Þessi grein er rúmlega 2 mánaða gömul.

Hvernig eigum við að skilgreina jafnan rétt?

Matt­hild­ur Björns­dótt­ir seg­ir að með ár­un­um hafi runn­ið upp fyr­ir henni hversu ótal mörg at­riði jafn­rétti snýst um, mun fleiri en henni og öðr­um kon­um hafi kom­ið til hug­ar í Kvenna­verk­fall­inu 1975.

Mest lesið

Fyrstu covid-mótmælin á Íslandi: „Segjum nei við bóluefni“
1
FréttirCovid-19

Fyrstu covid-mót­mæl­in á Ís­landi: „Segj­um nei við bólu­efni“

Hóp­ur­inn Covið­spyrn­an kom sam­an á Aust­ur­velli í dag til að mót­mæla sótt­varn­ar­að­gerð­um gegn Covid-19-far­aldr­in­um.
Útlendingastofnun kom í veg fyrir veitingu ríkisborgararéttar
2
Fréttir

Út­lend­inga­stofn­un kom í veg fyr­ir veit­ingu rík­is­borg­ara­rétt­ar

Út­lend­inga­stofn­un braut ár­um sam­an á er­lendri konu með því að stað­festa ekki að hún mætti dvelj­ast á Ís­landi án sér­staks dval­ar­leyf­is. Kon­an fékk af þeim sök­um ekki rík­is­borg­ara­rétt fyrr en rúm­um tveim­ur ár­um eft­ir að hún átti rétt þar á. Stofn­un­in sótti þá fjár­hags­upp­lýs­ing­ar maka kon­unn­ar úr kerf­um Rík­is­skatts­stjóra án þess að hann veitti heim­ild fyr­ir því eða væri upp­lýst­ur um það.
Ekkert gler endurunnið á Íslandi í yfir 30 ár þrátt fyrir ítrekuð loforð
3
FréttirEndurvinnsla á Íslandi

Ekk­ert gler end­urunn­ið á Ís­landi í yf­ir 30 ár þrátt fyr­ir ít­rek­uð lof­orð

Ís­land hef­ur gerst brot­legt við EES samn­ing­inn vegna end­ur­vinnslu á gleri.
KPMG: „Það var ákvörðun Samherja  að skipta um endurskoðunarfyrirtæki“
4
FréttirSamherjaskjölin

KP­MG: „Það var ákvörð­un Sam­herja að skipta um end­ur­skoð­un­ar­fyr­ir­tæki“

KP­MG seg­ir trún­að ríkja um við­skipta­vini fé­lags­ins en að Sam­herji hafi ákveð­ið að skipta um end­ur­skoð­anda. Fyr­ir­tæk­ið sem Sam­herji skipt­ir nú við, BDO ehf., er með stutta við­skipta­sögu á Ís­landi. Spænska BDO hef­ur ver­ið sekt­að og end­ur­skoð­andi þess dæmd­ur í fang­elsi á Spáni fyr­ir að falsa bók­hald út­gerð­ar­inn­ar Pescanova sem með­al ann­ars veið­ir í Namib­íu.
Enn fullt af plasti þrátt fyrir fullyrðingar um hreinsun - Terra bregst við og fjarlægir moltuna
5
Fréttir

Enn fullt af plasti þrátt fyr­ir full­yrð­ing­ar um hreins­un - Terra bregst við og fjar­læg­ir molt­una

Enn er mik­ið plast að finna á svæði sem Terra dreifði plast­meng­aðri moltu á í Krýsu­vík þrátt fyr­ir að starfs­menn Terra hafi full­yrt að bú­ið sé að hreinsa það. Mik­ið af plasti fannst grunnt of­an í jörð­inni, í um­ræddri moltu. Terra ákvað í gær­kvöldi, eft­ir ábend­ing­ar Stund­ar­inn­ar, að hreinsa alla molt­una burt.
Sendiherra Bandaríkjanna dreginn sundur og saman í háði
6
Fréttir

Sendi­herra Banda­ríkj­anna dreg­inn sund­ur og sam­an í háði

Frétta­blað­ið er upp­nefnt „Fals-Frétta­blað­ið“ í færslu banda­ríska sendi­ráðs­ins. Banda­ríski sendi­herr­ann á Ís­landi, Jef­frey Ross Gun­ter, fær harða út­reið í at­huga­semd­um. „Dó þýð­and­inn þinn af völd­um Covid-19?“
Veiran nú meira smitandi - Aðgerðir verði hertar
7
StreymiCovid-19

Veir­an nú meira smit­andi - Að­gerð­ir verði hert­ar

Alma Möller land­lækn­ir og Þórólf­ur Guðna­son sótt­varna­lækn­ir ásamt Víði Reyn­is­syni yf­ir­lög­reglu­þjóni fóru yf­ir stöðu mála vegna Covid-19.
Stundin #126
Október 2020
#126 - Október 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 13. nóvember.
Hvernig eigum við að skilgreina jafnan rétt?
Enn barist fyrir jafnrétti Þrátt fyrir að 45 ár séu frá kvennaverkfallinu fyrsta er langt því frá að jafnrétti kynjanna hafi náðst. Mynd: Davíð Þór

Ég fór í gönguna á kvennafrídaginn á Íslandi árið 1975.  Ég tók börnin mín tvö með mér vegna þess að faðir þeirra vildi ekki sjá um þau, þó að hann væri ekki að fara að vinna þann dag.

