Þessi grein er rúmlega 9 mánaða gömul.

Pabbi þeirra varð bráðkvaddur skömmu eftir að mamma þeirra fór á hjúkrunarheimili

For­eldr­ar systkin­anna Ernu Rún­ar, Berg­lind­ar Önnu og Hjalta., þau Hjört­fríð­ur og Magnús Andri, lét­ust með tveggja ára milli­bili áð­ur en þau náðu sex­tugu. Hjört­fríð­ur hafði glímt við Alzheimer frá ár­inu 2012 og naut stuðn­ings Magnús­ar, sem sinnti henni dag og nótt. Að­eins fá­ein­um mán­uð­um eft­ir að hún flutti á hjúkr­un­ar­heim­ili varð hann bráð­kvadd­ur. Systkin­in eru þakk­lát stuðn­ingi sam­fé­lags­ins í Grinda­vík og segja áföll­in hafa þjapp­að þeim sam­an og breytt af­stöðu þeirra til lífs­ins. Þeim þyki líf­ið ekki leng­ur vera sjálfsagt.

Pabbi þeirra varð bráðkvaddur skömmu eftir að mamma þeirra fór á hjúkrunarheimili
Berglind og Arna Þær voru 22 og 25 ára þegar mamma þeirra var greind með Alzheimer, rétt rúmlega fimmtug. Þær höfðu aldrei heyrt að fólk á þessum aldrei gæti fengið heilabilun.

Að morgni 23. október ársins 2017 urðu systkinin Berglind, Erna og Hjalti fyrir áfalli sem kom eins og þruma úr heiðskíru lofti. Mamma þeirra hafði um nokkurra ára skeið verið veik af Alzheimer og þau voru farin að undirbúa sig andlega fyrir að hún yrði ekki lengi þeirra á meðal. Það var aftur á móti pabbi þeirra sem varð bráðkvaddur þennan morgun. Andlát hans var reiðarslag, enda var hann ekki nema 59 ára, í góðu líkamlegu formi og hafði nokkrum mánuðum fyrr hlaupið 10 kílómetra í Reykjavíkurmaraþoninu til styrktar Alzheimersamtökunum. Hann gekk meira að segja á fjall daginn áður en hann lést. 

Magnús var hraustur maður en hafði búið við mikið álag undanfarin ár, ekki síst eftir að Hjörtfríður greindist með Alzheimer árið 2012. Systurnar segja hann hafa tekist á við það verkefni eins og önnur, af krafti og elju. „Þetta er ekkert mál, þetta er allt spurning um hugarfar“ var viðkvæðið. Þær telja líklegt að álagið sem hlaust af veikindum móður þeirra hafi haft áhrif á heilsu hans. „Það er erfitt að setja beint samasemmerki þarna á milli en ég held það séu vissulega tengsl þarna á milli. Hann hafði búið við mikla streitu í mörg ár,“ segir yngri systirin, Berglind. Eldri systir hennar tekur undir það. „Já, undir það síðasta, áður en mamma fór á hjúkrunarheimili, fékk hann til dæmis bara tveggja til þriggja tíma svefn í senn á hverri nóttu. Það þurfti að sjá um hana á nóttunni því hún vaknaði oft.“

Gat ekki lengur þrætt saumavélina

Það var skömmu eftir fimmtugsafmæli Hjörtfríðar, árið 2011, sem fjölskyldan fór að taka eftir því að ekki væri allt með felldu. Hún svaf mikið, var ólík sér, fjarræn og þung. Þau voru nokkuð lengi að átta sig, héldu jafnvel að hún væri orðin þunglynd. Hún fór nokkrum sinnum til læknis en loks kom að því að ungur, glöggur læknir tengdi saman punktana og sendi hana á minnismóttökuna á Landakoti. Þá fór greiningarferli í gang og um það bil ári síðar kom niðurstaðan: Hún var með Alzheimer. 

„Hann hafði búið við mikla streitu í mörg ár“

Berglind: „Við höfðum aldrei heyrt um ungt fólk með Alzheimer. Við sáum bara fyrir okkur gamalt fólk á hjúkrunarheimili sem væri farið að gleyma. Við leituðum  til Alzheimersamtakanna, sem þá hétu FAAS, sem voru ekki orðin eins öflug samtök og þau eru í dag. Við fengum því miður ekki nægilega aðstoð þar. Aðalstuðningurinn kom frá öðru fólki í svipuðum sporum.“ 

Erna: „Það hjálpaði okkur líka að búa í litlu samfélagi þar sem allir standa saman. Fólk var búið að sjá að það væri eitthvað að gerast með mömmu en fyrst um sinn máttum við ekki tala um þetta. Þau voru sammála um það, mamma og pabbi, svo þetta var leyndarmál í svona hálft ár. En um leið og þau sögðu frá þessu tók samfélagið utan um okkur. Þá skildi fólk af hverju mamma hafði verið svona ólík sjálfri sér. Það var léttir fyrir okkur að geta talað um veikindi mömmu.“

Samfélagið stóð með þeimFjölskyldan býr í Grindavík og systkinin fengu mikinn stuðning þar, ekki síst eftir að veikindi mömmu þeirra hættu að vera leyndarmál.

