Þessi grein er rúmlega 4 mánaða gömul.

Baráttusögur

Um bók­ina Kon­ur sem kjósa; ald­ar_­saga

Baráttusögur

Konur sem kjósa

Aldarsaga

eftir Erlu Huldu Halldórsdóttur, Kristínu Svövu Tómasdóttur, Ragnheiði Kristjánsdóttur og Þorgerði H. Þorvaldsdóttur

Útgefandi Sögufélag 2020

Síðan ég fór að sjá um útvarpsþáttinn Frjálsar hendur í Ríkisútvarpinu fyrir löngu, þá hef ég gjarnan gefið fræðibókum hvers konar einkunn í huganum eftir því hvort í bókunum leynist texti og/eða hugmyndir að mörgum útvarpsþáttum eða ekki. Þetta hugsa ég vitaskuld bara sjálfum mér til skemmtunar, en ef það væri einhver alvara í þessu, þá er óhætt að segja að bókin Konur sem kjósa fengi svo sannarlega hæstu einkunn.

Því í þessari miklu samantekt um kvennabaráttu 20. og 21. aldar er að finna hafsjó af merkilegum frásögnum, mannlýsingum, upprifjunum á stórum málum og smáum, auk skarplegra athugana á samfélagsþróun og félagsbyltingum.

Bókin er skrifuð og gefin út til að minnast 100 ára afmælis kosningaréttar kvenna árið 1915 og óhætt er að segja að fátt sé til sparað. Bókin er í risastóru broti, hún er nálægt 800 síður, og umbrot og útlit vekja strax athygli. Snæfríð Þorsteins mun hafa hannað mestanhluta bókarinnar, en Hildigunnur Gunnarsdóttir er líka skrifuð fyrir umbrotinu í eftirmála textahöfundanna.

Hönnuðirnir ekki minnstan þátt í hve vel heppnuð þessi bók er.

Frábærar myndir

Kannski má segja að þetta sé ein fyrsta stóra fræðibókin sem ber að útliti keim af vefsíðugerð, án þess ég hafi nú hugsað það í þaula, en altént hefur afar vel tekist til. Íhaldsseggur sem ég er, þá hafði ég efasemdir um leturgerðina í byrjun og hélt að hinn mikli textamassi á flestum síðum hlyti að renna illilega saman i det lange löb en svo fór reyndar alls ekki. Bókin er þvert á móti næstum undarlega læsileg!

Hið stóra brot og góður pappír veldur því og að ljósmyndir njóta sín einkar vel, og einnig á því sviði er óhætt að gefa bókinni hæstu einkunn. Karólína Stefánsdóttir er myndaritstjóri og þær Katrín L. Ingvadóttir og Þórunn Helga Benedikz eru nefndar sem samstarfskonur hennar, og þær – og væntanlega aðrir sem við sögu myndavals komu – eiga skilið stóra rós í hnappagatið. Myndirnir eru einfaldlega frábærar langflestar og margar veita manni nýja og óvænta sýn á viðfangsefnin.

Sniðug leið

Ég leyfi mér reyndar hér með að stinga upp á að myndirnar verði settar á sérstaka vefsíðu þar sem hægt verði að skoða þær enn stærri en þær birtast hér. Að því væri mikill fengur.

Og þá er sérstök ástæða til að nefna að prentun á blaðaúrklippum hefur lánast afar vel og mun betur en stundum er raunin þegar slíkt efni er endurprentað í bókum. Það eykur enn á hve bókin er stílhrein og falleg.

Textinn er byggður upp þannig að einn kafli er um hvern áratug og skiptast höfundarnir fjórir á um að skrifa þá. Hver kafli hverfist að segja má um einar kosningar sem fram fara þann áratuginn en síðan er farið um víðan völl, fjallað um ótal mál sem á döfinni voru á hverjum áratug og snertu kvennabaráttuna, og fjölmargar rammagreinar segja frá merkiskonum á hverjum tíma og aðstæðum þeirra. Þetta er sniðug leið til að ná utan um mikið og flókið efni, og hér bókstaflega hrannast inn hugmyndir að Frjálsum höndum!

Læsilegur og lipur texti

Ég hef ekki legið nógu grúndígt yfir textanum til að átta mig hvort einhver munur að ráði er á efnistökum höfundanna fjögurra, en allur textinn er bæði læsilegur og lipur í bestu merkingum þeirra orða. Höfundar hika ekki við að taka skorinorða afstöðu þegar svo ber undir. Má sem dæmi nefna að á bls. 392 er skemmdarverk á Hafmeyju Nínu Sæmundsson kallað í örfáum línum bæði „smánarlegt“ og „skammarlegt“ athæfi „ódæðismanna“. Þá er látið að því liggja að samkynhneigð Nínu, sem vissulega var illa séð í forpokuðu samfélagi, hafi átt þátt í skemmdarverkinu (bls. 392).

