeir eru margir. Eins og komið hefur fram er Claire bæði myndlistarmaður og sýningarstjóri, svo hún hefur verið báðum megin við borðið. „Fyrir mig er það ótrúlega mikilvægt að sýningarstjórinn hafi skilning á verkunum. Að eiga í samtali við listamennina svo þema sýningarinnar passi þeim og hvernig þeir líta á sína list. Ég vil ekki svíkja listamanninn á neinn hátt.“ Claire byrjar alltaf á að hafa fund með öllum listamönnunum, sérstaklega ef þeir þekkjast ekki innbyrðis fyrir og skapa lítið samfélag í kringum sýninguna. Búa til góða stemningu. „Ég hef tekið þátt í stórum samsýningum þar sem sýningarstjórinn spyr mann ekki alltaf um samþykki, til dæmis til þess að ramma inn verkið manns eða setja það á einhvern vegg án þess að spyrja. Fyrir mér er það algert no-no. Ég passa upp á að vera með listamanninum eins mikið og hægt er, alla leið niður í staðsetningu á merkimiðanum. Það er svo mikilvægt að listamaðurinn taki þátt í þessum atriðum, þá er hægt að segjast treysta sýningarstjóranum... eða ekki, en spurningin þarf alltaf að vera til staðar.“

Góð stemning

Hillbilly reynir oftast að vera í góðri stemningu og greip orð Claire á lofti um gott andrúmsloft við undirbúning sýninga. Hvernig var andinn við gerð útskriftarsýningarinnar? „Á þessari sýningu fannst mér andinn mjög góður, frá mínu sjónarhorni allavega. Það gekk allt mjög smurt, frá því að kynnast nemendunum, verkunum og að uppsetningunni í rýminu. Auðvitað er útskrift alltaf stórt skref sem fylgir oft mikið stress, meira stress en í kringum aðrar samsýningar held ég.“ Lítill fugl hvíslaði að Hillbilly að Claire hafi haldið ró sinni í gegnum allt ferlið. „Það er bara mitt starf að vera manneskja sem myndlistarmennirnir treysta. Ég vil ekki bæta við stressi. Stundum þarf ég auðvitað að segja stressandi hluti eins og til dæmis að biðja listamann um að ákveða titil á verkið sitt... í dag! En það er mikilvægt að sýna öllum að mér sé treystandi, og að ég treysti öllum fyrir sínu. Ég fann ekki fyrir neinu stressi fyrr en allra síðustu dagana, en þeir eru alltaf stressandi.“ Hillbilly sammælist Claire um að það sé alltaf eitthvað sem kemur upp rétt fyrir deadline. „Það koma alltaf upp einhver vandamál á síðustu stundu, ég bara beið spennt eftir hvað kæmi upp í þetta sinn!“.

Litatengingar

Hillbilly reyndi að finna tengingar þegar hún steig inn í rýmið og ein slík var litatenging á milli verka. „Já, það var mjög áhugavert, ég byrjaði að sjá það líka í lokin,” segir Claire. „Margar ákvarðanir voru teknar frekar seint, ég sá til dæmis ekki verk Yuhua Bao fyrr en hún kom með verkin í Nýló, en það eru níu kubbar; blóm frá Kína inní þrívíddarprentuðum kubbum, svokallaðir draumafangarar.“ Litlu skúlptúrarnir voru sægrænir og tengjast litalega séð verki Freyju Reynisdóttur, tveimur kössum sem standa á gólfinu á móti hvorum öðrum (og á milli þeirra skapast töfrar). Verk Tinnu Guðmundsdóttur er umfangsmikill skúlptúr þar sem sægrænir kaðlar spila stórt hlutverk og Maria Sideva saumaði setninguna Býflugur búa til hunang í sitt verk með þræði í sama lit.

TöfrarVerk Freyju Reynisdóttur, tveir kassar, skapar töfra.

Ólíkir raunveruleikar

Titill sýningarinnar, Undið af veruleikum (e. Unravelling Realities), kom til Claire eftir miklar pælingar. „Mér fannst öll verkin tengd í gegnum raunveruleika á einhvern hátt. Það er enginn að gera skáldskaparheim. Öll verkin eru byggð á einhverri athugun, raunverulegum upplifunum, eitthvað svo jarðtengd.“ Claire minnist á verk Ragnhildar Weisshappel, Hillbilly systur, sem sýnir myndbands- og hljóðverk af vindsokk að dansa og syngja í vindinum. „Verkið er einfaldlega um vindinn og að finna fyrir vindinum; að skoða vindinn sem vind,“ segir Claire. Einnig nefnir hún verk Patryk Wilks um kvíða, sem er líka í raunveruleikanum. „Svo kom orðið Undið af (e. Unravelling) til mín, þessar djúpu tilfinningar sem koma saman með verkunum. Það er verið að vinda af einhverju á sýningunni, vinda af náminu, allt er að koma saman meira og meira.“

