Þessi grein er rúmlega 8 mánaða gömul.

Gögn um meðferðarheimilið Laugaland fást ekki afhent

Barna­vernd­ar­stofa synj­aði af­hend­ingu á gögn­um þar sem of­beldi á hend­ur stúlk­um sem vist­að­ar voru á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi var lýst fyr­ir Braga Guð­brands­syni, þá­ver­andi for­stjóra stofn­un­ar­inn­ar. Úr­skurð­ar­nefnd um upp­lýs­inga­mál tók sér sjö og hálf­an mán­uð til að stað­festa synj­un­ina.

Gögn um meðferðarheimilið Laugaland fást ekki afhent
Minnisblað fæst ekki afhent Barnaverndarstofa neitaði að afhenda minnisblað þar sem fyrrverandi forstjóri stofnunarinnar, Bragi Guðbrandsson, hvatti ráðherra til að gera sem minnst úr ásökunum um ofbeldi á hendur stúlkum sem vistaðar voru á meðferðarheimilinu Laugalandi.

Úrskurðarnefnd um upplýsingamál tók sér sjö og hálfan mánuð í að staðfesta synjun Barnaverndarstofu um afhendingu gagna er varða meðferðarheimilið Laugaland í Eyjafirði. Með því fór stofnunin langt fram úr þeim tímamörkum sem lögð eru til grundvallar í upplýsingalögum. Minnisblað forstjóra Barnaverndarstofu, Braga Guðbrandssonar, til félagsmálaráðherra, þar sem Bragi lagði mikla áherslu á að ráðherra myndi gera sem minnst úr lýsingum á ofbeldi á hendur stúlkum sem vistaðar voru á meðferðarheimilinu, er meðal þeirra gagna sem fást ekki afhent.

Stundin hóf í lok janúar síðastliðins umfjöllun um ofbeldi og harðræði sem stúlkur sem vistaðar voru á meðferðarheimilinu Laugalandi, áður Varpholti, á árunum 1997 til 2007 greindu frá að þær hefðu verið beittar af forstöðufólki heimilisins, Ingjaldi Arnþórssyni og Áslaugu Brynjarsdóttur. Alls hafa tíu konur stigið fram í Stundinni og lýst hrottalegu ofbeldi, harðræði og vanvirðingu sem þær hafi verið beittar á heimilinu á þessum tíma.

Neita að afhenda minnisblað þar sem áhyggjur af ofbeldi eru viðraðar

Stundin óskaði eftir því við Barnaverndarstofu í byrjun febrúar að fá afhent öll gögn sem stofnunin kynni að búa yfir og tengdust Varpholti og Laugalandi. Seinni hluta febrúarmánaðar og í byrjun mars fékk blaðamaður Stundarinnar afhent þau gögn sem stofnunin samþykkti að afhenda. Barnaverndarstofa synjaði hins vegar afhendingu hluta þeirra gagna sem stofnunin bjó yfir um meðferðarheimilið. Meðal þeirra gagna voru vaktskráningar eða dagbókarskráningar starfsmanna meðferðarheimilisins á árunum 1997 til 2007. Einnig hafnaði Barnaverndarstofa beiðni um afhendingu bréfs sem sent var Braga Guðbrandssyni, þáverandi forstjóra Barnaverndastofu, 23. ágúst 2007, þar sem Braga voru kynntar rökstuddar áhyggjur af því að stúlkur sem vistaðar væru á meðferðarheimilinu væru beittar ofbeldi. Sömuleiðiðs synjaði stofnunin afhendingu á minnisblaði Braga til félagsmálaráðherra þar sem Bragi lagði áherslu á að ráðherra gerði sem minnst úr málinu við fjölmiðla ef þess er nokkur kostur.

Haustið 2007 fjallaði dagblaðið DV um málefni meðferðarheimilisins Laugalands. Í frétt blaðsins var vitnað til lýsinga Hauks Arnþórssonar, bróður Ingjalds forstöðumanns heimilisins. Haft var eftir Hauki að Ingjaldur bróðir hans hefði lýst því að hann beitti stúlkurnar líkamlegu ofbeldi til að brjóta þær undir vilja sinn. Meðal annars lýsti Haukur því að Ingjaldur hefði greint honum frá því að hann tæki stúlkurnar hálstaki og drægi þær berfættar eftir malarvegum.

Haukur sendi Braga Guðbrandssyni, þáverandi forstjóra Barnaverndarstofu, bréf 23. ágúst 2007 þar sem hann mun hafa upplýst Braga um áhyggjur sínar af persónulegum málum bróður síns en ekki síður áhyggjur hans af því að Ingjaldur beitti skjólstæðinga sína ofbeldi. Af efni þeirra skjala sem Stundin hefur undir höndum er ekki hægt að ráða hvort Haukur sendi samrit af bréfinu til félagsmálaráðuneytisins eða hvort Bragi upplýsti starfsfólk ráðuneytisins um að bréfið hafi borist. Hið fyrra verður þó að teljast sennilegt í ljósi gagna.

