Þessi grein er meira en mánaðargömul.

Sósíalistar segjast ætla að útrýma fátækt á næsta ári og boða fordæmalitla útgjaldaaukningu

Stefnu­mál Sósí­al­ista­flokks­ins kosta gríð­ar­lega fjár­muni sem flokk­ur­inn ætl­ar að mæta með auk­inni skatt­heimtu af hinum eigna­meiri. Flokk­ur­inn ger­ir ekki grein fyr­ir því hvaða fjár­hæð­ir gætu kom­ið í hlut rík­is­ins með þeim hætti. Sósí­al­ist­ar boða lækk­að­ar álög­ur á eldsneyti og það að dóm­stól­ar verði rudd­ir ef þörf kref­ur.

Sósíalistar segjast ætla að útrýma fátækt á næsta ári og boða fordæmalitla útgjaldaaukningu
Boða skattlækkanir á lágtekjufólk en hátekjuskatta á þá eignameiri Sósíalistaflokkur Íslands vill ráðast gegn nýfrjálshyggjunni sem flokkurinn segir að hafi valdið fordæmalausum ójöfnuði. Gunnar Smári Egilsson er oddviti flokksins í Reykjavíkurkjördæmi norður. Mynd: Pressphotos

Hvergi er gerð tilraun til að kostnaðarmeta stefnur Sósíalistaflokks Íslands, ekki í neinum málaflokki. Aðeins á einum stað er það nefnt hverju gjaldtaka eða skattheimta gæti skilað hinu opinbera, með auknum veiðigjöldum. Þrátt fyrir útfærðar tillögur um breytingar á skattheimtu hafa Sósíalistar ekki birt útreikninga á því hverju þær gætu skilað ríkissjóði og sveitarfélögum. Því kemur hvergi fram hvernig eigi að fjármagna kosningaloforð Sósíalistaflokks Íslands.

Sósíalistar vilja „vinda ofan af nýfrjálshyggjunni“ og er sérstakur kafli tileinkaður því baráttumáli í kosningastefnu flokksins. Sósíalistar líta svo á að nýfrjálshyggja sé ríkjandi hugmyndafræði í samfélaginu og að hún hafi framkallað ójöfnuð sem eigi sér fá fordæmi í mannkynssögunni, ýtt undir stríðsrekstur Vesturlanda í fátækum löndum, framkallað krísu í geðheilbrigði og beri ábyrgð á loftslagsbreytingum, svo eitthvað sé talið.

Boða eignaupptöku

Til að vinda ofan af nýfrjálshyggjunni  þurfi að snúa við skattalækkunum síðustu ára og „hætt verður að lækka skatta á hin ríku“. Þá vilja Sósíalistar að engar ríkiseignir verði seldar, hvaða nafni sem þær nefnast. Miðað við það vilja Sósíalistar ekki að ríkið selji eignarhluta sína í fjármálastofnunum, hluta í öðrum fyrirtækjum, að fasteignir verði ekki seldar og ekki jarðir.

Stöðva á einkavæðingu auðlinda og koma þeim sem er í einkaeigu til almennings. Þetta er ekki sérstaklega skýrt frekar, þó ljóst sé að þarna séu Sósíalistar meðal annars að vísa til sjávarauðlindarinnar. Hvort verið sé að boða upptöku á til að mynda vatnsréttindum, hvort sem er um að ræða til virkjana eða neysluvatns, er ekki sérstaklega tilgreint, og ekki heldur hvort verið sé að boða eignaupptöku á landi.

„Það eina sem mun svelta undir stjórn Sósíalistaflokksins eru bankareikningar auðmanna í skattaskjólum“

Sósíalistaflokkur Íslands vill að allri útvistun opinberrar þjónustu verði hætt, gjaldtaka fyrir grunnkerfi verði afnumin og sveltistefnu stjórnvalda gagnvart opinberri þjónustu verði alfarið hætt. „Það eina sem mun svelta undir stjórn Sósíalistaflokksins eru bankareikningar auðmanna í skattaskjólum.“

Tekjur undir lágmarksframfærslu ekki skattlagðar

Sósíalistar hyggjast útrýma fátækt á næsta ári. Í það minnst ber yfirskrift þess kafla heitið „Útrýmum fátækt árið 2022“.  Til þess að svo megi verða á að leggja bann við skattlagningu tekna sem eru undir lágmarksframfærslu. Mánaðarleg fjárhagsaðstoð Reykjavíkurborgar, sem dæmi, er 212.694 krónur. Yrðu skattleysismörk færð til þeirrar upphæðar má gera ráð fyrir að skatttekjur hins opinbera dragast saman um 22 milljarða. Væri miðað við lágmarkslaun, um 350 þúsund krónur, myndu skatttekjur dragast saman um hátt í 200 milljarða króna. Hvernig á að afla fjár til að fylla í það gat er ekki skýrt í stefnu flokksins.

Þá á að tryggja að eftirlaunafólk, öryrkjar, atvinnulausir, námsfólk og þeir sem séu á framfæri sveitarfélag hafi tekjur sem miðist að lágmarki við lægstu umsömdu kjör á vinnumarkaði. Vernda þarf börn gegn fátækt og ekki á að taka gjöld af heilbrigðisþjónustu þeirra, menntun, tómstundum, samgöngum eða annarri þjónustu. Þá eiga börn að njóta persónuafsláttar hjá skatti eins og fullorðnir. Öll heilbrigðisþjónusta á að vera gjaldfrjáls að mati Sósíalistaflokksins. Ekki kemur fram hvað þessar aðgerðir myndu kosta en ljóst er að kostnaðurinn hleypur á milljörðum.

Boða auðlegðarskatt og hátekjuskatt

Um skattamál í stærra samhengi segir í stefnuskrá Sósíalista að lækka eigi skatta á miðlungs og lægri tekjur og er þar miðað við að lækkun skattbyrði á þær nemi um 700 þúsund krónum á ári. Ekki er lagt mat á það hversu mikið tekjur ríkissjóðs myndu skerðast við það en augljóst er að um tugi milljarða er að ræða. Á síðasta ári námu tekjur ríkisins vegna skatta á tekjur og hagnað einstaklinga tæpum 211 milljörðum króna og framteljendur voru um 312.500 talsins.

