Þessi grein er rúmlega 9 mánaða gömul.

Manneskja á sér litla von þegar uppgufun svita hættir

Fólk gæti glímt við vanda tengd­an sam­spili mik­ils hita og raka fyrr en áætl­að var. Þar sem hita­stig og raka­stig er mjög hátt get­ur það leitt til þess að upp­guf­un svit­ans hætt­ir jafn­vel al­veg, sem er lífs­hættu­legt ástand.

Manneskja á sér litla von þegar uppgufun svita hættir

Sérfræðingar á sviði loftslagsvísinda hafa lengi haft áhyggjur af samspili aukins hitastigs á jörðinni vegna loftslagsbreytinga og mikils raka. Það er nefnilega vel þekkt að erfiðara er fyrir okkur mannfólkið að þola rakan hita en þurran.

Rannsóknir hafa spáð því að með auknu hitastigi á jörðinni af völdum loftslagsbreytinga munu íbúar í og nærri hitabeltinu upplifa sambland af miklum hita og raka í auknum mæli. Fram til þessa hafa vísindamenn að mestu spáð því að þetta sé vandi sem gæti orðið að veruleika seint á þessari öld. Ný rannsókn bendir þó til þess að vandinn sé þegar hafinn.

Af hverju skiptir samspil hita og raka máli?

Líkt og við þekkjum vel kælir mannfólk sig með því að svitna. Ferlið hefst á því að líkaminn seytir svita út um svitaholur á húðinni. Svitinn gufar síðan upp af yfirborði húðarinnar. Við þetta losnar hiti af yfirborði líkamans og hjálpar okkur að halda hitastigi líkamans innan þeirra marka sem hann þolir.

Þetta jafnvægi er viðkvæmt og geta öfgar í veðurfari raskað því nokkuð fljótt. Uppgufun svita virkar til dæmis illa þegar andrúmsloftið er mjög rakt fyrir. Svitinn á þá erfiðara með að gufa upp í rakamettað loftið og það hægist á uppgufuninni og þar með raskast jafnvægið á líkamshita okkar.

Í tilfellum þar sem hitastig og rakastig er mjög hátt getur það leitt til þess að uppgufun svitans hættir jafnvel alveg. Manneskja í slíkum aðstæðum á sér litla von og líffæri líkamans byrja fljótlega að bila. Við slíkar aðstæður deyr einstaklingurinn á aðeins nokkrum klukkustundum geti hann ekki komið sér í loftkælt skjól í tæka tíð.

Greindu þúsundir tilvika hás hita og mikils raka

Í rannsókn sem birtist í tímaritinu Science Advances í byrjun maí er fjallað um niðurstöður á breytingum á hitastigi í heiminum. Rannsóknarhópurinn bar kennsl á þúsundir tilvika þar sem hátt lofthitastig og mikill raki áttu sér stað samtímis á svæðum í Asíu, Afríku, Ástralíu, Suður-Ameríku og Norður-Ameríku.

Þessi tilvik áttu það sameiginlegt að vara í stuttan tíma og vera bundin við afmörkuð svæði. Þau gefa þó ástæðu til þess að hafa áhyggjur af framhaldinu því ekkert bendir til annars en að þessum tilvikum muni fjölga á næstu árum og vara í lengri tíma.

Fjöldi tilfella tvöfaldaðist á rannsóknartímabilinu

Rannsóknin byggði á gögnum frá árunum 1979 til 2017. Við greiningu á þeim komst rannsóknarhópurinn að því að tilfelli öfga í samblandi af hitastigi og raka tvöfölduðust á tímabilinu.

Greina mátti endurtekin tilfelli á Indlandi, í Bangladesh og Pakistan auk ákveðinna svæða í Ástralíu og við strendur Rauða hafsins og Gulf of California. Tilfelli þar sem sambland hita og raka var á þeim skala að geta valdið dauðsföllum hjá fólki yfir lengri tíma voru greind 14 sinnum í þremur borgum í Mið-Austurlöndum. Þessi tilfelli voru í borgunum Damman, Doha og Ras Al Khaimah. Samanlagt búa yfir 3 milljónir manna í borgunum.

Öfgafull tilfelli greindust einnig á svæðum í Suðaustur-Asíu, Suður-Kína, Afríku, Karíbahafinu og í Bandaríkjunum.

