Þessi grein er rúmlega 9 mánaða gömul.

„Lífið er rólegra núna en við njótum þess“

Tæp­lega fjög­ur ár eru frá því að Ellý Katrín Guð­munds­dótt­ir greind­ist með Alzheimer, að­eins 51 árs. Ný­ver­ið hófst nýr kafli í henn­ar lífi, þeg­ar hún hætti að vinna hjá Reykja­vík­ur­borg og sneri sér al­far­ið að dag­þjálf­un í Hlíða­bæ. Hún og eig­in­mað­ur henn­ar, Magnús Karl Magnús­son, standa nú sem fyrr þétt sam­an og hafa ein­sett sér að njóta ein­földu og kunn­ug­legu hlut­anna í líf­inu.

„Lífið er rólegra núna en við njótum þess“
„Góð hjón og bestu vinir“ Þau Magnús og Ellý segjast alltaf hafa verið náin og staðið þétt saman. Mynd: Heiða Helgadóttir

Mörgum er sú stund minnisstæð þegar Ellý Katrín Guðmundsdóttir, fyrrverandi borgarritari í Reykjavíkurborg, steig í pontu á fræðslufundi Íslenskrar erfðagreiningar í byrjun árs 2017 og lýsti þar reynslu sinni af því að greinast með Alzheimer. Sérfræðingar í málefnum fólks með heilabilun segja að fordæmi Ellýjar hafi verið afar mikilvægt, því það hafi gefið mörgum öðrum hugrekki til að hætta feluleiknum og viðurkenna að þeir hafi verið greindir með heilabilun. Síðan Ellý opnaði á umræðuna hefur ýmislegt breyst í hennar lífi. Eftir greiningu vann hún áfram hjá borginni í þrjú ár, en var í öðrum verkefnum en áður. Þar fékk hún góðan stuðning til að vinna eins lengi og sjúkdómurinn leyfði. Í lok síðasta árs fór hún að mæta á móti vinnunni í Hlíðabæ, sem er sérhæft úrræði þar sem stunduð er markviss þjálfun fyrir fólk sem greinst hefur með heilabilun. Nú er svo komið að hún er hætt að vinna en mætir samviskusamlega á hverjum morgni í Hlíðabæ og kemur aftur heim í lok dags, um það leyti þegar vinnudegi mannsins hennar, Magnúsar Karls Magnússonar, er að ljúka. Henni þótti tilhugsunin um að  hætta að vinna erfið. En um leið og hún mætti í Hlíðabæ sættist hún við breytinguna og er mjög ánægð í dag. „Þetta er alveg yndislegur staður,“ segir hún. „Ég bara fann fljótt að þar liði mér mjög vel. Ég er mjög sátt og kát að fara í Hlíðabæ. Við erum þarna góður hópur saman,“ segir Ellý. Þau fari í leikfimi og gönguferðir, sinni ýmiss konar listsköpun, heimilisstörfum, garðverkum og öðru, auk þess að sækja menningarviðburði, oft á Kjarvalsstöðum eða í Háteigskirkju.  

Svo skemmtilega vill til að Hlíðabær stendur við hlið heimilis þeirra Magnúsar og Ellýjar í Hlíðunum, svo það er ekki langt fyrir hana að fara á morgnana. Þau hjónin þekktu því vel til fólksins og starfseminnar í Hlíðabæ, áður en hún veiktist. „Það var óneitanlega skrýtið þegar þetta kom upp með Ellý, hvernig þetta hús öðlaðist allt aðra merkingu fyrir okkur. Þau eru einhverjir bestu nágrannar sem við höfum haft. Lengi hafa þau til dæmis komið hingað og fengið að tína rifsberin í garðinum okkar og við höfum fengið rifsberjasultu í staðinn. Ég var einmitt að segja við Ellý um daginn að nú sjái hún um rifsberin fyrir okkur,“ segir Magnús og blikkar Ellý. Hún brosir og segir á móti: „Við sjáum nú til með það.“

„Það var eitthvað sem lá á mér“

Strax við fyrstu kynni bera þau Ellý og Magnús það með sér að vera samrýnd hjón. Þau bjóða heim í morgunkaffi og taka orðið hvort af öðru þegar þau lýsa reynslu sinni. Þau samsinna því að það hljóti að vera fólki sem greinist með heilabilun afar mikilvægt að eiga góða að þegar svo stórt verkefni knýr dyra eins og það sem hún fæst nú við. „Heldur betur, það er mjög gott,“ segir hún og Magnús bætir við: „Við erum búin að vera lengi saman, frá því að við vorum tvítug, kynntumst á fyrsta ári í háskóla. Bestu vinir og góð hjón.“

Hún lýsir aðdraganda þess að hún greindist með Alzheimer. „Ég var orðin svo þreytt eitthvað og var ekki nógu hamingjusöm. Það var eitthvað sem lá á mér. Svo ákvað ég að fara í rannsókn og þá kom í ljós að ég væri komin með Alzheimer. Ég hélt kannski að þetta væru tíðahvörf eða kulnun. Ég var einhvern veginn ekki alveg með sjálfri mér.“

Magnús segir sjúkdóminn hafa læðst aftan að þeim en þegar greiningarferlið hófst var hann farinn að gruna að niðurstaðan yrði alvarleg. „Greiningarferlið hjá okkur var svo sem ekki langt miðað við hjá mörgum, eða svona hálft ár. Mig grunaði strax að þetta væri eitthvað alvarlegt en hélt alltaf í vonina. Niðurstaðan varð svo auðvitað mikið sjokk en Ellý hefur sýnt þessu ótrúlegt æðruleysi.”