Á hinn bóginn er nær algert áhugaleysi kvennahreyfingarinnar á áttunda áratugnum á málefnum lesbía afsakað með því að það sé „ef til vill ósanngjarnt að ætlast til þess að málefni lesbía væru áberandi innan kvennahreyfingarinnar á tímum þegar lesbíur voru nánast ósýnilegar í íslensku samfélagi“ (bls. 446).

„Lánaðar fjaðrir“

En þannig er nú það. Það má víða fletta um þessa miklu bók og verða margs vísari. Athyglisverðast er kannski því miður hve skammt á veg komin kvennabaráttan er, þrátt fyrir allt. Árið 1926 deila íslenskar konur innbyrðis um hvort þekking og menntun séu fyrir konur eins og „lánaðar fjaðrir, sem fjúka af þeim þegar [...] þær [...] giftast og eignast heimili, þ.e. þegar þær finna sjálfa sig aftur“ (bls. 134). Ýmsar góðar konur reyna að kveða þetta forneskjulega viðhorf í kútinn en það er enn á kreiki mörgum mörgum áratugum síðar (sjá t.d. bls. 521 og á mörgum fleiri stöðum).

Ég minnist þess sjálfur að hafa hugsað, þegar ég var táningur og ákafur lesandi Þjóðviljans, þar sem Rauðsokkahreyfingin fór mikinn, hvað ég væri heppinn að hafa fæðst á tíma þegar loksins væri verið að vinda ofan af misréttinu sem konur hefðu verið beittar svo lengi. Nú væri að rísa Jörð úr ægi iðjagræn, og heimurinn yrði svo miklu betri.

En síðan eru nærri 50 ár og margt misréttið enn við lýði. Þessi bók er allt í senn áminning um við hvað hefur verið að glíma, hve margt hefur áunnist en líka hve mörgu hefur lítt miðað fram og við sjáum allt í kringum okkur. 

Einstæðir foreldrar

Höfundar segja í formála að í bókinni gefist ekki „rúm til að ræða öll þau mál sem brunnu á konum eða þau störf sem þær unnu til sjávar og sveita“. Og auðvitað er það rétt. Af því mér er málið skylt verð ég þó að viðurkenna að ég er ögn hissa á að ekki skuli hafa fundist rúm til að minnast á Félag einstæðra foreldra. Það barðist vissulega fyrir bættum hag einstæðra foreldra af báðum kynjum en risastór meirihluti félagsmanna var þó konur sem voru flestar í einhverri verstu stöðu samfélagsins. Að starfi félagsins sé ekki getið er ekki síst bagalegt því það neyðarhúsnæði sem félagið kom upp fyrir félagsmenn sína var á sinn hátt einn þeirra sprota sem síðar uxu upp sem hið stórmerka Kvennaathvarf.

Þetta veit ég náttúrlega af því Jóhanna Kristjónsdóttir móðir mín var formaður og driffjöður félagsins lengi vel, en spurningin, sem hlýtur að vakna er náttúrlega hvort fleiri jafn mikilvæg mál og staða einstæðra mæðra hafi dottið milli stafs og þilja í bókinni. Aðeins örstutt virðist í sjálfu sér minnst á stöðu einstæðra mæðra á bls. 570, nema ég hafi misst af einhverju og biðst þá velvirðingar á því.

Örlagasögur

Og ég veitti því til dæmis líka athygli – svo ég haldi nú áfram að skoða málefni sem ég þekki til – að ekkert virðist vera minnst á Bjargsmálið í bókinni en það og ekki síður viðbrögð við því varpa mjög mikilvægu ljósi á stöðu kvenna á ofanverðum áttunda áratugnum. 

Sjálfsagt munu ýmsir lesendur veita athygli þeirri skiptingu í kvennahreyfingu og femínska kvennahreyfingu sem höfundarnir fjalla svolítið um í upphafi, en ég ætla nú að láta hana liggja milli hluta hér. Höfundarnir fara ekkert í felur með að það er hin femínska kvennahreyfing sem er þeim efst í huga, og kynjafræðin, en hin „borgaralega“ kvennahreyfing (ef svo má þá að orði komast) nýtur og fyllstu sanngirni, virðist mér.