Það var meiriháttar dagur, og við byrjuðum á að fá okkur hádegismat í veitingahúsi sem þá var við Hlemm. Þar voru karlar við störf og þjónuðu okkur með gleði.

Ég er að verða 73 ára, og ég sé að við vorum ansi einfaldar margar sem töldum að með þessari göngu yrði hreinlega mest ef ekki allt jafnréttið fengið. Það myndu allir fara í að sjá um að lögum yrði breytt svo að það jafnrétti yrði í verki.

Kvennafrídagurinn 1975Talið er að allt að 90 prósent kvenna hafi lagt niður störf 24. október 1975 til að sýna fram á mikilvægi sitt á íslenskum vinnumarkaði og krefjast jafnra réttinda á við karla.

Svo kom auðvitað í ljós að það voru ótal önnur atriði sem við höfðum ekki einu sinni hugsað um þá, til að gera að opinberu umræðuefni. Eins og til dæmis kynferðislega áreitni, nauðganir og valdaníð á hugum og líkömum kvenna.

 #MeToo-hreyfingin hristi rækilega upp í okkur mannkyninu um hluti sem höfðu verið undir teppunum í mjög langan tíma. Og það eiga vafalaust fleiri atriði eftir að birtast einn daginn sem við mannkynið þurfum að skoða og bæta.

Eitt af því sem kemur í hugann af eigin reynslu er að skilja að það sé ekki heilbrigt að ýta fólki í sambönd eða barneignir.

Svo við að eldast og muna að þegar við fórum  í þessa frægu göngu niður Laugaveginn til að vekja athygli á mikilvægi og virði kvenna í samfélaginu, þá var hugsunin mest um að konur fengju sömu laun fyrir samskonar vinnu og karlar. Og auðvitað að þeir væru með í húsverkum, og þau yrðu ekki bara okkar hlutverk. Það hefur ekki orðið veruleiki að nærri nógu magni.

Síðan eru það ótal aðrir fletir sem ég sé núna að vantar í myndina um jafnan rétt. Þá er ég að hugsa um konurnar sem höfðu skaffað þjóðinni marga þegna og unnið við að ala þau upp. Stundum með samvinnu feðranna, en ekki alltaf.  Þeir dóu, flýðu, unnu á sjónum og voru ekki alltaf með það há laun að þau myndu svo sjá konunni fyrir farborða þegar hún væri orðin gömul og slitin.

Ég man að þegar ég sá það sem jafnan rétt minn um árið, þegar ég valdi að vera heima með börnin mín fyrstu árin, eftir að hafa unnið úti frá og með fyrsta barninu. Valdi svo að vera heima með tvö.  Þá var það ekki inni í myndinni, það var ekki metið sem gilt framlag til þjóðarinnar að foreldri veldi að vera heima og leyfa tengingu við börnin að tryggjast eins og hægt væri. Það var litið niður á það.

Bók Sæunnar Kjartansdóttur „Árin sem enginn man“ hefur sannað svo margt um mikilvægi þess að foreldri sé með börnum fyrstu árin til að örva heilabú þeirra á réttan hátt og að lesa tilfinningar þeirra.

Hugsjón mín er alltaf sú að foreldrar gætu skipt vinnuvikunni á milli sín fyrstu árin eftir fæðingu þeirra og vísindin eru að sýna æ betur hversu mikið betra það sé fyrir heilabú og sálarástand barna að hafa mun persónulegri umönnun en getur gerst á barnaheimilum. Og feður eiga auðvitað að eiga sama rétt á að bindast og tengjast barni sínu. Sæunn undirstrikar mikilvægi þess fyrir börnin.

Konurnar sem sköffuðu flesta þegnana eiga líka að vera taldar með þegar launað er fyrir vinnu

Konur um sjötugt og áttrætt fæddu oft mun fleiri börn í heiminn en þær hefðu kosið af því að það voru ekki nógu góðar getnaðarvarnir, og karlar ekki alltaf viljugir að nota þær einu sem til voru, og voru smokkar.

Það þýðir auðvitað að margar þeirra eru útslitnar bæði líkamlega og á annan hátt eftir alla þá vinnu sem þær hafa innt af hendi fyrir þjóðina heima hjá sér, en ellilaunin eru ekki að endurspegla þá virðingu sem stjórnmála menn víða um heim töluðu fjálglega um á tyllidögum.

Þau orð voru og eru ekki nærri eins þung í buddunni og ætti að vera. Útslitnar konur þurfa meira af allskonar hjálp til að viðhalda sér þegar líkaminn er að sýna merkin um endanleika hins efnislega líkama. Þær ættu að vera á ráðherralaunum.

Jafn réttur á milli kynja hefur þá annmarka að karlar fæða ekki börn. Þeir hafa ekki mjólk í brjóstunum. En þar fyrir utan geta þeir auðvitað og ættu flestir sem þrá að vera feður og foreldri að geta gert alla aðra hluti í umhyggju og húsverkum ef þeir hafa fengið kennslu í þeim. Hormónar og tilfinningar í báðum kynjahópum eru með mun fjölbreyttara móti en var skilið og viðurkennt um aldir, þangað til að það er að gerast núna. Og er yndislegt að sjá.

„Ég er nógu gömul til að hafa séð of marga karlmenn með þá fötlun að hafa ekki verið kennd öll húsverk í æsku“

Ég er nógu gömul til að hafa séð of marga karlmenn með þá fötlun að hafa ekki verið kennd öll húsverk í æsku. Það var trúlega vegna þess að konur af þeirri kynslóð skildu ekki mikilvægi þess að kenna sonum sínum allt um húsverk frá unga aldri. Ég hafði gifst einum slíkum, sem kunni ekkert af neinu tagi í heimilisstörfum. Ég var gáttuð að vita að hann kunni ekki einu sinni að setja sængurver utan um sæng eða koddaver. Hann var fæddur árið 1949.