Listamannarekið rými

Sýningin er haldin í Nýlistasafninu í Marshallhúsinu úti á Granda. „Það er dásamlegt rými. Margir voru hræddir um að það væri ekki nógu stórt fyrir sýninguna, því aldrei hafa jafn margir útskrifast úr MA náminu og í ár. Ég hafði aldrei áhyggjur af plássleysi. Þetta er svo frábært rými, svo mikil birta og arkitektúrinn skemmtilegur - þú gengur gegnum gang inn í stórt rými og svo beygist það, maður sér ekki allt strax þegar gengið er inn.“ Verk Patryks og Arnþórs Ævarsonar (Adda), njóta sín vel innarlega í Nýló þar sem er 7 metra lofthæð. Martha Haywood nýtti sér einnig rýmið og kom fyrir pappírsskúlptúr, stóru býflugnabúi uppí loft Nýló og fíngerðum skúlptúr yfir alla glugga á hlið safnsins.

„Samstarfið milli Listaháskólans og Nýló er líka skemmtilegt. Nýló er listamannarekið safn sem tekur á móti útskriftarnemum. Þau geta sett sig í spor nemendanna, sem eru að byrja ferilinn sinn og vilja móta sína listsköpun.”

Að umbreyta rými

Ástæða Claire í stuttu máli fyrir að velja myndlist sem aðalstarf sitt varð til þegar hún var unglingur að horfa á sjónvarpið. „Það var listamaður að setja upp sýningu í Pompidou safninu í París. Hún var að leika sér með rýmið, setja skúlptúrana sína upp í salnum, að finna rétta staðinn fyrir verkin. Og ég hugsaði bara, þetta er það sem ég vil gera við líf mitt.“ Hillbilly finnst þetta mjög áhugavert, maður sér ekki nógu oft, í línulegri dagskrá, listamann í þessu ferli. Oft er frekar sýnt frá vinnustofunni og af sýningu. En ferlið þar sem sýningin er sett upp er oftast nær undir hulu. „Þetta móment að finna þína leið og umbreyta hvítum kassa í eitthvað persónulegt“, segir Claire Paugnam að lokum.

Sýningunni lýkur 5. júní 2022, þann sama dag er listamannaspjall kl 15:00, kaffi og meððí.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Þar sem ósýnilega fólkið býr í borginni
1
Viðtal

Þar sem ósýni­lega fólk­ið býr í borg­inni

„Þetta var ör­ugg­asti stað­ur­inn minn,“ seg­ir Alma Lind Smára­dótt­ir þeg­ar hún opn­ar inn í ruslageymslu í bíla­kjall­ara í Reykja­vík. Þarna bjó hún hluta þeirra þriggja ára sem hún þvæld­ist um göt­ur bæj­ar­ins. Borg­in sést í öðru ljósi þeg­ar hún er séð með aug­um heim­il­is­lausra, ósýni­lega fólks­ins, þeirra sem flest­ir líta fram hjá eða hrekja burt. Ít­ar­legt og einlgæt við­tal við Ölmu Lind birt­ist í 162. tölu­blaði Stund­ar­inn­ar og má lesa í heild á slóð­inni: htt­ps://stund­in.is/grein/16051/
KSÍ neitar að upplýsa um tuga milljóna greiðslur Sáda fyrir landsleik
2
Fréttir

KSÍ neit­ar að upp­lýsa um tuga millj­óna greiðsl­ur Sáda fyr­ir lands­leik

Knatt­spyrnu­sam­band Ís­lands (KSÍ) neit­ar að gefa upp hversu háa greiðslu sam­band­ið fékk fyr­ir að spila lands­leik­inn við Sádi-Ar­ab­íu í byrj­un nóv­em­ber. KSÍ fékk ekki grænt ljós hjá ís­lensk­um stjórn­völd­um fyr­ir við­skipt­un­um eða lands­leikn­um, ólíkt því sem formað­ur KSÍ hafði sagt.
Fjórar sviðsmyndir um endalok Úkraínustríðs
3
GreiningÁ vettvangi í Úkraínu

Fjór­ar sviðs­mynd­ir um enda­lok Úkraínu­stríðs

Fá­ir ef nokkr­ir sáu fyr­ir þá stöðu sem nú er uppi, níu mán­uð­um eft­ir inn­rás Rússa í Úkraínu. Hvort held­ur sem var, van­mat á úkraínska hern­um, eða of­mat á þeim rúss­neska, er erfitt að segja til um. En er ein­hver von til þess að höm­ung­un­um linni? Og þá hvernig? Val­ur Gunn­ars­son rýn­ir í fjór­ar mögu­leg­ar leið­ir til að enda stríð.
Eigandi laxeldisins á Austfjörðum einn af 27 auðmönnum sem flýr til Sviss vegna skatta
4
FréttirLaxeldi

Eig­andi lax­eld­is­ins á Aust­fjörð­um einn af 27 auð­mönn­um sem flýr til Sviss vegna skatta