En af hverju hafa fyrri rannsóknir á þessu loftslagsfyrirbrigði ekki komist að sömu niðurstöðu? Að sögn rannsóknarhópsins má rekja það til þess að fyrri rannsóknir hafa eingöngu tekið til meðaltala yfir lengri tímabil á stærri svæðum. Þessi nýja rannsókn skoðaði hins vegar einn klukkutíma í einu fyrir 7.877 veðurstöðvar sem gerði þeim kleift að greina styttri tilvik á minni svæðum.

Votur hiti mældist margoft yfir ákjósanlegum mörkum

Jafnvægið á milli hita og raka er metið út frá svokölluðum votum hita sem er mælikvarði á það hversu auðvelt það er fyrir vatn að gufa upp. Rannsóknir hafa metið það svo að ef votur hiti nær 35 °C geti fólk ekki lifað í slíkum aðstæðum nema í afar stuttan tíma í einu. Allar mælingar yfir 30 °C eru erfiðar mannfólki og við 32 °C getur jafnvel hin heilbrigðasta manneskja ekki stundað eðlilega hreyfingu utandyra vandkvæðalaust.

Rannsóknarhópurinn greindi tvöföldun á tilfellum þar sem votur hiti fór yfir 30 °C frá árinu 1979. Um 1.000 tilfelli greindust þar sem votur hiti náði 31 °C. Fram til þessa hefur verið talið að það hafi nær aldrei átt sér stað að votur hiti á jörðinni nái 33 °C. Rannsóknarhópurinn greindi aftur á móti 80 slík tilfelli.

Gæti skapað vandamál mun fyrr en áætlað var

Það er mat rannsóknarhópsins að við séum líklega nær því en áður var talið að aukin tilfelli þar sem votur hiti fer yfir ákjósanleg mörk eigi sér stað. Þetta segir Radley Horton, einn höfunda greinarinnar. Horton hefur rannsakað fyrirbærið lengi og var meðal annars einn höfunda greinar sem birtist árið 2017 og mat það svo að tilfelli sem þessi myndu ekki skapa vandræði fyrr en mun seinna á öldinni.

Fyrir þann hluta mannfólks sem lifir við aðstæður þar sem aðgangur að loftkælingu er góður þarf ekki að vera að þetta vandamál hafi mikil áhrif. Að minnsta kosti ekki til styttri tíma litið. Aftur á móti er fjöldi fólks sem býr ekki svo vel að hafa aðgang að rafmagni, hvað þá að loftkælingu. Ekki er óalgengt að þessir einstaklingar hafi einnig lífsviðurværi sitt af því að stunda erfiðisvinnu utandyra og hafi því litla möguleika til þess að forðast hitann með góðu móti.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Þekking

Farsímanet, kona og Evrópubúi á tunglinu
Þekking

Farsíma­net, kona og Evr­ópu­búi á tungl­inu

Sam­kvæmt nýj­ustu stefnu­skrá banda­rísku geim­ferða­stofn­un­ar­inn­ar NASA stend­ur til að senda geim­fara til tungls­ins inn­an fjög­urra ára og hefja fasta bú­setu þar ár­ið 2030.
COVID-19 geti valdið heyrnartapi
Þekking

COVID-19 geti vald­ið heyrn­artapi

Vís­inda­menn við Uni­versity Col­l­e­ge í Lund­ún­um hafa birt nið­ur­stöð­ur nýrra rann­sókna sem benda til þess að COVID-19 geti vald­ið skyndi­leg­um og hugs­an­lega var­an­leg­um heyrn­ar­missi.
Vilja sýkja heilbrigða af COVID-19 á tilraunastofu
Þekking

Vilja sýkja heil­brigða af COVID-19 á til­rauna­stofu

Breska rík­is­stjórn­in hyggst gefa leyfi fyr­ir til­raun­um þar sem allt að 90 sjálf­boða­lið­ar verða vilj­andi sýkt­ir með veirunni sem veld­ur COVID-19. Þá mun rík­is­sjóð­ur Bret­lands styrkja rann­sókn­ina um því sem nem­ur um sex millj­örð­um ís­lenskra króna.
Óhætt að taka D-vítamín
Þekking

Óhætt að taka D-víta­mín

Lækna­tíma­rit mæl­ir með inn­töku D-víta­míns, þrátt fyr­ir að ekki hafi feng­ið stað­fest að það virki gegn COVID-19.
Vímuefnafíkn – byrjum við öll á sama stað?
Þekking

Vímu­efnafíkn – byrj­um við öll á sama stað?