Og umfram allt eru það fyrir mína parta hinar óteljandi örlaga- og baráttusögur um íslenskar konur síðustu öldina sem ráða hinu mikla gildi þessarar bókar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Jólabókaflóðið 2020

Saga gerð úr tárum
MenningJólabókaflóðið 2020

Saga gerð úr tár­um

Bók Elísa­bet­ar Jök­uls­dótt­ur Apríl­sól­arkuldi spratt fram á nokkr­um vik­um en hún hafði ver­ið bú­in að reyna að skrifa hana í tíu ár. Sag­an er um föð­ur­missi, ást, geð­veiki og hugg­un. Elísa­bet seg­ist vera bú­in að bera föð­ursorg­ina með sér í fjöru­tíu ár en með nýju bók­inni hafi hún hnýtt enda­hnút­inn. Henni hafi ver­ið gef­in þessi sorg til að skrifa um hana. Sorg­in sé gjöf.
Þríleikurinn sem brotlenti
GagnrýniJólabókaflóðið 2020

Þrí­leik­ur­inn sem brot­lenti

Bók­in er vel skrif­uð og svip­mynd­ir af þess­um heimi eru oft skemmti­lega súrealísk­ar, en upp­bygg­ing­in kem­ur í veg fyr­ir að mað­ur njóti þess al­menni­lega.
Nútímaafinn hlustar á Fræbbblana og Q4U
MenningJólabókaflóðið 2020

Nú­tíma­af­inn hlust­ar á Fræbbbl­ana og Q4U

Gerð­ur Krist­ný seg­ir að það sé gam­an að vera ís­lensk­ur rit­höf­und­ur vegna þess að við sitj­um hér að bók­mennta­þjóð. Hún seg­ir að sér hætti til að yrkja mjög drama­tíska ljóða­bálka og að það sé mik­il hvíld í því að semja létt­ar, skemmti­leg­ar en raun­sæj­ar barna­bæk­ur eins og nýj­ustu bók­ina, Ið­unn og afi pönk. Gerð­ur seg­ir að líta eigi á lest­ur barna eins og hvert ann­að frí­stund­astarf.
Hamlet fer á EM í fótbolta
GagnrýniJólabókaflóðið 2020

Hamlet fer á EM í fót­bolta

Sum­ar bæk­ur ná manni strax í fyrstu máls­grein – og sleppa aldrei. Bróð­ir er ein af þeim. Hún held­ur manni svo ekki bara af því hún er spenn­andi, held­ur ekki síð­ur út af mergj­uð­um stíln­um, heim­speki­leg­um pæl­ing­um og inn­sæ­inu.
Konan sem elskaði fossinn
MenningJólabókaflóðið 2020

Kon­an sem elsk­aði foss­inn

Sig­ríð­ur Tóm­as­dótt­ir frá Bratt­holti var mik­ið nátt­úru­barn og dýra­vin­ur en átti erfitt með mann­leg sam­skipti. Sig­ríð­ur er þekkt­ust fyr­ir bar­áttu sína gegn áform­um um að virkja Gull­foss og gekk svo langt að hóta að enda líf sitt með því að kasta sér í foss­inn ef hann fengi ekki að vera í friði. Kon­an sem elsk­aði foss­inn er sögu­leg skáld­saga eft­ir Eyrúnu Inga­dótt­ur sem skrif­aði fyrst um Siggu frá Bratt­holti fyr­ir þrjá­tíu ár­um. Hún seg­ir mik­il­vægt að vekja at­hygli á bar­áttu­kon­um fyrri tíma.
Skrifar á hverjum degi allan ársins hring
MenningJólabókaflóðið 2020

Skrif­ar á hverj­um degi all­an árs­ins hring

Nýj­asta bók Ragn­ars Jónas­son­ar, Vetr­ar­mein, ger­ist á Siglu­firði þar sem skelfi­leg­ur at­burð­ur á sér stað um páska­helgi. Bók­in er kom­in í hill­ur versl­ana í Bretlandi, Banda­ríkj­un­um og Frakklandi en bæk­ur Ragn­ars hafa selst í um tveim­ur millj­ón­um ein­taka og eru á list­um yf­ir bestu glæpa­sög­ur árs­ins 2020 að mati fjöl­miðla í nokkr­um lönd­um.

Mest lesið

Sjokk að flytja til Reykjavíkur
1
Fólkið í borginni

Sjokk að flytja til Reykja­vík­ur

Amna Hasecic flutti frá Bosn­íu til Hafn­ar í Horna­firði þeg­ar hún var fimm ára. Tví­tug flutti hún svo til Reykja­vík­ur. Í borg­inni full­orðn­að­ist hún og mynd­aði öfl­ugt tengslanet sem hún seg­ir ómet­an­legt.
355. spurningaþraut: Mbappé, Hitler, Armstrong-Jones, Nanna Birk Larsen
2
Þrautir10 af öllu tagi

355. spurn­inga­þraut: Mbappé, Hitler, Armstrong-Jo­nes, Nanna Birk Lar­sen

Hér er hlekk­ur á spurn­inga­þraut gær­dags­ins! * Fyrri auka­spurn­ing: Kon­an, sem hér sést milli sona sinna tveggja ár­ið 1968, varð það ár fyrst kvenna til að gegna ákveðnu ábyrgð­ar­starfi. Hvað hét hún? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Með hvaða fót­boltaliði leik­ur franski snill­ing­ur­inn Kyli­an Mbappé? 2.   Ant­hony Armstrong-Jo­nes hét ljós­mynd­ari einn, bresk­ur að ætt. Hann þótti bæri­leg­ur í sínu fagi, en er...
Fasteignaviðskiptin hringdu engum viðvörunarbjöllum
3
Fréttir