Norsk­ir auð­menn flýja aukna skatt­heimtu í Nor­egi í hrönn­um og setj­ast að í Sviss. Með­al þess­ara auð­manna er And­ers Måsøval sem er einn stærsti eig­andi ís­lensks lax­eld­is í gegn­um fyr­ir­tæk­ið Laxa. Á sama tíma leið­ir auk­in skatt­heimta á lax­eld­is­fyr­ir­tæki í Nor­egi til þess að þau hætta við fjár­fest­ing­ar, með­al ann­ars fyr­ir­tæk­in sem eiga obb­ann í lax­eld­inu á Ís­landi.
Óþolandi að fólk sitji undir ákúrum vegna beiðna um fjárhagsaðstoð
5
Fréttir

Óþol­andi að fólk sitji und­ir ákúr­um vegna beiðna um fjár­hags­að­stoð

Fólk þarf meira en nauð­þurft­ir til að lifa með sæmd, að mati Ingi­bjarg­ar Sæ­dís­ar, sem sjálf ólst upp í sára­fá­tækt. Eng­inn ætti að þurfa að sitja und­ir hæðn­is­leg­um at­huga­semd­um eða skömm­um fyr­ir að óska eft­ir stuðn­ingi.
Skaupið og félag Kristjáns í Samherja: Tökur fóru fram á Selfossi að hluta
6
Fréttir

Skaup­ið og fé­lag Kristjáns í Sam­herja: Tök­ur fóru fram á Sel­fossi að hluta

Einn töku­dag­ur í Ára­móta­s­kaup­inu fór fram á sjúkra­hús­inu og í leik­hús­inu á Sel­fossi. Sig­ur­jón Kjart­ans­son, eig­andi fram­leiðslu­fyr­ir­tæk­is­ins, seg­ir eng­ar tök­ur hafa far­ið fram ut­an­dyra. Guð­jón Arn­gríms­son, hjá Sig­túni, seg­ir að fast­eigna­fé­lag­ið skipti sér ekk­ert að fram­leiðslu Skaups­ins og að fyr­ir­tæk­ið hafi ver­ið stofn­að til að gera aðra sjón­varpþáttaseríu sem teng­ist Sel­fossi óbeint.
Heilbrigðiseftirlitið vissi víst af ólöglegri plasturðun við Skálholt
7
RannsóknPlastið fundið

Heil­brigðis­eft­ir­lit­ið vissi víst af ólög­legri plast­urð­un við Skál­holt

Heil­brigðis­eft­ir­lit Suð­ur­lands vissi í meira en þrjú ár af lög­brot­um end­ur­vinnnslu­fyr­ir­tæk­is­ins Terra án þess að að­haf­ast neitt í mál­inu. Fram­kvæmda­stjóri eft­ir­lits­ins fékk sjálf senda ábend­ingu um mál­ið en sagð­ist þrem­ur ár­um seinna aldrei hafa heyrt af því áð­ur. Hún seg­ir ekki ástæðu til að beita við­ur­lög­um gegn fyr­ir­tæk­inu.

Mest deilt

„Ég get ekki lifað við þessa lygi“
1
Viðtal

„Ég get ekki lif­að við þessa lygi“

Sig­ur­laug Hreins­dótt­ir seg­ir lög­regl­una hafa brugð­ist þeg­ar dótt­ir henn­ar hvarf fyr­ir fimm ár­um síð­an. Nefnd um eft­ir­lit með störf­um lög­reglu ger­ir fjöl­marg­ar at­huga­semd­ir við fram­göngu lög­reglu í mál­inu og bein­ir til­mæl­um um úr­bæt­ur til rík­is­lög­reglu­stjóra. „Ég biðst ein­lægr­ar af­sök­un­ar,“ skrif­ar Grím­ur Gríms­son, sem var hamp­að sem hetju og tók á móti við­ur­kenn­ingu sem mað­ur árs­ins. „Það var ótrú­lega sárt,“ seg­ir Sig­ur­laug. Sér hafi ver­ið fórn­að fyr­ir ímynd lög­regl­unn­ar.
Eigandi Mandi ákærður fyrir líkamsárás: „Hann sparkaði í magann á mér og sló mig í höfuðið, ítrekað“
2
Fréttir

Eig­andi Mandi ákærð­ur fyr­ir lík­ams­árás: „Hann spark­aði í mag­ann á mér og sló mig í höf­uð­ið, ít­rek­að“

Hlal Jarah, eig­andi veit­inga­stað­ar­ins Mandi hef­ur ver­ið ákærð­ur fyr­ir að ráð­ast með bar­smíð­um á Kefs­an Fatehi á ann­an dag jóla 2020. Upp­tök­ur sýna Hlal slá Kefs­an í höf­uð­ið og sparka í hana. Sjálf lýs­ir hún ógn­un­um, morð­hót­un­um og kyn­ferð­is­legri áreitni af hendi Hlal og manna hon­um tengd­um.
Fyrirtæki Kristjáns í Samherja gerir Áramótaskaupið
3
FréttirSamherjaskjölin

