Þessi grein er rúmlega 2 mánaða gömul.

Vinnumálastofnun um arðgreiðslur fyrirtækja á hlutabótaleið: „Þetta er fyrst og fremst alveg rosalegt siðleysi“

Arð­greiðsl­ur og notk­un Skelj­ungs á hluta­bóta­leið­inni í miðj­um COVID-far­aldr­in­um hafa vak­ið at­hygli. Rík­is­vald­ið hef­ur eins og er eng­in úr­ræði til að bregð­ast við því ef fyr­ir­tæki sem hef­ur nýtt sér hluta­bóta­leið­ina greið­ir sér einnig út arð en til stend­ur að breyta lög­um vegna þessa. Eft­ir­lit og úr­ræði rík­is­valds­ins í Sví­þjóð eru meiri í þess­um efn­um.

Mest lesið

Fann fyrir mikilli sektarkennd vegna hinna kvennanna
1
FréttirMeðhöndlari kærður

Fann fyr­ir mik­illi sekt­ar­kennd vegna hinna kvenn­anna

Ragn­hild­ur Eik Árna­dótt­ir kærði Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir að hafa brot­ið gegn sér kyn­ferð­is­lega í tvígang. Hún er óánægð með vinnu­brögð lög­reglu við rann­sókn máls­ins og óar við því að Jó­hann­es sé enn að með­höndla ung­ar kon­ur. Það að fjöldi kvenna lýsi sams kon­ar brot­um af hálfu Jó­hann­es­ar hljóti að eiga að hafa eitt­hvað að segja við máls­með­ferð­ina.
Fjöldi kvenna lýsir ítrekuðum og alvarlegum kynferðisbrotum Jóhannesar
2
FréttirMeðhöndlari kærður

Fjöldi kvenna lýs­ir ít­rek­uð­um og al­var­leg­um kyn­ferð­is­brot­um Jó­hann­es­ar

Fimmtán kon­ur kærðu Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir nauðg­an­ir og önn­ur kyn­ferð­is­brot sem sam­kvæmt vitn­is­burði áttu sér stað allt frá ár­inu 2005 og til árs­ins 2017. Yngsta stúlk­an var að­eins 14 ára þeg­ar hún kærði Jó­hann­es. Hann hef­ur nú ver­ið ákærð­ur fyr­ir fjór­ar nauðg­an­ir. Þrjár kvenn­anna sem kærðu Jó­hann­es stíga fram í Stund­inni og segja sögu sína. Sjálf­ur neit­ar hann að hafa brot­ið gegn kon­un­um og seg­ir þær ljúga.
„Hann heilaþvoði mig algjörlega“
3
FréttirMeðhöndlari kærður

„Hann heila­þvoði mig al­gjör­lega“

Frænka Jó­hann­es­ar Tryggva Svein­björns­son­ar kærði hann ár­ið 2018 fyr­ir ít­rek­uð kyn­ferðs­brot gegn sér, frá 15 ára aldri og þar til hún var orð­in 19 ára. Í skýrslu­tök­um lýs­ir hún því hvernig Jó­hann­es hafi brot­ið margoft á henni í fé­lagi við fjölda annarra karl­manna og hvernig hann hafi átt frum­kvæði að þeim brot­um. Þá ber hún að Jó­hann­es hafi einnig brot­ið á henni þeg­ar hann veitti henni hnykk­með­ferð líkt og á ann­an tug kvenna kærði hann fyr­ir.
Dóttir Svandísar greind með heilaæxli
4
Fréttir

Dótt­ir Svandís­ar greind með heila­æxli

Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra seg­ir frá því að dótt­ir sín, Una Torfa­dótt­ir, muni und­ir­gang­ast krabba­meins­með­ferð. „Þetta er stærsta verk­efni lífs míns,“ seg­ir Svandís, sem mun starfa áfram sem ráð­herra á með­an með­ferð stend­ur.
Ný fagráð sjúkrahúsa ekki lýðræðislega kosin
5
FréttirHeilbrigðismál