Bragi sendi Ingjaldi falið afrit af minnisblaðinu

Bragi sendi Hrannari B. Arnarsyni, aðstoðarmanni þáverandi félagsmálaráðherra, Jóhönnu Sigurðardóttur, minnisblað vegna bréfs Hauks aðfararnótt 24. ágúst. Þess ber að geta að Bragi var sjálfur aðstoðarmaður Jóhönnu í félagsmálaráðuneytinu á árunum 1991 til 1994. Í tölvupósti sem fygldi minnisblaðinu má sjá að Bragi sendi það að beiðni Hrannars, sem líkleglega hefur sett þá beiðni fram símleiðis, í það minnsta eru ekki skjöl til staðar um að slík beiðni hafi verið send í tölvupósti. Sjá má að Bragi sendi afrit af minnisblaðinu til Ragnhildar Arnljótsdóttur ráðuneytisstjóra en það sem meira er sendi hann einnig falið afrit til Bryndísar S. Guðmundsdóttur, starfsmanns Barnaverndarstofu og Ingjaldar sjálfs.

„Tel ég að ráðherra eigi að gera minnst úr málinu við fjölmiðla ef þess er nokkur kostur“
Bragi Guðbrandsson
þáverandi forstjóri Barnaverndarstofu

Í tölvupóstinum sem fylgdi minnisblaði Braga segir hann: „Eins og fram kemur í minnisblaðinu tel ég að ráðherra eigi að gera minnst úr málinu við fjölmiðla ef þess er nokkur kostur. Hér er um fjölskylduharmleik að ræða sem Haukur hefur enga heimild til að fjalla um opinberlega. Ég tel að ráðuneyti eigi alls ekki að afla frekari upplýsingar um málið enda ekkert rökstyður slíka ákvörðun. Slik ákvörðun myndi einfaldlega þykja fréttnæmt og kalla á sem síðan væru fréttnæm og halda hringekjunni gangandi.“

Mögulegt brot á stjórnsýslulögum

Barnaverndarstofa synjaði beiðni Stundarinnar um að afhenda nefnt bréf Hauks og sömuleiðis minnisblað Braga. Röksemdirnar þar um voru þær að gögnin innihéldu viðkvæmar persónuupplýsingar sem teldust til einkamálefna. Sú ákvörðun var kærð til úrskurðarnefndar um upplýsingamál. Í kærunni var bent á að líkur stæðu til þess að í bréfi Hauks kæmu fram vitnisburður um að Ingjaldur hefði beitt stúlkur sem vistaðar voru í hans umsjá ofbeldi og þáverandi forstjóri Barnaverndarstofu, Bragi, hefði með bréfinu verið upplýstur þar um. Sömuleiðis var bent á að í minnisblaðinu hafi Bragi hvatt til þess að félagsmálaráðherra tjáði sig ekki um málið og sömuleiðis að ráðuneytið aflaði ekki frekari upplýsinga um málið. Því væri mikilvægt að fá umrætt minnisblað í hendur til að leggja mat á hvort Bragi hefði með þeim skilaboðum mögulega farið á svig við stjórnsýslulög.

Úrskurðarnefndin segir í úrskurði sínum að upplýsingar í umræddum gögnum falli að mati nefndarinnar því sem næst eingöngu undir einkamálefni og yrðu þær upplýsingar afmáðar „er það mat úrskurðarnefndar að kæranda yrði ekki hald í því sem eftir stæði“. Því staðfesti nefndin synjun Barnaverndarstofu um afhendingu beggja gagna, bæði bréfs Hauks og minnisblaðs Braga.

Sá langi tími sem tók úrskurðarnefnd um upplýsingamál að taka ákvörðun í málinu vekur nokkra athygli. Blaðamaður Stundarinnar kærði synjun Barnaverndarstofu 10. mars á þessu en tuttugu dagar liðu þar til úrskurðarnefndin kynnti Barnaverndarstofu kæruna, hin 30. mars. Tveimur vikum síðar, 14. apríl var blaðamanni kynnt umsögn Barnaverndarstofu um kæruna og lagði blaðamaður fram athugasemdir er lutu að þeirri umsögn samdægurs. Því liðu 188 dagar, rúmt hálft ár, frá þeim tíma og þar til nefndin kvað upp úrskurð sinn. Alls liðu 223 dagar frá því að kæran var lögð fram og þar til úrskurður var kveðinn upp.

Töldu það taka lögfræðing 30 daga að fara yfir gögnin

Í hinum úrskurði nefndarinnar var fjallað um synjun Barnaverndarstofu á afhendingu vaktskráninga og dagbókarskráninga um starfið á meðferðarheimilinu. Bar Barnaverndarstofa því við að umfang gagnanna væri slíkt, um 1.800 handritaðar blaðsíður, að það myndi taka lögfræðing stofnunarinnar 30 daga að yfirfara gögnin, en auk þess var vísað til þess að í gögnunum væri að finna margvíslegar persónulegar upplýsingar sem sanngjarnt væri að leynt færu, með vísan til upplýsingalaga. Vísað var til undanþáguheimildar í upplýsingalögum þar sem segir að sé beiðni um afhendingu upplýsinga megi hafna taki vinnsla hennar svo mikinn tíma að ekki sé hægt að verða við henni. Úrskurðarnefnd kallaði eftir umræddum gögnum til skoðunar og komst að þeirri niðurstöðu með vísan til röksemda Barnaverndarstofu að staðfesta synjun á afhendingu gagnanna.

