Þessi grein er rúmlega 6 mánaða gömul.

Fyrrverandi hæstaréttardómari ráðleggur konum að drekka minna til að forðast nauðganir

Jón Stein­ar Gunn­laugs­son hæsta­rétt­ar­lög­mað­ur seg­ir að áfeng­is- og vímu­efna­notk­un sé ástæða lang­flestra kyn­ferð­is­brota. Eigi það við um bæði brota­menn og brota­þola, sem Jón Stein­ar seg­ir að hvor­ir tveggja upp­lifi „dap­ur­lega lífs­reynslu“. Stíga­mót leggja áherslu á ekk­ert rétt­læt­ir naug­un og að nauðg­ari er einn ábyrg­ur gerða sinna. Í rann­sókn á dóm­um Hæsta­rétt­ar í nauðg­un­ar­mál­um kom fram að greina megi það við­horf í dóm­um rétt­ar­ins að „rétt­ur karla sé verð­mæt­ari en rétt­ur kvenna“.

Fyrrverandi hæstaréttardómari ráðleggur konum að drekka minna til að forðast nauðganir
Segir bæði gerendur og brotaþola upplifa „dapurlega lífsreynslu“ Jón Steinar segir að vímuefnaneysla sé helsti orsakavaldur kynferðisbrota en illa sé tekið í það ef konur séu varaðar við að neyta vímuefna á skemmtistöðum. Mynd: Heiða Helgadóttir

Jón Steinar Gunnlaugsson, hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi dómari við Hæstarétt, telur að besta leiðin til að sporna gegn kynferðisbrotum sé sú að fólk, ekki síst konur, hætti eða dragi í það minnsta verulega úr notkun áfengis og vímuefna.

„Ráðið er sem sagt að hætta eða draga verulega úr notkun áfengis- og  vímuefna hvort sem er á skemmtistöðum eða bara heima fyrir. Slíkt er til þess fallið að draga úr hættu á þessum brotum, þó að þau yrðu seint alveg úr sögunni,“ segir Jón Steinar. Þá úrskurðar hann um þau sem ekki hlíða ráði hans: „Þeir sem ekki geta nýtt sér þetta ráð eru líklega háðir vímugjöfunum með þeim hætti að þeir ættu að leita sér hjálpar,“ segir hann í grein í Morgunblaðinu í dag.

Jón Steinar segir að því sé því illa tekið þegar bent sé á slíkt. „Í raun er verið að segja að ekki megi benda fólki á að reyna að gæta sín sjálft. Það er samt  vafalaust besta vörnin gegn svona brotum að gæta sín sjálfur. Þetta jafnast t.d. á við að gæta sín í umferðinni til að forðast slys.“

Fræðsluefni í aðra átt

Í fræðsluefni Stígamóta um nauðganir kemur hins vegar fram að enginn annar en nauðgarinn sjálfur beri ábyrgð á nauðguninni. „Án tillits til aðstæðna á kona rétt á því að segja nei hvenær sem er. Það sama gildir ef konan er ekki fær um að segja nei vegna ölvunar, svefnástands eða annarra aðstæðna. Nauðgun er fyrst og fremst ofbeldisverk, kynferðislegar athafnir eru sá farvegur sem ofbeldismaðurinn velur ofbeldi sínu.“

Þá kemur fram í grein Þórhildar Sæmundsdóttur, kynjafræðings og meistaranema í lögfræði, og Þorgerðar J. Einarsdóttur, prófessors í kynjafræði frá árinu 2018, þar sem þær skrifa um rannsókn sína á dómum í naugðunarmálum í Hæstarétti, að viðhorf sem „litast af nauðgunarmýtum eru til staðar meðal dómara í Hæstarétti.“ Sömuleiðis segir að viðhorf þar sem þolendum sé sýndur skilningur vegna ölvunar þegar brotið hafi verið á þeim „heyra til undantekninga“. 

Tilgreinir ofbeldisbrot og framhjáhöld sem afleiðingar 

Grein Jóns SteinarsMorgunblaðið birtir grein fyrrverandi hæstaréttardómara í dag um sjálfsábyrgð nauðgana.

Í grein sinni fjallar Jón Steinar um að umræða um kynferðisbrot hafi verið talsverð að undanförnu og í því samhengi hafi því verið haldið á lofti að brotamenn sleppi við refsingar sökum þess að erfitt reynist að sanna á þá sakir. Þó hafi nokkuð verið um að slíkir menn séu engu að síður nafngreindir á opinberum vettvangi. „Veldur þetta þeim stundum velferðarmissi, brottrekstri úr vinnu eða útskúfun frá þátttöku í íþróttum svo dæmi séu nefnd,“ skrifar Jón Steinar.

Í framhaldinu rekur Jón Steinar svo þá skoðun að ein hlið sé þessum málum sem lítið hafi verið rædd og sumir telji að helst megi ekki minnast á. „Þar á ég við áfengis- og vímuefnanotkun langflestra sem þurfa að upplifa þá dapurlegu lífsreynslu sem hér um ræðir, bæði brotamenn og brotaþola.“

Jón Steinar fullyrðir að áfengi og vímuefni orsaki kynferðisbrotin.