Fast­eigna­við­skipt­in hringdu eng­um við­vör­un­ar­bjöll­um

Dæmi eru um að fast­eigna­sal­ar til­kynni kaup­end­ur eða selj­end­ur fast­eigna til lög­reglu vegna tengsla við fíkni­efna­sölu. Fast­eigna­við­skipti Ant­ons Krist­ins Þórð­ar­son­ar, sem hef­ur ver­ið til op­in­berr­ar um­ræðu vegna tengsla við brot­a­starf­semi, hringdu hins veg­ar eng­um við­vör­un­ar­bjöll­um hjá fast­eigna­söl­unni Miklu­borg.
Mikil ánægja með lög um skipta búsetu barna
4
Fréttir

Mik­il ánægja með lög um skipta bú­setu barna

Áslaugu Örnu Sig­ur­björns­dótt­ur dóms­mála­ráð­herra er hrós­að í há­stert á sam­fé­lags­miðl­um eft­ir að frum­varp henn­ar sem heim­il­ar skrán­ingu barna á tvö heim­ili var sam­þykkt í gær.
Páll Stefánsson
5
Mynd dagsins

Páll Stefánsson

Hettu- og hanska­veð­ur í mið­bæn­um

Zi­va (mynd) sem ég mætti af til­vilj­un á Lauga­veg­in­um, á leið­inni í vinn­una. Hún kem­ur frá Tékklandi (Czechia) og hef­ur bú­ið hér og starf­að í tvö ár sem húð­flúr­ari. „Líf­ið hér er að kom­ast í eðli­legt horf... svona næst­um því, sem er frá­bært". Já eins og veðr­ið í morg­un. Ekta apríl: sól, rok og rign­ing allt á sömu mín­út­unni.
356. spurningaþraut: Hvað hét Svíinn, hverja studdi Byron, og svo framvegis
6
Þrautir10 af öllu tagi

356. spurn­inga­þraut: Hvað hét Sví­inn, hverja studdi Byron, og svo fram­veg­is

Hérna er sko þraut­in síð­an í gær. * Auka­spurn­ing­ar eru tvær, og sú fyrri á við mynd­ina hér að of­an. Úr hvaða kvik­mynd er skjá­skot þetta? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað hét grín­flokk­ur­inn sem þeir til­heyrðu Gra­ham Chapman, John Cleese, Eric Idle, Terry Jo­nes og Michael Pal­in? 2.   Í upp­taln­ing­una hér að of­an vant­ar raun­ar einn með­lim hóps­ins. Hver er sá?...
357. spurningaþraut: Hvar fór fram þessi einkennilega útför?
7
Þrautir10 af öllu tagi

357. spurn­inga­þraut: Hvar fór fram þessi ein­kenni­lega út­för?

Hlekk­ur á þraut gær­dagz­ins. * Fyrri auka­spurn­ing: Í hvaða kvik­mynd kem­ur við sögu sú ein­kenni­lega út­för sem sést á skjá­skot­inu hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   St. Pét­urs­borg stend­ur í óshólm­um fljóts nokk­urs. Hvað heit­ir það fljót? 2.   Hver stofn­aði borg­ina? 3.   Skipt var um nafn á borg­inni þann 1. sept­em­ber 1914. Hvað var hið nýja nafn henn­ar? 4.   „Shahadah“...

Mest deilt

Mikil ánægja með lög um skipta búsetu barna
1
Fréttir

Mik­il ánægja með lög um skipta bú­setu barna

Áslaugu Örnu Sig­ur­björns­dótt­ur dóms­mála­ráð­herra er hrós­að í há­stert á sam­fé­lags­miðl­um eft­ir að frum­varp henn­ar sem heim­il­ar skrán­ingu barna á tvö heim­ili var sam­þykkt í gær.
356. spurningaþraut: Hvað hét Svíinn, hverja studdi Byron, og svo framvegis
2
Þrautir10 af öllu tagi

356. spurn­inga­þraut: Hvað hét Sví­inn, hverja studdi Byron, og svo fram­veg­is

Hérna er sko þraut­in síð­an í gær. * Auka­spurn­ing­ar eru tvær, og sú fyrri á við mynd­ina hér að of­an. Úr hvaða kvik­mynd er skjá­skot þetta? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað hét grín­flokk­ur­inn sem þeir til­heyrðu Gra­ham Chapman, John Cleese, Eric Idle, Terry Jo­nes og Michael Pal­in? 2.   Í upp­taln­ing­una hér að of­an vant­ar raun­ar einn með­lim hóps­ins. Hver er sá?...
355. spurningaþraut: Mbappé, Hitler, Armstrong-Jones, Nanna Birk Larsen
3
Þrautir10 af öllu tagi