Fyr­ir­tæki Kristjáns í Sam­herja ger­ir Ára­móta­s­kaup­ið

Fyr­ir­tæk­ið sem á og bygg­ir nýj­an mið­bæ á Sel­fossi er fram­leið­andi Ára­móta­s­kaups­ins í ár. Kristján Vil­helms­son er stærsti eig­andi þess. Sig­tún þró­un­ar­fé­lag á fram­leiðslu­fyr­ir­tæk­ið á móti Sig­ur­jóni Kjart­ans­syni. Sam­herji hef­ur átt í ára­löngu stríði við RÚV. Dag­skrár­stjóri vissi ekki um eign­ar­hald Kristjáns þeg­ar samn­ing­ur var gerð­ur við fram­leiðslu­fyr­ir­tæk­ið.
Alina fær alþjóðlega vernd á Íslandi
4
Fréttir

Al­ina fær al­þjóð­lega vernd á Ís­landi

Út­lend­inga­stofn­un hef­ur sam­þykkt að veita Al­inu Kaliuzhnaya, hvít- rúss­neskri flótta­konu al­þjóð­lega vernd á Ís­landi en Al­ina flúði heima­land sitt eft­ir að hafa ver­ið fang­els­uð og pynt­uð fyr­ir það eitt að mót­mæla stjórn­völd­um. Í sam­tali við Stund­ina seg­ist Al­ina upp­lifa gleði og létti.
Þar sem ósýnilega fólkið býr í borginni
5
Viðtal

Þar sem ósýni­lega fólk­ið býr í borg­inni

„Þetta var ör­ugg­asti stað­ur­inn minn,“ seg­ir Alma Lind Smára­dótt­ir þeg­ar hún opn­ar inn í ruslageymslu í bíla­kjall­ara í Reykja­vík. Þarna bjó hún hluta þeirra þriggja ára sem hún þvæld­ist um göt­ur bæj­ar­ins. Borg­in sést í öðru ljósi þeg­ar hún er séð með aug­um heim­il­is­lausra, ósýni­lega fólks­ins, þeirra sem flest­ir líta fram hjá eða hrekja burt. Ít­ar­legt og einlgæt við­tal við Ölmu Lind birt­ist í 162. tölu­blaði Stund­ar­inn­ar og má lesa í heild á slóð­inni: htt­ps://stund­in.is/grein/16051/
KSÍ neitar að upplýsa um tuga milljóna greiðslur Sáda fyrir landsleik
6
Fréttir

KSÍ neit­ar að upp­lýsa um tuga millj­óna greiðsl­ur Sáda fyr­ir lands­leik

Knatt­spyrnu­sam­band Ís­lands (KSÍ) neit­ar að gefa upp hversu háa greiðslu sam­band­ið fékk fyr­ir að spila lands­leik­inn við Sádi-Ar­ab­íu í byrj­un nóv­em­ber. KSÍ fékk ekki grænt ljós hjá ís­lensk­um stjórn­völd­um fyr­ir við­skipt­un­um eða lands­leikn­um, ólíkt því sem formað­ur KSÍ hafði sagt.
Íhugar sögulega sekt á laxeldisfyrirtækið Arnarlax fyrir ranga upplýsingagjöf
7
FréttirLaxeldi

Íhug­ar sögu­lega sekt á lax­eld­is­fyr­ir­tæk­ið Arn­ar­lax fyr­ir ranga upp­lýs­inga­gjöf

Mat­væla­stofn­un íhug­ar að leggja fyrstu sekt­ina á ís­lenskt sjókvía­eld­is­fyr­ir­tæki, Arn­ar­lax. Sekt­in mögu­lega er fyr­ir ranga upp­lýs­inga­gjöf um fjölda eld­islaxa í sjókví á Vest­fjörð­um. Karl Stein­ar Ósk­ars­son hjá MAST get­ur ekki greint frá upp­hæð sekt­ar­inn­ar né hvers eðl­is mis­ræm­ið í upp­lýs­ing­un­um frá Arn­ar­laxi var.