Það varð því hvati minn til að breyta því með son okkar. Ég ætlaði svo sannarlega ekki að senda eitt eintak af karlkyni út í heiminn með þá miklu fötlun. Því hvað annað sem kona eða maður hefur sem fag og starf, þá búum við öll á heimilum. Og það er fötlun á sinn hátt að kunna ekki að sinna því sem þarf að gerast þar til að borða, þvo sér, og halda öllu hreinu og í lagi á heimilinu. Það ætti enginn karlmaður að þurfa að fá sér konu af því að hann vilji fá nýja mömmu. Og það væru ekki margar konur sem væru til að vera mæður eiginmanna sem barna sinna, eins og ég hafði haft.

Frá átta ára aldri var sonur minn með mér í að baka, elda, þvo upp, og allt sem kemur með því, og hafði ánægju af. Svo sá ég um að hann myndi vita hvernig ætti að setja sængurver utan um sængina og koddaver utan um koddann, sem fyrrverandi tengdamamma hafði ekki áttað sig á, að þyrfti að kenna syninum.  Ég kenndi honum að strauja, þurrka af, skúra, og líka að það væru engin slík verk, verk eins kyns. Húsverk væru verk allra sem búa á heimilinu. Og hefur konan hans þakkað mér fyrir það.

Svo er það afstæða hliðin í jöfnum rétti og það getur líka verið í hvar hæfnin er meiri þegar þörf er á mestu hæfni á meðal fjölskyldumeðlima.

Ég er til dæmis ekki með þá gráðu að kunna að sinna öllum plöntunum í görðum Ástralíu sem er svo mikið ríkidæmi, og þurfti svo að einbeita mér að því að læra og fylla bikar minn og finna út hver ég væri þegar ég kom hingað.  En maðurinn minn er með alla þá kunnáttu.  Hann kann líka að gera alla hluti í húsinu en við höfum meira og minna fundið almenna verkaskiptingu í öllu sem þarf að gera innanhúss, sem hann sinnir líka með garðinum.

Hugtakið jafn réttur eða jafnrétti er mun víðara en ég man eftir að það hafi verið túlkað eða rætt í jafnréttisbaráttu kvenna.

Fatlaðar konur og karlar án stöðu á vinnumarkaðnum njóta ekki jafnréttis á við þá einstaklinga sem eru í stöðum, en þau þurfa líka að hafa nægilega innkomu til að sinna þeim þörfum sem koma með því að geta ekki gert allt eins og þeir sem eru líkamlega færir.  Ég sé samt ekki neitt um þann hluta í umræðunni um jafnan rétt til réttlátrar afkomu fyrir allar konur sem karla í heiminum.

Hinar dýpri ástæður fyrir mörgum erfileikum á milli kynjanna

Svo eru það ástæður fyrir þeim erfiðleikum sem eru algengir á milli kynja og athyglisvert hefur verið að lesa greinar Þorsteins V. Einarssonar á Stundinni. Þessi mál eru flóknari, þegar á allt er litið en hvernig við hugsuðum í göngunni árið 1975.

Við að lesa bók Jess Hill sem er ástralskur höfundur og blaðakona og skrifaði bókina „See what you made me do“ þar sem karlmaðurinn er að kenna konunni um að hann þurfti að ráðast á hana, og beita hana ofbeldi. Það sem ég sé á þeim síðum eru djúpsett heilamynstur og trú og viðhorf sem eru úr jafnvægi í báðum kynjum. Konur sem telji sjálfum sér trú um að sterkt sjálfsöryggi í karlmanni með góðum slatta af ráðríki um hlutina sé gott merki um ást þeirra þegar ráðríkið er oftar í raun merki um vanmáttarkennd og ótta hans við að verða einn aftur. Upplifun sem óttast meira en allt annað.  Veikleiki sem þeir vilji ekki og geti ekki viðurkennt fyrir sjálfum sér.

Konan sem trúði þessu um ofur umhyggjuna í honum, sem í raun er ofríki. Leyfir honum að strauja yfir eigin ákvarðanatöku og viðhorf sín og skoðanir. Það sem ætti að vera sjálfstæði hennar smá hverfur frá heilabúi hennar, þar til að það er oft orðið of seint. Endar á slæman hátt, eða konan er læst í dæminu þar til að hún deyr. Eða einhver þarf að bjarga henni úr sambandinu.

Svo að spurningin er: Eru stelpur enn að sjá sig sem þær verði að líta út eins og Barbie dúkkur til að fá mann, frekar en að læra og skilja að það sé mikilvægt að vita vel hverjar þær séu í raun og hvað þær hafa að bjóða upp á í sambandi sem er ekki tengt við útlit þeirra heldur hverjar þær séu í raun hið innra? Og þá hæfari í að skynja og skilja hvenær þær hafa hitt jafningja.

Myndir í fjölmiðlum sýna oft að slíkt sé ansi algeng ímynd í ungum stelpum og mistúlkun á hvað kynþokki sé. Hvað þá hvernig mannverur þær þurfi að vera til að laða að sér menn sem vinni með þeim að málum í stað þess að ráðskast með þær.

Það sem er oft ástæðan er að orka getnaðarfærakerfa virkar of ráðandi í mætingu á milli kynjanna og þá gleymist að skoða verðgildi hvers annars ef þeir aðilar ætla að verja lífinu saman í jafnræði og jafnrétti.