355. spurn­inga­þraut: Mbappé, Hitler, Armstrong-Jo­nes, Nanna Birk Lar­sen

Hér er hlekk­ur á spurn­inga­þraut gær­dags­ins! * Fyrri auka­spurn­ing: Kon­an, sem hér sést milli sona sinna tveggja ár­ið 1968, varð það ár fyrst kvenna til að gegna ákveðnu ábyrgð­ar­starfi. Hvað hét hún? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Með hvaða fót­boltaliði leik­ur franski snill­ing­ur­inn Kyli­an Mbappé? 2.   Ant­hony Armstrong-Jo­nes hét ljós­mynd­ari einn, bresk­ur að ætt. Hann þótti bæri­leg­ur í sínu fagi, en er...
357. spurningaþraut: Hvar fór fram þessi einkennilega útför?
4
Þrautir10 af öllu tagi

357. spurn­inga­þraut: Hvar fór fram þessi ein­kenni­lega út­för?

Hlekk­ur á þraut gær­dagz­ins. * Fyrri auka­spurn­ing: Í hvaða kvik­mynd kem­ur við sögu sú ein­kenni­lega út­för sem sést á skjá­skot­inu hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   St. Pét­urs­borg stend­ur í óshólm­um fljóts nokk­urs. Hvað heit­ir það fljót? 2.   Hver stofn­aði borg­ina? 3.   Skipt var um nafn á borg­inni þann 1. sept­em­ber 1914. Hvað var hið nýja nafn henn­ar? 4.   „Shahadah“...
Páll Stefánsson
5
Mynd dagsins

Páll Stefánsson

Hettu- og hanska­veð­ur í mið­bæn­um

Zi­va (mynd) sem ég mætti af til­vilj­un á Lauga­veg­in­um, á leið­inni í vinn­una. Hún kem­ur frá Tékklandi (Czechia) og hef­ur bú­ið hér og starf­að í tvö ár sem húð­flúr­ari. „Líf­ið hér er að kom­ast í eðli­legt horf... svona næst­um því, sem er frá­bært". Já eins og veðr­ið í morg­un. Ekta apríl: sól, rok og rign­ing allt á sömu mín­út­unni.
Þunglyndið rænir draumunum en maníu fylgir stjórnleysi
6
Viðtal

Þung­lynd­ið ræn­ir draum­un­um en man­íu fylg­ir stjórn­leysi

Ey­dís Víg­lunds­dótt­ir greind­ist með fé­lags­fælni, átrösk­un og ADHD, sem kom síð­ar í ljós að var í raun geð­hvarfa­sýki. Hún rokk­ar á milli man­íu og þung­lynd­is, var í þung­lyndi þeg­ar við­tal­ið var tek­ið og sagð­ist þá alltaf vera að týna sér meira og meira. Ef hún hefði ver­ið í man­íu þá hefði henni hún fund­ist eiga heim­inn.
Hamingjan er ferðalag
7
ViðtalHamingjan

Ham­ingj­an er ferða­lag

Hvað er ham­ingj­an fyr­ir þér?

Mest lesið í vikunni

Rannsókn lögreglu beinist að tvíburabræðrum
1
FréttirPeningaþvætti á Íslandi

Rann­sókn lög­reglu bein­ist að tví­bura­bræðr­um

Tví­bura­bræð­ur voru hand­tekn­ir í tengsl­um við um­fangs­mikla rann­sókn lög­reglu, vegna gruns um að­ild að um­fangs­miklu fíkni­efna­máli og pen­inga­þvætti. Hér er fé­laga­rekst­ur þeirra bræðra kort­lagð­ur.
Svona er peningaþvætti stundað á Íslandi
2
ÚttektPeningaþvætti á Íslandi

Svona er pen­inga­þvætti stund­að á Ís­landi

„Það er eins og skatt­ur­inn sé ekk­ert að pæla í þessu,“ seg­ir við­mæl­andi Stund­ar­inn­ar, sem hef­ur stund­að pen­inga­þvætti. Áhætta vegna pen­inga­þvætt­is er helst tengd lög­mönn­um, end­ur­skoð­end­um, fast­eigna­söl­um og bíla­söl­um. Sára­fá­ar ábend­ing­ar ber­ast um grun um pen­inga­þvætti frá þess­um stétt­um, þrátt fyr­ir til­kynn­inga­skyldu.
Hækka verð eftir að hafa greitt sér tæplega 770 milljóna arð úr fyrirtæki í einokunarstöðu
3
Úttekt

Hækka verð eft­ir að hafa greitt sér tæp­lega 770 millj­óna arð úr fyr­ir­tæki í ein­ok­un­ar­stöðu