„Ég tel að áfengis- og vímuefnanotkun sé ráðandi áhrifaþáttur í langflestum þessara brota. Afleiðingar hennar geta auk nauðgana og annarra ofbeldisbrota verið ótímabærar þunganir, vanræksla og jafnvel misnotkun barna, fóstureyðingar, forsjársviptingar, skaðleg andleg áhrif á börn, framhjáhöld,  slys og ótímabær andlát. Þó að enginn vafi sé á, að þessi neysla sé stærsti áhrifaþátturinn í bölinu, heyrast þær skoðanir að á þetta megi helst ekki minnast. Til dæmis megi ekki vara, oftast konur, við vímuefnanotkun á skemmtistöðum. Með því sé verið að réttlæta brot misindismanna, sem á þeim brjóta. Þetta er auðvitað hálfgerður þvættingur, sem á líklega rót sína að rekja til þess að svo margir vilja geta þjónað áfengisnautn sinni í frið.“

Aðeins 13% mála enda með sakfellingu

Baráttufólk gegn kynferðisofbeldi hefur ítrekað og árum saman bent á að gerendur bera ábyrgð á brotum sínum en brotaþolar ekki. Það að fólk sé undir áhrifum vímugjafa hafi ekkert með þá ábyrgð að gera.

„Umfjöllunin sýnir að viðhorf sem litast af nauðgunarmýtum eru til staðar meðal dómara í Hæstarétti og innan héraðsdómstóla“
Þórhildur Sæmundsdóttir og Þorgerður J. Einarsdóttir

Meðferð réttarvörslukerfisins á málum er varða kynbundið ofbeldi hefur sætt gagnrýni um langt skeið. Tölur sýna að flestar tilkynningar um kynferðislegt ofbeldi til lögreglu fara ekki fyrir dóm. Aðeins um 17 prósent tilkynntra nauðgunarmála eru tekin fyrir hjá dómstólum og þar af enduðu aðeins 13 prósent þeirra með sakfellingu.

Í grein Þórhildar Sæmundsdóttur, kynjafræðings og meistaranema í lögfræði, og Þorgerðar J. Einarsdóttur, prófessors í kynjafræði, „Hún reyndi ekki að kalla á hjálp...“ sem birtist í Ritinu árið 2018, eru niðurstöður Hæstaréttar í nauðgunarmálum greindar. Jón Steinar gengdi embætti dómara við Hæstarétt á árabilinu 2004 til 2012.  

Í grein þeirra Þórhildar og Þorgerðar kemur fram að 85 dómar Hæstaréttar í nauðgunarmálum á árabilinu 1992 til 2015 hafi verið greindir við rannsóknina. „Umfjöllunin sýnir að viðhorf sem litast af nauðgunarmýtum eru til staðar meðal dómara í Hæstarétti og innan héraðsdómstóla. [...] Þrátt fyrir miklar breytingar á kynferðisbrotakaflanum árið 2007 má enn greina viðhorf þar sem brotin virðast einungis skoðuð út frá sjónarhóli geranda. Umfjöllunin gefur til kynna að „réttur karla sé verðmætari en réttur kvenna.“

Meðal mála sem vitnað er til þar er dómur frá árinu 2013 þar sem Hæstiréttur sýknaði tvo menn af því að hafa nauðgað konu. Þar er tilgreint að meirihluti dómara hafi í dómnum sagt um vitnisburð stúlkunnar að ekki hafi verið samræmi í vitnisburði hennar hjá lögreglu og fyrir dómi. „Eins og sést að ofan telur Hæstiréttur það mikilvægt hvaða tegund og magn áfengis stúlkan drakk umrætt kvöld,“ segir í grein þeirra Þórhildar og Þorgerðar.

Vísað er til annars máls í greininni þar sem brotaþoli var mikið ölvuð þegar brotið átti sér stað. Ölvunin hafi í dómi héraðsdóms, sem Hæstiréttur staðfesti árið 2008, verið metin konunni til hagsbóta við vitnisburð hennar og henni sýndur skilningur þegar framburður hennar var metinn. „Slík viðhorf heyra til undantekninga í þeim dómum sem rannsakaðir voru,“ skrifa þær Þórhildur og Þorgerður.

Gengið gegn vilja löggjafans við rannsókn kynferðisbrota

Í mars síðastliðnum kærðu níu konur íslenska ríkið til Mannréttindadómsstóls Evrópu fyrir að hafa brotið á rétti þeirra til réttlátrar málsmeðferðar. Konurnar áttu það sameiginlegt að vera brotaþolar sem kært höfðu nauðganir, heimilsofbeldi og kynferðislega áreitni til lögreglu en mál þeirra voru felld niður af ákæruvaldinu.

Í kynningu þrettán kvenna- og jafnréttissamtaka í mars síðastliðnum vegna kæru kvennanna níu kom meðal annars fram að auk ýmissa alvarlegra annmarka við rannsókn lögreglu almennt þegar kæmi að rannsókn kynferðisbrota gegn konum þá væri einnig gengið gegn vilja löggjafans, Alþingis, þegar kæmi að túlkun laganna þegar væru dómtekin. Þannig hefði í mörgum málum verið einblínt á „hvort að sakborningur hefði mátt gera sér grein fyrir því að brotaþoli hafi ekki veitt samþykki, t.d. sökum ölvunarástands, fermur en á það hvort hann hafi fengið samþykki, eins og lögin kveða á um.“

Umrædd kvenna- og jafnréttissamtök, sem eru Aflið, Druslugangan, Femínistafélag Háskóla Íslands, Flóra, Kvenfélagasamband Íslands, Kvennaathvarfið, Kvennahreyfing ÖBÍ, Kvennaráðgjöfin Kvenréttindafélag Íslands, Rótin, Stígamót, W.O.M.E.N. og UN Women á Íslandi, krefja ríkið um að ráðast í ýmsar umbætur í málaflokknum. Meðal þeirra er „að dómurum, saksóknurum, og lögreglu sé veitt fræðsla um vilja löggjafans varðandi þau ákvæði sem snúa að kynferðisbrotum og ofbeldi í nánum samböndum, og þá sérstaklega nauðgunarákvæðið sem byggir nú á samþykki.“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Mæður kvarta til Landlæknis
1
Eigin Konur#88