Ný fagráð sjúkra­húsa ekki lýð­ræð­is­lega kos­in

Lækna­ráð og hjúkr­un­ar­ráð hafa ver­ið lögð nið­ur með lög­um og með­lim­ir nýrra fagráða verða vald­ir af for­stjór­um sjúkra­hús­anna sam­kvæmt reglu­gerð. Formað­ur lækna­ráðs Land­spít­al­ans hef­ur sagt að for­stjóri verði „býsna ein­ráð­ur“ og að að­hald minnki.
Jóhannes hafnar ásökunum fjölda kvenna: „Sannleikurinn kemur í ljós“
6
FréttirMeðhöndlari kærður

Jó­hann­es hafn­ar ásök­un­um fjölda kvenna: „Sann­leik­ur­inn kem­ur í ljós“

Jó­hann­es Tryggvi Svein­björns­son hafn­ar því að hafa fram­ið þau brot sem hann er ákærð­ur fyr­ir og seg­ir kon­urn­ar ljúga. Þeg­ar hann var innt­ur eft­ir því hvort hann hefði brot­ið á öðr­um kon­um skellti hann á.
Hallgrímur Helgason
7
Pistill

Hallgrímur Helgason

Pen­ing­ar tala sænsku

Hall­grím­ur Helga­son skrif­ar um kaup Stor­ytel á For­laginu.
Stundin #121
Júlí 2020
#121 - Júlí 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 31. júlí.
Vinnumálastofnun um arðgreiðslur fyrirtækja á hlutabótaleið: „Þetta er fyrst og fremst alveg rosalegt siðleysi“
Hafði ekki hugmyndflug í þetta Olíufélagið Skejlungur greiddi 600 milljóna króna arð til hluthafa félagsins í byrjun apríl og nýtti svo hlutabótaleiðina. Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar, segist ekki hafa haft hugmyndaflug í að einhver myndi gera þetta. Mynd: Lögreglan

Engin ákvæði eru í lagasetningu um hlutabótaleiðina sem banna arðgreiðslur fyrirtækja sem hafa nýtt sér þessa leið til að verja rekstrargrundvöll sinn í kjölfar COVID-faraldursins. En Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra hefur nú boðað að breyta skuli lögunum um hlutabótaleiðina til að reyna að girða fyrir misnotkun. 

Arðgreiðslur fyrirtækja sem hafa nýtt sér hlutabótaleiðina, meðal annars olíufélagið Skeljungur á Íslandi, hafa vakið athygli vikunni  og gagnrýni en ekkert í lögunum bannar þær þó stjórnvöld hafi sett fram siðferðisleg tilmæli gegn þeim.

Eins og Stundin greindi frá áþriðjudaginn þá greiddi Skeljungur út 600 milljónakróna arð til hluthafa sinna í byrjun apríl síðastliðinn, eftir að COVID-faraldurinn hafði skollið á og eftir að íslensk stjórnvöld samþykktu lög um meðal annars hlutabótaleiðina.  Skeljungur byrjaði að nýta sér hlutabótaleiðina sex dögum eftir að hafa greitt út arðinn eins og Stundin sagði frá á miðvikudaginn. 

Skeljungur hefur nú séð að sér og ákveðið að endurgreiða hlutabæturnar til ríkisins. Þær voru 6-7 milljónir í apríl.