Ís­lenska léna­fyr­ir­tæk­ið ISNIC hækk­ar verð á .is-lén­um um 5 pró­sent. Fyr­ir­tæk­ið er í ein­ok­un­ar­stöðu með sölu á heima­síð­um sem bera lén­ið og hef­ur Póst- og fjar­skipta­stofn­un bent á að það sé óeðli­legt að einka­fyr­ir­tæki sé í þess­ari stöðu.
Stúlkurnar af Laugalandi segja Ásmund Einar hunsa sig
4
FréttirLaugaland/Varpholt

Stúlk­urn­ar af Laugalandi segja Ásmund Ein­ar hunsa sig

Kon­ur sem lýst hafa því að hafa ver­ið beitt­ar of­beldi á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi hafa ekki feng­ið svar við tölvu­pósti sem var send­ur Ásmundi Ein­ari Daða­syni fé­lags­mála­ráð­herra fyr­ir átján dög­um síð­an „Það átti greini­lega aldrei að fara fram nein al­vöru rann­sókn,“ seg­ir Gígja Skúla­dótt­ir.
120 þúsund fórust við skurðgröft fyrir 2.500 árum — eða hvað?
5
Flækjusagan

120 þús­und fór­ust við skurð­gröft fyr­ir 2.500 ár­um — eða hvað?

Súez-skurð­ur­inn var í sviðs­ljós­inu eft­ir að risa­skip­ið Ever Gi­ven strand­aði þar. Þessi merki­legi skurð­ur var tek­inn í notk­un 1869 en í mörg þús­und ár höfðu menn leit­ast við að tengja Mið­jarð­ar­haf og Rauða­haf­ið með því að grafa skurð með handafli frá Nílarfljóti um Bitru­vötn og svo til sjáv­ar við Súez-flóa.
Trump skiltið í Mörkinni vísar nú á Kommúnistaávarpið
6
Fréttir

Trump skilt­ið í Mörk­inni vís­ar nú á Komm­ún­ista­ávarp­ið

Frægt skilti at­hafna­manns­ins Við­ars Guðjohnsen sem hvatti veg­far­end­ur til að lesa Morg­un­blað­ið aug­lýs­ir nú leigu­íbúð­ir með mis­vís­andi heima­síðu.
Stefán Ingvar Vigfússon
7
Pistill

Stefán Ingvar Vigfússon

Kapí­tal­ismi fyr­ir kvíða­sjúk­linga

Stefán Ingvar Vig­fús­son, grín­isti og sviðs­höf­und­ur, kynn­ir fimmtán lauflétt skref til þess að tak­ast á við kapí­tal­isma sem kvíða­sjúk­ling­ur

Mest lesið í mánuðinum

Svona var ástandið við eldgosið
1
VettvangurEldgos við Fagradalsfjall

Svona var ástand­ið við eld­gos­ið

Fólk streymdi upp stik­aða stíg­inn að eld­gos­inu í gær eins og kvika upp gos­rás. Ástand­ið minnti meira á úti­há­tíð en nátt­úru­ham­far­ir.
Rannsókn lögreglu beinist að tvíburabræðrum
2
FréttirPeningaþvætti á Íslandi

Rann­sókn lög­reglu bein­ist að tví­bura­bræðr­um

Tví­bura­bræð­ur voru hand­tekn­ir í tengsl­um við um­fangs­mikla rann­sókn lög­reglu, vegna gruns um að­ild að um­fangs­miklu fíkni­efna­máli og pen­inga­þvætti. Hér er fé­laga­rekst­ur þeirra bræðra kort­lagð­ur.
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
3
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Þú ert dauð­ur – gæsk­ur

Hvernig RÚV hef­ur brugð­ist hlut­verki sínu.
SMS Róberts til fyrrverandi samstarfsmanna sinna: „Þú ert dauður ég lofa“
4
FréttirRóbert Wessman, Alvogen og Alvotech

SMS Ró­berts til fyrr­ver­andi sam­starfs­manna sinna: „Þú ert dauð­ur ég lofa“

Ró­bert Wessman, for­stjóri Al­vo­gen, sendi rúm­lega 30 hat­urs­full og ógn­andi SMS-skila­boð til fyrr­ver­andi sam­starfs­manna sinna há Acta­vis. Ástæð­an var að ann­ar þeirra hafði bor­ið vitni í skaða­bóta­máli Björgólfs Thors Björgólfs­son­ar gegn hon­um ár­ið 2016. Al­vo­gen lét skoða mál­ið en seg­ir eng­in gögn hafa bent til þess að „eitt­hvað væri at­huga­vert við stjórn­un­ar­hætti Ró­berts.“ Stund­in birt­ir gögn­in.
Geldingagígur ekki lengur ræfill og kominn með félaga
5
MyndirEldgos við Fagradalsfjall