Hann segir það hafa verið þeim báðum afar mikilvægt hversu opin hún var með veikindi sín. „Það var svo mikil skömm sem fylgdi þessum sjúkdómi, þannig að það var mjög gott að geta farið með það út,“ segir hún og hann bætir við: „Þegar hún talaði um þetta opinberlega fann ég hvað þetta var mikilvægt fyrir marga. Fljótlega fór fólk í svipaðri stöðu að hafa samband við okkur. Umræðan um sjúkdóminn var á þessum tíma ágætlega mikil en andlit hans hafði alltaf verið mjög fjarri, aðstandendur kannski komið fram en sjaldan sjúklingar. Ellý kom fram með andlit hins venjulega borgara.“

Þétt vináttubönd hafa myndast

Þau Ellý og Magnús tilheyra í dag litlum en kröftugum hópi fólks með Alzheimer og aðstandenda þeirra sem stóðu að því að stofna frumkvöðlahóp innan Alzheimersamtakanna. Markmið hans er að stuðla að bættri þjónustu við fólk með Alzheimer, ekki síst þau sem greinast ung. „Einkenni sjúkdómsins á fyrstu stigum er ekki beinlínis heilbrigðisvandamál, svona frá degi til dags. Það myndast því oft svolítið tómarúm eftir greiningu, því það er ekkert í kerfinu sem tekur við. Nú er fókusinn á það hjá Alzheimersamtökunum að koma upp aðstöðu fyrir þau með styttra genginn sjúkdóm, sem verður mjög til bóta,“ útskýrir Magnús. „Oft getur skapast erfitt ástand, þegar fólk er hætt að vinna en er enn heima en makinn jafnvel enn í fullu starfi. En við skynjum það innan heilbrigðiskerfisins að það er virkilega að vakna til lífsins, með stefnumótun og heildarsýn. Allir eru af vilja gerðir til að laga það sem þarf að laga. Það er þá kannski helst  þessi félagslegu og fjárhagslegu mál sem fólk þarf að kljást við sem þarf að aðstoða fólk með. Það hefur enginn lent í þessari stöðu áður.“ 

„Við skynjum það innan heilbrigðiskerfisins að það er virkilega að vakna til lífsins, með stefnumótun og heildarsýn“

Hann segir þau Ellý hafa orðið áhyggjufull eftir að hún greindist og þau fóru að kynna sér stöðuna hér á landi. Þá hafi verið fá úrræði og langir biðlistar. Nú hafi hins vegar dagvistarúrræðum fjölgað og biðlistar styst. Smám saman fari því staðan batnandi.  

Innan frumkvöðlahópsins hafa myndast þétt vináttubönd. „Við höfum kynnst mörgu yndislegu fólki sem er í sömu sporum og við. Maður skynjar væntumþykjuna hjá öllum, bæði innan hópsins og á milli þeirra sem greinst hafa og aðstandenda þeirra. Ég held að margir sem lenda í þessu bindist sterkari böndum en áður. Þau hjón sem við höfum kynnst á þessum vettvangi eru einstök. Hvert tekur þetta með sínu lagi en fólk stendur þétt saman og kemur fram sem einn.“

Hafa eignast góða vini Ellý og Magnús voru á meðal þeirra sem stofnuðu frumkvöðlahópinn innan Alzheimersamtakanna. Tilgangur hópsins er að þrýsta á betri þjónustu fyrir fólk með Alzheimer en þau segja ekki síður dýrmætt hvað þau hafa kynnst mörgu góðu fólki þar í svipaðri stöðu og þau.

Fyrst um sinn voru ekki margir á fundunum en þeim hefur smám saman farið fjölgandi. Magnúsi brá í brún hins vegar á síðasta fundi, þeim fyrsta eftir samkomubann. „Þá mættu um 25–30 manns. Allt fólk í yngra kantinum og fólkið sem er með Alzheimergreininguna flest snemma í ferlinu. Og allir eru að takast á við svipaða hluti: Hvað gerir þú í sambandi við vinnuna? Getur makinn stundað fulla vinnu? Og svo þetta andlega, hvernig horft sé á nútíðina og til framtíðar. Það var alveg ótrúlega gaman að sjá þennan litla hóp verða að stórum hópi.“

Gjörbreytt líf

Áður en Ellý greindist með Alzheimer voru þau hjónin bæði í ábyrgðarstöðum og á fleygiferð á sínum starfsferli. Hann var deildarforseti í læknadeild HÍ og hún var borgarritari í Reykjavíkurborg. Hann tók fljótt þá stefnu að minnka við sig vinnu. „Ég létti á mér, þannig að núna er ég „bara“ prófessor og sinni minni kennslu og stunda rannsóknir innan Íslenskrar erfðagreiningar. En það er líka auðvelt að fórna öllu fyrir þann sem manni þykist vænst um. Maður lítur ekki á það sem fórn, það er bara partur af lífinu. Í fyrsta skipti í langan tíma sinni ég vinnu að mestu leyti frá 8–4 og nýt lífsins þess á milli.“