Ein­stak­ling­ur sem verð­ur fyr­ir áföll­um í æsku er í mun meiri hættu á að þróa með sér áfeng­is- og vímu­efnarösk­un sam­an­bor­ið við aðra.
Líf á bæði Mars og Venus?
Þekking

Líf á bæði Mars og Ven­us?

Tvær nýj­ar rann­sókn­ir, sem birt­ar voru á dög­un­um, sýna aukn­ar lík­ur á að líf sé að finna á öðr­um hnött­um í sól­kerf­inu. Nýju geim­fari er ætl­að að svara lyk­il­spurn­ing­um um lofts­lag Venus­ar inn­an tveggja ára og á Mars telja vís­inda­menn sig hafa fund­ið salt­vatn í miklu magni neð­anjarð­ar.

Mest lesið

Iðkar þakklæti: „Ekkert getur gert okkur hamingjusöm nema við sjálf“
1
ViðtalHamingjan

Iðk­ar þakk­læti: „Ekk­ert get­ur gert okk­ur ham­ingju­söm nema við sjálf“

Hrafn­hild­ur Haf­steins­dótt­ir seg­ir að ham­ingj­an sé ákvörð­un, hún sé einnig ferða­lag en ekki ákvörð­un­ar­stað­ur. Hún seg­ist iðka þakk­læti dag­lega með því að taka eft­ir því góða í kring­um sig.
Misstu vinnuna í Covid og opnuðu hringrásarverslun
2
Viðtal

Misstu vinn­una í Covid og opn­uðu hringrás­ar­versl­un

Hjón­in Dav­íð Örn Jó­hanns­son og Jana Mar­en Ósk­ars­dótt­ir opn­uðu hringrás­ar­versl­un með fatn­að og fylgi­hluti við Hlemm og vilja stuðla að end­ur­nýt­ingu á fatn­aði.
Losun hvers Íslendings tvöfalt meiri en losun hvers Svía
3
Fréttir

Los­un hvers Ís­lend­ings tvö­falt meiri en los­un hvers Svía

Los­un gróð­ur­hús­loft­teg­unda á Ís­landi væri fimm­falt meiri ef ekki væri fyr­ir end­ur­nýj­an­lega orku­gjafa hér­lend­is. Engu að síð­ur er los­un á hvern Ís­lend­ing mik­il í al­þjóð­leg­um sam­an­burði.
„Það eina sem ég vildi var að deyja“
4
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

„Það eina sem ég vildi var að deyja“

Ásta Önnu­dótt­ir, sem var vist­uð um tveggja ára skeið á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi, lýs­ir því að hún hafi orð­ið fyr­ir slíku and­legu of­beldi þar að það hafi dreg­ið úr henni lífs­vilj­ann. Hún hafi ver­ið glað­vært barn en fram­kom­an í henn­ar garð á heim­il­inu hafi bar­ið alla gleði úr henni. Það sé fyrst nú, im tveim­ur ára­tug­um síð­ar, sem hún sé að jafna sig.
„Ég er vanur því að allt sé grátt“
5
Fólkið í borginni

„Ég er van­ur því að allt sé grátt“

Sak­ar­is Em­il Joen­sen flutti til Reykja­vík­ur frá Fær­eyj­um til að elta drauma sína sem tón­listafram­leið­andi.
Öryggi stúdenta ótryggt í vaxandi atvinnuleysi
6
Úttekt

Ör­yggi stúd­enta ótryggt í vax­andi at­vinnu­leysi

Fé­lags­efna­hags­leg­ar af­leið­ing­ar Covid-krepp­unn­ar hafa snert þús­und­ir lands­manna und­an­far­ið ár. Í vax­andi at­vinnu­leysi stend­ur náms­fólk ut­an þess ör­ygg­is­nets sem aðr­ir sam­fé­lags­hóp­ar geta stól­að á.
308. spurningaþraut: North, Saint, Chicago og Psalm?
7
Þrautir10 af öllu tagi

308. spurn­inga­þraut: North, Saint, Chicago og Psalm?