Í umræddu máli tók það úrskurðarnefnd einnig gríðarlega langan tíma að komast að niðurstöðu. Blaðamaður Stundarinnar kærði synjun Barnaverndarstofu 4. mars og 24. mars skilaði Barnaverndarstofa umsögn um kæruna. Þeirri umsögn svaraði blaðamaður strax daginn eftir. Í tölvupóstsamskiptum við starfsmann úrskurðarnefndarinnar 14. apríl kom fram að gagnaöflun í málinu væri lokið og það biði afgreiðslu hjá nefndinni. Samkvæmt úrskurði nefndarinnar er þetta hins vegar rangt. Það var ekki fyrr en 14. júlí sem úrskurðarnefnd kallaði eftir sýnishorni af umræddum dagbókarfærslum frá Barnaverndarstofu til að hægt yrði að leggja mat á þau gögn. Barnaverndarstofa brást við og afhenti 42 blaðsíður, valdar af handahófi, til yfirferðar. Að lokinni þeirri yfirferð taldi úrskurðarnefnd ástæðu til að óska eftir öllum gögnunum. Það gerðist hins vegar ekki fyrr en 3. september síðastliðinn. Gögnin fékk nefndin síðan afhent í heild sinni 6. október, tólf dögum áður en úrskurðu var kveðinn upp.

Alls liðu 229 dagar frá því að synjun Barnaverndarstofu á umræddum gögnum var kærð og samkvæmt úrskurðinum virðist lítið sem ekkert hafa gerst í málinu á tímabilinu 25. mars til 14. júlí, í 112 daga. Blaðamaður Stundarinnar ýtti ítrekað eftir því að umræddar kærur yrðu teknar til afgreiðslu, bæði skriflega og með símtölum.  Í upplýsingalögum segir að úrskurðarnefnd um upplýsingmál skuli birta úrskurð kæru „svo fljótt sem verða má en að jafnaði innan 150 daga frá móttöku hennar“. Að sama skapi segir í stjórnsýslulögum um málshraða annars vegar að „ákvarðanir í málum skulu teknar svo fljótt sem unnt er“ og hins vegar „þegar fyrirsjáanlegt er að afgreiðsla máls muni tefjast ber að skýra aðila máls frá því. Skal þá upplýsa um ástæður tafanna og hvenær ákvörðunar sé að vænta.“ Ljóst má því vera að gengið var á svig við ákvæði beggja laga við afgreiðslu umræddra kæra.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Varnarlaus börn á vistheimili

„Þetta er áframhaldandi ofbeldi“
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

„Þetta er áfram­hald­andi of­beldi“

Kona sem vist­uð var á með­ferð­ar­heim­il­inu Varp­holti og ber að hafa ver­ið beitt of­beldi af Ingj­aldi Arn­þórs­syni, for­stöðu­manni þar, seg­ir vinnu­brögð nefnd­ar sem rann­saka á heim­il­ið fyr­ir neð­an all­ar hell­ur. Aldrei hafi ver­ið haft sam­band við hana til að upp­lýsa um gang mála eða kanna líð­an henn­ar. „Mér finnst að það hefði átt að út­vega okk­ur sál­fræði­þjón­ustu,“ seg­ir Anna María Ing­veld­ur Lar­sen. Hún hef­ur misst alla trú á rann­sókn­inni.
Biðin eftir niðurstöðu í Laugalandsmálinu orsakar áfallastreitu
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

Bið­in eft­ir nið­ur­stöðu í Lauga­lands­mál­inu or­sak­ar áfall­a­streitu

Kol­brún Þor­steins­dótt­ir, ein kvenn­ana sem vist­uð var á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi, seg­ir að það að hafa greint frá of­beldi sem hún varð fyr­ir þar hafi vald­ið áfall­a­streitu. Hið sama megi segja um fleiri kvenn­anna. Löng bið eft­ir nið­ur­stöð­um rann­sókn­ar á með­ferð­ar­heim­il­inu hef­ur auk­ið á van­líð­an kvenn­ana.
Takmörkuð svör um rannsókn á Laugalandi draga úr trausti kvennanna
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

Tak­mörk­uð svör um rann­sókn á Laugalandi draga úr trausti kvenn­anna

Fátt er um svör um fram­gang rann­sókn­ar á því hvort kon­ur sem vist­að­ar voru á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi hafi ver­ið beitt­ar harð­ræði eða of­beldi. Gígja Skúla­dótt­ir, ein kvenn­anna sem steig fram og sagði sína sögu, seg­ir leynd­ar­hyggj­una óheppi­lega.
Kona sem upplifði harðræði á Laugalandi lýsir símtali frá Braga
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

Kona sem upp­lifði harð­ræði á Laugalandi lýs­ir sím­tali frá Braga

Bragi Guð­brands­son, fyrr­ver­andi for­stjóri Barna­vernd­ar­stofu, hringdi í konu sem vist­uð var á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi fyr­ir tveim­ur vik­um síð­an. Kon­an seg­ir Braga hafa full­yrt að eng­in gögn styddu það að kon­ur sem vist­að­ar voru á með­ferð­ar­heim­il­inu hefðu ver­ið beitt­ar of­beldi þar. Ell­efu kon­ur hafa lýst harð­ræði og of­beldi af hálfu Ingj­alds Arn­órs­son­ar for­stöðu­manns. Bragi seg­ir tíma­bært að „mað­ur sé ekki hundelt­ur“ vegna slíkra mála.
Skólastjórnendur trúðu ekki frásögn stúlku af ofbeldi á Laugalandi
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