Mest lesið í vikunni

Þar sem ósýnilega fólkið býr í borginni
1
Viðtal

Þar sem ósýni­lega fólk­ið býr í borg­inni

„Þetta var ör­ugg­asti stað­ur­inn minn,“ seg­ir Alma Lind Smára­dótt­ir þeg­ar hún opn­ar inn í ruslageymslu í bíla­kjall­ara í Reykja­vík. Þarna bjó hún hluta þeirra þriggja ára sem hún þvæld­ist um göt­ur bæj­ar­ins. Borg­in sést í öðru ljósi þeg­ar hún er séð með aug­um heim­il­is­lausra, ósýni­lega fólks­ins, þeirra sem flest­ir líta fram hjá eða hrekja burt. Ít­ar­legt og einlgæt við­tal við Ölmu Lind birt­ist í 162. tölu­blaði Stund­ar­inn­ar og má lesa í heild á slóð­inni: htt­ps://stund­in.is/grein/16051/
„Ég get ekki lifað við þessa lygi“
2
Viðtal

„Ég get ekki lif­að við þessa lygi“

Sig­ur­laug Hreins­dótt­ir seg­ir lög­regl­una hafa brugð­ist þeg­ar dótt­ir henn­ar hvarf fyr­ir fimm ár­um síð­an. Nefnd um eft­ir­lit með störf­um lög­reglu ger­ir fjöl­marg­ar at­huga­semd­ir við fram­göngu lög­reglu í mál­inu og bein­ir til­mæl­um um úr­bæt­ur til rík­is­lög­reglu­stjóra. „Ég biðst ein­lægr­ar af­sök­un­ar,“ skrif­ar Grím­ur Gríms­son, sem var hamp­að sem hetju og tók á móti við­ur­kenn­ingu sem mað­ur árs­ins. „Það var ótrú­lega sárt,“ seg­ir Sig­ur­laug. Sér hafi ver­ið fórn­að fyr­ir ímynd lög­regl­unn­ar.
Eigandi Mandi ákærður fyrir líkamsárás: „Hann sparkaði í magann á mér og sló mig í höfuðið, ítrekað“
3
Fréttir

Eig­andi Mandi ákærð­ur fyr­ir lík­ams­árás: „Hann spark­aði í mag­ann á mér og sló mig í höf­uð­ið, ít­rek­að“

Hlal Jarah, eig­andi veit­inga­stað­ar­ins Mandi hef­ur ver­ið ákærð­ur fyr­ir að ráð­ast með bar­smíð­um á Kefs­an Fatehi á ann­an dag jóla 2020. Upp­tök­ur sýna Hlal slá Kefs­an í höf­uð­ið og sparka í hana. Sjálf lýs­ir hún ógn­un­um, morð­hót­un­um og kyn­ferð­is­legri áreitni af hendi Hlal og manna hon­um tengd­um.
Fyrirtæki Kristjáns í Samherja gerir Áramótaskaupið
4
FréttirSamherjaskjölin

Fyr­ir­tæki Kristjáns í Sam­herja ger­ir Ára­móta­s­kaup­ið

Fyr­ir­tæk­ið sem á og bygg­ir nýj­an mið­bæ á Sel­fossi er fram­leið­andi Ára­móta­s­kaups­ins í ár. Kristján Vil­helms­son er stærsti eig­andi þess. Sig­tún þró­un­ar­fé­lag á fram­leiðslu­fyr­ir­tæk­ið á móti Sig­ur­jóni Kjart­ans­syni. Sam­herji hef­ur átt í ára­löngu stríði við RÚV. Dag­skrár­stjóri vissi ekki um eign­ar­hald Kristjáns þeg­ar samn­ing­ur var gerð­ur við fram­leiðslu­fyr­ir­tæk­ið.
Eftirlitsnefnd gagnrýnir lögreglu: Verklagsreglum verði breytt
5
Fréttir

Eft­ir­lits­nefnd gagn­rýn­ir lög­reglu: Verklags­regl­um verði breytt

Nefnd um eft­ir­lit með störf­um lög­reglu gagn­rýn­ir lög­reglu fyr­ir að tefla Sig­ur­laugu Hreins­dótt­ur fram á blaða­manna­fundi lög­reglu á með­an dótt­ur henn­ar var leit­að ár­ið 2017. Hálfu ári eft­ir ákvörð­un nefnd­ar­inn­ar, þar sem beint er tvenn­um til­mæl­um til Rík­is­lög­reglu­stjóra um end­ur­skoð­un verklags­reglna, hafði rík­is­lög­reglu­stjóri enn ekki kynnt sér ákvörð­un­ina. „Sjokk­er­andi“ seg­ir Sig­ur­laug.
KSÍ neitar að upplýsa um tuga milljóna greiðslur Sáda fyrir landsleik
6
Fréttir

KSÍ neit­ar að upp­lýsa um tuga millj­óna greiðsl­ur Sáda fyr­ir lands­leik

Knatt­spyrnu­sam­band Ís­lands (KSÍ) neit­ar að gefa upp hversu háa greiðslu sam­band­ið fékk fyr­ir að spila lands­leik­inn við Sádi-Ar­ab­íu í byrj­un nóv­em­ber. KSÍ fékk ekki grænt ljós hjá ís­lensk­um stjórn­völd­um fyr­ir við­skipt­un­um eða lands­leikn­um, ólíkt því sem formað­ur KSÍ hafði sagt.
Fjórar sviðsmyndir um endalok Úkraínustríðs
7
GreiningÁ vettvangi í Úkraínu

Fjór­ar sviðs­mynd­ir um enda­lok Úkraínu­stríðs

Fá­ir ef nokkr­ir sáu fyr­ir þá stöðu sem nú er uppi, níu mán­uð­um eft­ir inn­rás Rússa í Úkraínu. Hvort held­ur sem var, van­mat á úkraínska hern­um, eða of­mat á þeim rúss­neska, er erfitt að segja til um. En er ein­hver von til þess að höm­ung­un­um linni? Og þá hvernig? Val­ur Gunn­ars­son rýn­ir í fjór­ar mögu­leg­ar leið­ir til að enda stríð.