Flokkurinn vill á móti taka upp auðlegðarskatt, tvö prósent á hreina eign umfram 200 milljónir króna og upp í níu prósent hjá hjónum sem eiga yfir 10 milljarða króna. Sósíalistar vilja þá að fjármagnstekjur verði skattlagðar eins og launatekjur. Það hafi einnig þann kost að þegar búið sé að fella launatekjur og fjármagnstekjur undir sama skattkerfi sé einnig hægt að leggja á hátekjuskatt á heildartekjur. Hugmynd Sósíalista er að leggja á 60 prósenta skatt á tekjur umfram fimm milljónir króna á mánuði, 75 prósent á tekjur umfram 20 milljónir og 90 prósent á tekjur umfram 50 milljónir á mánuði.  Ekki kemur fram hvað Sósílistar telja að þessar aðgerðir muni skila háum fjárhæðum í ríkissjóð en tilgreint er að mat flokksins sé að innan við eitt prósent skattgreiðenda myndi greiða auðlegðarskatt.

Enn fremur vill flokkurinn að erfðafjárskattur verði þrepaskiptur á sama hátt og tekjuskattur. Skattleysismörk yrðu hins vegar hærri, 60 milljónir, og miða Sósíalistar þar við „gott íbúðaverð“.

Svo vikið sé aftur að áætlun Sósíalista um að útrýma fátækt á næsta ári vill flokkurinn hækka barnabætur í rúmlega 50 þúsund krónur á mánuði. „Að hluta til yrði hækkunin fjármögnuð með brattari skattstiga og hátekjuþrepum,“ segir í stefnu flokksins. Sömuleiðis á að hækka á húsnæðisbætur.

Hyggjast brjóta upp sjávarútvegsfyrirtækin

Miklu púðri er eytt í umfjöllun um sjávarútvegsmál, þar sem Sósíalistar vilja gjörbyltingu. Flokkurinn vill leggja niður kvótakerfi í sjávarútvegi í núverandi mynd, enda hafi það þróast frá upphaflegu markmiði þess, að vernda fiskistofna, yfir í einkavæðingu fiskimiðanna sem í reynd séu í eigu almennings.

Veiðigjöld á að innheimta við löndun og stinga Sósíalistar upp á að þau yrðu 24 prósent af verðmætum aflans, sem myndi færa ríkissjóði 35 milljarða króna á ári miðað við aflaverð síðasta árs. Veiðigjöld renni bæði til sveitarfélaga og til ríkis. Veiðigjöld síðasta árs skiluðu hinu opinbera tæpum fimm milljörðum króna svo Sósíalistar meta aukinn ábata af eigin kerfi á 30 milljarða króna, fyrsta kastið í það minnsta.

„Þegar stórfyrirtækjum er leyft að vaxa samfélaginu yfir höfuð þá verða þau að skaðvaldi og það ber að bregðast við þeim sem slíkum“

Samkvæmt stefnu flokksins yrðu settar á takmarkanir á umfang stórútgerða og þær brotnar upp í tvö eða fleiri félög. Að sama skapi verði óheimilt að sömu fyrirtæki sinni bæði veiðum, vinnslu og sölu afurða. Það sé gert til að koma í veg fyrir að fyrirtækin geti selt afurðirnar í útlöndum með það að markmiði að geta „falið þar gróðann“. Samherji er sérstaklega tilgreindur sem dæmi um fyrirtæki sem þyrfti að kljúfa upp, bæði langsum og þversum eins og það er orðað. „Yfirgangur og frekja þessa fyrirtækis ætti ekki að koma neinum á óvart. Þegar stórfyrirtækjum er leyft að vaxa samfélaginu yfir höfuð þá verða þau að skaðvaldi og það ber að bregðast við þeim sem slíkum.“

Sósíalistaflokkur Íslands boðar sérstaka rannsókn á sjávarútvegsfyrirtækjum. „Í ljósi Samherjamálsins verði fimm stærstu útgerðarfyrirtækin rannsökuð til að kanna hvort þar hafi mútum verið beitt, fiskverð falsað, sjómenn hlunnfarnir, skotið undan skatti, arður af rekstrinum og auðlindinni falinn í aflöndum eða brotið með öðrum hætti gegn samfélaginu. Ef stórfelld svik koma í ljós við þessar rannsóknir verður efnt til rannsóknar á næstu fimm útgerðarfyrirtækjum.“

Flokkurinn vill þá að bundið verði í stjórnarskrá að fiskveiðiauðlindin sé eign þjóðarinnar. Almenningur, valinn með slembivali, móti fiskveiðistefnuna til lengri tíma, á svokölluðum fiskiþingum, með upplýsingum og greiningum frá sérfræðingum. Loka á núverandi kvótakerfi strax og taka upp dagakerfi þar til umtöluð fiskiþing hafa farið fram. Þá verði handfæraveiðar gefnar frjálsar fimm daga í viku frá mars til október. 

Ryðja dómstóla ef þörf krefur

Flokkurinn hyggst ráðast að rótum spillingar, eins og það er orðað. Með því er átt við að auka skuli gagnsæi hjá hinu opinbera og skráðum fyrirtækjum. Að skoðana- og tjáningarfrelsið verði styrkt með því að styrkja blaðamenn beint „í stað þess að styrkja ritstjórnir fjölmiðla í eigu auðfólks“. Flokkurinn vill auka sjálfstæði Ríkisútvarpsins og breyta rekstri þess frá því opinberu hlutafélagið yfir í stofnun að nýju. Efla á hagsmunaskráningu valdhafa, og auka raunverulega ábyrgð þeirra. Auka þarf virka vernd uppljóstrara að mati flokksins.

„Leggja af ráðherrabíla, einkabílstjóra og allt slíkt snobb og tildur“

Styrkja þarf sjálfstæði dómstóla eftir því sem kemur fram í stefnu Sósíalistaflokksins. „Ryðja dóma ef þess gerist þörf til að vinda ofan af spillingu liðinna áratuga.“ Með hvaða hætti hreinsa á út úr dómstólunum, hvernig lagt verði mat á hvort þess sé þörf eða hverjir taki þá ákvörðun, er ekki skýrt. Ekki er heldur skýrt í hverju spilling liðinna áratuga innan dómskerfisins felst.

