Þessi grein er rúmlega 7 mánaða gömul.

Þegar konur tóku völdin á útgáfunni

Lengi vel átti það við hér á landi að karl­ar skrif­uðu bæk­ur sem aðr­ir karl­ar gáfu út. Kon­ur hafa hins veg­ar alla tíð ver­ið á með­al les­enda bóka og lesa sam­kvæmt rann­sókn­um tals­vert meira en karl­menn í dag. Það var því eðli­leg þró­un þeg­ar kon­um tók að fjölga á með­al út­gef­enda, sem hugs­an­lega hef­ur átt sinn þátt í því að kon­ur í hópi rit­höf­unda eru nú ekki síð­ur áber­andi en karl­ar. Ell­efu kon­ur sem stýra níu út­gáfu­fé­lög­um komu sam­an á dög­un­um og ræddu breyt­ing­ar á bóka­brans­an­um, sem þær segja heil­brigð­ari og fjöl­breytt­ari í dag en áð­ur.

Þegar konur tóku völdin á útgáfunni
Konur í bókaútgáfu Efri röð frá vinstri: Hiroe hjá Oran Books, Silja hjá Litla sæhestinum, Ásdís hjá Setbergi, Marta hjá Bókabeitunni, Dögg hjá Sölku og Guðrún hjá Benedikt. Neðri röð frá vinstri: Valgerður hjá Partusi, Þorgerður Agla og María Rán hjá Angústúra, Birgitta hjá Bókabeitunni og Guðný hjá Rósakoti. Mynd: Davíð Þór

Haustið 2016 spruttu þrjár nýjar bókaútgáfur í eigu kvenna fram á sjónarsviðið. Þetta var bókaútgáfan Benedikt, sem er í eigu Guðrúnar Vilmundardóttur, sem áður hafði gegnt starfi útgáfustjóra hjá Bjarti, Litli sæhesturinn í eigu Silju Sallé, sem hafði þá nýverið flutt til Íslands og fann fyrir þörf á fjölbreyttari bókmenntum fyrir börn, og Angústúra, sem er í eigu þeirra Þorgerðar Öglu Magnúsdóttur og Maríu Ránar Guðjónsdóttur. Sama ár tók Hólmfríður Matthíasdóttir við sem útgáfustjóri Forlagsins. Ári áður hafði Dögg Hjaltalín tekið við bókaútgáfunni Sölku, sem var stofnuð árið 2000 af Hildi Hermóðsdóttur og Þóru Sigríði Ingólfsdóttur, sem svar við karllægum bransa. Það sama ár, 2015, stofnaði Valgerður Þóroddsdóttir líka Partus.

Eitthvað virðist hafa legið í loftinu á þessum árum: „Kannski má líkja þessu við það þegar ísjakar snúast,“ segir Guðrún. „Þetta var búið að vera eins um nokkuð langt skeið. Forlagið langstærst, Bjartur og Veröld langstærst á eftir þeim. Það ...

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð tvær fríar áskriftargreinar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Hamingjan ekki til sölu á netinu
Viðtal

Ham­ingj­an ekki til sölu á net­inu

Yrsa Sig­urð­ar­dótt­ir er verk­fræð­ing­ur og rit­höf­und­ur sem hef­ur sér­hæft sig í glæpa­sög­um en finnst fátt mik­il­væg­ara en hlát­ur, að finna það sem er skemmti­legt og fynd­ið.
Fullir vasar
Bíó Tvíó#189

Full­ir vas­ar

Andrea og Stein­dór ræða kvik­mynd Ant­ons Sig­urðs­son­ar frá 2018, Full­ir vas­ar.
Ómeðhöndlað ADHD getur boðið hættunni heim
ViðtalFangar og ADHD

Ómeð­höndl­að ADHD get­ur boð­ið hætt­unni heim

Tal­ið er að sjö til átta pró­sent fólks sé með tauga­þroskarösk­un­ina ADHD. Nauð­syn­legt er að greina ADHD á fyrstu ár­um grunn­skóla og bjóða upp á við­eig­andi með­ferð, því ómeð­höndl­að get­ur það haft nei­kvæð áhrif á ein­stak­ling­inn og fólk­ið í kring­um hann. Ef barn með ADHD fær ekki að­stoð aukast lík­ur á að fram komi fylgirask­an­ir, sem geta orð­ið mun al­var­legri en ADHD-ein­kenn­in.
Veturinn kom þennan dag
ViðtalDauðans óvissa eykst

Vet­ur­inn kom þenn­an dag

Á hálfu ári missti Guð­laug Guð­munda Ingi­björg Berg­sveins­dótt­ir móð­ur sína, ömmu og afa. Fleiri áföll héldu áfram að hlað­ast upp í lífi henn­ar en þrátt fyr­ir það sagði lækn­ir henni, þeg­ar hún loks leit­aði að­stoð­ar, að hún væri ekki að kljást við þung­lyndi því hún hefði svo margt fyr­ir stafni. Nú þeg­ar þrjú ár eru lið­in síð­an áföll­in riðu yf­ir er hún enn með höf­uð­ið fast í hand­bremsu, eins og hún lýs­ir því sjálf.
273. spurningaþraut: Eugene Onegin og Onedin-fjölskyldan, það er aldeilis!
Þrautir10 af öllu tagi

273. spurn­inga­þraut: Eu­gene Oneg­in og Oned­in-fjöl­skyld­an, það er al­deil­is!