Berglind: „Það eru átta ár liðin síðan hún greindist og í dag er einhvern veginn allt opnara. Ég sé mikinn mun á því fólki sem er að ganga í gegnum þetta núna og þá. Ég held að það megi meðal annars rekja til þess að Alzheimersamtökin stokkuðu upp í starfseminni og réðu til sín mjög öflugan ráðgjafa. Síðan hefur umræðan opnast mikið. Frumkvöðlahópurinn sem er nú starfandi er líka alveg ótrúlega flottur, þau eiga öll hrós skilið. Það er ótrúlegt hvað mikið hefur unnist á nokkrum árum. Ég myndi segja að Alzheimersamtökin væru ein öflugustu samtök á landinu.“ 

Þær vona líka að þeir sem greinist með heilabilun eigi greiðari aðgang að sálrænni aðstoð en var þegar mamma þeirra greindist og að fólk eigi greiðari leið að mikilvægum upplýsingum. 

Berglind: „Mér finnst skrýtið og erfitt að hugsa til þess núna, að mamma fékk enga aðstoð, til dæmis hjá sálfræðingi. Hún talaði aldrei um þetta við neinn nema sína nánustu. Lagaleg mál flæktust líka fyrir hjá okkur, eins og til dæmis þegar þurfti umboð til að sjá um fjármál mömmu.“ 

Erna: „Það hefði verið gott að fá einhvers konar leiðarvísi í upphafi. Við fréttum bara að við þyrftum að gera þessa hluti í gegnum aðra sem höfðu gengið í gegnum það sama.“ 

Berglind: „Við lentum líka í flækju eftir að pabbi dó, því þá þurfti Erna Rún að gerast fjárráðamaður mömmu og það var mjög flókið ferli og erfitt fyrir okkur að standa í því, þrjú systkini í sorg.“ 

Gleymdi þeim aldrei

Hjörtfríður var grunnskólakennari og hætti ekki að vinna strax eftir greiningu, heldur

fékk þægilegri verkefni til að vinna að í skólanum. Samstarfskonur hennar fylgdu henni heim á daginn og þannig gekk það í nokkurn tíma. Systurnar segja sjúkdóminn helst hafa lýst sér með verkstoli en hafi minni áhrif haft á minni mömmu þeirra. Raunar hafi það aldrei farið og þeim finnst hún hafa munað eftir sér fram á hinstu stund. 

Berglind: „Hún var kjólameistari að mennt og allt í einu gat hún ekki þrætt vélina. Það hringdi viðvörunarbjöllum.“

Erna: „Já, hún var kannski að leggja á borð og setti hnífana og gafflana bara einhvers staðar í kringum diskinn, eins og hún hefði aldrei lagt á borð áður.“ 

Berglind: „Hún hélt oft á hlutum og gerði sér ekki grein fyrir því hvernig hún ætti að nota þá.“

Þær systurnar lýsa því að mamma þeirra hafi gengið í gegnum mikla sorg við að greinast með Alzheimer og lengi hafi hún sjálf sagt að henni fyndist hún ekki vera veik. Raunar finnst þeim henni almennt ekki hafa liðið illa í gegnum veikindin, nema þá helst á ákveðnum vendipunktum, svo sem þegar hún fór að fara í dagvist. Fljótlega hafi hún hins vegar farið að una sér vel þar. 

„Hún var kjólameistari að mennt og allt í einu gat hún ekki þrætt vélina“

Berglind er læknir og þegar hún var við nám við Háskóla Íslands gerði hún BS-ritgerðina sína um hvernig það væri að greinast með Alzheimer-sjúkdóminn. Hún vann með spurningalista sem lagðir voru bæði fyrir sjúklinga og aðstandendur þeirra. Niðurstaðan úr því var að sjúklingar upplifðu sig betur en aðstandendur þeirra gerðu. Það rímar að mörgu leyti við reynsluna af móður hennar. „Það er ekki alveg ljóst hvort þetta þýði að þeim líði betur en við höldum, eða hvort ástæðan fyrir þeirra mati sé skert innsæi. Kannski hvort tveggja. En mér fannst áhugavert að við vorum kannski að meta sjúklinga verr en þeim leið sjálfum.“

Önnur erfið umskipti hjá Hjörtfríði voru þegar hún flutti alfarið á hjúkrunarheimili. „Við vorum búin að kvíða þeim degi lengi en þegar að því kom var þetta skárra fyrir hana en við höfðum búist við. Fyrir okkur var þetta hins vegar erfitt, því þetta var ákveðinn endapunktur. En þetta var það besta fyrir hana, því hún var orðin óörugg og farin að þurfa mikla aðstoð við alla hluti heima. Þarna var hún örugg,“ segir Berglind. 

Dýrmæt Ítalíuferð

Skömmu áður en Hjörtfríður flutti á hjúkrunarheimilið tók Magnús ákvörðun um að þau skyldu fara með allri fjölskyldunni til Sikileyjar. Þetta þótti einhverjum vera glapræði, enda þykir mörgu fólki með heilabilun óþægilegt að vera í ókunnugum aðstæðum. Magnús hlustaði ekki á það, sagðist þekkja sína konu og var staðráðinn í að þau ætluðu að njóta lífsins þrátt fyrir veikindin.