Sósíalistar segja að auka þurfi sjálfstæði lögreglu og vernda hana gegn afskiptum framkvæmdavalds, styrkja efnahagsbrotadeildina, svo og skattrannsóknir. Auka á sjálfstæði ákæruvalds og vernda það gegn afskiptum framkvæmdavaldsins.

Undir yfirskriftinni „Burt með elítustjórnmál“ lofa Sósíalistar að þingmenn flokksins lækki laun sín, með því að gefa hluta þeirra til Vorstjörnunnar, styrktarsjóðs sem styður hagsmunabaráttu þeirra sem verr eru settir í samfélaginu. Við fyrsta tækifæri munu Sósíalistar síðan lækka laun kjörinna fulltrúa, „leggja af ráðherrabíla, einkabílstjóra og allt slíkt snobb og tildur.“

Vilja lækka álögur á jarðefnaeldsneyti

Í umhverfismálum vilja Sósíalistar að auknar kröfur verði settar á fyrirtæki um hraðari endurnýjun og úreldingu eldri ökutækja. Ekki eru sömu kröfur gerða á almenning þrátt fyrir að flokkurinn sé þeirrar skoðunar að almennt eigi að endurnýja bílaflotann. „Dregið verði úr álögum á eldsneyti þar sem mörg heimili eiga engan annan kost um sinn en að styðjast við ökutæki sem eru knúin mengandi orkugjöfum.“ Þessi stefna flokksins er að flestu leyti frábrugðin stefnum annarra flokka. Margir aðrir flokkar hafa á sinni stefnuskrá að láta þá sem menga greiða fyrir þá mengun, kerfisbreytingar séu í þá átt að draga úr losun en ekki í hina áttina. Þá gerir flokkurinn að tillögu sinni að hinir tekjulægstu verði styrktir beint til að kaupa, leigja eða nota farartæki sem gangi fyrir hreinni orku.

Flokkurinn vill stórbæta almenningssamgöngur, ekki síst milli landshluta, sem verði á vegum opinberra aðila en ekki með útboði. Hugað verði sérstaklega að bættum almenningssamgöngum milli Reykjavíkur og Keflavíkurflugvallar.

Flokkurinn boðar nýtt grænt hagkerfi, þar sem allir sem vilja og geta fá störf í skógrækt. Verkefnið yrði hluti af atvinnuframboðstryggingu. Bændum sem vilji draga úr sauðfjárrækt bjóðist rausnarlegir styrkir til að hefja græna verðmætasköpun, meðal annars í skógrækt.

Lofa 30 þúsund íbúðum

Undir byggðamálakafla stefnuskrár Sósíalista fellir flokkurinn meðal annars heilbrigðismál og vill byggja upp gjaldfrjálst og ríkisrekið heilbrigðiskerfi á landsbyggðinni, svo fólk þurfi ekki að sækja heilbrigðisþjónustu um langan veg frá heimabyggð.

Byggja á upp þrjátíu þúsund íbúðir á 10 árum um land allt, með áherslu á ódýrt og gott íbúðarhúsnæði í félagslegum rekstri segir í stefnunni. Hvernig það verður gert kemur ekki fram í stefnu flokksins. Ekki er minnst á hvaðan lóðir undir umræddar þrjátíu þúsund íbúðir eigi að koma, ekki segir heldur hvort ríkið eigi að fjármagna byggingaframkvæmdirnar, hvort eingöngu sé um að ræða leiguíbúðir í félagslegum rekstri eða hvort einhverjar íbúðanna verði séreign. Ekki kemur fram hvernig dreifa eigi umræddum íbúðum um landið, hvort einkaaðilar í byggingageiranum muni byggja þær eða hvort Sósíalistar stefni að því að hið opinbera setji á fót byggingafyrirtæki.

Sósíalistar boða landbúnaðarstefnu þar sem áhersla er lögð á smærri og millistór býli og uppbyggingu fjölskyldurekinnar og samvinnurekinnar ferðaþjónustu. Ekki er frekar skýrt hvað átt er við með smærri og meðalstórum býlum og ekki er tilgreint hvaða búgreina verið er að vísa til. Sósíalistar vilja þá auka nýsköpun í landbúnaði, einkum ylrækt og lífræna framleiðslu. Veita á afslátt á raforkuverði til ylræktar. Flokkurinn vill setja búsetuskyldu eða aðrar kvaðir á jarðir sem seldar eru. 

Í samgöngumálum leggur flokkurinn áherslu á að vegakerfið allt verði gjaldfrjálst og framkvæmdir kostaðar úr ríkissjóði. 

Ráðast gegn ofbeldisfaraldrinum

Sósíalistaflokkur Íslands boðar aðgerðir til að stöðva það sem þau kalla ofbeldisfaraldurinn. Kominn sé tími á opinberar aðgerðir til að taka á kynbundnu ofbeldi, sem og stofnanabundnu ofbeldi. Flokkurinn vill setja á laggirnar ofbeldiseftirlit sem rannsaki eftir ábendingum eða að eigin frumkvæði vinnustaði, skóla og aðra opinbera staði og hafi vald til að bregðast við þar sem sýnt er að ofbeldi og áreitni grasserar „fjarlægja ofbeldismenn, svipta staði starfsleyfi og beita öðrum leiðum til að tryggja starfsfólki, nemum og gestum öryggi“.

Þá vill flokkurinn að sjálfstæð lögreglu- og ákærustofnun verði sett á laggirnar sem sérhæfi sig í rannsókn og málsmeðferð kynbundinna ofbeldismála. Brotaþolar fái gjafsókn til að reka einkamál. Ávallt á að fjarlægja brotamenn af heimilum ef um heimilisofbeldi er að ræða. Vernda þarf brotaþola fyrir brotamönnum. Reka á heimili fyrir brotamenn sem ekki sæta fangelsisvist eða gæsluvarðhaldi.

Þróa á námsefni í kynjafræði, um kynferðisofbeldi og annað ofbeldi og það innleitt fyrir alla árganga leik-, grunn- og framhaldsskóla. Auk þess á að vinna fræðsluefni fyrir allan almenning. Þróa á námskeið fyrir öll sem vinni með börnum, starfsfólk heilbrigðisstofnana og fólks sem vinnur með fötluðum til að auka þekkingu á merkjum um ofbeldi, hvernig hægt sé að koma í veg fyrir það og bregðast við. Allir sem starfa í umræddum geirum ljúki slíkum námskeiðum. Sömu kröfur verði gerðar til yfirmanna í opinberum stofnunum og til einkafyrirtækja sem eigi í viðskiptum við hið opinbera.