„Það er líka auðvelt að fórna öllu fyrir þann sem manni þykist vænst um“

Það er einmitt það sem þau hafa gert, að reyna að njóta lífsins. „Lífið er rólegra núna en við njótum þess. Það er svo oft sem fólk heldur þá að það að njóta lífsins þýði að maður þurfi að ferðast út um allar koppagrundir. En við höfum frekar reynt að njóta hversdagslegu hlutanna,“ segir hann og Ellý skýtur inn í: „Við göngum, göngum og göngum“ og þau hlæja bæði. „Já, við göngum um borgina á hverjum degi. Ellý er mikil Reykjavíkurdama, hefur búið hér alla ævina fyrir utan árin okkar erlendis. Hún hefur starfað hjá borginni meira og minna. Vinnan hennar var miklu meira en bara vinna. Hún brennur fyrir borginni og þá sérstaklega fyrir umhverfismálunum,“ segir hann og hún bætir við: „Ég lærði umhverfisrétt í Madison og vann í Alþjóðabankanum í Washington í fjögur ár.“ Þar hélt hún utan um samninga bankans við ýmis umhverfisverkefni í Austur-Evrópu og Asíu.

Auk þess að ganga fara þau Ellý og Magnús reglulega út að borða og sækja tónleika reglulega. Ákveðnir hlutir hafi látið undan, svo sem eins og lestur. Ellý las áður fyrr mikið og stofan þeirra ber þess merki að þar býr fólk með ástríðu fyrir bókum. Hún á hins vegar erfitt með að halda þræðinum við lestur núorðið. „Ég verð bara þreytt,“ segir hún. Hann bætir því við að þau geri þá í staðinn aðra hluti sem þau kunni að meta. „Við horfum á góðar bíómyndir eða gott sjónvarpsefni, finnum eitthvað sem við njótum en fyllum ekki bara tímann. Það þýðir ekki að fókusera á það sem maður ekki getur, heldur fókusera frekar á það sem maður nýtur.“ 

Annað sem líka hefur breyst í lífi þeirra er að þau eru hætt að ferðast eins mikið, til dæmis í sumarfríum. „Nú reynum við að hafa sumarfríin einfaldari og hafa flækjustigið sem minnst. Ellý líður best í góðri rútínu. Það er allt í fína að fara út úr bænum en allt sem er nýtt er aðeins flóknara. Að fara í sturtu á nýjum stað er flóknara en að gera það heima, til dæmis. Það eru þessir litlu hlutir sem eru ekkert vandamál í sjálfu sér en okkur þykir ástæðulaust að flækja hversdagslífið of mikið,“ útskýrir Magnús.  

Tóku þetta á æðruleysinu

Þau Ellý og Magnús eiga tvö börn sem eru komin á fullorðinsaldur. Sonur þeirra, Guðmundur, býr í risinu hjá þeim og Ingibjörg, dóttir þeirra, er búsett í Danmörku. Spurð hvernig þau brugðust við þeim fréttum að mamma þeirra væri komin með Alzheimer segir Ellý: „Þeim var náttúrlega brugðið en þau tóku þetta á æðruleysinu.“

Þau segjast vera heppin að því leyti að þau hafi sterkan félagslegan bakgrunn, vini og fjölskyldu sem hafa staðið þétt við bakið á þeim. Vissulega hafi þau lent í því að fólk viti ekki alveg hvernig það eigi að umgangast þau. „Það eru margir hræddir við þennan sjúkdóm og það er bara mannlegt. En þá þarf maður bara að vera duglegur að gefa merki um að maður vilji vera í sambandi. Ég held að sumir séu dálítið hræddir við að trufla okkur. En þau sem næst okkur standa sýna mesta stuðninginn. Fyrir utan það þá höfum við tvö alltaf verið náin og staðið þétt saman. Við höfum ekki verið þannig að hún hafi átt sinn vinahóp og ég minn, heldur erum við náin saman og eigum okkar vini saman.”

Þá hitti Ellý bókaklúbbinn sinn reglulega og hafi haldið því áfram þótt hún lesi ekki lengur bækur. Hún fari svo alltaf einu sinni í viku í gönguferð með Heiðu, bestu vinkonu sinni úr barnæsku. 