Skóla­stjórn­end­ur trúðu ekki frá­sögn stúlku af of­beldi á Laugalandi

Stúlka sem vist­uð var á Laugalandi trúði skóla­syst­ur sinni í Hrafnagils­skóla fyr­ir því að hún væri beitt of­beldi á með­ferð­ar­heim­il­inu og sýndi henni áverka á lík­ama sín­um. Skóla­stjórn­end­ur vís­uðu frá­sögn þar um á bug með þeim orð­um að stúlk­urn­ar á Laugalandi væru vand­ræð­aungling­ar sem ekki ætti að trúa. Fyrr­ver­andi skóla­stjóri seg­ir að í dag myndi hann tengja þær að­ferð­ir sem beitt var á með­ferð­ar­heim­il­inu við of­beldi.
Varð að gefa frá sér barnið sitt eftir vistina á Laugalandi
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

Varð að gefa frá sér barn­ið sitt eft­ir vist­ina á Laugalandi

„Ég upp­lifði eins og þau væru bú­in að ræna þeim báð­um,“ seg­ir móð­ir konu sem eign­að­ist dreng að­eins fimmtán ára á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi. Kon­an var vist­uð á með­ferð­ar­heim­il­inu í eitt og hálft ár með ung­barn­ið.

Mest lesið

Forsætisráðherra ræddi ekki mál Moshenskys
1
FréttirÓlígarkinn okkar

For­sæt­is­ráð­herra ræddi ekki mál Mos­hen­skys

Eng­ar um­ræð­ur urðu um stöðu kjör­ræð­is­manns Ís­lands í Hvíta-Rússlandi, Al­ex­and­ers Mos­hen­skys, á fundi Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur for­sæt­is­ráð­herra með leið­toga hví­trúss­nesku stjórn­ar­and­stöð­unn­ar, Sviatlönu Tsik­hanou­skayu. Katrín vill engu svara um eig­in skoð­un á stöðu kjör­ræð­is­manns­ins sem er ná­inn banda­mað­ur ein­ræð­is­herr­ans í Minsk, Al­ex­and­ers Lukashen­ko.
Skýrslan um Laugaland frestast enn
2
FréttirLaugaland/Varpholt

Skýrsl­an um Lauga­land frest­ast enn

Til stóð að kynna ráð­herr­um nið­ur­stöð­ur rann­sókn­ar á því hvort börn hefðu ver­ið beitt of­beldi á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi á morg­un, 29. júní. Ekki verð­ur af því og enn er alls óvíst hvenær skýrsl­an verð­ur gef­in út.
Hæstréttur Bandaríkjanna með fleiri réttindi í skotsigtinu
3
Greining

Hæstrétt­ur Banda­ríkj­anna með fleiri rétt­indi í skot­sigt­inu

Ell­efu ríki Banda­ríkj­anna, und­ir for­ystu Re­públi­kana, hafa þeg­ar bann­að þung­un­ar­rof og allt að tólf til við­bót­ar gætu gert það á næstu dög­um. Íhalds­menn eru með yf­ir­burð­ar­stöðu í hæsta­rétti í fyrsta sinn í ára­tugi eft­ir þrjár skip­an­ir á for­seta­tíð Trumps. Skip­an­ir dóm­ara við rétt­inn hafa ít­rek­að breytt sögu og sam­fé­lagi Banda­ríkj­anna eft­ir að rétt­ur­inn tók sér sjálf­ur ein­vald til að túlka stjórn­ar­skrá lands­ins.
Bensín, olía og húsnæði hækka og draga verðbólguna með sér í hæstu hæðir
4
Fréttir

Bens­ín, ol­ía og hús­næði hækka og draga verð­bólg­una með sér í hæstu hæð­ir

Verð­bólga mæl­ist 8,8 pró­sent og spila verð­hækk­an­ir á olíu og bens­íni einna stærst­an þátt auk hins klass­íska hús­næð­is­lið­ar. Það kostaði 10,4 pró­sent meira að fylla á tank­inn í júní en það gerði í maí.
Dómarar mótmæla endurgreiðslukröfu vegna ofgreiddra launa
5
Fréttir

Dóm­ar­ar mót­mæla end­ur­greiðslu­kröfu vegna of­greiddra launa

Ákvörð­un fjár­mála­ráð­herra um að krefja 260 ein­stak­linga um end­ur­greiðslu á of­greidd­um laun­um síð­ast­lið­inna þriggja ára er harð­lega mót­mælt af dómur­um. „Að­gerð­irn­ar fela í sér at­lögu fram­kvæmda­valds­ins að dómsvald­inu sem ekki á sér hlið­stæðu í ís­lenskri rétt­ar­sögu,“ seg­ir í álykt­un Dóm­ara­fé­lags Ís­lands.
Furðulegt ferðalag íslenskrar síldar til Úkraínu um Panama
6
Rannsókn

Furðu­legt ferða­lag ís­lenskr­ar síld­ar til Úkraínu um Panama

Ís­lensk sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæki seldu upp­sjáv­ar­fisk til Evr­ópu­lands­ins Úkraínu í gegn­um ríki í öðr­um heims­álf­um. Eitt af þess­um lönd­um var skatta­skjól­ið Panama sem varð al­ræmt eft­ir gagnalek­ann frá Mossack Fon­seca ár­ið 2016. Fisk­sölu­fyr­ir­tæk­in vilja ekki svara spurn­ing­um um við­skipt­in en þrír sér­fræð­ing­ar segja þau líta út fyr­ir að vera gerð af skatta­leg­um ástæð­um, gerð til þess eins að stýra því hvar hagn­að­ur mynd­ist.
Ríkið hefur ofgreitt kjörnum fulltrúum og embættismönnum samtals 105 milljónir
7
Fréttir