„Ég hafði ekki hugmyndaflug í þetta“

Datt ekki í hug að leiðin yrði misnotuð

Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar, segir í samtali við Stundina að hún hafi ekki haft hugmyndaflug í að hlutabótaleiðin yrði misnotuð með þessum hætti.  „Mér finnst þetta alveg svæsið. Ég skal bara viðurkenna að ég hafði ekki hugmyndaflug í þetta,“ segir Unnur þegar hún tjáir sig um þá ákvörðun Skeljungs að greiða út arð í byrjun apríl. „Auðvitað eiga fyrirtæki ekki að greiða út arð á meðan þau notfæra sér ríkisaðstoð. Eðlilega fer þetta rosalega fyrir brjóstið á fólki. Þessi fyrirtæki eru á gráu svæði. Þetta gengur ekki upp. Þetta er fyrst og fremst alveg rosalegt siðleysi. Auðvitað eiga fyrirtækin að hætta við arðgreiðslurnar eða þá að sleppa því að nota hlutabótaleiðina,“ segir Unnur. 

Unnur segir aðspurð að Vinnumálastofnun hafi hvorki haft mannaforráð né tíma til að sinna eftirliti með hlutabótaleiðinni samhliða umsóknum frá fyrirtækjum um að fara þessa leið.  „Aukið eftirlit með hlutabótaleiðinni er ekki hafið. En það eru skýr fyrirmæli frá yfirvöldum um að þegar rykið sest hjá okkur þá eigi að fara í eftirlit. Þetta er bráðaaðgerð, hlutabótaleiðin, og okkar markmið hefur fyrst og fremst verið að verja hagsmuni starfsfólks fyrirtækja. Eftirlitið verður því eftir-á-eftirlit en ekki samtímaeftirlit. Við höfum bara ekki tíma eða mannaforráð í það,“ segir Unnur aðspurð um eftirlitið með hlutabótaleiðinni sem Vinnumálastofnun stundar samhliða meðferð á umsóknum frá fyrirtækjum um að greiða út hlutabætur til fyrirtækja.

Höfðað til siðferðis fyrirtækja

Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra hefur meðal annars sagt að þó að arðgreiðslur fyrirtækja sem hafa nýtt sér hlutabótaleiðina séu ekki bannaðar þá vilji stjórnvöld að þau sýni ábyrgð. „Auðvitað er það svo að við reiðum okk­ur á að at­vinnu­lífið sýni ábyrgð. En meg­in­mark­miðið er að verja af­komu fólks.“ 

Í þessu tilfelli var ábyrgðinni því alfarið varpað á fyrirtækin sem fá ríkisaðstoðina í formi hlutabótaleiðarinnar. Ríkisvaldið er ekki í neinni stöðu til að grípa inn í ef þessi fyrirtæki greiða sér einnig út arð til dæmis. Ljóst er að þessi tilmæli voru ekki nóg til að koma í veg fyrir arðgreiðslur fyrirtækja á hlutabótaleiðinni. 

Einnig liggur fyrir að nokkur af fjársterkustu fyrirtækjum landsins, meðal annars Samherji og Bláa lónið, hafa nýtt sér hlutabótaleiðina þrátt fyrir að eiginfjárstaða þessara fyrirtækja sé afar sterk. 

Eftirlit með ríkisaðstoðinni takmarkað 

Samtímis liggur fyrir að almennt eftirlit með hlutabótaleiðinni og framfylgd hennar á Íslandi er tiltölulega lítið. Engin sérstök fjárveiting hefur komið frá ríkisvaldinu til að girða fyrir misnotkun á hlutabótaleiðinni, jafnvel þó búið sé að lengja gildistíma úrræðisins til 31. ágúst. Vinnumálastofnun hefur heldur ekki haft ráðrúm til að leggja aukið púður í eftirlit með misnotkun á þessu tímabundna úrræði, líkt og forstjóri Vinnumálastofnunar, Unnur Sverrisdóttir, ræddi meðal annars um í nýlegu viðtali við Stundina. 