Bæði hafa þau leitað sér sálrænnar aðstoðar.  „Ég var einhvern tímann að tala við góðan vin minn sem er geðlæknir. Hann benti mér á það augljósa, að ég ætti að hitta sálfræðing, sem ég hafði ekki hugsað út í. Ellý hafði oft gert þetta, kannski líka í tengslum við mikið álag í vinnu, þannig að hún hélt því áfram og ég fór líka að fara reglulega til sálfræðings. Þetta hefur ekki verið eitthvað sem hefur gerst sjálfkrafa í gegnum kerfið, ég hef þurft að leita það uppi. Þetta borgar maður úr eigin vasa. Við erum í þannig aðstöðu að við höfum getað gert það.” 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Faraldur 21. aldarinnar

Starfsfólk hjúkrunarheimila þarf meiri fræðslu um heilabilun
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

Starfs­fólk hjúkr­un­ar­heim­ila þarf meiri fræðslu um heila­bil­un

Sam­ræma þarf þjón­ustu við ein­stak­linga með heila­bil­un á hjúkr­un­ar­heim­il­um, þannig að jafn­ræð­is sé gætt. Þá þarf að bæta að­stöðu á þeim hjúkr­un­ar­heim­il­um þar sem enn er þröng­býlt. Þetta er með­al þess sem stefnt er að og lesa má úr að­gerðaráætl­un stjórn­valda í þjón­ustu við fólk með heila­bil­un.
„Þetta er langvarandi sorg“
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er langvar­andi sorg“

Eig­in­mað­ur Guðnýj­ar Helga­dótt­ur lést úr Alzheimer fyr­ir þrem­ur ár­um, eft­ir margra ára bar­áttu við sjúk­dóm­inn. Guðný seg­ist sjálf ekki hafa átt­að sig á álag­inu sem fylgdi veik­ind­um hans, fyrr en eft­ir að hann var fall­inn frá. Hún seg­ir sjúk­dóm­inn smám sam­an ræna fólk öll­um sín­um fal­legu eig­in­leik­um sem sé erfitt að horfa upp á.
„Þetta er eins og að missa hann rosalega hægt“
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er eins og að missa hann rosa­lega hægt“

Pabbi systr­anna Pálínu Mjall­ar og Guð­rún­ar Huldu greind­ist með Alzheimer fyr­ir sjö ár­um en þær segja erfitt að segja til um hvenær fyrstu ein­kenna sjúk­dóms­ins varð vart. Síð­an þá hef­ur fjöl­skyld­an tek­ist á við sjúk­dóm­inn í ferli sem syst­urn­ar lýsa sem af­ar lýj­andi. Þær eru þakk­lát­ar fyr­ir kær­leiks­ríka umönn­un pabba síns en segja af­ar brýnt að bæta stuðn­ing við nán­ustu að­stand­end­ur.
Brýnt að bæta þjónustu við ungt fólk með heilabilun
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

Brýnt að bæta þjón­ustu við ungt fólk með heila­bil­un

Í bí­gerð er að opna mið­stöð fyr­ir ungt fólk sem greinst hef­ur með heila­bil­un. Á hverju ári grein­ast um 20 manns und­ir 65 ára aldri með heila­bil­un á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Áætl­að er að rúm­lega hundrað manns auk að­stand­enda myndu á hverj­um tíma geta nýtt sér þjón­ustumið­stöð­ina, sótt þar með­al ann­ars fé­lags­skap, jafn­ingj­astuðn­ing, þjón­ustu sál­fræð­ings og annarra sér­fræð­inga.
Pabbi þeirra varð bráðkvaddur skömmu eftir að mamma þeirra fór á hjúkrunarheimili
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

Pabbi þeirra varð bráð­kvadd­ur skömmu eft­ir að mamma þeirra fór á hjúkr­un­ar­heim­ili

For­eldr­ar systkin­anna Ernu Rún­ar, Berg­lind­ar Önnu og Hjalta., þau Hjört­fríð­ur og Magnús Andri, lét­ust með tveggja ára milli­bili áð­ur en þau náðu sex­tugu. Hjört­fríð­ur hafði glímt við Alzheimer frá ár­inu 2012 og naut stuðn­ings Magnús­ar, sem sinnti henni dag og nótt. Að­eins fá­ein­um mán­uð­um eft­ir að hún flutti á hjúkr­un­ar­heim­ili varð hann bráð­kvadd­ur. Systkin­in eru þakk­lát stuðn­ingi sam­fé­lags­ins í Grinda­vík og segja áföll­in hafa þjapp­að þeim sam­an og breytt af­stöðu þeirra til lífs­ins. Þeim þyki líf­ið ekki leng­ur vera sjálfsagt.
„Fólk heldur að maður sé orðinn alveg kexruglaður“
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Fólk held­ur að mað­ur sé orð­inn al­veg kexrugl­að­ur“

Skip­stjór­inn Jón­as Jónas­son var ekki nema 53 ára þeg­ar hann greind­ist með Alzheimer fyr­ir tveim­ur ár­um. Grein­ing­in var hon­um og fjöl­skyld­unni högg, ekki síst vegna þess að hon­um var um­svifa­laust sagt upp vinn­unni og marg­ir fé­lag­ar hans hættu að hafa sam­band. „Hann var alltaf í sím­an­um, það var aldrei hægt að ná í hann,“ seg­ir dótt­ir hans. „En svo bara hætti sím­inn að hringja.“

Mest lesið

Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
1
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.
Andrés Magnússon: Skil vel að Ágúst Ólafur sé súr eftir uppstillingu Samfylkingarnar
2
Fréttir

Andrés Magnús­son: Skil vel að Ág­úst Ólaf­ur sé súr eft­ir upp­still­ingu Sam­fylk­ing­arn­ar

For­tíð Sam­fylk­ing­ar­inn­ar hafði áhrif á nið­ur­stöðu upp­still­ing­arn­ar, seg­ir Andrés Magnús­son.
Íslenskunemi sér fram á brottvísun úr landi
3
Úttekt