Berglind: „Þau ferðuðust talsvert mikið eftir að hún veiktist og voru alsæl með það.“  

Erna: „Þetta var heljarinnar ferðalag. Við fórum á afvikinn stað á Sikiley, keyrðum hana um alla eyjuna í hjólastól og fundum að hún naut þess að vera í hitanum og sólinni, fá sinn bjór og svona. Þetta var alveg ofboðslega dýrmætt.“

Þurfti að læra að þiggja hjálp

Líkt og algengt er með nánustu aðstandendur fólks með heilabilun þá mæddi mest á Magnúsi þegar kom að því að annast Hjörtfríði.

Berglind: „Við reyndum að skiptast á að aðstoða og létta undir með honum en hann vildi svolítið mikið taka þetta á sig, allavega fyrst um sinn. Það kom að því að við héldum fund með fjölskyldu og vinum og gerðum honum ljóst hversu margir vildu hjálpa. Hann þurfti að læra að þiggja hjálpina. Þegar hún var komin í dagvistun í Drafnarhús skiptumst við á að sækja hana og vera með þeim á kvöldin. Þetta voru dýrmætir tímar fyrir okkur, fjölskyldu og vini þeirra. Einnig bjó bróðir okkar, Hjalti, heima hjá þeim á tímabili sem létti talsvert undir. Pabbi þurfti svolítið að átta sig á því að fólk vildi koma.“

Nánari eftir áföllin

Þegar Magnús, pabbi þeirra, lést svona skyndilega brugðust systkinin við með því að þjappa sér enn betur saman. Áfallið var mikið en þau urðu að halda áfram og hugsa vel um mömmu sína, sem var langt leidd af sjúkdómnum, meðal annars hætt að ganga og að tala að mestu leyti. 

Berglind: „Við bara höfðum ekkert val, við bara urðum að hugsa um mömmu. Við erum samrýnd systkini og höfðum orðið það enn frekar í kringum veikindi mömmu. Það hjálpaði okkur þegar pabbi dó. Við vorum líka heppin að hafa mikið af góðu fólki í kringum okkur.“

Erna: „Mamma og pabbi áttu líka marga góða vini, svo það má segja að á þessari stundu uppskárum við það sem þau sáðu. “ 

Eitt af verkefnunum sem þau stóðu frammi fyrir var að segja mömmu sinni frá því að pabbi þeirra væri dáinn. Það vafðist fyrir þeim og þau þáðu aðstoð við það, því þau vissu ekki hvort og hvernig hún myndi meðtaka fréttirnar. Viðbrögð mömmu þeirra komu þeim á óvart. 

„Við bara höfðum ekkert val, við bara urðum að hugsa um mömmu“

Erna: „Eftir jarðarförina svaf hún út í eitt og hrakaði mjög mikið. Hún var greinilega sorgmædd. Eftir nokkra mánuði hresstist hún þó aftur. Þetta var hennar sorgarferli.“ 

Berglind: „Það var skrýtið að ganga í gegnum þetta. Þótt hún gæti ekki komið frá sér orðum fannst okkur hún skilja hvað hafði gerst. Þannig var hún reyndar fram á síðustu stundu. Hún hafði alltaf verið mjög stríðin og það var bæði húmor og stríðni í henni fram á síðustu stundu.“ 

Sorg og léttir á sama tíma

Hjörtfríður lést 27. október síðastliðinn, tveimur árum eftir að maðurinn hennar fór. 

Erna: „Það var eins með hana og pabba, gerðist skyndilega. Hún bara sofnaði og dó. Starfsmenn hjúkrunarheimilisins höfðu kíkt inn til hennar aðeins fyrir sjö um morguninn og þá var hún glaðvakandi og brosandi. Þegar þeir komu svo með morgunmatinn til hennar var hún bara farin.“ 

Berglind: „Okkur fannst mikið áfall að enginn hafi verið hjá henni þegar hún dó. Við vorum búin að búa okkur undir þetta, því þetta var ekki lengur mikið líf hjá henni. Við vissum alveg að hún hefði ekki viljað vera svona. Þetta var sorg en líka ákveðinn léttir, fyrir hana.“

Erna: „Og líka fyrir okkur. Það var alltaf erfitt að fara að heimsækja hana, því maður var alltaf sorgmæddur þegar maður kom til baka, eftir að hafa séð hana liggja í rúminu og horfa út í loftið.“ 

Berglind: „Það var skrýtið að finna fyrir sorg og létti á sama tíma.“ 

FjölskyldanSysturnar ásamt foreldrum sínum, bróðurnum Hjalta og börnum Ernu Rúnar, þeim Hjörtfríði og Árna Jakobi.

Skemmtileg fjölskylda

Þær Erna og Berglind horfa til æsku sinnar og sambandsins sem þær áttu við foreldra sína með þakklæti, þrátt fyrir að tíminn með þeim hafi verið allt of stuttur. 

Erna: „Við vorum skemmtileg fjölskylda og það var alltaf þægileg stemning heima. Við gerðum mjög mikið saman og pabbi frestaði oft verkum við húsið, bara til að geta farið með okkur út til Spánar. Við ólumst öll upp í íþróttum og hann fylgdi okkur út um allt land. Mamma og pabbi voru flott fólk, heilsteypt og hugsuðu vel um sig.“  

Þær segja áföllin hafa mótað þau systkini mikið og breytt viðhorfi þeirra til lífsins. 