Geld­ingagíg­ur ekki leng­ur ræf­ill og kom­inn með fé­laga

Gos­ið í Geld­inga­döl­um gæti ver­ið kom­ið til að vera til lengri tíma. Efna­sam­setn­ing bend­ir til þess að það komi úr möttli jarð­ar og lík­ist frem­ur dyngjugosi held­ur en öðr­um eld­gos­um á sögu­leg­um tíma.
Svona er peningaþvætti stundað á Íslandi
6
ÚttektPeningaþvætti á Íslandi

Svona er pen­inga­þvætti stund­að á Ís­landi

„Það er eins og skatt­ur­inn sé ekk­ert að pæla í þessu,“ seg­ir við­mæl­andi Stund­ar­inn­ar, sem hef­ur stund­að pen­inga­þvætti. Áhætta vegna pen­inga­þvætt­is er helst tengd lög­mönn­um, end­ur­skoð­end­um, fast­eigna­söl­um og bíla­söl­um. Sára­fá­ar ábend­ing­ar ber­ast um grun um pen­inga­þvætti frá þess­um stétt­um, þrátt fyr­ir til­kynn­inga­skyldu.
Útfararstjóri Íslands: Siggi hakkari játar að hafa svikið tugi milljóna króna úr íslenskum fyrirtækjum
7
Rannsókn

Út­far­ar­stjóri Ís­lands: Siggi hakk­ari ját­ar að hafa svik­ið tugi millj­óna króna úr ís­lensk­um fyr­ir­tækj­um

Sig­urð­ur Þórð­ar­son, eða Siggi hakk­ari eins og hann er kall­að­ur, hef­ur und­an­far­in ár náð að svíkja út tugi millj­óna úr ís­lensk­um fyr­ir­tækj­um. Sig­urð­ur er skráð­ur fyr­ir fjöld­ann af hluta­fé­lög­um og fé­laga­sam­tök­um sem hann not­ast við. Í við­tali við Stund­ina ját­ar hann svik og skjalafals­an­ir.

Nýtt á Stundinni

Hamingjan er ferðalag
ViðtalHamingjan

Ham­ingj­an er ferða­lag

Hvað er ham­ingj­an fyr­ir þér?
Fasteignaviðskiptin hringdu engum viðvörunarbjöllum
Fréttir

Fast­eigna­við­skipt­in hringdu eng­um við­vör­un­ar­bjöll­um

Dæmi eru um að fast­eigna­sal­ar til­kynni kaup­end­ur eða selj­end­ur fast­eigna til lög­reglu vegna tengsla við fíkni­efna­sölu. Fast­eigna­við­skipti Ant­ons Krist­ins Þórð­ar­son­ar, sem hef­ur ver­ið til op­in­berr­ar um­ræðu vegna tengsla við brot­a­starf­semi, hringdu hins veg­ar eng­um við­vör­un­ar­bjöll­um hjá fast­eigna­söl­unni Miklu­borg.
Þunglyndið rænir draumunum en maníu fylgir stjórnleysi
Viðtal

Þung­lynd­ið ræn­ir draum­un­um en man­íu fylg­ir stjórn­leysi

Ey­dís Víg­lunds­dótt­ir greind­ist með fé­lags­fælni, átrösk­un og ADHD, sem kom síð­ar í ljós að var í raun geð­hvarfa­sýki. Hún rokk­ar á milli man­íu og þung­lynd­is, var í þung­lyndi þeg­ar við­tal­ið var tek­ið og sagð­ist þá alltaf vera að týna sér meira og meira. Ef hún hefði ver­ið í man­íu þá hefði henni hún fund­ist eiga heim­inn.
357. spurningaþraut: Hvar fór fram þessi einkennilega útför?
Þrautir10 af öllu tagi

357. spurn­inga­þraut: Hvar fór fram þessi ein­kenni­lega út­för?

Hlekk­ur á þraut gær­dagz­ins. * Fyrri auka­spurn­ing: Í hvaða kvik­mynd kem­ur við sögu sú ein­kenni­lega út­för sem sést á skjá­skot­inu hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   St. Pét­urs­borg stend­ur í óshólm­um fljóts nokk­urs. Hvað heit­ir það fljót? 2.   Hver stofn­aði borg­ina? 3.   Skipt var um nafn á borg­inni þann 1. sept­em­ber 1914. Hvað var hið nýja nafn henn­ar? 4.   „Shahadah“...
Myndlist tileinkuð Kópavogi og blokkinni sem var heilt þorp
Menning

Mynd­list til­eink­uð Kópa­vogi og blokk­inni sem var heilt þorp

Fjór­ir mynd­list­ar­menn eiga verk á sýn­ing­unni Skýja­borg í Gerð­arsafni en það eru þau Eirún Sig­urð­ar­dótt­ir, Berg­lind Jóna Hlyns­dótt­ir, Bjarki Braga­son og Unn­ar Örn Auð­ar­son. Verk Eirún­ar tengj­ast þeim ár­um sem hún bjó í fjöl­býl­is­hús­inu við Engi­hjálla 3.
Sjokk að flytja til Reykjavíkur
Fólkið í borginni