Tryggja á brotaþolum meðferð við áföllum og hið opinbera skal greiða sanngirnis- og miskabætur til þeirra sem hafa orðið fyrir ofbeldi og skaða en geta ekki sótt bætur í einkamálum.

Sósíalistaflokkurinn hefur verið á talsverðri siglingu í skoðanakönnunum síðustu vikur. Flokkurinn bauð ekki fram til Alþingis við síðustu kosningar en fengi kjörna þingmenn í kosningunum 25. september næstkomandi ef marka má kannanir.

Í könnun Maskínu sem birt var á Vísi í gær mældist flokkurinn með 7,9 prósenta fylgi, sem myndi að líkindum skila flokknum fjórum til fimm alþingismönnum. Í könnun MMR fyrir Morgunblaðið sem birt var 6. september mældist flokkurinn með 8,1 prósenta stuðning sem blaðið mat sem svo að myndi skila flokknum fjórum kjörnum þingmönnum. Í þjóðarpúlsi Gallup frá því 30. ágúst síðastliðnum mældust Sósíalistar með 8,2 prósenta fylgi sem myndi samkvæmt könnuninni duga til þess að fá fimm þingmenn kjörna.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Foreldrar brotaþola Kolbeins segja KSÍ hafa rætt við þá um mögulega sátt
1
FréttirKSÍ-málið

For­eldr­ar brota­þola Kol­beins segja KSÍ hafa rætt við þá um mögu­lega sátt

Eft­ir að hafa feng­ið vitn­eskju um að Kol­beinn Sig­þórs­son hefði ver­ið kærð­ur til lög­reglu hringdi Guðni Bergs­son, þá­ver­andi formað­ur KSÍ, í for­eldra Þór­hild­ar Gyðu Arn­ars­dótt­ur og spurði hvort mögu­leiki væri að ná sátt­um í mál­inu. Þetta gerð­ist áð­ur en lög­menn Kol­beins komu að því að reyna að sætta mál­ið.
Stjórnarmanni í Samherja veitt æðsta  viðurkenning ÍSÍ eftir ákvörðun stjórnar
2
FréttirSamherjaskjölin

Stjórn­ar­manni í Sam­herja veitt æðsta við­ur­kenn­ing ÍSÍ eft­ir ákvörð­un stjórn­ar

Helgu S. Guð­munds­dótt­ur, stjórn­ar­manni í Sam­herja og fyrr­ver­andi stórs hlut­hafa, hef­ur ver­ið veitt æðsta við­ur­kenn­ing ÍSÍ. Fram­kvæmda­stjóri ÍSÍ seg­ir að fram­kvæmda­stjórn beri ábyrgð á til­nefn­ing­um. Fyrr­ver­andi þing­mað­ur hef­ur gagn­rýnt ákvörð­un­ina.
Jón Trausti Reynisson
3
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Þetta er ekki frjáls sam­keppni

Stund­in er með bestu rekstr­araf­komu helstu fréttamiðla á Ís­landi og að­eins einn af tveim­ur sem skil­ar ekki tapi. Á sama tíma og Stund­in byggði til­vist sína á áskrif­end­um hafa mold­rík­ir eig­end­ur annarra fjöl­miðla dælt millj­örð­um í botn­laust tap þeirra sem kem­ur í veg fyr­ir sjálf­bærni og heil­brigða sam­keppni.
KSÍ gerði kröfu um sátt í máli Kolbeins  svo hann yrði valinn í HM-hópinn
4
FréttirKSÍ-málið

KSÍ gerði kröfu um sátt í máli Kol­beins svo hann yrði val­inn í HM-hóp­inn

Alm­ar Þór Möller, lög­mað­ur Kol­beins Sig­þórs­son­ar, stað­fest­ir í sam­tali við Stund­ina að það að klára kæru brota­þola með sátt var skil­yrði fyr­ir því að Kol­beinn kæmi til álita að spila á heims­meist­ara­mót­inu í Rússlandi 2018. Þetta skil­yrði kom frá KSÍ.
Fjölmiðill Sósíalista „aldrei annað en áróðurstæki“
5
Fréttir

Fjöl­mið­ill Sósí­al­ista „aldrei ann­að en áróð­ur­s­tæki“

Sósí­al­ista­for­ing­inn Gunn­ar Smári hef­ur sent út ákall til fólks um að styðja við upp­bygg­ingu „rót­tækr­ar fjöl­miðl­un­ar“ með fjár­magni og vinnu. Slík­ur mið­ill gæti aldrei flokk­ast til þess sem kall­ast fjöl­miðl­ar í hefð­bundn­um skiln­ingi þess orðs að mati for­manns Blaða­manna­fé­lags Ís­lands.
Sjávarútvegsskýrslan: Fimmtán umsvifamestu eigendur auðlindarinnar
6
ÚttektSjávarútvegsskýrslan

Sjáv­ar­út­vegs­skýrsl­an: Fimmtán um­svifa­mestu eig­end­ur auð­lind­ar­inn­ar

Um það bil helm­ing­ur út­gef­ins fisk­veiðikvóta á Ís­landi, eða 53,87 pró­sent, er í eigu 146 ólíkra ein­stak­linga. Það eru þeir end­an­leg­ir eig­end­ur sem hægt var að greina hjá 23 stærstu út­gerð­anna.
Félag stjórnarformannsins hagnaðist um sjöfalt meira á laxeldisauðlindinni en Arnarlax greiddi til ríkisins
7
FréttirLaxeldi

Fé­lag stjórn­ar­for­manns­ins hagn­að­ist um sjö­falt meira á lax­eldisauð­lind­inni en Arn­ar­lax greiddi til rík­is­ins

Eign­ar­halds­fé­lag stjórn­ar­for­manns Arn­ar­lax, Kjart­ans Ólafs­son­ar, held­ur ut­an um hluta­bréfa­eign hans í lax­eld­is­fyr­ir­tæk­inu. Fyr­ir­tæk­ið hagn­að­ist um tæp­lega 690 millj­ón­ir króna í fyrra vegna verð­hækk­ana á hluta­bréf­um Arn­ar­lax og sölu þess á hluta­bréf­um í því. Til samamburð­ar greiddi Arn­ar­lax rúm­ar 97 millj­ón­ir króna til ís­lenska rík­is­ins í auð­linda- og leyf­is­gjöld.