Rík­ið hef­ur of­greitt kjörn­um full­trú­um og emb­ætt­is­mönn­um sam­tals 105 millj­ón­ir

Vel á þriðja hundrað kjör­inna full­trúa, ráð­herra og emb­ætt­is­manna hafa á síð­ustu ár­um feng­ið greidd of há laun frá Fjár­sýslu rík­is­ins, sem studd­ist við rangt við­mið við launa­hækk­an­ir. Sam­tals nem­ur of­greiðsl­an 105 millj­ón­um króna. 45 þess­ara ein­stak­linga eru ekki leng­ur á launa­skrá rík­is­ins. Tólf mán­aða end­ur­greiðslu­áætlun hef­ur ver­ið sam­þykkt.

Mest deilt

„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
1
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
2
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
„Mynd af mér á bikiníi skaðar engan“
3
Fréttir

„Mynd af mér á bik­iníi skað­ar eng­an“

Með því að birta mynd­ir af lík­ama sín­um hef­ur Lilja Gísla­dótt­ir kall­að yf­ir sig at­huga­semd­ir fólks um að hún sé að „ýta und­ir að aðr­ir vilji vera feit­ir.“ Hún seg­ir óskilj­an­legt að fólk hafi svo mikl­ar skoð­an­ir á holdafari henn­ar, og annarra, því það hafi eng­in áhrif á aðra hvort hún sé mjó eða feit.
Konur í Bandaríkjunum hafa verið sviptar réttinum til þungunarrofs
4
Fréttir

Kon­ur í Banda­ríkj­un­um hafa ver­ið svipt­ar rétt­in­um til þung­un­ar­rofs

Hæstirétt­ur Banda­ríkj­anna snéri við fyrri nið­ur­stöðu sem tryggðu rétt kvenna til að láta rjúfa með­göngu. Rétt­ur­inn var tryggð­ur fyr­ir fimm­tíu ár­um síð­an í máli Roe gegn Wade en nú hef­ur dóm­stóll­inn ákveð­ið að stjórn­ar­skrá lands­ins tryggi ekki sjálfs­ákvörð­un­ar­rétt kvenna. Fóst­ur­eyð­ing­ar urðu sjálf­krafa bann­að­ar í fjölda fylkja við upp­kvaðn­ingu dóms­ins.
Bjarni undir í rannsókn Ríkisendurskoðunar
5
Fréttir

Bjarni und­ir í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar

Sú end­ur­skoð­un­ar­áætl­un sem lagt var af stað með í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar á sölu rík­is­ins á hlut­um í Ís­lands­banka snýr fyrst og fremst að Banka­sýslu rík­is­ins. Guð­mund­ur Björg­vin Helga­son rík­is­end­ur­skoð­andi seg­ir að fjár­mála­ráð­herra og ráðu­neyti hans séu líka und­ir og að áætl­un­in taki breyt­ing­um eft­ir því sem rann­sókn­inni vindi fram.
Fundu týndar dagbækur Bíbíar: „Hún fékk aldrei séns“
6
Menning

Fundu týnd­ar dag­bæk­ur Bíbí­ar: „Hún fékk aldrei séns“

Sagn­fræð­ing­arn­ir Sól­veig Ólafs­dótt­ir og Sig­urð­ur Gylfi Magnús­son og pró­fess­or­inn Guð­rún Val­gerð­ur Stef­áns­dótt­ir fundu nýj­ar heim­ild­ir eft­ir Bjargeyju Kristjáns­dótt­ur, eða Bíbí, þeg­ar þau voru að kynna nýja bók henn­ar í Skaga­firði. Saga Bjargeyj­ar er átak­an­leg en henni var kom­ið fyr­ir á öldrun­ar­heim­ili á Blönduósi þeg­ar hún var á fer­tugs­aldri en hún var með efna­skipta­sjúk­dóm sem lít­il þekk­ing var á ár­ið 1927 þeg­ar hún fædd­ist.
Um Íslensku óperuna
7
Aðsent

Bjarni Thor Kristinsson

Um Ís­lensku óper­una

„Stað­reynd­ir þessa máls eru þær að stjórn óper­unn­ar og óperu­stjóri hafa feng­ið flesta ís­lenska söngv­ara upp á móti sér, þau hafa gerst sek um að brjóta kjara­samn­inga og þau hafa bara ekki ver­ið að setja upp óper­ur und­an­far­ið,“ skrif­ar Bjarni Thor Krist­ins­son, óperu­söngv­ari, í pistli um mál­efni Ís­lensku óper­unn­ar.