Sjokk að flytja til Reykja­vík­ur

Amna Hasecic flutti frá Bosn­íu til Hafn­ar í Horna­firði þeg­ar hún var fimm ára. Tví­tug flutti hún svo til Reykja­vík­ur. Í borg­inni full­orðn­að­ist hún og mynd­aði öfl­ugt tengslanet sem hún seg­ir ómet­an­legt.
Covid-19 talið vera ógn varðandi peningaþvætti
FréttirPeningaþvætti á Íslandi

Covid-19 tal­ið vera ógn varð­andi pen­inga­þvætti

Sam­kvæmt nýju áhættumati rík­is­lög­reglu­stjóra á vörn­um gegn pen­inga­þvætti, eru þær breyttu efna­hags­legu að­stæð­ur sem mynd­ast hafa vegna Covid-19, tald­ar geta ógn­að vörn­um gegn pen­inga­þvætti.
356. spurningaþraut: Hvað hét Svíinn, hverja studdi Byron, og svo framvegis
Þrautir10 af öllu tagi

356. spurn­inga­þraut: Hvað hét Sví­inn, hverja studdi Byron, og svo fram­veg­is

Hérna er sko þraut­in síð­an í gær. * Auka­spurn­ing­ar eru tvær, og sú fyrri á við mynd­ina hér að of­an. Úr hvaða kvik­mynd er skjá­skot þetta? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað hét grín­flokk­ur­inn sem þeir til­heyrðu Gra­ham Chapman, John Cleese, Eric Idle, Terry Jo­nes og Michael Pal­in? 2.   Í upp­taln­ing­una hér að of­an vant­ar raun­ar einn með­lim hóps­ins. Hver er sá?...
Hettu- og hanskaveður í miðbænum
Páll Stefánsson
Mynd dagsins

Páll Stefánsson

Hettu- og hanska­veð­ur í mið­bæn­um

Zi­va (mynd) sem ég mætti af til­vilj­un á Lauga­veg­in­um, á leið­inni í vinn­una. Hún kem­ur frá Tékklandi (Czechia) og hef­ur bú­ið hér og starf­að í tvö ár sem húð­flúr­ari. „Líf­ið hér er að kom­ast í eðli­legt horf... svona næst­um því, sem er frá­bært". Já eins og veðr­ið í morg­un. Ekta apríl: sól, rok og rign­ing allt á sömu mín­út­unni.
Yfirheyrslur,  misminni og samsæriskenningar. Síðari hluti.  Um samsæris-þjóðsögur í G&G málinu.
Blogg

Stefán Snævarr

Yf­ir­heyrsl­ur, misminni og sam­særis­kenn­ing­ar. Síð­ari hluti. Um sam­sær­is-þjóð­sög­ur í G&G; mál­inu.

Hefj­um leik­inn á því að ræða ad hom­inem rök og al­mennt um sam­særis­kenn­ing­ar. Ad hom­inem rök eru „rök“ sem bein­ast að þeim sem set­ur fram stað­hæf­ingu, ekki stað­hæf­ing­unni sjálfri. Kalla má slíkt „högg und­ir belt­is­stað“. Hvað sam­særis­kenn­ing­ar varð­ar þá eru þær al­þekkt­ar  enda er Net­ið belg­fullt af meira eða minna órök­studd­um sam­særis­kenn­ing­um. Spurn­ing um hvort sam­særi eigi sér stað er...
Yfirheyrslur,  misminni og samsæriskenningar. Fyrri hluti. Um norræn sakamál, mest G&G málið.
Blogg

Stefán Snævarr

Yf­ir­heyrsl­ur, misminni og sam­særis­kenn­ing­ar. Fyrri hluti. Um nor­ræn saka­mál, mest G&G; mál­ið.

Í fyrra vor  end­urlas ég Glæp og refs­ingu, hina miklu skáld­sögu Fjodors Dostoj­evskí. Hún fjall­ar um Rodi­on Raskolni­kov  sem framdi morð af því hann taldi að land­hreins­un hefði ver­ið að hinni  myrtu. Hann væri sér­stök teg­und manna sem væri haf­inn yf­ir lög­in. En Niku­læ nokk­ur ját­ar á sig morð­ið þótt hann hafi ver­ið sak­laus og virt­ist trúa eig­in sekt. Á...
Mikil ánægja með lög um skipta búsetu barna
Fréttir

Mik­il ánægja með lög um skipta bú­setu barna

Áslaugu Örnu Sig­ur­björns­dótt­ur dóms­mála­ráð­herra er hrós­að í há­stert á sam­fé­lags­miðl­um eft­ir að frum­varp henn­ar sem heim­il­ar skrán­ingu barna á tvö heim­ili var sam­þykkt í gær.