Mest deilt

Jón Trausti Reynisson
1
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Þetta er ekki frjáls sam­keppni

Stund­in er með bestu rekstr­araf­komu helstu fréttamiðla á Ís­landi og að­eins einn af tveim­ur sem skil­ar ekki tapi. Á sama tíma og Stund­in byggði til­vist sína á áskrif­end­um hafa mold­rík­ir eig­end­ur annarra fjöl­miðla dælt millj­örð­um í botn­laust tap þeirra sem kem­ur í veg fyr­ir sjálf­bærni og heil­brigða sam­keppni.
Bragi Páll Sigurðarson
2
Pistill

Bragi Páll Sigurðarson

Vald­inu er skít­sama um þig

Pen­inga­lykt­in renn­ur meira og minna óskipt upp í ör­fá­ar nas­ir. Hlut­verk Morg­un­blaðs­ins er að vera ilm­kert­ið sem dreg­ur at­hygli okk­ar frá því sem og skíta­lykt­inni sem er af Sjálf­stæð­is­flokkn­um, skrif­ar Bragi Páll Sig­urð­ar­son skáld.
Saga fjölskyldunnar skrifuð á veggina
3
Viðtal

Saga fjöl­skyld­unn­ar skrif­uð á vegg­ina

Mar­grét Sig­ur­jóns­dótt­ir, Gréta, býr í verka­manna­bú­stöð­un­um á Hring­braut. Þar hef­ur hún bú­ið með hlé­um frá fæð­ingu, með hinum ýmsu með­lim­um fjöl­skyld­unn­ar. Þarna hef­ur hún upp­lif­að fæð­ingu, dauða og yf­ir ein jól­in stóð kista með ömmu henn­ar lát­inni inn­an­stokks í íbúð­inni. Besti tím­inn í hús­inu var þeg­ar son­ur henn­ar bjó þar líka en hann lést fyrr á ár­inu. Sjálf ætl­ar hún ekki að flytja fyrr en hún fær­ir lög­heim­il­ið yf­ir til himna. Ævi­saga henn­ar er sam­tvinn­uð sögu íbúð­ar­inn­ar.
Stjórnarmanni í Samherja veitt æðsta  viðurkenning ÍSÍ eftir ákvörðun stjórnar
4
FréttirSamherjaskjölin

Stjórn­ar­manni í Sam­herja veitt æðsta við­ur­kenn­ing ÍSÍ eft­ir ákvörð­un stjórn­ar

Helgu S. Guð­munds­dótt­ur, stjórn­ar­manni í Sam­herja og fyrr­ver­andi stórs hlut­hafa, hef­ur ver­ið veitt æðsta við­ur­kenn­ing ÍSÍ. Fram­kvæmda­stjóri ÍSÍ seg­ir að fram­kvæmda­stjórn beri ábyrgð á til­nefn­ing­um. Fyrr­ver­andi þing­mað­ur hef­ur gagn­rýnt ákvörð­un­ina.
Daglega dey ég hundrað sinnum
5
Viðtal

Dag­lega dey ég hundrað sinn­um

Út­lend­inga­stofn­un svipti hann og fjölda annarra mat, lækn­is­þjón­ustu og síma og vís­aði ólög­lega á göt­una í maí síð­ast­liðn­um. Emad hef­ur ver­ið í um fimm ár á flótta, fyrst und­an Ham­as sem sök­uðu hann að ósekju um að starfa með Ísra­el á laun. Hann þeytt­ist svo á milli landa í leit að betra lífi en mætti að­eins of­beldi, harð­ræði og for­dóm­um. Allt þar til hann end­aði á Ís­landi.
Þrír starfsmenn Hótels Borgarness tóku myndir í tómum talningasal
6
FréttirAlþingiskosningar 2021

Þrír starfs­menn Hót­els Borg­ar­ness tóku mynd­ir í tóm­um taln­inga­sal

Starfs­menn Hót­el Borg­ar­nes höfðu óheft­an að­gang að óinn­sigl­uð­um at­kvæð­um í auð­um sal hót­els­ins með­an yfir­kjör­stjórn var ekki á staðn­um eft­ir að fyrstu taln­ingu lauk. Lög­regl­an get­ur ekki stað­fest hvort að starfs­menn­irn­ir hafi far­ið að svæð­inu sem kjör­gögn­in voru geymd vegna þess að starfs­menn­irn­ir hverfa úr sjón­ar­sviði eft­ir­lits­mynda­véla. Þrír starfs­menn tóku mynd­ir af saln­um og þá at­kvæð­um.
Ýtt undir offramleiðslu á alþjóðlegum ráðstefnum um hlýnun jarðar
7
ÚttektArctic Circle-ráðstefnan

Ýtt und­ir of­fram­leiðslu á al­þjóð­leg­um ráð­stefn­um um hlýn­un jarð­ar

Ráð­stefn­ur þar sem fjall­að er um lofts­lags­mál sem þús­und­ir eða jafn­vel tug­þús­und­ir sækja losa mik­ið magn loft­teg­unda sem valda hlýn­un jarð­ar. Flug­ið er stór þátt­ur en líka mat­seð­ill­inn og ým­is varn­ing­ur. Um 1.500 gest­ir á ráð­stefn­unni Hring­borð Norð­ur­slóða, eða Arctic Circle, fengu gjaf­ir sem fram­leidd­ar voru í Kína og Taív­an. Um­hverf­is­stjórn­un­ar­fræð­ing­ur seg­ir að gagn­semi ráð­stefna þar sem fjall­að er um þá vá sem mann­kyn­ið stend­ur frammi fyr­ir þurfi að vera meiri en skað­sem­in.