Steve Biddulph sem er ástralskur sálfræðingur hefur skrifað bækur um hvernig eigi að ala stelpur upp, og svo líka drengi. Það sem sýndi hversu lítið ég vissi, var að lesa að drengir þurfa meira af sérmeðferð í uppeldi vegna tímabila í lífi þeirra þegar hormónakerfin eru í þróun. Á einu stigi í þróunarferli karllíkamans magnast hormónar upp 800 sinnum miðað við áður, og er þá auðvitað oft eins og innri sprenging. Orka sem væri upplifuð þannig að það sé lífsnauðsynlegt að leysa hana. Þess vegna þurfi þeir þurfi rétta hjálp og skilning til að komast rétt í gegn um þá reynslu, og út úr henni. Og það án þess að gera sér og öðrum skaða.

Það er trúlega kominn tími til að litið sé dýpra í málin um heilabúin og uppeldi, til að við getum skapað mun friðsamari heim í framtíðinni. Það er ekki nóg lengur að vera á yfirborði hluta.

 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Fyrstu covid-mótmælin á Íslandi: „Segjum nei við bóluefni“
1
FréttirCovid-19

Fyrstu covid-mót­mæl­in á Ís­landi: „Segj­um nei við bólu­efni“

Hóp­ur­inn Covið­spyrn­an kom sam­an á Aust­ur­velli í dag til að mót­mæla sótt­varn­ar­að­gerð­um gegn Covid-19-far­aldr­in­um.
Útlendingastofnun kom í veg fyrir veitingu ríkisborgararéttar
2
Fréttir

Út­lend­inga­stofn­un kom í veg fyr­ir veit­ingu rík­is­borg­ara­rétt­ar

Út­lend­inga­stofn­un braut ár­um sam­an á er­lendri konu með því að stað­festa ekki að hún mætti dvelj­ast á Ís­landi án sér­staks dval­ar­leyf­is. Kon­an fékk af þeim sök­um ekki rík­is­borg­ara­rétt fyrr en rúm­um tveim­ur ár­um eft­ir að hún átti rétt þar á. Stofn­un­in sótti þá fjár­hags­upp­lýs­ing­ar maka kon­unn­ar úr kerf­um Rík­is­skatts­stjóra án þess að hann veitti heim­ild fyr­ir því eða væri upp­lýst­ur um það.
Ekkert gler endurunnið á Íslandi í yfir 30 ár þrátt fyrir ítrekuð loforð
3
FréttirEndurvinnsla á Íslandi

Ekk­ert gler end­urunn­ið á Ís­landi í yf­ir 30 ár þrátt fyr­ir ít­rek­uð lof­orð

Ís­land hef­ur gerst brot­legt við EES samn­ing­inn vegna end­ur­vinnslu á gleri.
KPMG: „Það var ákvörðun Samherja  að skipta um endurskoðunarfyrirtæki“
4
FréttirSamherjaskjölin

KP­MG: „Það var ákvörð­un Sam­herja að skipta um end­ur­skoð­un­ar­fyr­ir­tæki“

KP­MG seg­ir trún­að ríkja um við­skipta­vini fé­lags­ins en að Sam­herji hafi ákveð­ið að skipta um end­ur­skoð­anda. Fyr­ir­tæk­ið sem Sam­herji skipt­ir nú við, BDO ehf., er með stutta við­skipta­sögu á Ís­landi. Spænska BDO hef­ur ver­ið sekt­að og end­ur­skoð­andi þess dæmd­ur í fang­elsi á Spáni fyr­ir að falsa bók­hald út­gerð­ar­inn­ar Pescanova sem með­al ann­ars veið­ir í Namib­íu.
Enn fullt af plasti þrátt fyrir fullyrðingar um hreinsun - Terra bregst við og fjarlægir moltuna
5
Fréttir

Enn fullt af plasti þrátt fyr­ir full­yrð­ing­ar um hreins­un - Terra bregst við og fjar­læg­ir molt­una

Enn er mik­ið plast að finna á svæði sem Terra dreifði plast­meng­aðri moltu á í Krýsu­vík þrátt fyr­ir að starfs­menn Terra hafi full­yrt að bú­ið sé að hreinsa það. Mik­ið af plasti fannst grunnt of­an í jörð­inni, í um­ræddri moltu. Terra ákvað í gær­kvöldi, eft­ir ábend­ing­ar Stund­ar­inn­ar, að hreinsa alla molt­una burt.
Sendiherra Bandaríkjanna dreginn sundur og saman í háði
6
Fréttir

Sendi­herra Banda­ríkj­anna dreg­inn sund­ur og sam­an í háði

Frétta­blað­ið er upp­nefnt „Fals-Frétta­blað­ið“ í færslu banda­ríska sendi­ráðs­ins. Banda­ríski sendi­herr­ann á Ís­landi, Jef­frey Ross Gun­ter, fær harða út­reið í at­huga­semd­um. „Dó þýð­and­inn þinn af völd­um Covid-19?“
Veiran nú meira smitandi - Aðgerðir verði hertar
7
StreymiCovid-19

Veir­an nú meira smit­andi - Að­gerð­ir verði hert­ar

Alma Möller land­lækn­ir og Þórólf­ur Guðna­son sótt­varna­lækn­ir ásamt Víði Reyn­is­syni yf­ir­lög­reglu­þjóni fóru yf­ir stöðu mála vegna Covid-19.