Þraut frá í gær, hlekk­ur. * Fyrri auka­spurn­ing. Á mynd­inni hér að of­an er stjórn­mála­kona ein. Hvað heit­ir hún? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hlaups­ár­dag­inn 29. fe­brú­ar 1996 lauk lengsta hern­að­ar­umsátri um nokkra borg á seinni tím­um. Það hafði stað­ið í þrjú ár, tíu mán­uði, þrjár vik­ur og þrjá daga. Hvaða borg var þetta? 2.   Ár­ið 1066 var háð fræg orr­usta þar...

Mest deilt

„Það eina sem ég vildi var að deyja“
1
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

„Það eina sem ég vildi var að deyja“

Ásta Önnu­dótt­ir, sem var vist­uð um tveggja ára skeið á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi, lýs­ir því að hún hafi orð­ið fyr­ir slíku and­legu of­beldi þar að það hafi dreg­ið úr henni lífs­vilj­ann. Hún hafi ver­ið glað­vært barn en fram­kom­an í henn­ar garð á heim­il­inu hafi bar­ið alla gleði úr henni. Það sé fyrst nú, im tveim­ur ára­tug­um síð­ar, sem hún sé að jafna sig.
Iðkar þakklæti: „Ekkert getur gert okkur hamingjusöm nema við sjálf“
2
ViðtalHamingjan

Iðk­ar þakk­læti: „Ekk­ert get­ur gert okk­ur ham­ingju­söm nema við sjálf“

Hrafn­hild­ur Haf­steins­dótt­ir seg­ir að ham­ingj­an sé ákvörð­un, hún sé einnig ferða­lag en ekki ákvörð­un­ar­stað­ur. Hún seg­ist iðka þakk­læti dag­lega með því að taka eft­ir því góða í kring­um sig.
Misstu vinnuna í Covid og opnuðu hringrásarverslun
3
Viðtal

Misstu vinn­una í Covid og opn­uðu hringrás­ar­versl­un

Hjón­in Dav­íð Örn Jó­hanns­son og Jana Mar­en Ósk­ars­dótt­ir opn­uðu hringrás­ar­versl­un með fatn­að og fylgi­hluti við Hlemm og vilja stuðla að end­ur­nýt­ingu á fatn­aði.
Losun hvers Íslendings tvöfalt meiri en losun hvers Svía
4
Fréttir

Los­un hvers Ís­lend­ings tvö­falt meiri en los­un hvers Svía

Los­un gróð­ur­hús­loft­teg­unda á Ís­landi væri fimm­falt meiri ef ekki væri fyr­ir end­ur­nýj­an­lega orku­gjafa hér­lend­is. Engu að síð­ur er los­un á hvern Ís­lend­ing mik­il í al­þjóð­leg­um sam­an­burði.
Öryggi stúdenta ótryggt í vaxandi atvinnuleysi
5
Úttekt

Ör­yggi stúd­enta ótryggt í vax­andi at­vinnu­leysi

Fé­lags­efna­hags­leg­ar af­leið­ing­ar Covid-krepp­unn­ar hafa snert þús­und­ir lands­manna und­an­far­ið ár. Í vax­andi at­vinnu­leysi stend­ur náms­fólk ut­an þess ör­ygg­is­nets sem aðr­ir sam­fé­lags­hóp­ar geta stól­að á.
Nýtt leikrit veitir kvenskörungi uppreist æru
6
MenningMetoo

Nýtt leik­rit veit­ir kven­skör­ungi upp­reist æru

„Ég finn mig skylduga til að segja þessa sögu,“ seg­ir Tinna Sverr­is­dótt­ir sem grét nán­ast á hverri æf­ingu fyrstu vik­urn­ar í und­ir­bún­ingi fyr­ir leik­rit sem varp­ar nýju ljósi á ævi Sun­nefu Jóns­dótt­ur. Sun­nefa var tví­dæmd til dauða á 18. öld fyr­ir blóðskömm.
309. spurningaþraut: Katrínar, sjómílur, jökull og Halla Signý
7
Þrautir10 af öllu tagi

309. spurn­inga­þraut: Katrín­ar, sjó­míl­ur, jök­ull og Halla Signý

Þið finn­ið þraut­ina frá í gær hér. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvar voru — eft­ir því sem best er vit­að — að­al bæki­stöðv­ar þeirr­ar menn­ing­ar sem skóp mynd­ina hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hinrik 8. Eng­land­skóng­ur átti fleiri eig­in­kon­ur en al­gengt er um evr­ópska kónga. Hve marg­ar? 2.   Hve marg­ar þeirra hétu Katrín? 3.   Og fyrst við er­um á þess­um...