Jú, hér er þraut gær­dags­ins. * Auka­spurn­ing nr. 1: Hvað heit­ir þetta unga skáld? Ann­að­hvort skírn­ar­nafn eða ætt­ar­nafn dug­ar. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Einn helsti mátt­ar­stólpi ís­lenska lands­liðs­ins í hand­bolta allt frá 2005 er Al­ex­and­er Peters­son. Hann flutti til Ís­lands frá öðru landi rétt fyr­ir alda­mót­in 2000 og gerð­ist síð­an ís­lensk­ur rík­is­borg­ari. Frá hvaða landi kom Al­ex­and­er? 2.   Einu sinni var...
Betrun ætti að byggja á vísindalegri þekkingu
ViðtalFangar og ADHD

Betr­un ætti að byggja á vís­inda­legri þekk­ingu

Har­ald­ur Er­lends­son geð­lækn­ir vann á sín­um tíma á Litla-Hrauni og gagn­rýn­ir skort á þjón­ustu við fanga með ADHD hvað varð­ar geð­þjón­ustu og lyf sem virka. Fang­elsis­kerf­ið eigi að byggja á vís­inda­legri þekk­ingu um betr­un en ekki refs­ingu eða hefnd, sem gagn­ast föng­um með ADHD lít­ið.
Föngum nú boðið upp á geðheilbrigðisþjónustu
ViðtalFangar og ADHD

Föng­um nú boð­ið upp á geð­heil­brigð­is­þjón­ustu

Geð­heilsu­teymi fang­elsa er ný­legt teymi á veg­um Heilsu­gæslu höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins sem býð­ur föng­um upp á með­ferð við geð­heil­brigð­is­vanda svo sem ADHD. Með­ferð­in er fjöl­þætt og er boð­ið upp á sam­tals­með­ferð­ir og lyf ef þarf. „ADHD-lyf­in draga nátt­úr­lega úr hvat­vís­inni sem mað­ur von­ar að verði til þess að við­kom­andi brjóti ekki af sér aft­ur eða fari að nota vímu­efni aft­ur,“ seg­ir Arn­dís Vil­hjálms­dótt­ir geð­hjúkr­un­ar­fræð­ing­ur.
Meirihluti fanga með ADHD: Rétt meðferð gæti komið í veg fyrir afbrot
ViðtalFangar og ADHD

Meiri­hluti fanga með ADHD: Rétt með­ferð gæti kom­ið í veg fyr­ir af­brot

Guð­mund­ur Ingi Þórodds­son, formað­ur Af­stöðu, fé­lags fanga, hef­ur gagn­rýnt það úr­ræða­leysi sem hef­ur ver­ið í fang­els­um lands­ins varð­andi grein­ing­ar á með­ferð til dæm­is við ADHD þótt skrið­ur sé kom­inn á mál­ið. Hann seg­ir að breyta þurfi um kerfi í fang­els­is­mál­um.
Fann frið í fangelsinu
ViðtalFangar og ADHD

Fann frið í fang­els­inu

Á sín­um yngri ár­um var Völ­und­ur Þor­björns­son óstýri­lát­ur og sótti í spennu án þess að vita að hann væri með ADHD. Þörf­in fyr­ir at­hygli ágerð­ist eft­ir móð­ur­missi, spenn­an stig­magn­að­ist og ákær­ur hrönn­uð­ust inn. Í fang­elsi fann hann loks frið og upp­lifði dvöl­ina ekki sem frels­is­svipt­ingu held­ur end­ur­ræs­ingu. Í kjöl­far­ið upp­lifði hann am­er­íska draum­inn í Kan­ada og styð­ur nú við son í kyn­leið­rétt­ing­ar­ferli.
272. spurningaþraut: Berlín, skrímsli og fjölmennasta orrustan
Þrautir10 af öllu tagi

272. spurn­inga­þraut: Berlín, skrímsli og fjöl­menn­asta orr­ust­an

Síð­asta þraut­in, hér er hún! * Fyrri auka­spurn­ing, hver er kon­an á mál­verki Al­ex­and­ers Ivanovs hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Á ár­un­um 1977-1979 gaf tón­list­ar­mað­ur einn út þrjár plöt­ur sem í sam­ein­ingu eru gjarn­an kall­að­ar „Berlín­ar-plöt­urn­ar“. Hver var þessi tón­list­ar­mað­ur? 2.   William Frederick Co­dy hét Banda­ríkja­mað­ur nokk­ur, sem fædd­ist í Iowa ár­ið 1846 en lést í Den­ver í Col­orado...
Frávísunarkrafa Jóns Baldvins verður tekin aftur fyrir í héraðsdómi
Fréttir

Frá­vís­un­ar­krafa Jóns Bald­vins verð­ur tek­in aft­ur fyr­ir í hér­aðs­dómi

Lands­rétt­ur hef­ur gert ómerka frá­vís­un hér­aðds­dóms Reykja­vík­ur á máli Jóns Bald­vins Hanni­bals­son­ar sem varð­ar kyn­ferð­is­lega áreitni. Flytja þarf frá­vís­un­ar­mál­ið að nýju.
Hundrað fimmtíu og átta ára
Mynd dagsins

Hundrað fimm­tíu og átta ára

Það var norð­an­bál við Úlfljóts­vatn í morg­un, en við þetta 4 km langa vatn stend­ur kirkja sem kennd er við vatn­ið. Kirkj­an sjálf var byggð úr timbri ár­ið 1863 og síð­an var turn­in­um bætt við 98 ár­um seinna. Hún er ein af rúm­lega 360 kirkj­um í lýð­veld­inu - það er semsagt eitt guðs­hús fyr­ir hverja þús­und íbúa þessa lands. Vatn­ið er kennt við Úlfljót, fyrsta lög­sögu­mann Ís­lend­inga, en eft­ir hon­um voru einnig fyrstu al­mennu lög lands­ins nefnd, Úlfljóts­lög.