Mæð­ur kvarta til Land­lækn­is

Tíu mæð­ur hafa sent kvört­un til embætt­is Land­lækn­is vegna „ófag­legra vinnu­bragða og hlut­drægni sál­fræð­inga sem taka að sér hlut­verk dóm­kvaddra mats­manna og sér­fróðra með­dóms­manna í for­sjár­mál­um. Ein þeirra sem send­ir inn kvört­un hafði sótti um skiln­að þeg­ar barns­fað­ir henn­ar beitti barn­ið henn­ar lík­am­legu of­beldi sem end­aði með dómi fyr­ir hér­aðs­dómi og lands­rétti. Á með­an mál­ið er í gangi fór hann í for­sjár­mál og dóm­ari dæm­ir lög­heim­ili hjá hon­um og hún fær barn­ið aðra hverja helgi. Mats­menn segja hana leika fórn­ar­lamb til að hafa af hon­um fé. Þrjár kvenn­anna hafa þeg­ar sagt sögu sína áð­ur í Eig­in Kon­ur, þær Bryn­dís Ásmunds, Helga Ag­atha og Helga Sif. Rit­stjóri og ábyrgð­ar­mað­ur Eig­in kvenna er Edda Falak.
„Í myrkri aktívisma og fákunnáttu“
2
ÚttektHeilbrigðisþjónusta transbarna

„Í myrkri aktív­isma og fákunn­áttu“

Sænsk yf­ir­völd hafa breytt við­mið­um sín­um kyn­þroska­bæl­andi lyfja­gjaf­ir og horm­óna­með­ferð­ir til trans­barna og -ung­menna und­ir 18 ára aldri. Með­ferð­irn­ar eru tald­ar vera of áhættu­sam­ar þar sem vís­inda­leg­an grund­völl fyr­ir þeim skorti. Ekki stend­ur til að breyta með­ferð­un­um á Ís­landi seg­ir Land­spít­al­inn, sem neit­ar að gefa upp fjölda þeirra barna sem hafa feng­ið lyf­in sem um ræð­ir.
Að deyja úr fordómum
3
Fréttir

Að deyja úr for­dóm­um

Elísa­bet Jök­uls­dótt­ir er með nýrna­bil­un á loka­stigi eft­ir röð læknam­istaka. Rík­ið hef­ur þeg­ar við­ur­kennt mis­tök­in og ekki síð­ur þá stað­reynd að ein­kenni og beiðn­ir Elísa­bet­ar um að­stoð voru huns­að­ar ár­um sam­an. Lög­mað­ur henn­ar seg­ir að í mál­inu krist­all­ist for­dóm­ar gegn geð­sjúk­um sem tals­mað­ur Geð­hjálp­ar seg­ir allt of al­genga.
Nafn fasteignafélags ráðherra vísaði alltaf til lóðarinnar
4
FréttirFasteignaveðmál dómsmálaráðherra

Nafn fast­eigna­fé­lags ráð­herra vís­aði alltaf til lóð­ar­inn­ar

Fé­lag­ið sem Jón Gunn­ars­son dóms­mála­ráð­herra stofn­aði ásamt eig­in­konu sinni fékk strax nafn sem vís­ar til stað­setn­ing­ar lóð­ar sem síð­ar var keypt. Í svör­um ráð­herr­ans og nýs stjórn­ar­for­manns fé­lags­ins var gef­ið í skyn að fé­lag­ið hafi ekki ver­ið stofn­að í þeim til­gangi að kaupa lóð­ina. Öll gögn um starf­semi fé­lags­ins gefa ann­að til kynna.
Tileinkuð þeim sem ekki lifðu af
5
Úttekt

Til­eink­uð þeim sem ekki lifðu af

Kona sem var í vændi um nokk­urra ára skeið seg­ir það lífs­hættu­legt. Bryn­hild­ur Björns­dótt­ir fjöl­miðla­kona birti frá­sögn henn­ar og fimm annarra ís­lenskra kvenna sem voru í vændi í bók­inni Venju­leg­ar kon­ur. Nið­ur­stöð­ur rann­sókna sýna að sex af hverj­um tíu sem hafa ver­ið í vændi hafa gert til­raun til að svipta sig lífi. Bók­in er til­eink­uð þeim sem ekki lifðu af.
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
6
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Hvað kost­ar kverka­tak?

Það að taka þol­anda sinn hálstaki er að­ferð of­beld­is­manna til þess að und­ir­strika vald sitt, ná stjórn á að­stæð­um og fyr­ir­byggja frek­ari mót­spyrnu. Að­ferð til að ógna lífi annarr­ar mann­eskju, sýna að þeir hafi líf­ið í lúk­un­um, sýna meint­an mátt sinn og styrk. En þeir skilja ekki að svona gera bara veik­ir menn.
„Það er ekki ég sem er að senda fólk til helvítis hér, það er ríkisstjórn Íslands sem er að því“
7
Fréttir

„Það er ekki ég sem er að senda fólk til hel­vít­is hér, það er rík­is­stjórn Ís­lands sem er að því“

Dav­íð Þór Jóns­son, prest­ur í Laug­ar­nes­kirkju, sagði í við­tali í morg­un að hann hefði not­að orð­ið „fas­ista­stjórn VG“ um rík­is­stjórn­ina vegna þess að sú póli­tík sem stjórn­in ástund­aði væri fasísk. Hann sagði einnig að orða­lag hans um að það væri „sér­stak­ur stað­ur í hel­víti fyr­ir fólk sem sel­ur sál sína fyr­ir völd og vegtyll­ur“ hefði ver­ið orða­til­tæki og sér­stakt ólæsi á tungu­mál­ið þyrfti til að leggja þann skiln­ing í þau orð að með þeim ósk­aði hann fólki hel­vítis­vist­ar.