Berglind: „Lífið er ekki sjálfsagt. Það er margt sem mér fannst mikilvægt áður sem er það ekki lengur. Á meðan mamma var veik var ég til dæmis í mjög erfiðu námi sem þurfti oft að sitja á hakanum svo ég gæti verið heima hjá henni og mér fannst það líka bara allt í lagi. Maður fór að forgangsraða öðruvísi. Ef ég ætti að ráðleggja öðrum í sömu stöðu þá er það þetta, að gefa sér tíma. Eftir á er það dýrmætt, að hafa getað verið með þeim og aðstoðað þau, þótt það hafi verið erfitt þá gaf það mér mikið.“

Erna: „Maður kann betur að meta það núna, að vera bara heima hjá fjölskyldunni sinni og að umgangast fólkið sitt. Við reynum að gera sem mest af því. Og við erum hætt að geyma hlutina. Við til dæmis ákváðum um síðustu jól að stökkva til Havaí öll systkinin, með maka okkar og börn.“ 

Berglind: „Hún er lík pabba, do-er eins og hann var og sagði bara: „Við förum.“

Erna: „Nú er þetta bara þannig. Við reynum að framkvæma það sem við getum, á meðan við getum.“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Faraldur 21. aldarinnar

Starfsfólk hjúkrunarheimila þarf meiri fræðslu um heilabilun
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

Starfs­fólk hjúkr­un­ar­heim­ila þarf meiri fræðslu um heila­bil­un

Sam­ræma þarf þjón­ustu við ein­stak­linga með heila­bil­un á hjúkr­un­ar­heim­il­um, þannig að jafn­ræð­is sé gætt. Þá þarf að bæta að­stöðu á þeim hjúkr­un­ar­heim­il­um þar sem enn er þröng­býlt. Þetta er með­al þess sem stefnt er að og lesa má úr að­gerðaráætl­un stjórn­valda í þjón­ustu við fólk með heila­bil­un.
„Þetta er langvarandi sorg“
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er langvar­andi sorg“

Eig­in­mað­ur Guðnýj­ar Helga­dótt­ur lést úr Alzheimer fyr­ir þrem­ur ár­um, eft­ir margra ára bar­áttu við sjúk­dóm­inn. Guðný seg­ist sjálf ekki hafa átt­að sig á álag­inu sem fylgdi veik­ind­um hans, fyrr en eft­ir að hann var fall­inn frá. Hún seg­ir sjúk­dóm­inn smám sam­an ræna fólk öll­um sín­um fal­legu eig­in­leik­um sem sé erfitt að horfa upp á.
„Þetta er eins og að missa hann rosalega hægt“
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er eins og að missa hann rosa­lega hægt“

Pabbi systr­anna Pálínu Mjall­ar og Guð­rún­ar Huldu greind­ist með Alzheimer fyr­ir sjö ár­um en þær segja erfitt að segja til um hvenær fyrstu ein­kenna sjúk­dóms­ins varð vart. Síð­an þá hef­ur fjöl­skyld­an tek­ist á við sjúk­dóm­inn í ferli sem syst­urn­ar lýsa sem af­ar lýj­andi. Þær eru þakk­lát­ar fyr­ir kær­leiks­ríka umönn­un pabba síns en segja af­ar brýnt að bæta stuðn­ing við nán­ustu að­stand­end­ur.
Brýnt að bæta þjónustu við ungt fólk með heilabilun
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

Brýnt að bæta þjón­ustu við ungt fólk með heila­bil­un

Í bí­gerð er að opna mið­stöð fyr­ir ungt fólk sem greinst hef­ur með heila­bil­un. Á hverju ári grein­ast um 20 manns und­ir 65 ára aldri með heila­bil­un á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Áætl­að er að rúm­lega hundrað manns auk að­stand­enda myndu á hverj­um tíma geta nýtt sér þjón­ustumið­stöð­ina, sótt þar með­al ann­ars fé­lags­skap, jafn­ingj­astuðn­ing, þjón­ustu sál­fræð­ings og annarra sér­fræð­inga.
„Lífið er rólegra núna en við njótum þess“
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Líf­ið er ró­legra núna en við njót­um þess“

Tæp­lega fjög­ur ár eru frá því að Ellý Katrín Guð­munds­dótt­ir greind­ist með Alzheimer, að­eins 51 árs. Ný­ver­ið hófst nýr kafli í henn­ar lífi, þeg­ar hún hætti að vinna hjá Reykja­vík­ur­borg og sneri sér al­far­ið að dag­þjálf­un í Hlíða­bæ. Hún og eig­in­mað­ur henn­ar, Magnús Karl Magnús­son, standa nú sem fyrr þétt sam­an og hafa ein­sett sér að njóta ein­földu og kunn­ug­legu hlut­anna í líf­inu.
„Fólk heldur að maður sé orðinn alveg kexruglaður“
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Fólk held­ur að mað­ur sé orð­inn al­veg kexrugl­að­ur“

Skip­stjór­inn Jón­as Jónas­son var ekki nema 53 ára þeg­ar hann greind­ist með Alzheimer fyr­ir tveim­ur ár­um. Grein­ing­in var hon­um og fjöl­skyld­unni högg, ekki síst vegna þess að hon­um var um­svifa­laust sagt upp vinn­unni og marg­ir fé­lag­ar hans hættu að hafa sam­band. „Hann var alltaf í sím­an­um, það var aldrei hægt að ná í hann,“ seg­ir dótt­ir hans. „En svo bara hætti sím­inn að hringja.“