Mest deilt

Fyrstu covid-mótmælin á Íslandi: „Segjum nei við bóluefni“
1
FréttirCovid-19

Fyrstu covid-mót­mæl­in á Ís­landi: „Segj­um nei við bólu­efni“

Hóp­ur­inn Covið­spyrn­an kom sam­an á Aust­ur­velli í dag til að mót­mæla sótt­varn­ar­að­gerð­um gegn Covid-19-far­aldr­in­um.
Kolbeinn Hólmar Stefánsson
2
Blogg

Kolbeinn Hólmar Stefánsson

Eru ör­yrkj­ar að setja okk­ur á haus­inn?

Í gær birt­ist frétt á vef stjórn­ar­ráðs­ins þar sem því er rétti­lega hald­ið fram að al­manna­trygg­ing­ar séu dá­lít­ill baggi sem komi til með að þyngj­ast á kom­andi ár­um. Það sem samt sitt­hvað sem trufl­ar mig við þessa frétt, ekki sýst að í frétt­inni er ein­blínt á ör­yrkja sem meg­in or­sök vand­ans. Nú er það vissu­lega svo að út­gjöld vegna...
Útlendingastofnun kom í veg fyrir veitingu ríkisborgararéttar
3
Fréttir

Út­lend­inga­stofn­un kom í veg fyr­ir veit­ingu rík­is­borg­ara­rétt­ar

Út­lend­inga­stofn­un braut ár­um sam­an á er­lendri konu með því að stað­festa ekki að hún mætti dvelj­ast á Ís­landi án sér­staks dval­ar­leyf­is. Kon­an fékk af þeim sök­um ekki rík­is­borg­ara­rétt fyrr en rúm­um tveim­ur ár­um eft­ir að hún átti rétt þar á. Stofn­un­in sótti þá fjár­hags­upp­lýs­ing­ar maka kon­unn­ar úr kerf­um Rík­is­skatts­stjóra án þess að hann veitti heim­ild fyr­ir því eða væri upp­lýst­ur um það.
Ekkert gler endurunnið á Íslandi í yfir 30 ár þrátt fyrir ítrekuð loforð
4
FréttirEndurvinnsla á Íslandi

Ekk­ert gler end­urunn­ið á Ís­landi í yf­ir 30 ár þrátt fyr­ir ít­rek­uð lof­orð

Ís­land hef­ur gerst brot­legt við EES samn­ing­inn vegna end­ur­vinnslu á gleri.
KPMG: „Það var ákvörðun Samherja  að skipta um endurskoðunarfyrirtæki“
5
FréttirSamherjaskjölin

KP­MG: „Það var ákvörð­un Sam­herja að skipta um end­ur­skoð­un­ar­fyr­ir­tæki“

KP­MG seg­ir trún­að ríkja um við­skipta­vini fé­lags­ins en að Sam­herji hafi ákveð­ið að skipta um end­ur­skoð­anda. Fyr­ir­tæk­ið sem Sam­herji skipt­ir nú við, BDO ehf., er með stutta við­skipta­sögu á Ís­landi. Spænska BDO hef­ur ver­ið sekt­að og end­ur­skoð­andi þess dæmd­ur í fang­elsi á Spáni fyr­ir að falsa bók­hald út­gerð­ar­inn­ar Pescanova sem með­al ann­ars veið­ir í Namib­íu.
Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis kannar mál skrifstofustjórans
6
FréttirMál Jóhanns Guðmundssonar

Stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd Al­þing­is kann­ar mál skrif­stofu­stjór­ans

Andrés Ingi Jóns­son þing­mað­ur er hvata­mað­ur að skoð­un á laga­birt­ing­um og af­skipt­um ráðu­neyta af þeim. Hann spyr þeirr­ar spurn­ing­ar hvort Al­þingi, lög­gjaf­inn, eigi ekki að sjá um birt­ingu laga en ekki fram­kvæmda­vald­ið, ráðu­neyt­in í land­inu. Stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd mun óska eft­ir upp­lýs­ing­um um mál Jó­hanns Guð­munds­son­ar, skrif­stofu­stjóra í at­vinnu­vega­ráðu­neyt­inu, sem lét fresta birt­ingu laga um fisk­eldi.
Steinunn Þórðardóttir
7
AðsentCovid-19

Steinunn Þórðardóttir

Fjar­stæða að halda að hægt sé að hleypa veirunni lausri

Stein­unn Þórð­ar­dótt­ir, yf­ir­lækn­ir á Land­spít­ala, skrif­ar um stöð­una á Land­spít­al­an­um í Covid-far­aldr­in­um. Hún seg­it ómögu­legt að sigla í gegn­um far­ald­ur­inn án sótt­varn­ar­að­gerða. Þeir sem þannig tali skorti alla inn­sýn í starf­semi spít­al­ans.