Mest deilt

300 milljóna veðmál fjölskyldu dómsmálaráðherra
1
Afhjúpun

300 millj­óna veð­mál fjöl­skyldu dóms­mála­ráð­herra

Einka­hluta­fé­lag sem stofn­að var af Jóni Gunn­ars­syni dóms­málaráherra og eig­in­konu hans í mars keypti ein­býl­is­hús og 3,2 hekt­ara lóð í Garða­bæ á 300 millj­ón­ir mán­uði síð­ar. Dag­inn áð­ur komu ný­ir eig­end­ur inn í fé­lag­ið og Jón fór úr eig­enda­hópn­um. Kon­an hans er með­al eig­enda og sit­ur hún í stjórn fé­lags­ins ásamt syni þeirra og tengda­dótt­ur. Stefnt er að bygg­ingu 30-40 íbúða byggð. Fyrri eig­andi reyndi margít­rek­að að fá að ráð­ast í sam­bæri­lega upp­bygg­ingu en var alltaf hafn­að af bæn­um.
„Það er ekki ég sem er að senda fólk til helvítis hér, það er ríkisstjórn Íslands sem er að því“
2
Fréttir

„Það er ekki ég sem er að senda fólk til hel­vít­is hér, það er rík­is­stjórn Ís­lands sem er að því“

Dav­íð Þór Jóns­son, prest­ur í Laug­ar­nes­kirkju, sagði í við­tali í morg­un að hann hefði not­að orð­ið „fas­ista­stjórn VG“ um rík­is­stjórn­ina vegna þess að sú póli­tík sem stjórn­in ástund­aði væri fasísk. Hann sagði einnig að orða­lag hans um að það væri „sér­stak­ur stað­ur í hel­víti fyr­ir fólk sem sel­ur sál sína fyr­ir völd og vegtyll­ur“ hefði ver­ið orða­til­tæki og sér­stakt ólæsi á tungu­mál­ið þyrfti til að leggja þann skiln­ing í þau orð að með þeim ósk­aði hann fólki hel­vítis­vist­ar.
Faðir Bjarna tvisvar fengið að kaupa ríkiseignir á undirverði
3
ÚttektSalan á Íslandsbanka

Fað­ir Bjarna tvisvar feng­ið að kaupa rík­is­eign­ir á und­ir­verði

Bene­dikt Sveins­son, fað­ir Bjarna Bene­dikts­son­ar, hef­ur tví­veg­is keypt rík­is­eign­ir á und­ir­verði í einka­væð­ing­ar­ferli. Þetta eru við­skipt­in með SR-mjöl ár­ið 1993 og kaup hans á hluta­bréf­um í Ís­lands­banka ár­ið 2022. Í báð­um til­fell­um hef­ur Rík­is­end­ur­skoð­un tek­ið söl­una á eign­un­um til rann­sókn­ar. Þor­steinn Páls­son, fyrr­ver­andi sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra, sem helst var gagn­rýnd­ur fyr­ir söl­una á SR-mjöli, seg­ir að gagn­rýn­in eigi ekki rétt á sér.
Fékk sextíu daga dóm fyrir árás sem hefði getað stefnt sambýliskonu í lífshættu
4
Fréttir

Fékk sex­tíu daga dóm fyr­ir árás sem hefði getað stefnt sam­býl­is­konu í lífs­hættu

„Farðu beina leið á bráða­mót­tök­una. Áverk­ar þín­ir eru á því stigi að þeir gætu ver­ið lífs­hættu­leg­ir,“ voru ráð­legg­ing­ar Kvenna­at­hvarfs­ins þeg­ar Helga Krist­ín Auð­uns­dótt­ur leit­aði þang­að eft­ir að sam­býl­is­mað­ur henn­ar réðst á hana á heim­ili þeirra. Það var stað­fest á bráða­mót­töku.
Vill að rússneski sendiherrann „andskotist héðan burtu“
5
Fréttir

Vill að rúss­neski sendi­herr­ann „and­skot­ist héð­an burtu“

Jers­ey, banda­rísk­ur her­mað­ur ný­kom­inn til Ís­lands frá Úkraínu, hyggst sitja fyr­ir ut­an rúss­neska sendi­ráð­ið þar til hann nær tali af sendi­herr­an­um eða lög­regl­an kem­ur og fjar­læg­ir hann. Hann hyggst snúa aft­ur til Úkraínu og berj­ast með heima­mönn­um gegn inn­rás­ar­hern­um.
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
6
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Hvað kost­ar kverka­tak?