Mest lesið í vikunni

Maðurinn sem plokkaði Samherjamerkið af vinnufötunum sínum: „Það átti bara að vera til ein skoðun“
1
ViðtalHeimavígi Samherja

Mað­ur­inn sem plokk­aði Sam­herja­merk­ið af vinnu­föt­un­um sín­um: „Það átti bara að vera til ein skoð­un“

Guð­mund­ur Már Beck, fyrr­um starfs­mað­ur Sam­herja, seg­ir sér hafa lið­ið mjög illa eft­ir að hafa fylgst með frétta­flutn­ingi af fram­ferði Sam­herja í Namib­íu, svo illa að hann lýs­ir því sem áfalli.
Nýjasta sviðsmyndin fyrir eldgos gerir ráð fyrir mögulegu hraunflæði yfir Reykjanesbraut
2
FréttirSkjálftahrina á Reykjanesi

Nýj­asta sviðs­mynd­in fyr­ir eld­gos ger­ir ráð fyr­ir mögu­legu hraun­flæði yf­ir Reykja­nes­braut

Eld­fjalla­fræði- og nátt­úru­vár­hóp­ur Há­skóla Ís­lands hef­ur upp­fært spálík­an fyr­ir eld­gos á Reykja­nesi vegna breyttr­ar skjálfta­virkni í dag.
Samherji og líkindin við Kaupfélagið: Fólk óttast að tjá sig
3
ViðtalHeimavígi Samherja

Sam­herji og lík­ind­in við Kaup­fé­lag­ið: Fólk ótt­ast að tjá sig

Kvik­mynda­gerð­ar­mað­ur­inn Grím­ur Há­kon­ar­son kynnt­ist starfs­hátt­um Kaup­fé­lags Skag­firð­inga í gegn­um bæj­ar­búa þeg­ar hann dvaldi þar í mán­uð við rann­sókn­ir fyr­ir kvik­mynd­ina Hér­að­ið.
Óttast stóran Brennisteinsfjallaskjálfta í kjölfar skjálftahrinunnar
4
FréttirSkjálftahrina á Reykjanesi

Ótt­ast stór­an Brenni­steins­fjalla­skjálfta í kjöl­far skjálfta­hrin­unn­ar

Krist­ín Jóns­dótt­ir, hóp­stjóri nátt­úru­vökt­un­ar á Veð­ur­stofu Ís­lands, var­ar við því að enn stærri skjálfti, yf­ir 6, gæti kom­ið í kjöl­far­ið á skjálfta­hrin­unni á Reykja­nesi.
Samherji notaði sex milljarða frá Kýpur og Afríku til að kaupa kvóta og fiskvinnslu á Akureyri
5
FréttirHeimavígi Samherja

Sam­herji not­aði sex millj­arða frá Kýp­ur og Afr­íku til að kaupa kvóta og fisk­vinnslu á Ak­ur­eyri

Stór­felld­ar lán­veit­ing­ar Sam­herja frá Kýp­ur til fé­laga á Ak­ur­eyri sína hvernig pen­ing­arn­ir kom­ast til Ís­lands frá fisk­mið­un­um í Afr­íku sem Sam­herji hef­ur hagn­ast svo vel á.
Þorsteinn Már og Helga skulduðu fyrirtækjum Samherja í Belís og Kýpur milljónir án gjalddaga
6
FréttirHeimavígi Samherja

Þor­steinn Már og Helga skuld­uðu fyr­ir­tækj­um Sam­herja í Belís og Kýp­ur millj­ón­ir án gjald­daga