Mest lesið í vikunni

Fyrstu covid-mótmælin á Íslandi: „Segjum nei við bóluefni“
1
FréttirCovid-19

Fyrstu covid-mót­mæl­in á Ís­landi: „Segj­um nei við bólu­efni“

Hóp­ur­inn Covið­spyrn­an kom sam­an á Aust­ur­velli í dag til að mót­mæla sótt­varn­ar­að­gerð­um gegn Covid-19-far­aldr­in­um.
Plastleyndarmál Íslands
2
RannsóknEndurvinnsla á Íslandi

Plast­leynd­ar­mál Ís­lands

Töl­ur um end­ur­vinnslu á plasti ís­lenskra neyt­enda eru sagð­ar eiga sér enga stoð í raun­veru­leik­an­um. Stór hluti þess er brennd­ur af um­deildu sænsku fyr­ir­tæki. Plast­meng­un er mik­il á strönd­um Ís­lands og vís­bend­ing­ar eru um að veið­ar­færi séu skil­in eft­ir í hafi eða urð­uð.
Skipverji rýfur samskiptabann útgerðarinnar og segist hafa verið látinn vinna með Covid-19
3
FréttirCovid-19

Skip­verji rýf­ur sam­skipta­bann út­gerð­ar­inn­ar og seg­ist hafa ver­ið lát­inn vinna með Covid-19

Út­gerð­in Hrað­frysti­hús­ið Gunn­vör bann­aði skip­verj­um á Júlí­usi Geir­munds­syni að ræða veik­indi sín við fjöl­miðla. Ung­ur há­seti, Arn­ar Hilm­ars­son, hef­ur rof­ið bann­ið og seg­ir: „Tján­ing mín á mál­inu er óend­an­lega verð­mæt­ari en starf mitt þarna um borð.“
Ellefu ára drengur brosir hringinn eftir að hafa fengið stuðning frá fjölda fólks vegna eineltisins
4
Fréttir

Ell­efu ára dreng­ur bros­ir hring­inn eft­ir að hafa feng­ið stuðn­ing frá fjölda fólks vegna einelt­is­ins

Björg­vin Páll Gúst­avs­son, Aron Ein­ar Gunn­ars­son, Ingó veð­ur­guð, Æv­ar vís­inda­mað­ur, Jón Daði Böðv­ars­son, Aron Pálm­ars­son og Lilja Al­freðs­dótt­ir höfðu öll sam­band til að stappa stál­inu í Óli­ver, ell­efu ára dreng, eft­ir að móð­ir hans sagði frá al­var­legu einelti í hans garð.
Repúblikanar snúa baki við Trump á ögurstundu
5
Fréttir

Re­públi­kan­ar snúa baki við Trump á ög­ur­stundu

Nokkr­ir þing­menn Re­públi­kana­flokks­ins eru byrj­að­ir að draga í land með stuðn­ing sinn við Don­ald Trump nú þeg­ar inn­an við tvær vik­ur eru til kosn­inga. Banda­rísk­ir fjöl­miðl­ar full­yrða að skelf­ing hafi grip­ið um sig í her­búð­um Re­públi­kana sem ótt­ist að fara nið­ur með sökkvandi skipi ef Trump bíð­ur lægri hlut fyr­ir Joe Biden, líkt og skoð­anakann­an­ir sýna að mest­ar lík­ur séu á. „Ég er ekki hrædd­ur, ég er reið­ur,“ seg­ir Trump sjálf­ur.
Útlendingastofnun kom í veg fyrir veitingu ríkisborgararéttar
6
Fréttir

Út­lend­inga­stofn­un kom í veg fyr­ir veit­ingu rík­is­borg­ara­rétt­ar

Út­lend­inga­stofn­un braut ár­um sam­an á er­lendri konu með því að stað­festa ekki að hún mætti dvelj­ast á Ís­landi án sér­staks dval­ar­leyf­is. Kon­an fékk af þeim sök­um ekki rík­is­borg­ara­rétt fyrr en rúm­um tveim­ur ár­um eft­ir að hún átti rétt þar á. Stofn­un­in sótti þá fjár­hags­upp­lýs­ing­ar maka kon­unn­ar úr kerf­um Rík­is­skatts­stjóra án þess að hann veitti heim­ild fyr­ir því eða væri upp­lýst­ur um það.
HAM bjargaði Flosa
7
Fréttir

HAM bjarg­aði Flosa

Eft­ir ára­tuga bar­áttu Flosa Þor­geirs­son­ar við þyng­lyndi og kvíða urðu al­var­leg kvíða­köst og al­gjört nið­ur­brot hans mesta bless­un. Í dag líð­ur hon­um vel og hef­ur fund­ið leið­ir sem virka í hans bar­áttu. Með hug­rænni at­ferl­is­með­ferð hef­ur Flosi skap­að hlið­ar­sjálf í höfð­inu á sér, skít­ug­an og ill­kvitt­inn Flosa í gervi kvíð­ans. Sá lýt­ur hins veg­ar í í lægra haldi fyr­ir rök­um Frök­en­ar Skyn­semi, í gervi greinds og sexí bóka­safnsvarð­ar.

Mest lesið í mánuðinum

Vara við þvingaðri berskjöldun í kakóathöfnum
1
Afhjúpun

Vara við þving­aðri ber­skjöld­un í kakó­at­höfn­um

Fólk sem sæk­ir kakó­at­hvarf er feng­ið til að segja frá áföll­um sín­um í með­ferð­ar­skyni, án þess að stjórn­and­inn hafi reynslu eða mennt­un til þess að leiða úr­vinnslu. Sér­fræð­ing­ar vara við and­legri áhættu af slíku starfi og fólk sem sótt hef­ur við­burð­ina lýs­ir skað­legri reynslu.
„Ég var tilraunadýr foreldra minna“
2
Viðtal

„Ég var til­rauna­dýr for­eldra minna“

Lilja Car­dew ólst upp á óhefð­bundnu heim­ili þar sem sköp­un­ar­kraft­ur­inn var í for­grunni og börn­in höfðu jafn mik­il áhrif á um­hverfi sitt og for­eldr­arn­ir, voru hvött til þess að taka sjálf­stæð­ar ákvarð­an­ir og af­neita neyslu­hyggju. Fjöl­skyld­an hélt ekki upp á jól eða ferm­ing­ar, flutti oft og kom sér loks upp heim­ili í gam­alli tóm­atsósu­verk­smiðju þar sem all­ir hafa sitt rými til þess að skapa.
Svandís Svavarsdóttir stígur til hliðar
3
Fréttir