Ís­lensku­nemi sér fram á brott­vís­un úr landi

Er­lend­ir nem­end­ur sem eiga upp­runa­land ut­an Evr­ópu þurfa að stand­ast strang­ar kröf­ur frá Út­lend­inga­stofn­un. Auk þess að stand­ast fullt nám á hverju miss­eri þarf það líka að sýna fram á að það hafi trygga af­komu, þrátt fyr­ir að mega að­eins vinna 40 pró­sent starf.
313. spurningaþraut: Þrír ungir bræður frá eyjunni Mön ... þar koma nú eigi margir til mála, ha?
4
Þrautir10 af öllu tagi

313. spurn­inga­þraut: Þrír ung­ir bræð­ur frá eyj­unni Mön ... þar koma nú eigi marg­ir til mála, ha?

Hér er hlekk­ur á þraut gær­dags­ins, ekki orð um það meir. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvar er mynd­in hér að of­an tek­in? Beð­ið er um ná­kvæmt svar. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Ár­ið 1958 stofn­uðu þrír ung­ir bræð­ur frá eyj­unni Mön á Ír­lands­hafi hljóm­sveit. Um svip­að leyti fluttu þeir reynd­ar frá Bret­lands­eyj­um með fjöl­skyldu sinni, og þeir voru síð­an oft kennd­ir við þann...
Þorvaldur Gylfason
5
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Laga­vernd gegn glæp­um

Ís­lenska stjórn­ar­skrá­in vernd­ar þá sem ná und­ir sig ólög­leg­um ávinn­ingi.
Dómsmálaráðherra bregst við bið eftir fangelsisvistun með samfélagsþjónustu
6
Fréttir

Dóms­mála­ráð­herra bregst við bið eft­ir fang­elsis­vist­un með sam­fé­lags­þjón­ustu

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mála­ráð­herra hef­ur lagt fram frum­varp sem mun heim­ila afplán­un allt að tveggja ára fang­els­is­dóma með sam­fé­lags­þjón­ustu. Til­gang­ur­inn er að draga úr bið eft­ir afplán­un og bregð­ast við aukn­um fjölda fyrn­inga dóma.
314. spurningaþraut: Kafbátur, nasistaforingi, forseti og fallinn múr
7
Þrautir10 af öllu tagi

314. spurn­inga­þraut: Kaf­bát­ur, nas­ista­for­ingi, for­seti og fall­inn múr

Þraut­in í gær, mund­uði eft­ir að gæta að henni? * Fyrri auka­spurn­ing: Svart fólk var ekki bein­lín­is hluti af fína fólk­inu á Bretlandi á 19. öld, en sú er þó raun­in í sjón­varps­seríu einni, eins og sjá má á mynd­inni hér að of­an. Hvað heit­ir sjón­varps­serí­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað hét sá for­seti Venesúela sem lést 2013? 2.   Ása Ólafs­dótt­ir,...

Mest deilt

Íslenskunemi sér fram á brottvísun úr landi
1
Úttekt

Ís­lensku­nemi sér fram á brott­vís­un úr landi

Er­lend­ir nem­end­ur sem eiga upp­runa­land ut­an Evr­ópu þurfa að stand­ast strang­ar kröf­ur frá Út­lend­inga­stofn­un. Auk þess að stand­ast fullt nám á hverju miss­eri þarf það líka að sýna fram á að það hafi trygga af­komu, þrátt fyr­ir að mega að­eins vinna 40 pró­sent starf.
Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
2
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.
Dómsmálaráðherra bregst við bið eftir fangelsisvistun með samfélagsþjónustu
3
Fréttir

Dóms­mála­ráð­herra bregst við bið eft­ir fang­elsis­vist­un með sam­fé­lags­þjón­ustu

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mála­ráð­herra hef­ur lagt fram frum­varp sem mun heim­ila afplán­un allt að tveggja ára fang­els­is­dóma með sam­fé­lags­þjón­ustu. Til­gang­ur­inn er að draga úr bið eft­ir afplán­un og bregð­ast við aukn­um fjölda fyrn­inga dóma.
315. spurningaþraut: „En af hverju borðar fólkið ekki kökur?“
4
Þrautir10 af öllu tagi

315. spurn­inga­þraut: „En af hverju borð­ar fólk­ið ekki kök­ur?“

Láttu eft­ir þér að reyna við þraut­ina frá í gær! * Fyrri auka­spurn­ing: Hún snýst um kvik­mynd. Í hvaða bíó­mynd birt­ist það til­komu­mikla geim­far sem hér að of­an sést á sigl­ingu sinni um svart­nætti sól­kerf­is­ins? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Í hvaða borg starf­aði sál­fræð­ing­ur­inn Sig­mund Fr­eud mest­alla sína tíð? 2.   En í hvaða borg dó hann eft­ir að hafa hrak­ist í...
313. spurningaþraut: Þrír ungir bræður frá eyjunni Mön ... þar koma nú eigi margir til mála, ha?
5
Þrautir10 af öllu tagi

313. spurn­inga­þraut: Þrír ung­ir bræð­ur frá eyj­unni Mön ... þar koma nú eigi marg­ir til mála, ha?