Árs­reikn­ing­ar fé­laga Sam­herja á Kýp­ur sýna inn­byrð­is við­skipti við Þor­stein Má Bald­vins­son og Helgu Stein­unni Guð­munds­dótt­ur. Þau voru sekt­uð vegna brota á gjald­eyr­is­hafta­lög­un­um eft­ir hrun­ið vegna milli­færslna inn á reikn­inga þeirra en þær sekt­ir voru svo aft­ur­kall­að­ar vegna mistaka við setn­ingu lag­anna.
Sendiráð Íslands í Washington dregst inn í  umræðu um bresti sonar Bandaríkjaforseta
7
Fréttir

Sendi­ráð Ís­lands í Washingt­on dregst inn í um­ræðu um bresti son­ar Banda­ríkja­for­seta

Sendi­ráð Ís­lands í Washingt­on er í húsi þar sem Hun­ter Biden. son­ur Banda­ríkja­for­seta, var með skrif­stofu. Hun­ter braut ör­ygg­is­regl­ur húss­ins ít­rek­að og fékk ákúr­ur vegna þeirra sendi­ráða sem eru í hús­inu. Geir H. Haar­de var sendi­herra Ís­lands í Washingt­on á þess­um tíma.

Mest lesið í mánuðinum

„Ég lærði að gráta í þögn“
1
ViðtalVarnarlaus börn á vistheimili

„Ég lærði að gráta í þögn“

Á því rúma ári sem Sigurósk Tinna Páls­dótt­ir var vist­uð á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi var hún brot­in þannig nið­ur að allt henn­ar líf hef­ur lit­ast af því. Hún lýs­ir ótt­an­um og van­líð­an­inni sem var við­var­andi á heim­il­inu. Þeg­ar Tinna greindi frá kyn­ferð­is­brot­um sem hún hafði orð­ið fyr­ir var henni ekki trú­að og hún neydd til að biðj­ast af­sök­un­ar á að hafa sagt frá of­beld­inu. „Ég gerði ekki neitt, það voru þau.“
Dagný Halla Ágústsdóttir
2
Aðsent

Dagný Halla Ágústsdóttir, Gunnhildur Fríða Hallgrímsdóttir og Karitas M. Bjarkadóttir

Dökka hlið TikT­ok al­gór­i­þm­ans

Op­ið bréf til for­eldra um notk­un barna á TikT­ok - frá þrem­ur ung­ling­um sem nota TikT­ok.
„Ég var svo bugaður að mig langaði helst að hefja nýtt líf“
3
Viðtal

„Ég var svo bug­að­ur að mig lang­aði helst að hefja nýtt líf“

Síð­asta ár­ið hef­ur Vil­helm Neto tek­ið á kvíð­an­um og loks­ins kom­ist á rétt ról á leik­list­ar­ferl­in­um.
Maðurinn sem plokkaði Samherjamerkið af vinnufötunum sínum: „Það átti bara að vera til ein skoðun“
4
ViðtalHeimavígi Samherja

Mað­ur­inn sem plokk­aði Sam­herja­merk­ið af vinnu­föt­un­um sín­um: „Það átti bara að vera til ein skoð­un“

Guð­mund­ur Már Beck, fyrr­um starfs­mað­ur Sam­herja, seg­ir sér hafa lið­ið mjög illa eft­ir að hafa fylgst með frétta­flutn­ingi af fram­ferði Sam­herja í Namib­íu, svo illa að hann lýs­ir því sem áfalli.
Bragi Páll Sigurðarson
5
Pistill

Bragi Páll Sigurðarson

Hvít­ur, gagn­kyn­hneigð­ur karl­mað­ur tal­ar frá Reykja­vík

Í þessu sam­fé­lagi hönn­uðu fyr­ir hvíta, gagn­kyn­hneigða, ófatl­aða sæmi­lega stæða karla, ætti að vera rými fyr­ir alla hina að hafa jafn­há­vær­ar radd­ir.
„Kom mölbrotin út af meðferðarheimilinu“
6
ViðtalVarnarlaus börn á vistheimili

„Kom möl­brot­in út af með­ferð­ar­heim­il­inu“

Teresa Dröfn Freys­dótt­ir Njarð­vík vill að barna­vernd­ar­nefnd­irn­ar sem komu að henn­ar máli þeg­ar hún var stelpa við­ur­kenni að starfs­fólk þeirra hafi ekki fylgst nógu vel með með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi og þagg­að nið­ur það sem þar gekk á. Teresa seg­ist vilja fá al­menna við­ur­kenn­ingu á því sem hún lenti í og af­sök­un­ar­beiðni. Enn fái hún mar­trað­ir sem snú­ist um að hún sé læst inni á Laugalandi og yf­ir hana hell­ist reglu­lega sú til­finn­ing að hún sé valda­laus og ein­hver, sem vill henni ekki vel, stjórni lífi henn­ar.
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
7
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Heyrð­ist ekki í henni?