Mest lesið í mánuðinum

Lifði af þrjú ár á götunni
1
Viðtal

Lifði af þrjú ár á göt­unni

Alma Lind Smára­dótt­ir end­aði á göt­unni eft­ir að hún missti son sinn frá sér. Þar þvæld­ist hún um í þrjú ár með sár sem náðu aldrei að gróa. Þeg­ar hún varð barns­haf­andi á ný mætti barna­vernd á fæð­ing­ar­deild­ina og fór fram á að hún myndi af­sala sér barn­inu.
Þar sem ósýnilega fólkið býr í borginni
2
Viðtal

Þar sem ósýni­lega fólk­ið býr í borg­inni

„Þetta var ör­ugg­asti stað­ur­inn minn,“ seg­ir Alma Lind Smára­dótt­ir þeg­ar hún opn­ar inn í ruslageymslu í bíla­kjall­ara í Reykja­vík. Þarna bjó hún hluta þeirra þriggja ára sem hún þvæld­ist um göt­ur bæj­ar­ins. Borg­in sést í öðru ljósi þeg­ar hún er séð með aug­um heim­il­is­lausra, ósýni­lega fólks­ins, þeirra sem flest­ir líta fram hjá eða hrekja burt. Ít­ar­legt og einlgæt við­tal við Ölmu Lind birt­ist í 162. tölu­blaði Stund­ar­inn­ar og má lesa í heild á slóð­inni: htt­ps://stund­in.is/grein/16051/
„Ég get ekki lifað við þessa lygi“
3
Viðtal

„Ég get ekki lif­að við þessa lygi“

Sig­ur­laug Hreins­dótt­ir seg­ir lög­regl­una hafa brugð­ist þeg­ar dótt­ir henn­ar hvarf fyr­ir fimm ár­um síð­an. Nefnd um eft­ir­lit með störf­um lög­reglu ger­ir fjöl­marg­ar at­huga­semd­ir við fram­göngu lög­reglu í mál­inu og bein­ir til­mæl­um um úr­bæt­ur til rík­is­lög­reglu­stjóra. „Ég biðst ein­lægr­ar af­sök­un­ar,“ skrif­ar Grím­ur Gríms­son, sem var hamp­að sem hetju og tók á móti við­ur­kenn­ingu sem mað­ur árs­ins. „Það var ótrú­lega sárt,“ seg­ir Sig­ur­laug. Sér hafi ver­ið fórn­að fyr­ir ímynd lög­regl­unn­ar.
Eigandi Mandi ákærður fyrir líkamsárás: „Hann sparkaði í magann á mér og sló mig í höfuðið, ítrekað“
4
Fréttir

Eig­andi Mandi ákærð­ur fyr­ir lík­ams­árás: „Hann spark­aði í mag­ann á mér og sló mig í höf­uð­ið, ít­rek­að“

Hlal Jarah, eig­andi veit­inga­stað­ar­ins Mandi hef­ur ver­ið ákærð­ur fyr­ir að ráð­ast með bar­smíð­um á Kefs­an Fatehi á ann­an dag jóla 2020. Upp­tök­ur sýna Hlal slá Kefs­an í höf­uð­ið og sparka í hana. Sjálf lýs­ir hún ógn­un­um, morð­hót­un­um og kyn­ferð­is­legri áreitni af hendi Hlal og manna hon­um tengd­um.
Soffía Karen - Kærði mann fyrir nauðgun sem hélt henni hjá sér í fimm tíma
5
Eigin Konur#114

Soffía Kar­en - Kærði mann fyr­ir nauðg­un sem hélt henni hjá sér í fimm tíma

Soffía Kar­en var átján ára þeg­ar hún fór heim með strák, sem hélt henni hjá sér í fimm tíma á með­an hann braut á henni kyn­ferð­is­lega. Hún leit­aði strax á bráð­ar­mót­töku og lagði fram kæru stuttu eft­ir brot­ið. Ger­and­inn bað Soffíu af­sök­un­ar á því að hafa ver­ið „ógeðs­leg­ur“ við hana, en þrátt fyr­ir áverka var mál­ið fellt nið­ur tveim­ur ár­um síð­ar.
Eiginkona fanga segir aðstöðu til heimsókna barna „ógeðslega“
6
Fréttir