Það að taka þol­anda sinn hálstaki er að­ferð of­beld­is­manna til þess að und­ir­strika vald sitt, ná stjórn á að­stæð­um og fyr­ir­byggja frek­ari mót­spyrnu. Að­ferð til að ógna lífi annarr­ar mann­eskju, sýna að þeir hafi líf­ið í lúk­un­um, sýna meint­an mátt sinn og styrk. En þeir skilja ekki að svona gera bara veik­ir menn.
Ástandið á leigumarkaði getur grafið undan geðheilsu leigjenda
7
FréttirLeigumarkaðurinn

Ástand­ið á leigu­mark­aði get­ur graf­ið und­an geð­heilsu leigj­enda

El­ín Ebba Ásmunds­dótt­ir, sem hef­ur starf­að að geð­heil­brigðs­mál­um í fjöru­tíu ár, seg­ir að leigu­mark­að­ur­inn grafi und­an geð­heilsu fólks. Kvíði leigj­enda yf­ir því að ná ekki end­um sam­an og að þurfa jafn­vel að flytja gegn vilja sín­um sé mjög skað­leg­ur. Það sé um­hugs­un­ar­efni að sumt fólk græði á óför­um annarra og að yf­ir­völd leyfi það.

Mest lesið í vikunni

„Ég er byrjuð að heyra orðið költ oftar og oftar“
1
Eigin Konur#87

„Ég er byrj­uð að heyra orð­ið költ oft­ar og oft­ar“

Starf­sem­in sem fer fram hjá Sól­setr­inu, and­leg­um söfn­uði á Skraut­hól­um und­ir Esjurót­um, er barna­vernd­ar­mál að mati Tanyu Pollock, við­mæl­anda í nýj­asta þætti Eig­in kvenna. Þar sé „nak­ið fólk út um allt og það er ver­ið að góla og öskra“ seg­ir Tanya sem lýs­ir því að börn séu þátt­tak­end­ur í at­höfn­um þar sem örv­andi efna er neitt. Sjálf sat hún und­ir því sem hún lýs­ir sem hót­un­um af hálfu fólks úr söfn­uð­in­um eft­ir að hafa vak­ið at­hygli á, og var­að við, við­burði þar sem kanna átti eró­tík og neyta of­skynj­un­ar­sveppa og það sér­stak­lega til­greint að börn væru vel­kom­in.
„Ég neyði engan til að leigja hjá mér“
2
Úttekt

„Ég neyði eng­an til að leigja hjá mér“

Á Holts­götu 7 leigja hátt í 30 manns her­bergi í hús­næði sem bú­ið er að stúka nið­ur í fjölda lít­illa her­bergja. Eld­vörn­um er illa eða ekk­ert sinnt. Fyr­ir­tæk­ið sem leig­ir út her­berg­in sæt­ir engu op­in­beru eft­ir­liti þar sem hús­ið er skráð sem íbúð­ar­hús­næði. Marg­ir við­mæl­end­ur Stund­ar­inn­ar sjá mik­il lík­indi með að­stæð­um þar og þeim á Bræðra­borg­ar­stíg 1, þar sem þrennt lést í elds­voða.
Kvartaði undan myglu og missti íbúðina
3
FréttirLeigumarkaðurinn

Kvart­aði und­an myglu og missti íbúð­ina

Bryn­dís Ósk Odd­geirs­dótt­ir neyð­ist til að flytja með fjöl­skyldu sína úr íbúð sem hún hef­ur leigt frá því síð­ast­lið­ið haust. Hún seg­ir leigu­sal­ann hafa rift samn­ingi við þau í kjöl­far þess að hún kvart­aði und­an myglu í íbúð­inni. Hún tel­ur að lít­il við­brögð við fyr­ir­spurn­um henn­ar um leigu­íbúð­ir helg­ist af því að mað­ur­inn henn­ar er af er­lend­um upp­runa.
Mæður kvarta til Landlæknis
4
Eigin Konur#88

Mæð­ur kvarta til Land­lækn­is

Tíu mæð­ur hafa sent kvört­un til embætt­is Land­lækn­is vegna „ófag­legra vinnu­bragða og hlut­drægni sál­fræð­inga sem taka að sér hlut­verk dóm­kvaddra mats­manna og sér­fróðra með­dóms­manna í for­sjár­mál­um. Ein þeirra sem send­ir inn kvört­un hafði sótti um skiln­að þeg­ar barns­fað­ir henn­ar beitti barn­ið henn­ar lík­am­legu of­beldi sem end­aði með dómi fyr­ir hér­aðs­dómi og lands­rétti. Á með­an mál­ið er í gangi fór hann í for­sjár­mál og dóm­ari dæm­ir lög­heim­ili hjá hon­um og hún fær barn­ið aðra hverja helgi. Mats­menn segja hana leika fórn­ar­lamb til að hafa af hon­um fé. Þrjár kvenn­anna hafa þeg­ar sagt sögu sína áð­ur í Eig­in Kon­ur, þær Bryn­dís Ásmunds, Helga Ag­atha og Helga Sif. Rit­stjóri og ábyrgð­ar­mað­ur Eig­in kvenna er Edda Falak.
„Í myrkri aktívisma og fákunnáttu“
5
ÚttektHeilbrigðisþjónusta transbarna

„Í myrkri aktív­isma og fákunn­áttu“

Sænsk yf­ir­völd hafa breytt við­mið­um sín­um kyn­þroska­bæl­andi lyfja­gjaf­ir og horm­óna­með­ferð­ir til trans­barna og -ung­menna und­ir 18 ára aldri. Með­ferð­irn­ar eru tald­ar vera of áhættu­sam­ar þar sem vís­inda­leg­an grund­völl fyr­ir þeim skorti. Ekki stend­ur til að breyta með­ferð­un­um á Ís­landi seg­ir Land­spít­al­inn, sem neit­ar að gefa upp fjölda þeirra barna sem hafa feng­ið lyf­in sem um ræð­ir.
„Nakið fólk út um allt og það er verið að góla og öskra“
6
Fréttir