Skýr af­staða var tek­in þeg­ar fyrstu frá­sagn­ir bár­ust af harð­ræði á vistheim­il­un­um Varp­holti og Laugalandi. For­stjóri Barna­vernd­ar­stofu lýsti fullu trausti á hend­ur með­ferð­ar­full­trú­an­um. Eft­ir sat stelpa furðu lost­in, en hún lýs­ir því hvernig hún hafði áð­ur, þá sautján ára göm­ul, safn­að kjarki til að fara á fund for­stjór­ans og greina frá slæmri reynslu af vistheim­il­inu.

Nýtt á Stundinni

Athafnamaðurinn Anton kortlagður: Hvaðan koma peningarnir?
Rannsókn

At­hafna­mað­ur­inn Ant­on kort­lagð­ur: Hvað­an koma pen­ing­arn­ir?

Ant­on Krist­inn Þór­ar­ins­son hef­ur yf­ir fjölda ára kom­ið að stofn­un, stjórn og próf­kúru ým­issa fé­laga sem hafa mest­an sinn hagn­að af sölu og kaup­um fast­eigna. Hann seldi „Garða­bæj­ar­höll“ og bygg­ir nú hús á Arn­ar­nes­inu.
310. spurningaþraut: Hér er spurt um erlendar borgir, hverja af annarri
Þrautir10 af öllu tagi

310. spurn­inga­þraut: Hér er spurt um er­lend­ar borg­ir, hverja af ann­arri

Hér er þraut gær­dags­ins! * All­ar spurn­ing­ar dags­ins snú­ast um er­lend­ar borg­ir. Fyrri auka­spurn­ing: Í hvaða borg má finna þessa styttu? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Osló er fjöl­menn­asta borg Nor­egs. Hver er sú næst­fjöl­menn­asta? 2.   Oscar Niemeyer var arki­tekt sem fékk það drauma­verk­efni að hanna fjölda stór­hýsa og op­in­berra bygg­inga í al­veg splunku­nýrri borg sem segja má að hafi ver­ið reist...
Skjálfandi jörð
Mynd dagsins

Skjálf­andi jörð

Síð­an skjálfta­hrin­an byrj­aði síð­ast­lið­inn mið­viku­dag hafa rúm­lega 11.500 skjálft­ar mælst á Reykja­nes­inu. Og held­ur er að bæta í því á fyrstu tólf tím­um dags­ins í dag (1. mars) hafa mælst yf­ir 1500 skjálft­ar, þar af 18 af stærð­inni 3.0 eða stærri. Virkn­in í dag er stað­bund­in en flest­ir skjálft­ana eiga upp­tök sín við Keili og Trölla­dyngju, sem er skammt frá Sand­fellsklofa þar sem er mynd dags­ins er tek­in.
„Það eina sem ég vildi var að deyja“
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

„Það eina sem ég vildi var að deyja“

Ásta Önnu­dótt­ir, sem var vist­uð um tveggja ára skeið á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi, lýs­ir því að hún hafi orð­ið fyr­ir slíku and­legu of­beldi þar að það hafi dreg­ið úr henni lífs­vilj­ann. Hún hafi ver­ið glað­vært barn en fram­kom­an í henn­ar garð á heim­il­inu hafi bar­ið alla gleði úr henni. Það sé fyrst nú, im tveim­ur ára­tug­um síð­ar, sem hún sé að jafna sig.
Heimilisbókhald Sjálfstæðismanna
Halldór Auðar Svansson
Blogg