Hér er hlekk­ur á þraut gær­dags­ins, ekki orð um það meir. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvar er mynd­in hér að of­an tek­in? Beð­ið er um ná­kvæmt svar. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Ár­ið 1958 stofn­uðu þrír ung­ir bræð­ur frá eyj­unni Mön á Ír­lands­hafi hljóm­sveit. Um svip­að leyti fluttu þeir reynd­ar frá Bret­lands­eyj­um með fjöl­skyldu sinni, og þeir voru síð­an oft kennd­ir við þann...
Þorvaldur Gylfason
6
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Laga­vernd gegn glæp­um

Ís­lenska stjórn­ar­skrá­in vernd­ar þá sem ná und­ir sig ólög­leg­um ávinn­ingi.
314. spurningaþraut: Kafbátur, nasistaforingi, forseti og fallinn múr
7
Þrautir10 af öllu tagi

314. spurn­inga­þraut: Kaf­bát­ur, nas­ista­for­ingi, for­seti og fall­inn múr

Þraut­in í gær, mund­uði eft­ir að gæta að henni? * Fyrri auka­spurn­ing: Svart fólk var ekki bein­lín­is hluti af fína fólk­inu á Bretlandi á 19. öld, en sú er þó raun­in í sjón­varps­seríu einni, eins og sjá má á mynd­inni hér að of­an. Hvað heit­ir sjón­varps­serí­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað hét sá for­seti Venesúela sem lést 2013? 2.   Ása Ólafs­dótt­ir,...

Mest lesið í vikunni

Athafnamaðurinn Anton kortlagður: Hvaðan koma peningarnir?
1
RannsóknMorð í Rauðagerði

At­hafna­mað­ur­inn Ant­on kort­lagð­ur: Hvað­an koma pen­ing­arn­ir?

Ant­on Krist­inn Þór­ar­ins­son hef­ur yf­ir fjölda ára kom­ið að stofn­un, stjórn og prókúru ým­issa fé­laga sem hafa mest­an sinn hagn­að af sölu og kaup­um fast­eigna. Hann seldi „Garða­bæj­ar­höll“ og bygg­ir nú hús á Arn­ar­nes­inu.
Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
2
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.
„Það eina sem ég vildi var að deyja“
3
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

„Það eina sem ég vildi var að deyja“

Ásta Önnu­dótt­ir, sem var vist­uð um tveggja ára skeið á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi, lýs­ir því að hún hafi orð­ið fyr­ir slíku and­legu of­beldi þar að það hafi dreg­ið úr henni lífs­vilj­ann. Hún hafi ver­ið glað­vært barn en fram­kom­an í henn­ar garð á heim­il­inu hafi bar­ið alla gleði úr henni. Það sé fyrst nú, im tveim­ur ára­tug­um síð­ar, sem hún sé að jafna sig.
Anton ennþá með stöðu sakbornings
4
FréttirMorð í Rauðagerði

Ant­on enn­þá með stöðu sak­born­ings

Lög­mað­ur Ant­ons Krist­ins Þór­ar­ins­son­ar seg­ir Ant­on laus­an úr gæslu­varð­haldi en hann hafi enn stöðu sak­born­ings í rann­sókn á morð­inu í Rauða­gerði 28.
Landsréttur fellir úr gildi frávísun í máli Jóns Baldvins
5
FréttirMeToo sögur um Jón Baldvin

Lands­rétt­ur fell­ir úr gildi frá­vís­un í máli Jóns Bald­vins

Hér­aðs­dóm­ur mun taka mál Jóns Bald­vins Hanni­bals­son­ar til efn­is­með­ferð­ar. Mál­flutn­ingi hans um að meint kyn­ferð­is­leg áreitni hans sé ekki refsi­verð sam­kvæmt spænsk­um lög­um er hafn­að.
Kvikan er að brjóta sér leið upp: Þúsund ára atburður á Reykjanesi
6
FréttirSkjálftahrina á Reykjanesi

Kvik­an er að brjóta sér leið upp: Þús­und ára at­burð­ur á Reykja­nesi

Tal­ið er að eld­gos geti haf­ist á næstu klukku­st­un­um suð­ur af Keili. „Þetta er mjög krí­tísk staða,“ seg­ir Frey­steinn Sig­munds­son jarð­eðl­is­fræð­ing­ur. Ragn­ar Stef­áns­son jarð­skjálfta­fræð­ing­ur seg­ir að sér virð­ist kvik­an hafa far­ið stutt upp í sprung­una.
Katrín Júlíusdóttir: Prófkjör Samfylkingarnar var góð tilraun sem heppnaðist ekki
7
Fréttir

Katrín Júlí­us­dótt­ir: Próf­kjör Sam­fylk­ing­arn­ar var góð til­raun sem heppn­að­ist ekki

Sú að­ferð sem beitt var hent­aði frek­ar ný­lið­um á list­an­um held­ur en reynd­um þing­mönn­um, seg­ir fyrr­ver­andi vara­formað­ur flokks­ins.

Mest lesið í mánuðinum

Athafnamaðurinn Anton kortlagður: Hvaðan koma peningarnir?
1
RannsóknMorð í Rauðagerði

At­hafna­mað­ur­inn Ant­on kort­lagð­ur: Hvað­an koma pen­ing­arn­ir?