Svandís Svavars­dótt­ir stíg­ur til hlið­ar

Veik­indi í fjöl­skyldu heil­brigð­is­ráð­herra valda því að hún stíg­ur tíma­bund­ið til hlið­ar úr ráð­herra­stóli.
Óhefðbundin fjölskylda leggur undir sig götu
4
Fréttir

Óhefð­bund­in fjöl­skylda legg­ur und­ir sig götu

Sama fjöl­skyld­an ým­ist býr, bygg­ir eða hef­ur keypt hús við Star­haga í Reykja­vík. Í miðj­unni bygg­ir ungt par yf­ir sig og ný­fædda dótt­ur sína en hvort sín­um meg­in við búa af­ar barns­ins ann­ars veg­ar og hins veg­ar amm­an sem fest hef­ur kaup á húsi þar.
Fyrstu covid-mótmælin á Íslandi: „Segjum nei við bóluefni“
5
FréttirCovid-19

Fyrstu covid-mót­mæl­in á Ís­landi: „Segj­um nei við bólu­efni“

Hóp­ur­inn Covið­spyrn­an kom sam­an á Aust­ur­velli í dag til að mót­mæla sótt­varn­ar­að­gerð­um gegn Covid-19-far­aldr­in­um.
„Ég heyri barnið mitt segja: „Mér líður svo illa í skólanum að mig langar að deyja““
6
Fréttir

„Ég heyri barn­ið mitt segja: „Mér líð­ur svo illa í skól­an­um að mig lang­ar að deyja““

Móð­ir 11 ára drengs í Sjá­lands­skóla í Garða­bæ lýs­ir einelti sem fær dreng­inn henn­ar til að vilja deyja.
Plastleyndarmál Íslands
7
RannsóknEndurvinnsla á Íslandi

Plast­leynd­ar­mál Ís­lands

Töl­ur um end­ur­vinnslu á plasti ís­lenskra neyt­enda eru sagð­ar eiga sér enga stoð í raun­veru­leik­an­um. Stór hluti þess er brennd­ur af um­deildu sænsku fyr­ir­tæki. Plast­meng­un er mik­il á strönd­um Ís­lands og vís­bend­ing­ar eru um að veið­ar­færi séu skil­in eft­ir í hafi eða urð­uð.

Nýtt á Stundinni

Terra dreifir enn plastmengaðri moltu í Krýsuvík - Gler og skrúfur í efninu
Fréttir

Terra dreif­ir enn plast­meng­aðri moltu í Krýsu­vík - Gler og skrúf­ur í efn­inu

Nýj­ir farm­ar af moltu sem Terra hef­ur flutt í Krýsu­vík reynd­ust meng­að­ir af plasti. Guð­mund­ur Ingi Guð­brands­son um­hverf­is­ráð­herra seg­ir það ekki við­un­andi. Hann seg­ir jafn­framt að koma þurfi á eft­ir­liti með moltu­gerð. Stjórn­ar­mað­ur í Land­vernd seg­ir ekk­ert eðli­legt við það að setja efni sem inni­held­ur plast, gler og skrúf­ur út á víða­vang.
Síðasti Geirfuglinn
Mynd dagsins

Síð­asti Geir­fugl­inn

Síð­asti Geir­fugl­inn horf­ir frá strönd­inni und­ir Vala­hnjúk í átt að Eld­ey, þar sem sá síð­asti í heim­in­um var drep­inn fyr­ir 176 ár­um. Brons­stytt­an er eft­ir banda­ríska lista­mann­inn Tod McGrain, sem hef­ur und­an­far­in ár unn­ið að gerð skúlp­túra af út­dauð­um fugl­um, til að minna á sam­eig­in­lega ábyrgð okk­ar allra á nátt­úru og um­hverf­is­vernd.
Ráðuneytið svarar ekki af hverju skrifstofustjóri var sendur í leyfi eftir afskipti af birtingu laga
FréttirMál Jóhanns Guðmundssonar

Ráðu­neyt­ið svar­ar ekki af hverju skrif­stofu­stjóri var send­ur í leyfi eft­ir af­skipti af birt­ingu laga

At­vinnu- og ný­sköp­un­ar­ráðu­neyt­ið er ekki með svar við því af hverju Jó­hann Guð­munds­son var send­ur í „ótíma­bund­ið leyfi“. Ráðu­neyt­ið veit ekki af hverju Jó­hann lét seinka birt­ingu laga í Stjórn­ar­tíð­ind­um og veit því ekki hvort ráðu­neyt­ið var mögu­lega mis­not­að af ein­hverj­um að­il­um.
Aðeins börn fædd 2015 og síðar undanþegin fjöldatakmörkunum
Streymi

Að­eins börn fædd 2015 og síð­ar und­an­þeg­in fjölda­tak­mörk­un­um

Sam­komutak­mark­an­ir fara úr 20 manns nið­ur í 10. Íþrótt­astarf verð­ur lagt nið­ur og grímu­skylda auk­in. „Við verð­um núna að bíta á jaxl­inn og snúa vörn í sókn,“ seg­ir heil­brigð­is­ráð­herra. Sjá má upp­töku af kynn­ing­ar­fundi rík­is­stjórn­ar­inn­ar um hert­ar að­gerð­ir vegna Covid-19 í frétt­inni.
Dýraþjónusta Reykjavíkurborgar raungerist
Halldór Auðar Svansson
Blogg