Mest lesið

Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
1
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.
Andrés Magnússon: Skil vel að Ágúst Ólafur sé súr eftir uppstillingu Samfylkingarnar
2
Fréttir

Andrés Magnús­son: Skil vel að Ág­úst Ólaf­ur sé súr eft­ir upp­still­ingu Sam­fylk­ing­arn­ar

For­tíð Sam­fylk­ing­ar­inn­ar hafði áhrif á nið­ur­stöðu upp­still­ing­arn­ar, seg­ir Andrés Magnús­son.
Íslenskunemi sér fram á brottvísun úr landi
3
Úttekt

Ís­lensku­nemi sér fram á brott­vís­un úr landi

Er­lend­ir nem­end­ur sem eiga upp­runa­land ut­an Evr­ópu þurfa að stand­ast strang­ar kröf­ur frá Út­lend­inga­stofn­un. Auk þess að stand­ast fullt nám á hverju miss­eri þarf það líka að sýna fram á að það hafi trygga af­komu, þrátt fyr­ir að mega að­eins vinna 40 pró­sent starf.
313. spurningaþraut: Þrír ungir bræður frá eyjunni Mön ... þar koma nú eigi margir til mála, ha?
4
Þrautir10 af öllu tagi

313. spurn­inga­þraut: Þrír ung­ir bræð­ur frá eyj­unni Mön ... þar koma nú eigi marg­ir til mála, ha?

Hér er hlekk­ur á þraut gær­dags­ins, ekki orð um það meir. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvar er mynd­in hér að of­an tek­in? Beð­ið er um ná­kvæmt svar. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Ár­ið 1958 stofn­uðu þrír ung­ir bræð­ur frá eyj­unni Mön á Ír­lands­hafi hljóm­sveit. Um svip­að leyti fluttu þeir reynd­ar frá Bret­lands­eyj­um með fjöl­skyldu sinni, og þeir voru síð­an oft kennd­ir við þann...
Þorvaldur Gylfason
5
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Laga­vernd gegn glæp­um

Ís­lenska stjórn­ar­skrá­in vernd­ar þá sem ná und­ir sig ólög­leg­um ávinn­ingi.
Dómsmálaráðherra bregst við bið eftir fangelsisvistun með samfélagsþjónustu
6
Fréttir

Dóms­mála­ráð­herra bregst við bið eft­ir fang­elsis­vist­un með sam­fé­lags­þjón­ustu

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mála­ráð­herra hef­ur lagt fram frum­varp sem mun heim­ila afplán­un allt að tveggja ára fang­els­is­dóma með sam­fé­lags­þjón­ustu. Til­gang­ur­inn er að draga úr bið eft­ir afplán­un og bregð­ast við aukn­um fjölda fyrn­inga dóma.
314. spurningaþraut: Kafbátur, nasistaforingi, forseti og fallinn múr
7
Þrautir10 af öllu tagi

314. spurn­inga­þraut: Kaf­bát­ur, nas­ista­for­ingi, for­seti og fall­inn múr

Þraut­in í gær, mund­uði eft­ir að gæta að henni? * Fyrri auka­spurn­ing: Svart fólk var ekki bein­lín­is hluti af fína fólk­inu á Bretlandi á 19. öld, en sú er þó raun­in í sjón­varps­seríu einni, eins og sjá má á mynd­inni hér að of­an. Hvað heit­ir sjón­varps­serí­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað hét sá for­seti Venesúela sem lést 2013? 2.   Ása Ólafs­dótt­ir,...

Mest deilt

Íslenskunemi sér fram á brottvísun úr landi
1
Úttekt

Ís­lensku­nemi sér fram á brott­vís­un úr landi

Er­lend­ir nem­end­ur sem eiga upp­runa­land ut­an Evr­ópu þurfa að stand­ast strang­ar kröf­ur frá Út­lend­inga­stofn­un. Auk þess að stand­ast fullt nám á hverju miss­eri þarf það líka að sýna fram á að það hafi trygga af­komu, þrátt fyr­ir að mega að­eins vinna 40 pró­sent starf.
Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
2
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.
Dómsmálaráðherra bregst við bið eftir fangelsisvistun með samfélagsþjónustu
3
Fréttir

Dóms­mála­ráð­herra bregst við bið eft­ir fang­elsis­vist­un með sam­fé­lags­þjón­ustu

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mála­ráð­herra hef­ur lagt fram frum­varp sem mun heim­ila afplán­un allt að tveggja ára fang­els­is­dóma með sam­fé­lags­þjón­ustu. Til­gang­ur­inn er að draga úr bið eft­ir afplán­un og bregð­ast við aukn­um fjölda fyrn­inga dóma.
315. spurningaþraut: „En af hverju borðar fólkið ekki kökur?“
4
Þrautir10 af öllu tagi

315. spurn­inga­þraut: „En af hverju borð­ar fólk­ið ekki kök­ur?“

Láttu eft­ir þér að reyna við þraut­ina frá í gær! * Fyrri auka­spurn­ing: Hún snýst um kvik­mynd. Í hvaða bíó­mynd birt­ist það til­komu­mikla geim­far sem hér að of­an sést á sigl­ingu sinni um svart­nætti sól­kerf­is­ins? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Í hvaða borg starf­aði sál­fræð­ing­ur­inn Sig­mund Fr­eud mest­alla sína tíð? 2.   En í hvaða borg dó hann eft­ir að hafa hrak­ist í...
313. spurningaþraut: Þrír ungir bræður frá eyjunni Mön ... þar koma nú eigi margir til mála, ha?
5
Þrautir10 af öllu tagi

313. spurn­inga­þraut: Þrír ung­ir bræð­ur frá eyj­unni Mön ... þar koma nú eigi marg­ir til mála, ha?