Mest lesið í vikunni

Formaður stjórnar í samskiptum við lögmanninn
1
Fréttir

Formað­ur stjórn­ar í sam­skipt­um við lög­mann­inn

Kæra var lögð fram á hend­ur leik­manni FH, Eggerti Gunn­þóri Jóns­syni, ásamt lands­liðs­fyr­ir­lið­an­um. Aron Ein­ar Gunn­ars­son komst ekki í lands­liðs­hóp­inn vegna máls­ins. Form­að­ur að­al­stjórn­ar FH, Við­ar Hall­dórs­son, seg­ist hafa haft vitn­eskju um ásak­an­irn­ar í sum­ar en ekki sé ástæða til að bregð­ast við á með­an leik­menn­irn­ir hafi ekki ver­ið kall­að­ir í skýrslu­töku og fé­lag­inu ekki borist til­kynn­ing frá lög­regl­unni.
Það sem útgerðirnar eiga og þeir sem eiga þær
2
ÚttektSjávarútvegsskýrslan

Það sem út­gerð­irn­ar eiga og þeir sem eiga þær

Ís­lensk­ar út­gerð­ir eiga eign­ar­hluti í hundruð­um fyr­ir­tækja sem starfa í óskyld­um at­vinnu­grein­um. Stærstu út­gerð­ar­fé­lög­in tengj­ast svo marg­ar hverj­ar inn­byrð­is og blokk­ir hafa mynd­ast á með­al þeirra. Ör­fá­ir ein­stak­ling­ar fara með yf­ir­ráð yf­ir 30 pró­senta kvót­ans.
Foreldrar brotaþola Kolbeins segja KSÍ hafa rætt við þá um mögulega sátt
3
FréttirKSÍ-málið

For­eldr­ar brota­þola Kol­beins segja KSÍ hafa rætt við þá um mögu­lega sátt

Eft­ir að hafa feng­ið vitn­eskju um að Kol­beinn Sig­þórs­son hefði ver­ið kærð­ur til lög­reglu hringdi Guðni Bergs­son, þá­ver­andi formað­ur KSÍ, í for­eldra Þór­hild­ar Gyðu Arn­ars­dótt­ur og spurði hvort mögu­leiki væri að ná sátt­um í mál­inu. Þetta gerð­ist áð­ur en lög­menn Kol­beins komu að því að reyna að sætta mál­ið.
Innrásin: Útlendingar eignast íslenska innviði
4
Greining

Inn­rás­in: Út­lend­ing­ar eign­ast ís­lenska inn­viði

Ef ár­in 2005 til 2007 voru tími út­rás­ar­inn­ar er 2021 ár inn­rás­ar­inn­ar. Í stað þess að ís­lensk­ir fjár­fest­ar taki yf­ir fyr­ir­tæki er­lend­is í stór­um stíl eru er­lend­ir fjár­fest­ar að kaupa upp eign­ir hér á landi. Sala á greiðslumiðl­un leið­ir af sér að greiðsl­ur Ís­lend­inga inn­an­lands gætu stöðv­ast í út­lönd­um ef til krísu kæmi.
Óskaði eftir að koma í skýrslutöku hjá lögreglu: „Ég er fullkomlega saklaus“
5
Fréttir

Ósk­aði eft­ir að koma í skýrslu­töku hjá lög­reglu: „Ég er full­kom­lega sak­laus“

Eggert Gunn­þór Jóns­son, knatt­spyrnu­mað­ur hjá FH, var kærð­ur ásamt Aroni Ein­ari Gunn­ars­syni lands­liðs­fyr­ir­liða. Hann hafði sam­band við lög­reglu á dög­un­um.
Stjórnarmanni í Samherja veitt æðsta  viðurkenning ÍSÍ eftir ákvörðun stjórnar
6
FréttirSamherjaskjölin

Stjórn­ar­manni í Sam­herja veitt æðsta við­ur­kenn­ing ÍSÍ eft­ir ákvörð­un stjórn­ar

Helgu S. Guð­munds­dótt­ur, stjórn­ar­manni í Sam­herja og fyrr­ver­andi stórs hlut­hafa, hef­ur ver­ið veitt æðsta við­ur­kenn­ing ÍSÍ. Fram­kvæmda­stjóri ÍSÍ seg­ir að fram­kvæmda­stjórn beri ábyrgð á til­nefn­ing­um. Fyrr­ver­andi þing­mað­ur hef­ur gagn­rýnt ákvörð­un­ina.
Ýtt undir offramleiðslu á alþjóðlegum ráðstefnum um hlýnun jarðar
7
ÚttektArctic Circle-ráðstefnan

Ýtt und­ir of­fram­leiðslu á al­þjóð­leg­um ráð­stefn­um um hlýn­un jarð­ar

Ráð­stefn­ur þar sem fjall­að er um lofts­lags­mál sem þús­und­ir eða jafn­vel tug­þús­und­ir sækja losa mik­ið magn loft­teg­unda sem valda hlýn­un jarð­ar. Flug­ið er stór þátt­ur en líka mat­seð­ill­inn og ým­is varn­ing­ur. Um 1.500 gest­ir á ráð­stefn­unni Hring­borð Norð­ur­slóða, eða Arctic Circle, fengu gjaf­ir sem fram­leidd­ar voru í Kína og Taív­an. Um­hverf­is­stjórn­un­ar­fræð­ing­ur seg­ir að gagn­semi ráð­stefna þar sem fjall­að er um þá vá sem mann­kyn­ið stend­ur frammi fyr­ir þurfi að vera meiri en skað­sem­in.

Mest lesið í mánuðinum

Key witness in Assange case jailed in Iceland after admitting to lies and ongoing crime spree
1
English

Key wit­n­ess in Assange ca­se jai­led in Ice­land af­ter admitt­ing to lies and ongo­ing crime spree

The judgment utilizes a rar­ely in­vo­ked law in­t­ended to stop repeat of­f­end­ers from runn­ing amok and accumulat­ing crim­inal cases before the system has a chance to catch up.
Formaður stjórnar í samskiptum við lögmanninn
2
Fréttir

Formað­ur stjórn­ar í sam­skipt­um við lög­mann­inn

Kæra var lögð fram á hend­ur leik­manni FH, Eggerti Gunn­þóri Jóns­syni, ásamt lands­liðs­fyr­ir­lið­an­um. Aron Ein­ar Gunn­ars­son komst ekki í lands­liðs­hóp­inn vegna máls­ins. Form­að­ur að­al­stjórn­ar FH, Við­ar Hall­dórs­son, seg­ist hafa haft vitn­eskju um ásak­an­irn­ar í sum­ar en ekki sé ástæða til að bregð­ast við á með­an leik­menn­irn­ir hafi ekki ver­ið kall­að­ir í skýrslu­töku og fé­lag­inu ekki borist til­kynn­ing frá lög­regl­unni.
Þorvaldur Gylfason
3
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Burt með spill­ing­una