Halldór Auðar Svansson

Dýra­þjón­usta Reykja­vík­ur­borg­ar raun­ger­ist

Á síð­asta kjör­tíma­bili var gagn­rýni hunda­eig­enda á fyr­ir­komu­lag mál­efna hunda­halds hjá borg­inni áber­andi og þar tók­ust sam­tök þeirra á við hunda­eft­ir­lit­ið um áhersl­urn­ar og hvernig hunda­gjöld­in eru nýtt. Með­al þess sem kom fram hjá þeim var sú stað­reynd að marg­ir hrein­lega sleppa því að skrá hund­ana sína af því að ávinn­ing­ur­inn af því er óljós. Mín til­finn­ing var sú að...
Sendiherra Bandaríkjanna dreginn sundur og saman í háði
Fréttir

Sendi­herra Banda­ríkj­anna dreg­inn sund­ur og sam­an í háði

Frétta­blað­ið er upp­nefnt „Fals-Frétta­blað­ið“ í færslu banda­ríska sendi­ráðs­ins. Banda­ríski sendi­herr­ann á Ís­landi, Jef­frey Ross Gun­ter, fær harða út­reið í at­huga­semd­um. „Dó þýð­and­inn þinn af völd­um Covid-19?“
Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis kannar mál skrifstofustjórans
FréttirMál Jóhanns Guðmundssonar

Stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd Al­þing­is kann­ar mál skrif­stofu­stjór­ans

Andrés Ingi Jóns­son þing­mað­ur er hvata­mað­ur að skoð­un á laga­birt­ing­um og af­skipt­um ráðu­neyta af þeim. Hann spyr þeirr­ar spurn­ing­ar hvort Al­þingi, lög­gjaf­inn, eigi ekki að sjá um birt­ingu laga en ekki fram­kvæmda­vald­ið, ráðu­neyt­in í land­inu. Stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd mun óska eft­ir upp­lýs­ing­um um mál Jó­hanns Guð­munds­son­ar, skrif­stofu­stjóra í at­vinnu­vega­ráðu­neyt­inu, sem lét fresta birt­ingu laga um fisk­eldi.
Gagnrýna að endurvinnsla plasts sé ekki rædd í stjórn Sorpu
Fréttir

Gagn­rýna að end­ur­vinnsla plasts sé ekki rædd í stjórn Sorpu

Borg­ar­full­trú­ar Sjálf­stæð­is­flokks­ins vilja vita hversu lengi stjórn Sorpu var kunn­ugt um að plast sem sent var er­lend­is til end­ur­vinnslu hafi ver­ið brennt.
Hlaðvarp: Klám
Karlmennskan - hlaðvarp#5

Hlað­varp: Klám

Klám fyr­ir sum­um er ekki endi­lega það sama og klám er fyr­ir öðr­um. Kyn­ferð­is­lega örv­andi efni hef­ur þró­ast á síð­ustu ár­um og ára­tug­um frá óað­gengi­leg­um eró­tísk­um klámblöð­um og rán­dýr­um rauð­um síma­lín­um yf­ir í ókeyp­is og að­gengi­legt in­ter­net klám. Sigga Dögg kyn­fræð­ing­ur, Stein­unn Gyðu- og Guð­jóns­dótt­ir verk­efn­a­stýra hjá Stíga­mót­um og Þórð­ur Krist­ins­son doktorsnemi og fram­halds­skóla­kenn­ari út­skýra klám og áhrif þess á líf barna og full­orð­inna.
Frestun urðunarskatts mun hækka kolefnisspor Íslands
Fréttir

Frest­un urð­un­ar­skatts mun hækka kol­efn­is­spor Ís­lands

Átti að vera hvati fyr­ir sveit­ar­fé­lög að flokka og end­ur­vinna, en mætti mót­læti frá Sorpu og sveit­ar­fé­lög­um.
187. spurningaþraut: Margrét drottning, Slim Shady, stærsta sólin, Þjófur í paradís
Þrautir10 af öllu tagi

187. spurn­inga­þraut: Mar­grét drottn­ing, Slim Shady, stærsta sól­in, Þjóf­ur í para­dís

Hér er þraut­in frá gær­deg­in­um góða. * Fyrri auka­spurn­ing: Frá hvaða landi er stúlk­an á þeirri frægu mynd banda­ríska ljós­mynd­ar­ans Steve McCurry, sem sjá má hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hver skrif­aði skáld­sög­urn­ar Þjóf­ur í para­dís (1967), Norð­an við stríð (1971), Ung­lings­vet­ur (1979) og Keim­ur af sumri (1987)? Áð­ur en þess­ar sög­ur komu út hafði þessi höf­und­ur reynd­ar skrif­að...
Fjarstæða að halda að hægt sé að hleypa veirunni lausri
Steinunn Þórðardóttir
AðsentCovid-19

Steinunn Þórðardóttir

Fjar­stæða að halda að hægt sé að hleypa veirunni lausri

Stein­unn Þórð­ar­dótt­ir, yf­ir­lækn­ir á Land­spít­ala, skrif­ar um stöð­una á Land­spít­al­an­um í Covid-far­aldr­in­um. Hún seg­it ómögu­legt að sigla í gegn­um far­ald­ur­inn án sótt­varn­ar­að­gerða. Þeir sem þannig tali skorti alla inn­sýn í starf­semi spít­al­ans.