Halldór Auðar Svansson

Heim­il­is­bók­hald Sjálf­stæð­is­manna

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir, dóms­mála­ráð­herra og þing­kona Reykja­vík­ur­kjör­dæm­is norð­ur, rit­aði í síð­asta mán­uði grein um Reykja­vík­ur­borg þar sem kunn­ug­leg Val­hall­ar­stef um rekst­ur borg­ar­inn­ar koma fyr­ir. Söng­ur­inn er gam­all og þreytt­ur, hann geng­ur út á að reynt er að sýna fram á að í sam­an­burði við þær ein­ing­ar sem Sjálf­stæð­is­menn eru að reka – rík­is­sjóð og önn­ur sveit­ar­fé­lög – sé allt...
Nýtt leikrit veitir kvenskörungi uppreist æru
MenningMetoo

Nýtt leik­rit veit­ir kven­skör­ungi upp­reist æru

„Ég finn mig skylduga til að segja þessa sögu,“ seg­ir Tinna Sverr­is­dótt­ir sem grét nán­ast á hverri æf­ingu fyrstu vik­urn­ar í und­ir­bún­ingi fyr­ir leik­rit sem varp­ar nýju ljósi á ævi Sun­nefu Jóns­dótt­ur. Sun­nefa var tví­dæmd til dauða á 18. öld fyr­ir blóðskömm.
Gjaldþrotum og nauðungarsölum fækkaði á síðasta ári
Fréttir

Gjald­þrot­um og nauð­ung­ar­söl­um fækk­aði á síð­asta ári

Færri ein­stak­ling­ar voru lýst­ir gjald­þrota á síð­asta ári en ár­in tvö á und­an. Hið sama má segja um nauð­ung­ar­söl­ur á eign­um. Þá fækk­aði fjár­nám­um einnig.
309. spurningaþraut: Katrínar, sjómílur, jökull og Halla Signý
Þrautir10 af öllu tagi

309. spurn­inga­þraut: Katrín­ar, sjó­míl­ur, jök­ull og Halla Signý

Þið finn­ið þraut­ina frá í gær hér. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvar voru — eft­ir því sem best er vit­að — að­al bæki­stöðv­ar þeirr­ar menn­ing­ar sem skóp mynd­ina hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hinrik 8. Eng­land­skóng­ur átti fleiri eig­in­kon­ur en al­gengt er um evr­ópska kónga. Hve marg­ar? 2.   Hve marg­ar þeirra hétu Katrín? 3.   Og fyrst við er­um á þess­um...
Það er bannað í Búrma
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Það er bann­að í Búrma

„Fasism­inn er í al­vöru á upp­leið,“ skrif­ar Ill­ugi Jök­uls­son um beit­ingu hryðju­verka- og sótt­varna­laga til að kæfa nið­ur lýð­ræði.
Iðkar þakklæti: „Ekkert getur gert okkur hamingjusöm nema við sjálf“
ViðtalHamingjan

Iðk­ar þakk­læti: „Ekk­ert get­ur gert okk­ur ham­ingju­söm nema við sjálf“

Hrafn­hild­ur Haf­steins­dótt­ir seg­ir að ham­ingj­an sé ákvörð­un, hún sé einnig ferða­lag en ekki ákvörð­un­ar­stað­ur. Hún seg­ist iðka þakk­læti dag­lega með því að taka eft­ir því góða í kring­um sig.
Losun hvers Íslendings tvöfalt meiri en losun hvers Svía
Fréttir

Los­un hvers Ís­lend­ings tvö­falt meiri en los­un hvers Svía

Los­un gróð­ur­hús­loft­teg­unda á Ís­landi væri fimm­falt meiri ef ekki væri fyr­ir end­ur­nýj­an­lega orku­gjafa hér­lend­is. Engu að síð­ur er los­un á hvern Ís­lend­ing mik­il í al­þjóð­leg­um sam­an­burði.
308. spurningaþraut: North, Saint, Chicago og Psalm?
Þrautir10 af öllu tagi

308. spurn­inga­þraut: North, Saint, Chicago og Psalm?

Þraut frá í gær, hlekk­ur. * Fyrri auka­spurn­ing. Á mynd­inni hér að of­an er stjórn­mála­kona ein. Hvað heit­ir hún? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hlaups­ár­dag­inn 29. fe­brú­ar 1996 lauk lengsta hern­að­ar­umsátri um nokkra borg á seinni tím­um. Það hafði stað­ið í þrjú ár, tíu mán­uði, þrjár vik­ur og þrjá daga. Hvaða borg var þetta? 2.   Ár­ið 1066 var háð fræg orr­usta þar...