Tólf dæmi um ís­lenska spill­ingu.
Pandóruskjölin: Íslendingar í aflandsleka
4
GreiningPandóruskjölin

Pan­dóru­skjöl­in: Ís­lend­ing­ar í af­l­andsleka

Á Ís­landi snerta Pan­dóru­skjöl­in allt frá vatns­verk­smiðju í Þor­láks­höfn til flug­véla­við­skipta á Tor­tóla, hýs­ingu kláms og fíkni­efna­sölu­síðna á Ís­landi en líka til þess sem varla verð­ur út­skýrt öðru­vísi en sem ímynd­ar­sköp­un. Þótt lek­inn sé sá stærsti eru fá­ir Ís­lend­ing­ar í skjöl­un­um mið­að við fyrri leka.
Pandóruskjölin: „Milljónamæringar Krists“ reka fólk af heimilum sínum
5
FréttirPandóruskjölin

Pan­dóru­skjöl­in: „Millj­óna­mær­ing­ar Krists“ reka fólk af heim­il­um sín­um

Pan­dóru­skjöl­in sýna að kaþ­ólsk kirkju­deild sem varð al­ræmd fyr­ir barn­aníð hef­ur leyni­lega dælt gríð­ar­stór­um fjár­hæð­um í íbúða­hús­næði. Leigj­end­ur voru born­ir út á með­an far­ald­ur­inn geis­aði.
Saga fjölskyldunnar skrifuð á veggina
6
Viðtal

Saga fjöl­skyld­unn­ar skrif­uð á vegg­ina

Mar­grét Sig­ur­jóns­dótt­ir, Gréta, býr í verka­manna­bú­stöð­un­um á Hring­braut. Þar hef­ur hún bú­ið með hlé­um frá fæð­ingu, með hinum ýmsu með­lim­um fjöl­skyld­unn­ar. Þarna hef­ur hún upp­lif­að fæð­ingu, dauða og yf­ir ein jól­in stóð kista með ömmu henn­ar lát­inni inn­an­stokks í íbúð­inni. Besti tím­inn í hús­inu var þeg­ar son­ur henn­ar bjó þar líka en hann lést fyrr á ár­inu. Sjálf ætl­ar hún ekki að flytja fyrr en hún fær­ir lög­heim­il­ið yf­ir til himna. Ævi­saga henn­ar er sam­tvinn­uð sögu íbúð­ar­inn­ar.
Það sem útgerðirnar eiga og þeir sem eiga þær
7
ÚttektSjávarútvegsskýrslan

Það sem út­gerð­irn­ar eiga og þeir sem eiga þær

Ís­lensk­ar út­gerð­ir eiga eign­ar­hluti í hundruð­um fyr­ir­tækja sem starfa í óskyld­um at­vinnu­grein­um. Stærstu út­gerð­ar­fé­lög­in tengj­ast svo marg­ar hverj­ar inn­byrð­is og blokk­ir hafa mynd­ast á með­al þeirra. Ör­fá­ir ein­stak­ling­ar fara með yf­ir­ráð yf­ir 30 pró­senta kvót­ans.

Nýtt á Stundinni

Icelandair gat þess aldrei að félagið stundaði viðskipti í gegnum Tortólu
FréttirPandóruskjölin

Icelanda­ir gat þess aldrei að fé­lag­ið stund­aði við­skipti í gegn­um Tor­tólu

Flug­fé­lag­ið Icelanda­ir lét þess aldrei get­ið op­in­ber­lega að fé­lag­ið hefði fjár­fest í þrem­ur Boeing-þot­um í gegn­um Tor­tóla-fé­lag. Við­skipti fé­lags­ins í gegn­um Tor­tólu komu fram í Pandópru­skjöl­un­um. Bogi Nils Boga­son, for­stjóri Icelanda­ir, seg­ir að hlut­ur Icelanda­ir í fé­lög­un­um sem héldu ut­an um þot­urn­ar hafi ver­ið seld­ur með tapi.
Ráðherrar aðgerðarlitlir frá kosningum
Fréttir

Ráð­herr­ar að­gerð­ar­litl­ir frá kosn­ing­um

Mik­ill mun­ur er á fram­göngu ráð­herra rík­is­stjórn­ar­inn­ar eft­ir al­þing­is­kosn­ing­ar og því sem var fyr­ir kosn­ing­ar. Fátt er um út­gjalda­vekj­andi eða stefnu­mót­andi að­gerð­ir. Á síð­ustu vik­un­um fyr­ir kosn­ing­ar veittu ráð­herr­ar millj­ón­ir á millj­ón­ir of­an í að­skil­in verk­efni auk þess sem ýms­ar að­gerð­ir þeirra leiddu af sér skuld­bind­ing­ar til langs tíma.
Ætla að ákæra Samherjamenn um leið og þeir verða handsamaðir
FréttirSamherjaskjölin

Ætla að ákæra Sam­herja­menn um leið og þeir verða hand­sam­að­ir

Ís­lend­ing­ar sem störf­uðu í Namib­íu fyr­ir Sam­herja og áttu að­komu að mútu­greiðsl­um til þar­lendra áhrifa­manna eru ekki sloppn­ir við ákæru. Sak­sókn­ari þar í landi seg­ir ástæðu þess að nöfn þeirra sé ekki á nýju ákæru­skjali í mál­inu sé sú stað­reynd að ekki hafi tek­ist að færa þá fyr­ir dóm.
Öll stærri einkarekin fjölmiðlafyrirtæki rekin með tapi fyrir greiðslu fjölmiðlastyrkja
FréttirFjölmiðlamál

Öll stærri einka­rek­in fjöl­miðla­fyr­ir­tæki rek­in með tapi fyr­ir greiðslu fjöl­miðla­styrkja