Hér er hlekk­ur á þraut gær­dags­ins, ekki orð um það meir. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvar er mynd­in hér að of­an tek­in? Beð­ið er um ná­kvæmt svar. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Ár­ið 1958 stofn­uðu þrír ung­ir bræð­ur frá eyj­unni Mön á Ír­lands­hafi hljóm­sveit. Um svip­að leyti fluttu þeir reynd­ar frá Bret­lands­eyj­um með fjöl­skyldu sinni, og þeir voru síð­an oft kennd­ir við þann...
Þorvaldur Gylfason
6
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Laga­vernd gegn glæp­um

Ís­lenska stjórn­ar­skrá­in vernd­ar þá sem ná und­ir sig ólög­leg­um ávinn­ingi.
314. spurningaþraut: Kafbátur, nasistaforingi, forseti og fallinn múr
7
Þrautir10 af öllu tagi

314. spurn­inga­þraut: Kaf­bát­ur, nas­ista­for­ingi, for­seti og fall­inn múr

Þraut­in í gær, mund­uði eft­ir að gæta að henni? * Fyrri auka­spurn­ing: Svart fólk var ekki bein­lín­is hluti af fína fólk­inu á Bretlandi á 19. öld, en sú er þó raun­in í sjón­varps­seríu einni, eins og sjá má á mynd­inni hér að of­an. Hvað heit­ir sjón­varps­serí­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað hét sá for­seti Venesúela sem lést 2013? 2.   Ása Ólafs­dótt­ir,...

Mest lesið í vikunni

Athafnamaðurinn Anton kortlagður: Hvaðan koma peningarnir?
1
RannsóknMorð í Rauðagerði

At­hafna­mað­ur­inn Ant­on kort­lagð­ur: Hvað­an koma pen­ing­arn­ir?

Ant­on Krist­inn Þór­ar­ins­son hef­ur yf­ir fjölda ára kom­ið að stofn­un, stjórn og prókúru ým­issa fé­laga sem hafa mest­an sinn hagn­að af sölu og kaup­um fast­eigna. Hann seldi „Garða­bæj­ar­höll“ og bygg­ir nú hús á Arn­ar­nes­inu.
Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
2
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.
„Það eina sem ég vildi var að deyja“
3
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

„Það eina sem ég vildi var að deyja“

Ásta Önnu­dótt­ir, sem var vist­uð um tveggja ára skeið á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi, lýs­ir því að hún hafi orð­ið fyr­ir slíku and­legu of­beldi þar að það hafi dreg­ið úr henni lífs­vilj­ann. Hún hafi ver­ið glað­vært barn en fram­kom­an í henn­ar garð á heim­il­inu hafi bar­ið alla gleði úr henni. Það sé fyrst nú, im tveim­ur ára­tug­um síð­ar, sem hún sé að jafna sig.
Anton ennþá með stöðu sakbornings
4
FréttirMorð í Rauðagerði

Ant­on enn­þá með stöðu sak­born­ings

Lög­mað­ur Ant­ons Krist­ins Þór­ar­ins­son­ar seg­ir Ant­on laus­an úr gæslu­varð­haldi en hann hafi enn stöðu sak­born­ings í rann­sókn á morð­inu í Rauða­gerði 28.
Landsréttur fellir úr gildi frávísun í máli Jóns Baldvins
5
FréttirMeToo sögur um Jón Baldvin

Lands­rétt­ur fell­ir úr gildi frá­vís­un í máli Jóns Bald­vins

Hér­aðs­dóm­ur mun taka mál Jóns Bald­vins Hanni­bals­son­ar til efn­is­með­ferð­ar. Mál­flutn­ingi hans um að meint kyn­ferð­is­leg áreitni hans sé ekki refsi­verð sam­kvæmt spænsk­um lög­um er hafn­að.
Kvikan er að brjóta sér leið upp: Þúsund ára atburður á Reykjanesi
6
FréttirSkjálftahrina á Reykjanesi

Kvik­an er að brjóta sér leið upp: Þús­und ára at­burð­ur á Reykja­nesi

Tal­ið er að eld­gos geti haf­ist á næstu klukku­st­un­um suð­ur af Keili. „Þetta er mjög krí­tísk staða,“ seg­ir Frey­steinn Sig­munds­son jarð­eðl­is­fræð­ing­ur. Ragn­ar Stef­áns­son jarð­skjálfta­fræð­ing­ur seg­ir að sér virð­ist kvik­an hafa far­ið stutt upp í sprung­una.
Katrín Júlíusdóttir: Prófkjör Samfylkingarnar var góð tilraun sem heppnaðist ekki
7
Fréttir

Katrín Júlí­us­dótt­ir: Próf­kjör Sam­fylk­ing­arn­ar var góð til­raun sem heppn­að­ist ekki

Sú að­ferð sem beitt var hent­aði frek­ar ný­lið­um á list­an­um held­ur en reynd­um þing­mönn­um, seg­ir fyrr­ver­andi vara­formað­ur flokks­ins.