Eig­in­kona fanga seg­ir að­stöðu til heim­sókna barna „ógeðs­lega“

Börn fanga á Litla-Hrauni geta ekki heim­sótt feð­ur sína í sér­staka að­stöðu fyr­ir börn um helg­ar þar sem hún er lok­uð þá. Fang­els­is­mála­stjóri seg­ir að fjár­muni skorti til að opna að­stöð­una. „Börn­in hafa ekk­ert gert af sér og þau eiga rétt á að um­gang­ast pabba sinn þó hann sé í fang­elsi,“ seg­ir Birna Ólafs­dótt­ir.
Skýrslutaka yfir föður ríkislögreglustjóra: „Ef þið bara hefðuð skoðað hver skyldmenni mín eru, þá hefðuð þið ekki komið hingað“
7
FréttirHryðjuverkaógn á Íslandi

Skýrslu­taka yf­ir föð­ur rík­is­lög­reglu­stjóra: „Ef þið bara hefð­uð skoð­að hver skyld­menni mín eru, þá hefð­uð þið ekki kom­ið hing­að“

Menn sem grun­að­ir eru um að hafa ver­ið að skipu­leggja hryðju­verka­árás hér á landi báru við yf­ir­heyrsl­ur að hálf­sjálf­virkt skot­vopn í þeirra fór­um væri feng­ið frá Guð­jóni Valdi­mars­syni, vopna­sala og föð­ur rík­is­lög­reglu­stjóra. Þá hefði Guð­jón keypt þrívídd­ar­prent­að skot­vopn af ein­um mann­anna. Guð­jón sagði við skýrslu­töku að ann­að hvort hefðu lög­reglu­menn ekki kynnt sér ætt­artengsl hans eða ver­ið væri að reyna að koma höggi á rík­is­lög­reglu­stjóra. Stund­in hef­ur skýrsl­una und­ir hönd­um.

Nýtt á Stundinni

Óþolandi að fólk sitji undir ákúrum vegna beiðna um fjárhagsaðstoð
Fréttir

Óþol­andi að fólk sitji und­ir ákúr­um vegna beiðna um fjár­hags­að­stoð

Fólk þarf meira en nauð­þurft­ir til að lifa með sæmd, að mati Ingi­bjarg­ar Sæ­dís­ar, sem sjálf ólst upp í sára­fá­tækt. Eng­inn ætti að þurfa að sitja und­ir hæðn­is­leg­um at­huga­semd­um eða skömm­um fyr­ir að óska eft­ir stuðn­ingi.
Ingibjörg Sædís: Ólst upp við sárafátækt
Eigin Konur#116

Ingi­björg Sæ­dís: Ólst upp við sára­fá­tækt

Ingi­björg Sæ­dís ólst upp við mikla fá­tækt þeg­ar hún var yngri. Hún bjó hjá for­eldri sem gat ekki unn­ið vegna and­legra og lík­am­legra veik­inda og var á sama tíma mót­fall­ið því að biðja um að­stoð. Hún seg­ist horfa að­dá­un­ar­aug­um á fólk sem bið­ur um að­stoð á in­ter­net­inu fyr­ir börn­in sín og vildi óska að fað­ir henn­ar hefði gert það sama.
„... sem við höfðum bara einfaldlega ekki séð fyrir“
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

„... sem við höfð­um bara ein­fald­lega ekki séð fyr­ir“

Fyrsta nafn­ið sem all­ir blaða­menn leit­uðu að í kaup­endal­ista Ís­lands­banka var Bene­dikt Sveins­son. En Katrínu Jak­obs­dótt­ur hafði bara ekki dott­ið það í hug!
Söguleg mótmæli í Kína: „Þið getið ekki ritskoðað það sem er ósagt”
Fréttir

Sögu­leg mót­mæli í Kína: „Þið get­ið ekki rit­skoð­að það sem er ósagt”

Ára­löng og hörð Covid-stefna kín­verskra yf­ir­valda er und­ir­rót þeirr­ar öldu hljóð­látra mót­mæla sem hafa far­ið fram í mörg­um borga lands­ins. Mót­mæl­in eru sögu­leg í landi þar sem það eitt að gagn­rýna stjórn­völd, hvað þá upp­hátt eða í hópi, hef­ur kostað fjölda manna frels­ið. Í anda þess eru mót­mæla­spjöld­in auð og kröf­urn­ar sett­ar fram með þögn.
Grannt fylgst með brottkasti smábáta en togaraflotinn stikkfrí
Fréttir

Grannt fylgst með brott­kasti smá­báta en tog­ara­flot­inn stikk­frí

Eft­ir­lit Fiski­stofu með brott­kasti og ólög­leg­um veið­um bein­ist fyrst og fremst að smá­bát­um. Tog­ara­flot­inn hef­ur al­veg slopp­ið við dróna­eft­ir­lit á þessu ári. Gef­ur ranga mynd, að sögn tals­manns smá­báta­sjó­manna. Brott­kast mun meira en áð­ur var tal­ið.
Í upphafi var orðið
GagnrýniEden