Ant­on Krist­inn Þór­ar­ins­son hef­ur yf­ir fjölda ára kom­ið að stofn­un, stjórn og prókúru ým­issa fé­laga sem hafa mest­an sinn hagn­að af sölu og kaup­um fast­eigna. Hann seldi „Garða­bæj­ar­höll“ og bygg­ir nú hús á Arn­ar­nes­inu.
Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
2
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.
„Ég var svo bugaður að mig langaði helst að hefja nýtt líf“
3
Viðtal

„Ég var svo bug­að­ur að mig lang­aði helst að hefja nýtt líf“

Síð­asta ár­ið hef­ur Vil­helm Neto tek­ið á kvíð­an­um og loks­ins kom­ist á rétt ról á leik­list­ar­ferl­in­um.
Maðurinn sem plokkaði Samherjamerkið af vinnufötunum sínum: „Það átti bara að vera til ein skoðun“
4
ViðtalHeimavígi Samherja

Mað­ur­inn sem plokk­aði Sam­herja­merk­ið af vinnu­föt­un­um sín­um: „Það átti bara að vera til ein skoð­un“

Guð­mund­ur Már Beck, fyrr­um starfs­mað­ur Sam­herja, seg­ir sér hafa lið­ið mjög illa eft­ir að hafa fylgst með frétta­flutn­ingi af fram­ferði Sam­herja í Namib­íu, svo illa að hann lýs­ir því sem áfalli.
Bragi Páll Sigurðarson
5
Pistill

Bragi Páll Sigurðarson

Hvít­ur, gagn­kyn­hneigð­ur karl­mað­ur tal­ar frá Reykja­vík

Í þessu sam­fé­lagi hönn­uðu fyr­ir hvíta, gagn­kyn­hneigða, ófatl­aða sæmi­lega stæða karla, ætti að vera rými fyr­ir alla hina að hafa jafn­há­vær­ar radd­ir.
Nýjasta sviðsmyndin fyrir eldgos gerir ráð fyrir mögulegu hraunflæði yfir Reykjanesbraut
6
FréttirSkjálftahrina á Reykjanesi

Nýj­asta sviðs­mynd­in fyr­ir eld­gos ger­ir ráð fyr­ir mögu­legu hraun­flæði yf­ir Reykja­nes­braut

Eld­fjalla­fræði- og nátt­úru­vár­hóp­ur Há­skóla Ís­lands hef­ur upp­fært spálík­an fyr­ir eld­gos á Reykja­nesi vegna breyttr­ar skjálfta­virkni í dag.
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
7
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Heyrð­ist ekki í henni?

Skýr af­staða var tek­in þeg­ar fyrstu frá­sagn­ir bár­ust af harð­ræði á vistheim­il­un­um Varp­holti og Laugalandi. For­stjóri Barna­vernd­ar­stofu lýsti fullu trausti á hend­ur með­ferð­ar­full­trú­an­um. Eft­ir sat stelpa furðu lost­in, en hún lýs­ir því hvernig hún hafði áð­ur, þá sautján ára göm­ul, safn­að kjarki til að fara á fund for­stjór­ans og greina frá slæmri reynslu af vistheim­il­inu.

Nýtt á Stundinni

Er eðlilegt að vera stundum áhyggjufullur?
Gunnhildur Sveinsdóttir
Pistill

Gunnhildur Sveinsdóttir

Er eðli­legt að vera stund­um áhyggju­full­ur?

Það get­ur ver­ið hjálp­legt að horf­ast í augu við eig­in líð­an og bregð­ast við á við­eig­andi hátt í stað þess að ýta erf­ið­um til­finn­ing­um bara frá sér og láta eins og ekk­ert sé.
Atvinnuleysið lenti á þeim verr settu
Kolbeinn Hólmar Stefánsson
Pistill

Kolbeinn Hólmar Stefánsson

At­vinnu­leys­ið lenti á þeim verr settu

Rann­sókn sýn­ir hvernig at­vinnu­leysi fylg­ist að með fjöl­breytt­um skorti í lífi fólks. At­vinnu­laus­ir eru ólík­legri til að hafa tek­ið sér gott sum­ar­frí ár­in á und­an, þeir eru lík­legri til dep­urð­ar og helm­ing­ur at­vinnu­lausra eiga erfitt með að ná end­um sam­an. Vís­bend­ing­ar eru um að þeir sem voru í veik­ustu stöð­unni verði frek­ar at­vinnu­laus­ir í Covid-krepp­unni.
Íslenskunemi sér fram á brottvísun úr landi
Úttekt

Ís­lensku­nemi sér fram á brott­vís­un úr landi

Er­lend­ir nem­end­ur sem eiga upp­runa­land ut­an Evr­ópu þurfa að stand­ast strang­ar kröf­ur frá Út­lend­inga­stofn­un. Auk þess að stand­ast fullt nám á hverju miss­eri þarf það líka að sýna fram á að það hafi trygga af­komu, þrátt fyr­ir að mega að­eins vinna 40 pró­sent starf.
315. spurningaþraut: „En af hverju borðar fólkið ekki kökur?“
Þrautir10 af öllu tagi