Mest lesið í mánuðinum

Athafnamaðurinn Anton kortlagður: Hvaðan koma peningarnir?
1
RannsóknMorð í Rauðagerði

At­hafna­mað­ur­inn Ant­on kort­lagð­ur: Hvað­an koma pen­ing­arn­ir?

Ant­on Krist­inn Þór­ar­ins­son hef­ur yf­ir fjölda ára kom­ið að stofn­un, stjórn og prókúru ým­issa fé­laga sem hafa mest­an sinn hagn­að af sölu og kaup­um fast­eigna. Hann seldi „Garða­bæj­ar­höll“ og bygg­ir nú hús á Arn­ar­nes­inu.
Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
2
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.
„Ég var svo bugaður að mig langaði helst að hefja nýtt líf“
3
Viðtal

„Ég var svo bug­að­ur að mig lang­aði helst að hefja nýtt líf“

Síð­asta ár­ið hef­ur Vil­helm Neto tek­ið á kvíð­an­um og loks­ins kom­ist á rétt ról á leik­list­ar­ferl­in­um.
Maðurinn sem plokkaði Samherjamerkið af vinnufötunum sínum: „Það átti bara að vera til ein skoðun“
4
ViðtalHeimavígi Samherja

Mað­ur­inn sem plokk­aði Sam­herja­merk­ið af vinnu­föt­un­um sín­um: „Það átti bara að vera til ein skoð­un“

Guð­mund­ur Már Beck, fyrr­um starfs­mað­ur Sam­herja, seg­ir sér hafa lið­ið mjög illa eft­ir að hafa fylgst með frétta­flutn­ingi af fram­ferði Sam­herja í Namib­íu, svo illa að hann lýs­ir því sem áfalli.
Bragi Páll Sigurðarson
5
Pistill

Bragi Páll Sigurðarson

Hvít­ur, gagn­kyn­hneigð­ur karl­mað­ur tal­ar frá Reykja­vík

Í þessu sam­fé­lagi hönn­uðu fyr­ir hvíta, gagn­kyn­hneigða, ófatl­aða sæmi­lega stæða karla, ætti að vera rými fyr­ir alla hina að hafa jafn­há­vær­ar radd­ir.
Nýjasta sviðsmyndin fyrir eldgos gerir ráð fyrir mögulegu hraunflæði yfir Reykjanesbraut
6
FréttirSkjálftahrina á Reykjanesi

Nýj­asta sviðs­mynd­in fyr­ir eld­gos ger­ir ráð fyr­ir mögu­legu hraun­flæði yf­ir Reykja­nes­braut

Eld­fjalla­fræði- og nátt­úru­vár­hóp­ur Há­skóla Ís­lands hef­ur upp­fært spálík­an fyr­ir eld­gos á Reykja­nesi vegna breyttr­ar skjálfta­virkni í dag.
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
7
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Heyrð­ist ekki í henni?

Skýr af­staða var tek­in þeg­ar fyrstu frá­sagn­ir bár­ust af harð­ræði á vistheim­il­un­um Varp­holti og Laugalandi. For­stjóri Barna­vernd­ar­stofu lýsti fullu trausti á hend­ur með­ferð­ar­full­trú­an­um. Eft­ir sat stelpa furðu lost­in, en hún lýs­ir því hvernig hún hafði áð­ur, þá sautján ára göm­ul, safn­að kjarki til að fara á fund for­stjór­ans og greina frá slæmri reynslu af vistheim­il­inu.

Nýtt á Stundinni

Er eðlilegt að vera stundum áhyggjufullur?
Gunnhildur Sveinsdóttir
Pistill

Gunnhildur Sveinsdóttir

Er eðli­legt að vera stund­um áhyggju­full­ur?

Það get­ur ver­ið hjálp­legt að horf­ast í augu við eig­in líð­an og bregð­ast við á við­eig­andi hátt í stað þess að ýta erf­ið­um til­finn­ing­um bara frá sér og láta eins og ekk­ert sé.
Atvinnuleysið lenti á þeim verr settu
Kolbeinn Hólmar Stefánsson
Pistill

Kolbeinn Hólmar Stefánsson

At­vinnu­leys­ið lenti á þeim verr settu

Rann­sókn sýn­ir hvernig at­vinnu­leysi fylg­ist að með fjöl­breytt­um skorti í lífi fólks. At­vinnu­laus­ir eru ólík­legri til að hafa tek­ið sér gott sum­ar­frí ár­in á und­an, þeir eru lík­legri til dep­urð­ar og helm­ing­ur at­vinnu­lausra eiga erfitt með að ná end­um sam­an. Vís­bend­ing­ar eru um að þeir sem voru í veik­ustu stöð­unni verði frek­ar at­vinnu­laus­ir í Covid-krepp­unni.
Íslenskunemi sér fram á brottvísun úr landi
Úttekt

Ís­lensku­nemi sér fram á brott­vís­un úr landi

Er­lend­ir nem­end­ur sem eiga upp­runa­land ut­an Evr­ópu þurfa að stand­ast strang­ar kröf­ur frá Út­lend­inga­stofn­un. Auk þess að stand­ast fullt nám á hverju miss­eri þarf það líka að sýna fram á að það hafi trygga af­komu, þrátt fyr­ir að mega að­eins vinna 40 pró­sent starf.
315. spurningaþraut: „En af hverju borðar fólkið ekki kökur?“
Þrautir10 af öllu tagi