„Nak­ið fólk út um allt og það er ver­ið að góla og öskra“

Sú starf­semi sem rek­in er af and­leg­um söfn­uði sem kall­ar sig Sól­setr­ið, und­ir Esjurót­um, er barna­vernd­ar­mál seg­ir Tanya Pollock í nýj­um þætti af Eig­in kon­ur. Hún seg­ir að mik­ið marka­leysi sé í við­burð­um safn­að­ar­ins og fólk sé sett und­ir mik­inn þrýst­ing til að taka þátt í at­höfn­um sem það síð­an upp­lif­ir sem brot gegn sér. Sjálf hef­ur hún upp­lif­að það sem hún tel­ur hót­an­ir frá fólki sem teng­ist söfn­uð­in­um eft­ir að hafa vak­ið at­hygli á því sem hún tel­ur óeðli­legt og jafn­vel hættu­legt í starf­semi safn­að­ar­ins, sem hún lík­ir við költ.
Missti leiguíbúðina við brunann
7
FréttirLeigumarkaðurinn

Missti leigu­íbúð­ina við brun­ann

Sögu Naz­ari dreym­ir um að eign­ast íbúð en er að eig­in sögn föst á óör­ugg­um leigu­mark­aði þar sem leigu­verð sé óbæri­lega hátt og lífs­gæði leigj­enda mun lak­ari en flestra íbúða­eig­enda, að­eins ungt fólk sem eigi efn­aða for­eldra geti keypt íbúð. Saga er nú í end­ur­hæf­ingu, með­al ann­ars vegna áfalls sem hún varð fyr­ir í sept­em­ber í fyrra en þá kvikn­aði í íbúð sem hún leigði.

Mest lesið í mánuðinum

Fjölskyldan flakkaði milli hjólhýsa og hótela: Gagnrýnir að barnavernd skyldi ekki grípa fyrr inn í
1
Eigin Konur#82

Fjöl­skyld­an flakk­aði milli hjól­hýsa og hót­ela: Gagn­rýn­ir að barna­vernd skyldi ekki grípa fyrr inn í

„Ég byrj­aði alla morgna á að spyrja hvert ég ætti að koma eft­ir skóla, því mað­ur vissi aldrei hvar mað­ur myndi vera næstu nótt,“ seg­ir Guð­rún Dís sem er 19 ára. Í við­tali við Eig­in Kon­ur seg­ir hún frá upp­lif­un sinni af því að al­ast upp hjá móð­ur með áfeng­is­vanda. Hún seg­ir að líf­ið hafa breyst mjög til hins verra þeg­ar hún var 12 ára því þá hafi mamma henn­ar byrj­að að drekka. Þá hafi fjöl­skyld­an misst heim­il­ið og eft­ir það flakk­að milli hjól­hýsa og hót­ela. Guð­rún Dís vildi segja frá sinni hlið mála eft­ir að móð­ir henn­ar op­in­ber­aði sögu sína á YouTu­be. Guð­rún Dís hef­ur lok­að á öll sam­skipti við hana. Guð­rún seg­ir að þó mamma henn­ar glími við veik­indi eigi hún ekki að bera ábyrgð á henni. Hún gagn­rýn­ir starfs­fólk barna­vernd­ar fyr­ir að hafa ekki grip­ið inn í miklu fyrr. Ábyrgð­ar­mað­ur og rit­stjóri Eig­in kvenna er Edda Falak.
Áróðursbréfi um störf eiginmanns Hildar fyrir Jón Ásgeir dreift til sjálfstæðisfólks
2
FréttirBorgarstjórnarkosningar 2022

Áróð­urs­bréfi um störf eig­in­manns Hild­ar fyr­ir Jón Ás­geir dreift til sjálf­stæð­is­fólks

Í að­drag­anda próf­kjörs Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Reykja­vík í mars var ómerktu dreifi­bréfi um eig­in­mann Hild­ar Björns­dótt­ur dreift til flokks­manna. Þar var rætt um vinnu manns henn­ar, Jóns Skafta­son­ar fyr­ir fjár­fest­inn Jón Ás­geir Jó­hann­es­son. Þetta er ekki í fyrsta skipti sem Jón Ás­geir verð­ur hluti af pró­kjörs­bar­áttu í flokkn­um.
Kosningapróf Stundarinnar er nú opið
3
FréttirSveitarstjórnarkosningar 2022

Kosn­inga­próf Stund­ar­inn­ar er nú op­ið

Ít­ar­leg­asta kosn­inga­próf­ið sem í boði er fyr­ir sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­arn­ar 2022 býð­ur upp á grein­ingu á svör­um al­menn­ings og sigt­un á mik­il­væg­ustu spurn­ing­un­um.
300 milljóna veðmál fjölskyldu dómsmálaráðherra
4
Afhjúpun

300 millj­óna veð­mál fjöl­skyldu dóms­mála­ráð­herra

Einka­hluta­fé­lag sem stofn­að var af Jóni Gunn­ars­syni dóms­málaráherra og eig­in­konu hans í mars keypti ein­býl­is­hús og 3,2 hekt­ara lóð í Garða­bæ á 300 millj­ón­ir mán­uði síð­ar. Dag­inn áð­ur komu ný­ir eig­end­ur inn í fé­lag­ið og Jón fór úr eig­enda­hópn­um. Kon­an hans er með­al eig­enda og sit­ur hún í stjórn fé­lags­ins ásamt syni þeirra og tengda­dótt­ur. Stefnt er að bygg­ingu 30-40 íbúða byggð. Fyrri eig­andi reyndi margít­rek­að að fá að ráð­ast í sam­bæri­lega upp­bygg­ingu en var alltaf hafn­að af bæn­um.
„Móðir mín glímir við narsisíska persónuleikaröskun“
5
Eigin Konur#83