315. spurn­inga­þraut: „En af hverju borð­ar fólk­ið ekki kök­ur?“

Láttu eft­ir þér að reyna við þraut­ina frá í gær! * Fyrri auka­spurn­ing: Hún snýst um kvik­mynd. Í hvaða bíó­mynd birt­ist það til­komu­mikla geim­far sem hér að of­an sést á sigl­ingu sinni um svart­nætti sól­kerf­is­ins? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Í hvaða borg starf­aði sál­fræð­ing­ur­inn Sig­mund Fr­eud mest­alla sína tíð? 2.   En í hvaða borg dó hann eft­ir að hafa hrak­ist í...
Sjallar veðja á einstaklinginn
Blogg

Stefán Snævarr

Sjall­ar veðja á ein­stak­ling­inn

Slag­orð Sjálf­stæð­is­flokks­ins í kom­andi kosn­inga­bar­áttu ku eiga að vera „veðj­um á ein­stak­ling­inn“. Slík veð­mál eru flokkn­um töm, t.d. veðj­aði Sig­ríð­ur And­er­sen á ýmsa ein­stak­linga í Lands­rétt­ar­mál­um. Einnig var veðj­að á ákveðna ein­stak­linga þeg­ar Lands­bank­inn var einka­vædd­ur. Sjall­ar veðj­uðu held­ur bet­ur á ein­stak­ling­inn í um­ferð­ar­mál­um. Þeg­ar þeir réðu Reykja­vík var lít­ið gert til að efla al­menn­ings­sam­göng­ur. Af­leið­ing­in var bíla­spreng­ing með til­heyr­andi...
„Drepið svikarana!“
Flækjusagan

„Drep­ið svik­ar­ana!“

Þeg­ar hinn tíu ára Pét­ur var val­inn til keis­ara í Moskvu 1682 varð allt vit­laust. Skytt­urn­ar gerðu upp­reisn. En var það Soffía Al­ex­eiévna, syst­ir hins unga keis­ara, sem stóð fyr­ir æð­inu sem nú greip um sig í Kreml?
Lagavernd gegn glæpum
Þorvaldur Gylfason
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Laga­vernd gegn glæp­um

Ís­lenska stjórn­ar­skrá­in vernd­ar þá sem ná und­ir sig ólög­leg­um ávinn­ingi.
Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.
314. spurningaþraut: Kafbátur, nasistaforingi, forseti og fallinn múr
Þrautir10 af öllu tagi

314. spurn­inga­þraut: Kaf­bát­ur, nas­ista­for­ingi, for­seti og fall­inn múr

Þraut­in í gær, mund­uði eft­ir að gæta að henni? * Fyrri auka­spurn­ing: Svart fólk var ekki bein­lín­is hluti af fína fólk­inu á Bretlandi á 19. öld, en sú er þó raun­in í sjón­varps­seríu einni, eins og sjá má á mynd­inni hér að of­an. Hvað heit­ir sjón­varps­serí­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað hét sá for­seti Venesúela sem lést 2013? 2.   Ása Ólafs­dótt­ir,...
Haninn Hreggviður IV við Dillonshús, musteri ástarinnar
Mynd dagsins

Han­inn Hreggvið­ur IV við Dillons­hús, musteri ástar­inn­ar

Fimm máls­met­andi ein­stak­ling­ar rit­uðu í morg­un langa grein í Frétta­blað­ið um að flytja Dillons­hús, sem stað­sett er á Ár­bæj­arsafni aft­ur heim. „Heim“ er horn­ið á Suð­ur­götu og Túngötu, en þar er nú smekk­laust bíla­stæði. Hús­ið byggði Dillon lá­varð­ur, Sire Ottesen ást­konu sinni og barni þeirra, ár­ið 1853. Hús­ið stóð þar þang­að til það var flutt upp á Ár­bæj­arsafn ár­ið 1961. Hús­ið hýs­ir kaffi­hús safns­ins og er helsta mat­ar­hola han­ans Hreggviðs IV. Hann er lík­lega einn af fá­um sem er mót­fall­inn flutn­ing­um á þessu fína húsi nið­ur í Kvos.
Andrés Magnússon: Skil vel að Ágúst Ólafur sé súr eftir uppstillingu Samfylkingarnar
Fréttir

Andrés Magnús­son: Skil vel að Ág­úst Ólaf­ur sé súr eft­ir upp­still­ingu Sam­fylk­ing­arn­ar

For­tíð Sam­fylk­ing­ar­inn­ar hafði áhrif á nið­ur­stöðu upp­still­ing­arn­ar, seg­ir Andrés Magnús­son.
Dómsmálaráðherra bregst við bið eftir fangelsisvistun með samfélagsþjónustu
Fréttir

Dóms­mála­ráð­herra bregst við bið eft­ir fang­elsis­vist­un með sam­fé­lags­þjón­ustu

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mála­ráð­herra hef­ur lagt fram frum­varp sem mun heim­ila afplán­un allt að tveggja ára fang­els­is­dóma með sam­fé­lags­þjón­ustu. Til­gang­ur­inn er að draga úr bið eft­ir afplán­un og bregð­ast við aukn­um fjölda fyrn­inga dóma.