Mest lesið í vikunni

„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
1
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
2
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
„Mynd af mér á bikiníi skaðar engan“
3
Fréttir

„Mynd af mér á bik­iníi skað­ar eng­an“

Með því að birta mynd­ir af lík­ama sín­um hef­ur Lilja Gísla­dótt­ir kall­að yf­ir sig at­huga­semd­ir fólks um að hún sé að „ýta und­ir að aðr­ir vilji vera feit­ir.“ Hún seg­ir óskilj­an­legt að fólk hafi svo mikl­ar skoð­an­ir á holdafari henn­ar, og annarra, því það hafi eng­in áhrif á aðra hvort hún sé mjó eða feit.
„Það bara hrundi allt“
4
Eigin Konur#93

„Það bara hrundi allt“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir, mamma Lilju Bjark­lind sem sagði sögu sína í Eig­in kon­um fyr­ir nokkr­um vik­um, stíg­ur nú fram í þætt­in­um og tal­ar um of­beld­ið sem dótt­ir henn­ar varð fyr­ir og af­leið­ing­ar þess. Hún seg­ir að allt hafi hrun­ið þeg­ar Lilja, þá tólf ára, sagði henni frá því að mað­ur sem stóð til að myndi flytja inn til fjöl­skyld­unn­ar, hefði beitt hana kyn­ferð­is­legu of­beldi. Krist­ín Sól­ey seg­ir mik­il­vægt að öll fjöl­skyld­an fái við­un­andi að­stoð eft­ir svona áföll því fjöl­skyld­ur skemm­ist þeg­ar börn eru beitt of­beldi. Hún seg­ir að sam­fé­lag­ið hafi brugð­ist Lilju og allri fjöl­skyld­unni.
Illugi Jökulsson
5
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar full­orð­ið fólk ger­ir sig að fífli

Rétt eins og flokk­ur­inn hef­ur þeg­ar sann­að að hann er ekki leng­ur vinstri­hreyf­ing með þjónk­un sinni við efna­hags­stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þá er nú morg­un­ljóst að hann er ekki held­ur grænt fram­boð, skrif­ar Ill­ugi Jök­uls­son um Vinstri græn.
Bjarni undir í rannsókn Ríkisendurskoðunar
6
Fréttir

Bjarni und­ir í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar

Sú end­ur­skoð­un­ar­áætl­un sem lagt var af stað með í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar á sölu rík­is­ins á hlut­um í Ís­lands­banka snýr fyrst og fremst að Banka­sýslu rík­is­ins. Guð­mund­ur Björg­vin Helga­son rík­is­end­ur­skoð­andi seg­ir að fjár­mála­ráð­herra og ráðu­neyti hans séu líka und­ir og að áætl­un­in taki breyt­ing­um eft­ir því sem rann­sókn­inni vindi fram.
Laxeldiskvótakóngarnir sem hafa grætt á sjókvíaeldi á Íslandi
7
GreiningLaxeldi

Lax­eldisk­vótakóng­arn­ir sem hafa grætt á sjókvía­eldi á Ís­landi

Nú stend­ur yf­ir þriðja bylgja lax­eld­is á Ís­landi en hinar tvær til­raun­irn­ar fóru út um þúf­ur á ár­um áð­ur. Þessi til­raun til að koma lax­eldi á hér á landi hef­ur geng­ið bet­ur en hinar. Fyr­ir vik­ið hafa nokkr­ir fjár­fest­ar selt sig út úr lax­eld­is­iðn­aðn­um fyr­ir met­fé eða halda nú á hluta­bréf­um sem eru mjög mik­ils virði.

Mest lesið í mánuðinum

Hvað kom fyrir Kidda?
1
Rannsókn

Hvað kom fyr­ir Kidda?

Hálfri öld eft­ir að til­kynnt var um bíl­slys í Óshlíð á milli Bol­ung­ar­vík­ur og Ísa­fjarð­ar er lög­regl­an loks að rann­saka hvað átti sér stað. Lík Krist­ins Hauks Jó­hann­es­son­ar, sem lést í slys­inu, var graf­ið upp og bein hans rann­sök­uð. Son­ur og hálf­bróð­ir Krist­ins urðu til þess yf­ir­völd skoða loks­ins, marg­saga vitni og mynd­ir af vett­vangi sem urðu til þess að mál­ið var tek­ið upp að nýju.
„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
2
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
3
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
Íslenski fréttaritarinn í boðsferð með Rússum: „Ísland ekki á góðri leið“
4
ViðtalÚkraínustríðið

Ís­lenski frétta­rit­ar­inn í boðs­ferð með Rúss­um: „Ís­land ekki á góðri leið“

Hauk­ur Hauks­son hef­ur ver­ið frétta­rit­ari í Moskvu í þrjá ára­tugi og hef­ur nú far­ið í þrjár boðs­ferð­ir með rúss­neska hern­um í Aust­ur-Úkraínu. Hauk­ur tel­ur fjölda­morð Rússa í Bucha „hlægi­legt dæmi“ um „setup“, en trú­ir því ekki að rúss­neski her­inn blekki hann.
Toppar ákæru- og lögregluvalds í Namibíu á Íslandi vegna Samherjamáls
5
FréttirSamherjaskjölin

Topp­ar ákæru- og lög­reglu­valds í Namib­íu á Ís­landi vegna Sam­herja­máls

Rík­is­sak­sókn­ari Namib­íu og yf­ir­mað­ur namib­ísku spill­ing­ar­lög­regl­unn­ar, hafa ver­ið á Ís­landi frá því fyr­ir helgi og fund­að með hér­lend­um rann­sak­end­um Sam­herja­máls­ins. Fyr­ir viku síð­an fund­uðu rann­sak­end­ur beggja landa sam­eig­in­lega í Haag í Hollandi og skipt­ust á upp­lýs­ing­um. Yf­ir­menn namib­ísku rann­sókn­ar­inn­ar hafa ver­ið í sendi­nefnd vara­for­set­ans namib­íska, sem fund­að hef­ur um framsals­mál Sam­herja­manna við ís­lenska ráð­herra.
Fundu týndar dagbækur Bíbíar: „Hún fékk aldrei séns“
6
Menning