„Móð­ir mín glím­ir við narsis­íska per­sónu­leikarösk­un“

„Ég hef ekki upp­lif­að venju­legt líf án of­beld­is í svo lang­an tíma, mað­ur verð­ur bara al­veg dof­in og ég hætti al­veg að treysta fólki,“ seg­ir ung kona í nýj­asta þætt­in­um af Eig­in Kon­ur. Hún lýs­ir þar of­beldi sem hún varð fyr­ir af hálfu for­eldra sinna. Hún seg­ir mik­ið of­beldi hafa ver­ið á heim­il­inu sem hafi far­ið versn­andi eft­ir að mamma henn­ar og pabbi skildu. Hún lýs­ir því með­al ann­ars hvaða áhrif of­beld­ið, sem hafi ver­ið lík­am­legt- og and­legt, hafi haft á skóla­göngu henn­ar. „Þriðja ár­ið mitt í MR var of­beld­ið verst sem end­aði með því að ég hætti í skól­an­um og bróð­ir minn fór í neyslu,“ seg­ir hún og bæt­ir við að á þess­um tíma hafi hana ekki lang­að að lifa leng­ur. ,,Hún fann alltaf ástæðu til að öskra á mig og refsa mér. Hún faldi dót­ið mitt til þess að geta sak­að mig um að hafa týnt því og reið­ast mér þannig,“ seg­ir hún og bæt­ir við að hún hafi far­ið að ef­ast um eig­in dómgreind og hugs­an­ir. Móð­ir henn­ar hafi hót­að að henda henni út ef hún hlýddi ekki og ein­angr­að hana frá vin­um sín­um. Hún seg­ir lög­regl­una hafa haft af­skipti af heim­il­inu og marg­ar til­kynn­ing­ar hafi ver­ið send­ar til barna­vernd­ar og furð­ar sig á því af hverju eng­inn gerði neitt til að hjálpa þeim. Ábyrgð­ar­mað­ur og rit­stjóri Eig­in kvenna er Edda Falak.
„Ég er byrjuð að heyra orðið költ oftar og oftar“
6
Eigin Konur#87

„Ég er byrj­uð að heyra orð­ið költ oft­ar og oft­ar“

Starf­sem­in sem fer fram hjá Sól­setr­inu, and­leg­um söfn­uði á Skraut­hól­um und­ir Esjurót­um, er barna­vernd­ar­mál að mati Tanyu Pollock, við­mæl­anda í nýj­asta þætti Eig­in kvenna. Þar sé „nak­ið fólk út um allt og það er ver­ið að góla og öskra“ seg­ir Tanya sem lýs­ir því að börn séu þátt­tak­end­ur í at­höfn­um þar sem örv­andi efna er neitt. Sjálf sat hún und­ir því sem hún lýs­ir sem hót­un­um af hálfu fólks úr söfn­uð­in­um eft­ir að hafa vak­ið at­hygli á, og var­að við, við­burði þar sem kanna átti eró­tík og neyta of­skynj­un­ar­sveppa og það sér­stak­lega til­greint að börn væru vel­kom­in.
Skuggaborgin: Margföld þétting byggðar
7
Úttekt

Skugga­borg­in: Marg­föld þétt­ing byggð­ar

Arki­tekt­ar og aðr­ir sér­fræð­ing­ar hafa áhyggj­ur af óbæri­leg­um þétt­leika til­ver­unn­ar í nýj­um hverf­um sem rísa í Reykja­vík og Kópa­vogi.

Nýtt á Stundinni

Ég og Tom
Steindór Grétar Jónsson
PistillStundin á Cannes

Steindór Grétar Jónsson

Ég og Tom

„Hvað gæti ég mögu­lega spurt þessa mann­veru, sem fyr­ir mér hef­ur í raun alltaf ver­ið til, en ég hef aldrei séð í eig­in per­sónu?“ skrif­ar Stein­dór Grét­ar Jóns­son frá fundi með Tom Cruise á kvik­mynda­há­tíð­inni í Cann­es.
Að deyja úr fordómum
Fréttir

Að deyja úr for­dóm­um

Elísa­bet Jök­uls­dótt­ir er með nýrna­bil­un á loka­stigi eft­ir röð læknam­istaka. Rík­ið hef­ur þeg­ar við­ur­kennt mis­tök­in og ekki síð­ur þá stað­reynd að ein­kenni og beiðn­ir Elísa­bet­ar um að­stoð voru huns­að­ar ár­um sam­an. Lög­mað­ur henn­ar seg­ir að í mál­inu krist­all­ist for­dóm­ar gegn geð­sjúk­um sem tals­mað­ur Geð­hjálp­ar seg­ir allt of al­genga.
763. spurningaþraut: Hér koma við sögu Jesúa frá Nasaret, María Magdalena og Till Lindemann
Þrautir10 af öllu tagi

763. spurn­inga­þraut: Hér koma við sögu Jesúa frá Nasa­ret, María Magda­lena og Till Lindemann