Ein­ung­is tvö einka­rek­in fjöl­miðla­fyr­ir­tæki af þeim sjö helstu á Ís­landi voru rek­in með hagn­aði í fyrra. Tals­vert tap er á þeim þrem­ur stærstu þrátt fyr­ir mynd­ar­lega fjöl­miðla­styrki.
550. spurningaþraut: Á þessum tímamótum er spurt um dýr á landi og í sjó
Þrautir10 af öllu tagi

550. spurn­inga­þraut: Á þess­um tíma­mót­um er spurt um dýr á landi og í sjó

All­ar spurn­ing­ar í dag snú­ast um dýra­teg­und­ir. Auka­spurn­ing­arn­ar eru um fiska, en að­al­spurn­ing­ar um land­dýr. Fyrri auka­spurn­ing: Hvaða fisk má sjá hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvað nefn­ist þetta dýr? 2.  En þetta dýr? 3.  Hér er kom­inn ... ? 4.  Og hér er hluti af ... ? ** 5.  Þessi patt­ara­legi ná­ungi er ... ?...
KSÍ gerði kröfu um sátt í máli Kolbeins  svo hann yrði valinn í HM-hópinn
FréttirKSÍ-málið

KSÍ gerði kröfu um sátt í máli Kol­beins svo hann yrði val­inn í HM-hóp­inn

Alm­ar Þór Möller, lög­mað­ur Kol­beins Sig­þórs­son­ar, stað­fest­ir í sam­tali við Stund­ina að það að klára kæru brota­þola með sátt var skil­yrði fyr­ir því að Kol­beinn kæmi til álita að spila á heims­meist­ara­mót­inu í Rússlandi 2018. Þetta skil­yrði kom frá KSÍ.
Fréttir

Fjöl­skyld­an missti af vél­inni til Ís­lands og er í fel­um í Kabúl

Hjón ásamt tveim­ur ung­um börn­um sín­um sem ekki komust að flug­vél­inni sem átti að flytja fjöl­skyld­una frá Af­gan­ist­an til Ís­lands í lok ág­úst, nokkr­um dög­um eft­ir að Talíban­ar tóku völd­in í Kabúl, hafa að mestu ver­ið í fel­um síð­an. Kon­an seg­ir í sam­tali við Stund­ina að hún hafi ótt­ast um líf barna sinna í mann­mergð­inni á flug­vell­in­um og þurft að taka ákvörð­un upp á líf og dauða þenn­an dag. Hún er lækn­ir sem bjó á Ís­landi fyr­ir rúm­um ára­tug og seg­ir ástand­ið í Kabúl verra en orð fái lýst, ör­vænt­ing­in sé alls­ráð­andi.
Jóhannes segir valdamenn í Namibíu hafa viljað sér illt: „Það var lagt á ráðin um að skjóta mig“
FréttirSamherjaskjölin

Jó­hann­es seg­ir valda­menn í Namib­íu hafa vilj­að sér illt: „Það var lagt á ráð­in um að skjóta mig“

Jó­hann­es Stef­áns­son, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri Sam­herja í Namib­íu og upp­ljóstr­ari í Namib­íu­mál­inu, seg­ir í við­tali við sænskt dag­blað að hann hafi ít­rek­að ótt­ast um líf sitt. Jó­hann­es fékk verð­laun fyr­ir upp­ljóstr­arn­ir sín­ar í Sam­herja­mál­inu í Sví­þjóð í lið­inni viku.
Sjávarútvegsskýrslan: Fimmtán umsvifamestu eigendur auðlindarinnar
ÚttektSjávarútvegsskýrslan

Sjáv­ar­út­vegs­skýrsl­an: Fimmtán um­svifa­mestu eig­end­ur auð­lind­ar­inn­ar

Um það bil helm­ing­ur út­gef­ins fisk­veiðikvóta á Ís­landi, eða 53,87 pró­sent, er í eigu 146 ólíkra ein­stak­linga. Það eru þeir end­an­leg­ir eig­end­ur sem hægt var að greina hjá 23 stærstu út­gerð­anna.
549. spurningaþraut sem er sérsniðin fyrir Jón Óskar
Þrautir10 af öllu tagi

549. spurn­inga­þraut sem er sér­snið­in fyr­ir Jón Ósk­ar

Fyrri auka­spurn­ing: Hver mál­aði mál­verk­ið sem sést hér að of­an (að hluta)? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Þann 6. apríl 1979 kom út í fyrsta sinn nýtt ís­lenskt viku­blað sem átti sér svo lit­ríka sögu í rúm­an ára­tug. Nokkr­um ár­um seinna var blað­ið svo end­ur­vak­ið í fá­ein ár. Hvað hét þetta blað? 2.  Á for­síðu fyrsta eintaks blaðs­ins 1979 var mynd og...
Félag stjórnarformannsins hagnaðist um sjöfalt meira á laxeldisauðlindinni en Arnarlax greiddi til ríkisins
FréttirLaxeldi

Fé­lag stjórn­ar­for­manns­ins hagn­að­ist um sjö­falt meira á lax­eldisauð­lind­inni en Arn­ar­lax greiddi til rík­is­ins

Eign­ar­halds­fé­lag stjórn­ar­for­manns Arn­ar­lax, Kjart­ans Ólafs­son­ar, held­ur ut­an um hluta­bréfa­eign hans í lax­eld­is­fyr­ir­tæk­inu. Fyr­ir­tæk­ið hagn­að­ist um tæp­lega 690 millj­ón­ir króna í fyrra vegna verð­hækk­ana á hluta­bréf­um Arn­ar­lax og sölu þess á hluta­bréf­um í því. Til samamburð­ar greiddi Arn­ar­lax rúm­ar 97 millj­ón­ir króna til ís­lenska rík­is­ins í auð­linda- og leyf­is­gjöld.
Gögn um meðferðarheimilið Laugaland fást ekki afhent
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

Gögn um með­ferð­ar­heim­il­ið Lauga­land fást ekki af­hent

Barna­vernd­ar­stofa synj­aði af­hend­ingu á gögn­um þar sem of­beldi á hend­ur stúlk­um sem vist­að­ar voru á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi var lýst fyr­ir Braga Guð­brands­syni, þá­ver­andi for­stjóra stofn­un­ar­inn­ar. Úr­skurð­ar­nefnd um upp­lýs­inga­mál tók sér sjö og hálf­an mán­uð til að stað­festa synj­un­ina.