Fundu týnd­ar dag­bæk­ur Bíbí­ar: „Hún fékk aldrei séns“

Sagn­fræð­ing­arn­ir Sól­veig Ólafs­dótt­ir og Sig­urð­ur Gylfi Magnús­son og pró­fess­or­inn Guð­rún Val­gerð­ur Stef­áns­dótt­ir fundu nýj­ar heim­ild­ir eft­ir Bjargeyju Kristjáns­dótt­ur, eða Bíbí, þeg­ar þau voru að kynna nýja bók henn­ar í Skaga­firði. Saga Bjargeyj­ar er átak­an­leg en henni var kom­ið fyr­ir á öldrun­ar­heim­ili á Blönduósi þeg­ar hún var á fer­tugs­aldri en hún var með efna­skipta­sjúk­dóm sem lít­il þekk­ing var á ár­ið 1927 þeg­ar hún fædd­ist.
„Mynd af mér á bikiníi skaðar engan“
7
Fréttir

„Mynd af mér á bik­iníi skað­ar eng­an“

Með því að birta mynd­ir af lík­ama sín­um hef­ur Lilja Gísla­dótt­ir kall­að yf­ir sig at­huga­semd­ir fólks um að hún sé að „ýta und­ir að aðr­ir vilji vera feit­ir.“ Hún seg­ir óskilj­an­legt að fólk hafi svo mikl­ar skoð­an­ir á holdafari henn­ar, og annarra, því það hafi eng­in áhrif á aðra hvort hún sé mjó eða feit.

Nýtt á Stundinni

Dómarar mótmæla endurgreiðslukröfu vegna ofgreiddra launa
Fréttir

Dóm­ar­ar mót­mæla end­ur­greiðslu­kröfu vegna of­greiddra launa

Ákvörð­un fjár­mála­ráð­herra um að krefja 260 ein­stak­linga um end­ur­greiðslu á of­greidd­um laun­um síð­ast­lið­inna þriggja ára er harð­lega mót­mælt af dómur­um. „Að­gerð­irn­ar fela í sér at­lögu fram­kvæmda­valds­ins að dómsvald­inu sem ekki á sér hlið­stæðu í ís­lenskri rétt­ar­sögu,“ seg­ir í álykt­un Dóm­ara­fé­lags Ís­lands.
Furðulegt ferðalag íslenskrar síldar til Úkraínu um Panama
Rannsókn

Furðu­legt ferða­lag ís­lenskr­ar síld­ar til Úkraínu um Panama

Ís­lensk sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæki seldu upp­sjáv­ar­fisk til Evr­ópu­lands­ins Úkraínu í gegn­um ríki í öðr­um heims­álf­um. Eitt af þess­um lönd­um var skatta­skjól­ið Panama sem varð al­ræmt eft­ir gagnalek­ann frá Mossack Fon­seca ár­ið 2016. Fisk­sölu­fyr­ir­tæk­in vilja ekki svara spurn­ing­um um við­skipt­in en þrír sér­fræð­ing­ar segja þau líta út fyr­ir að vera gerð af skatta­leg­um ástæð­um, gerð til þess eins að stýra því hvar hagn­að­ur mynd­ist.
Ríkið hefur ofgreitt kjörnum fulltrúum og embættismönnum samtals 105 milljónir
Fréttir

Rík­ið hef­ur of­greitt kjörn­um full­trú­um og emb­ætt­is­mönn­um sam­tals 105 millj­ón­ir

Vel á þriðja hundrað kjör­inna full­trúa, ráð­herra og emb­ætt­is­manna hafa á síð­ustu ár­um feng­ið greidd of há laun frá Fjár­sýslu rík­is­ins, sem studd­ist við rangt við­mið við launa­hækk­an­ir. Sam­tals nem­ur of­greiðsl­an 105 millj­ón­um króna. 45 þess­ara ein­stak­linga eru ekki leng­ur á launa­skrá rík­is­ins. Tólf mán­aða end­ur­greiðslu­áætlun hef­ur ver­ið sam­þykkt.
22 börn biðu eftir brottflutningi í byrjun júní
Fréttir

22 börn biðu eft­ir brott­flutn­ingi í byrj­un júní

Tug­ir um­sækj­enda um al­þjóð­lega vernd hafa beð­ið leng­ur en ár eft­ir að vera flutt af landi brott eft­ir að um­sókn­um þeirra hef­ur ver­ið hafn­að. Tutt­ugu og tvö börn biðu brott­flutn­ings í byrj­un mán­að­ar, sam­kvæmt svari Jóns Gunn­ars­son­ar dóms­mála­ráð­herra á Al­þingi.
796. spurningaþraut: Það er kominn júlí! Árið er hálfnað!
MannlýsingSpurningaþrautin

796. spurn­inga­þraut: Það er kom­inn júlí! Ár­ið er hálfn­að!