Fyrri auka­spurn­ing: Út­lín­ur hvaða Evr­ópu­lands má sjá hér? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvaða land vann Eurovisi­on-keppn­ina á dög­un­um? 2.  Hvað hét hljóm­sveit­in sem keppti fyr­ir hönd þessa lands? 3.  Hvað nefn­ist sú tón­list­ar­stefna sem sögð er hafa ráð­ið ríkj­um í stærst­um hluta Evr­ópu svona um það bil 1600-1750? 4.  Einn glæsi­leg­asti full­trúi þeirr­ar tón­list­ar­stefnu var lengi tón­list­ar­stjóri og org­an­isti við dóm­kirkj­una...
Heilbrigðisþjónusta fyrir trans ungmenni er lífsbjörg
Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir
PistillHeilbrigðisþjónusta transbarna

Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir

Heil­brigð­is­þjón­usta fyr­ir trans ung­menni er lífs­björg

Á Ís­landi geta ung­menni feng­ið að­gengi að horm­óna­bæl­andi lyfj­um, eða svo­köll­uð­um blokk­er­um, við kyn­þroska til að koma í veg fyr­ir al­var­lega van­líð­an og lík­am­leg­ar breyt­ing­ar sem valda ung­menn­um ómæld­um skaða og van­líð­an.
„Ég er stoltur af því að hafa tekið þátt í þessu“
MenningStundin á Cannes

„Ég er stolt­ur af því að hafa tek­ið þátt í þessu“

Ís­lenska nátt­úr­an er mis­kunn­ar­laus, jafn­vel gagn­vart hörð­ustu nögl­um, seg­ir Ingvar E. Sig­urðs­son sem leik­ur stygg­an úti­vist­ar­mann í nýj­ustu kvik­mynd leik­stjór­ans Hlyns Pálma­son­ar, Volaða land. Mynd­in fjall­ar um tengsl Dana og Ís­lend­inga og er frum­sýnd á kvik­mynda­há­tíð­inni í Cann­es þar sem glamúr­inn rík­ir og leik­ar­arn­ir eru „skraut­han­ar“.
„Þeir geta látið þá hverfa í einni andrá“
Fréttir

„Þeir geta lát­ið þá hverfa í einni andrá“

Úkraínsk kona sem lifði af seg­ir sögu sína og föð­ur síns og eig­in­manns sem hald­ið er í sí­un­ar­búð­um í Rússlandi.
Fimm áhugaverðar myndir frá Cannes-hátíðinni
MenningStundin á Cannes

Fimm áhuga­verð­ar mynd­ir frá Cann­es-há­tíð­inni

Af nógu var að taka á kvik­mynda­há­tíð­inni í Cann­es þar sem frum­sýnd­ar voru mynd­ir frá öll­um heims­horn­um.
Að vera þvingaður til að lesa blogg
Aðalsteinn Kjartansson
Pistill

Aðalsteinn Kjartansson

Að vera þving­að­ur til að lesa blogg

Að­al­steinn Kjart­ans­son velt­ir fyr­ir sér skoð­un­um og þeim sem nota kosn­ing­ar eins og Mogga­blogg.
Tileinkuð þeim sem ekki lifðu af
Úttekt

Til­eink­uð þeim sem ekki lifðu af

Kona sem var í vændi um nokk­urra ára skeið seg­ir það lífs­hættu­legt. Bryn­hild­ur Björns­dótt­ir fjöl­miðla­kona birti frá­sögn henn­ar og fimm annarra ís­lenskra kvenna sem voru í vændi í bók­inni Venju­leg­ar kon­ur. Nið­ur­stöð­ur rann­sókna sýna að sex af hverj­um tíu sem hafa ver­ið í vændi hafa gert til­raun til að svipta sig lífi. Bók­in er til­eink­uð þeim sem ekki lifðu af.
762. spurningaþraut: Hér er spurt um 5 lönd í Afríku í aðeins 2 spurningum
Þrautir10 af öllu tagi

762. spurn­inga­þraut: Hér er spurt um 5 lönd í Afr­íku í að­eins 2 spurn­ing­um

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir stúlk­an hér að of­an? Mynd­in er ekki ný af nál­inni. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Þrjú ríki í Afr­íku heita í raun sama nafn­inu. Til að greina á milli þeirra er eitt þeirra kennt við höf­uð­borg sína, auk nafns­ins sjálfs; ann­að ríki er kennt við stað­setn­ingu sína á mið­baug, en það þriðja heit­ir þessu nafni ein­skæru. Og hvaða...
Nafn fasteignafélags ráðherra vísaði alltaf til lóðarinnar
FréttirFasteignaveðmál dómsmálaráðherra

Nafn fast­eigna­fé­lags ráð­herra vís­aði alltaf til lóð­ar­inn­ar

Fé­lag­ið sem Jón Gunn­ars­son dóms­mála­ráð­herra stofn­aði ásamt eig­in­konu sinni fékk strax nafn sem vís­ar til stað­setn­ing­ar lóð­ar sem síð­ar var keypt. Í svör­um ráð­herr­ans og nýs stjórn­ar­for­manns fé­lags­ins var gef­ið í skyn að fé­lag­ið hafi ekki ver­ið stofn­að í þeim til­gangi að kaupa lóð­ina. Öll gögn um starf­semi fé­lags­ins gefa ann­að til kynna.
„Tabú“ þegar eldri kona er með ungum karlmanni
MenningStundin á Cannes

„Tabú“ þeg­ar eldri kona er með ung­um karl­manni

Al­þjóð­legi Ís­lend­ing­ur­inn Magnús Maríu­son kom á Cann­es-há­tíð­ina til að kynna þýsk-búlgarska mynd sem hann leik­ur hlut­verk í. Hann hef­ur gegnt her­skyldu í Finn­landi, leik­ið nas­ista í kaf­bát og nú ung­an mann sem sef­ur hjá eldri konu.