315. spurn­inga­þraut: „En af hverju borð­ar fólk­ið ekki kök­ur?“

Láttu eft­ir þér að reyna við þraut­ina frá í gær! * Fyrri auka­spurn­ing: Hún snýst um kvik­mynd. Í hvaða bíó­mynd birt­ist það til­komu­mikla geim­far sem hér að of­an sést á sigl­ingu sinni um svart­nætti sól­kerf­is­ins? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Í hvaða borg starf­aði sál­fræð­ing­ur­inn Sig­mund Fr­eud mest­alla sína tíð? 2.   En í hvaða borg dó hann eft­ir að hafa hrak­ist í...
Sjallar veðja á einstaklinginn
Blogg

Stefán Snævarr

Sjall­ar veðja á ein­stak­ling­inn

Slag­orð Sjálf­stæð­is­flokks­ins í kom­andi kosn­inga­bar­áttu ku eiga að vera „veðj­um á ein­stak­ling­inn“. Slík veð­mál eru flokkn­um töm, t.d. veðj­aði Sig­ríð­ur And­er­sen á ýmsa ein­stak­linga í Lands­rétt­ar­mál­um. Einnig var veðj­að á ákveðna ein­stak­linga þeg­ar Lands­bank­inn var einka­vædd­ur. Sjall­ar veðj­uðu held­ur bet­ur á ein­stak­ling­inn í um­ferð­ar­mál­um. Þeg­ar þeir réðu Reykja­vík var lít­ið gert til að efla al­menn­ings­sam­göng­ur. Af­leið­ing­in var bíla­spreng­ing með til­heyr­andi...
„Drepið svikarana!“
Flækjusagan

„Drep­ið svik­ar­ana!“

Þeg­ar hinn tíu ára Pét­ur var val­inn til keis­ara í Moskvu 1682 varð allt vit­laust. Skytt­urn­ar gerðu upp­reisn. En var það Soffía Al­ex­eiévna, syst­ir hins unga keis­ara, sem stóð fyr­ir æð­inu sem nú greip um sig í Kreml?
Lagavernd gegn glæpum
Þorvaldur Gylfason
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Laga­vernd gegn glæp­um

Ís­lenska stjórn­ar­skrá­in vernd­ar þá sem ná und­ir sig ólög­leg­um ávinn­ingi.
Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.
314. spurningaþraut: Kafbátur, nasistaforingi, forseti og fallinn múr
Þrautir10 af öllu tagi

314. spurn­inga­þraut: Kaf­bát­ur, nas­ista­for­ingi, for­seti og fall­inn múr

Þraut­in í gær, mund­uði eft­ir að gæta að henni? * Fyrri auka­spurn­ing: Svart fólk var ekki bein­lín­is hluti af fína fólk­inu á Bretlandi á 19. öld, en sú er þó raun­in í sjón­varps­seríu einni, eins og sjá má á mynd­inni hér að of­an. Hvað heit­ir sjón­varps­serí­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað hét sá for­seti Venesúela sem lést 2013? 2.   Ása Ólafs­dótt­ir,...
Haninn Hreggviður IV við Dillonshús, musteri ástarinnar
Mynd dagsins

Han­inn Hreggvið­ur IV við Dillons­hús, musteri ástar­inn­ar

Fimm máls­met­andi ein­stak­ling­ar rit­uðu í morg­un langa grein í Frétta­blað­ið um að flytja Dillons­hús, sem stað­sett er á Ár­bæj­arsafni aft­ur heim. „Heim“ er horn­ið á Suð­ur­götu og Túngötu, en þar er nú smekk­laust bíla­stæði. Hús­ið byggði Dillon lá­varð­ur, Sire Ottesen ást­konu sinni og barni þeirra, ár­ið 1853. Hús­ið stóð þar þang­að til það var flutt upp á Ár­bæj­arsafn ár­ið 1961. Hús­ið hýs­ir kaffi­hús safns­ins og er helsta mat­ar­hola han­ans Hreggviðs IV. Hann er lík­lega einn af fá­um sem er mót­fall­inn flutn­ing­um á þessu fína húsi nið­ur í Kvos.
Andrés Magnússon: Skil vel að Ágúst Ólafur sé súr eftir uppstillingu Samfylkingarnar
Fréttir

Andrés Magnús­son: Skil vel að Ág­úst Ólaf­ur sé súr eft­ir upp­still­ingu Sam­fylk­ing­arn­ar

For­tíð Sam­fylk­ing­ar­inn­ar hafði áhrif á nið­ur­stöðu upp­still­ing­arn­ar, seg­ir Andrés Magnús­son.
Dómsmálaráðherra bregst við bið eftir fangelsisvistun með samfélagsþjónustu
Fréttir

Dóms­mála­ráð­herra bregst við bið eft­ir fang­elsis­vist­un með sam­fé­lags­þjón­ustu

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mála­ráð­herra hef­ur lagt fram frum­varp sem mun heim­ila afplán­un allt að tveggja ára fang­els­is­dóma með sam­fé­lags­þjón­ustu. Til­gang­ur­inn er að draga úr bið eft­ir afplán­un og bregð­ast við aukn­um fjölda fyrn­inga dóma.