Fyrri auka­spurn­ing: Af­mæl­is­barn dags­ins. Hvað heit­ir stúlk­an á mynd­inni hér of­an, en hún fædd­ist 1. júlí 1961.  * 1.  Fyrsti júlí er í dag, við höf­um spurn­ing­arn­ar um þá stað­reynd að mestu, en við hvað eða hvern eða hverja er júlí kennd­ur? 2.  Tveir kon­ung­ar Dan­merk­ur (og þar með Ís­lands) fædd­ust 1. júlí — ann­ar 1481 en hinn 1534. Báð­ir báru...
Hæstréttur Bandaríkjanna með fleiri réttindi í skotsigtinu
Greining

Hæstrétt­ur Banda­ríkj­anna með fleiri rétt­indi í skot­sigt­inu

Ell­efu ríki Banda­ríkj­anna, und­ir for­ystu Re­públi­kana, hafa þeg­ar bann­að þung­un­ar­rof og allt að tólf til við­bót­ar gætu gert það á næstu dög­um. Íhalds­menn eru með yf­ir­burð­ar­stöðu í hæsta­rétti í fyrsta sinn í ára­tugi eft­ir þrjár skip­an­ir á for­seta­tíð Trumps. Skip­an­ir dóm­ara við rétt­inn hafa ít­rek­að breytt sögu og sam­fé­lagi Banda­ríkj­anna eft­ir að rétt­ur­inn tók sér sjálf­ur ein­vald til að túlka stjórn­ar­skrá lands­ins.
795. spurningaþraut: Hvað er Danmörk stór hluti Íslands?
ÞrautirSpurningaþrautin

795. spurn­inga­þraut: Hvað er Dan­mörk stór hluti Ís­lands?

Fyrri auka­spurn­ing: Af hverj­um er — eða öllu held­ur var — þessi stytta? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvað er stærst Norð­ur­land­anna? 2.  En þá næst stærst? 3.  Um það er hins veg­ar eng­um blöð­um að fletta að Dan­mörk er minnst Norð­ur­land­anna (ef Græn­land er ekki tal­ið með, vit­an­lega). En hvað telst Dan­mörk vera — svona nokk­urn veg­inn — mörg pró­sent af...
Forsætisráðherra ræddi ekki mál Moshenskys
FréttirÓlígarkinn okkar

For­sæt­is­ráð­herra ræddi ekki mál Mos­hen­skys

Eng­ar um­ræð­ur urðu um stöðu kjör­ræð­is­manns Ís­lands í Hvíta-Rússlandi, Al­ex­and­ers Mos­hen­skys, á fundi Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur for­sæt­is­ráð­herra með leið­toga hví­trúss­nesku stjórn­ar­and­stöð­unn­ar, Sviatlönu Tsik­hanou­skayu. Katrín vill engu svara um eig­in skoð­un á stöðu kjör­ræð­is­manns­ins sem er ná­inn banda­mað­ur ein­ræð­is­herr­ans í Minsk, Al­ex­and­ers Lukashen­ko.
Bensín, olía og húsnæði hækka og draga verðbólguna með sér í hæstu hæðir
Fréttir

Bens­ín, ol­ía og hús­næði hækka og draga verð­bólg­una með sér í hæstu hæð­ir

Verð­bólga mæl­ist 8,8 pró­sent og spila verð­hækk­an­ir á olíu og bens­íni einna stærst­an þátt auk hins klass­íska hús­næð­is­lið­ar. Það kostaði 10,4 pró­sent meira að fylla á tank­inn í júní en það gerði í maí.
794. spurningaþraut: Bófar, þingmenn, lögfræðingar, hljómsveit eða eyjar?
ÞrautirSpurningaþrautin

794. spurn­inga­þraut: Bóf­ar, þing­menn, lög­fræð­ing­ar, hljóm­sveit eða eyj­ar?

Fyrri auka­spurn­ing: Ég ætla ekk­ert að fara í fel­ur með hvað það góða fólk heit­ir sem sjá má á sam­settu mynd­inni hér að of­an. Þau heita: Árel­ía Ey­dís Guð­munds­dótt­ir, Að­al­steinn Hauk­ur Sverris­son og Magnea Gná Jó­hanns­dótt­ir. Spurn­ing­in er hins veg­ar: Við hvað starfa þau nú upp á síðkast­ið? — og hér þarf svar­ið að vera þokka­lega ná­kvæmt. * Að­al­spurn­ing­ar: 1. ...
Skýrslan um Laugaland frestast enn
FréttirLaugaland/Varpholt

Skýrsl­an um Lauga­land frest­ast enn

Til stóð að kynna ráð­herr­um nið­ur­stöð­ur rann­sókn­ar á því hvort börn hefðu ver­ið beitt of­beldi á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi á morg­un, 29. júní. Ekki verð­ur af því og enn er alls óvíst hvenær skýrsl­an verð­ur gef­in út.
Fréttir

„Mynd af mér á bik­iníi skað­ar eng­an“

Með því að birta mynd­ir af lík­ama sín­um hef­ur Lilja Gísla­dótt­ir kall­að yf­ir sig at­huga­semd­ir fólks um að hún sé að „ýta und­ir að aðr­ir vilji vera feit­ir.“ Hún seg­ir óskilj­an­legt að fólk hafi svo mikl­ar skoð­an­ir á holdafari henn­ar, og annarra, því það hafi eng­in áhrif á aðra hvort hún sé mjó eða feit.