„Auðvitað er það svo að við reiðum okk­ur á að at­vinnu­lífið sýni ábyrgð.“

Sagði Unnur þá að ekkert sérstakt eftirlitsstarf hefði verið sett í gang út af hlutabótaleiðinni umfram hefðbundið eftirlit, í kjölfar COVID-faraldursins. „Við erum með eftirlitsdeild sem á í samstarfi við eftirlitsdeild Ríkisskattstjóra og Vinnueftirlitið hefur líka verið þátttakandi í því. Það er þetta hefðbundna almenna eftirlit á vinnumarkaði. Samstarfið á milli þessara aðila er náið. Svo er hægt að senda ábendingar á heimasíðu Vinnumálastofnunar og þangað hafa verið að berast ábendingar um misnotkun. Svo þarf rykið aðeins að setjast. Við samkeyrum okkar kerfi við skattinn í hverjum mánuði og ef það kemur í ljós að fólk er að hafa mun hærri tekjur en það er að fá frá okkur í hlutabætur þá getum við séð það.“

Til samanburðar hafa til dæmis yfirvöld í Svíþjóð sett 130 sérfræðinga frá sænska skattinum í að fylgjast með og hafa eftirlit með því að hlutabótaleiðin sé ekki misnotuð. 

Íslensk stjórnvöld hafa hins vegar skipað sérstaka eftirlitsnefnd sem á að hafa eftirlit með brúarlánum, lánum með ríkisábyrgð til fyrirtækja sem eiga í rekstrarerfiðleikum vegna COVID.  Fyrirtæki sem fá slík lán mega ekki greiða út arð. Þessi eftirlitsnefnd hefur hins vegar ekki eftirlit með hlutabótaleiðinni, heldur fer það fram hjá Vinnumálastofnun.

En nú stendur sem sagt að auka eftirlitið með hlutbótaleiðinni á Íslandi. 

Geta skrúfað fyrir ríkisaðstoð

Sams konar umræða um hlutabótaleiðina og misnotkun á henni fer nú fram í Svíþjóð sem einnig tók upp hlutabótaleiðina í kjölfar COVID-faraldursins, rétt eins og Ísland og hin Norðurlöndin. 

Í Svíþjóð var heldur ekki lagt bann við arðgreiðslum út úr fyrirtækjum sem hafa nýtt sér hlutabótaleiðina.En 

Sú stofnun sem hefur eftirlit með hlutabótaleiðinni þar í landi, Tillväxtverket, hefur hins vegar gefið frá sér tilmæli um að það sé „óviðeigandi“ að fyrirtæki sem þiggi tímabundna ríkisaðstoð í gegnum hlutabótaleiðina greiði út  arð: „Tillväxtverket er á þeirri skoðun að það sé óviðeigandi að fyrirtæki standi í háum arðgreiðslum á sama tíma og þau þiggja ríkisaðstoð í gegnum hlutabótaleiðina“, segir um þetta á vefsíðu stofnunarinnar

Öfugt við hvernig lagasetningin og framfylgd laganna um hlutabótaleiðina eru á Íslandi þá geta sænsk stjórnvöld hins vegar skrúfað fyrir þessa ríkisaðstoð afturvirkt, meðal annars með því að krefja fyrirtæki sem notið hafa stuðnings um að endurgreiða fé til ríkisins. Um þettta segir á vefsíðu eftirlitsstofnunarinnar sænsku: „Ef við sjáum að fyrirtæki sem nýtur stuðningsins hegðar sér með þeim hætti að ljóst sé að þau eiga ekki við erfiða efnahagsstöðu að eiga höfum við möguleika á því að breyta ríkisaðstoðinni eftir að hún á sér stað á grundvelli þessa.“

Sænsk stjórnvöld geta því, afturvirkt, breytt þeirri ríkisaðstoð sem einstaka fyrirtæki hafa fengið.

Ekki er hins vegar ljóst hvað nákvæmlega er átt við með „háum arðgreiðslum“ í Svíþjóð og þarf því að fara fram gagnrýnið mat á hverju tilfelli fyrir sig þar sem fyrirtæki sem nýtir sér hlutabótaleiðina greiðir arð til hluthafa. Þetta úrræði sænskra yfirvalda, að hætta við fjárhagsstuðning út af arðgreiðslum, er því bæði loðið og matskennt. 