Í upp­hafi var orð­ið

Mað­ur er alltaf rík­ari eft­ir að hafa geng­ið inn í sagna­heim Auð­ar Övu. Text­inn er fal­leg­ur og blátt áfram, ein­hvern veg­inn heim­il­is­leg­ur, skrif­ar Þór­unn Hrefna Sig­ur­jóns­dótt­ir.
Samstarf VG og Sjálfstæðisflokks: Það sem er gott og slæmt við að „éta skít“
Greining

Sam­starf VG og Sjálf­stæð­is­flokks: Það sem er gott og slæmt við að „éta skít“

Bæði Katrín Jak­obs­dótt­ir for­sæt­is­ráð­herra og Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra segja rík­is­stjórn­ar­sam­starf­ið hafa geng­ið vel en að bæði VG og Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hafi þurft að gera nauð­syn­leg­ar „mála­miðl­an­ir“ í póli­tísku sam­starfi. Þau telja líka bæði að flokk­arn­ir hafi náð sínu fram í sam­starf­inu. Mun­ur­inn á flokk­un­um tveim­ur er hins veg­ar með­al ann­ars sá að VG hef­ur misst mik­ið fylgi í kosn­ing­um og stuðn­ing í skoð­ana­könn­un­um á með­an Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hef­ur ekki gert það.
Ennþá plast um allt á friðlýstu svæði í Krýsuvík
FréttirPlastið fundið

Enn­þá plast um allt á frið­lýstu svæði í Krýsu­vík

Enn má finna plast á frið­lýstu svæði í Krýsu­vík eft­ir að Terra los­aði þar plast­meng­aða moltu. Fyr­ir­tæk­ið sagð­ist hafa hreins­að allt svæð­ið. Plast­ið hef­ur nú veðr­ast og brotn­að í örplast sem er nán­ast ómögu­legt að hreinsa.
Vandasamt að leysa Init-klúður lífeyrissjóða
Fréttir

Vanda­samt að leysa Init-klúð­ur líf­eyr­is­sjóða

Yf­ir­töku tíu líf­eyr­is­sjóða á mik­il­vægu kerfi sem held­ur ut­an um líf­eyr­is­rétt­indi og fjár­fest­ing­ar er nú lok­ið. Marga mán­uði tók að losa sig frá hug­bún­að­ar­fyr­ir­tæki sem sjóð­irn­ir segja hafa brot­ið samn­inga, með um­fangs­mikl­um þjón­ustu­kaup­um af fyr­ir­tækj­um starfs­manna þess.
Unglingarússíbani ... dauðans!
GagnrýniDrengurinn með ljáinn

Ung­linga­rúss­íbani ... dauð­ans!

Dreng­ur­inn með ljá­inn er skemmti­leg ung­menna­bók um missi, bæld­ar til­finn­ing­ar og hvaða vand­kvæði geta fylgt því að fara í sleik ef þú ert með bráða­of­næmi fyr­ir eggj­um. Hún er skrif­uð af hlýju, al­úð og virð­ingu fyr­ir les­enda­hópn­um, skrif­ar Sal­vör Gull­brá Þór­ar­ins­dótt­ir.
Kerling í aðalhlutverki
MenningDrag plóg þinn yfir bein hinna dauðu

Kerl­ing í að­al­hlut­verki

Í bók­inni Drag plóg þinn yf­ir bein hinna dauðu eft­ir nó­bels­verð­launa­skáld­ið Olgu Tok­arczuk er spurn­ing­um eins og: hvaða lík­am­ar eru rétt­dræp­ir? og: hverj­ir hafa völd til að ákveða það? velt upp. Bók­in olli mikl­um usla þeg­ar hún kom út í heimalandi höf­und­ar Póllandi, í landi þar sem stjórn­völd hafa tek­ið til dæm­is ákvarð­ana­rétt yf­ir líköm­um kvenna í sín­ar hend­ur.
Eigandi laxeldisins á Austfjörðum einn af 27 auðmönnum sem flýr til Sviss vegna skatta
FréttirLaxeldi

Eig­andi lax­eld­is­ins á Aust­fjörð­um einn af 27 auð­mönn­um sem flýr til Sviss vegna skatta

Norsk­ir auð­menn flýja aukna skatt­heimtu í Nor­egi í hrönn­um og setj­ast að í Sviss. Með­al þess­ara auð­manna er And­ers Måsøval sem er einn stærsti eig­andi ís­lensks lax­eld­is í gegn­um fyr­ir­tæk­ið Laxa. Á sama tíma leið­ir auk­in skatt­heimta á lax­eld­is­fyr­ir­tæki í Nor­egi til þess að þau hætta við fjár­fest­ing­ar, með­al ann­ars fyr­ir­tæk­in sem eiga obb­ann í lax­eld­inu á Ís­landi.