Höfðar til samvisku fyrirtækjaKatrín Jakbosdóttir forsætisráðherra hefur höfðað til samvisku fyrirtækja sem nýta sér hlutabótaleiðina.

Iðnfyrirtæki greiddi út milljarða arð eftir ríkisaðstoð

Í Svíþjóð hefur gagnrýnin á einstök fyrirtæki meðal annars snúist um iðnfyrirtækið SKF í Gautaborg. Fyrirtækið setti 1.650 starfsmenn sína á hlutabótaleiðina nú í vor og mun sænska ríkið þurfa að greiða 40 milljónir sænskra króna, eða rúmlega 600 milljónir íslenskra króna, vegna þessara starfsmanna. Fyrirtækið greiddi hluthöfum sínum svo út 1,3 milljarða sænskra króna, rúmlega 20 milljarða íslenskra króna,  í arð. 

Þetta stríðir ekki gegn sænskum lögum, frekar en íslenskum í tilfellum hérlendra fyrirtækja sem þetta gera. Sænsku stjórnmálaflokkarnir sem samþykktu lögin um ríkisaðstoð til fyrirtækja vegna COVID voru hins vegar sammála um það að það væri „ekki talið verjandi“ að nýta sér hlutabótaleiðina þar í landi og greiða út arð til hluthafa. 

Sams konar umræða fer einnig fram um bílaframleiðandann Volvo sem ráðgerði að greiða út arð upp á 27 milljarða sænskra króna, tæplega 420 milljarða íslenskra króna. Volvo hefur sagt að fyrirtækið muni ekki greiða út 16 milljarða sænskra króna af þessari upphæð en eftir stendur spurningin hvort félagið greiði út 11 milljarða sænskra króna í arð.  Félagið hefur nýtt sér hlutabótaleiðina fyrir 20 þúsund starfsmenn sína og mun sá stuðningur kosta sænska ríkið einn milljarð sænskra króna, eða rúmlega 15 milljarða íslenskra króna. 

Arðgreiðslur verða bannaðar

Í viðtali við sænska ríkissjónvarpið fyrr í vikunni segir einn af starfsmönnum sænsku eftirlitsstofnunarinnar Tillväxtverket, Tim Brooks, að alveg ljóst sé að stuðningurinn sem felst í hlutabótaleiðinni hafi átt að fara til fyrirtækja sem eiga í efnahagsvanda. Hins vegar þá séu arðgreiðslur frá fyrirtækjum sem nýta sér aðstoðina ekki bannaðar eins. „Fjárhagsaðstoðin á að renna til fyrirtækja sem hafa lent í erfiðleikum vegna kórónaveirunnar. Sænska þingið talaði um að girða fyrir arðgreiðslur en þetta fór ekki inn í lögin. Við þurfum að framfylgja lögunum,“ segir hann.

Í gær, fimmtudag var svo greint frá því að arðgreiðslur fyrirtækja á hlutabótaleiðinni yrðu bannaðar.  

Hvað íslensk stjórnvöld munu gera á eftir að koma í ljós. 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Fann fyrir mikilli sektarkennd vegna hinna kvennanna
1
FréttirMeðhöndlari kærður

Fann fyr­ir mik­illi sekt­ar­kennd vegna hinna kvenn­anna

Ragn­hild­ur Eik Árna­dótt­ir kærði Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir að hafa brot­ið gegn sér kyn­ferð­is­lega í tvígang. Hún er óánægð með vinnu­brögð lög­reglu við rann­sókn máls­ins og óar við því að Jó­hann­es sé enn að með­höndla ung­ar kon­ur. Það að fjöldi kvenna lýsi sams kon­ar brot­um af hálfu Jó­hann­es­ar hljóti að eiga að hafa eitt­hvað að segja við máls­með­ferð­ina.
Fjöldi kvenna lýsir ítrekuðum og alvarlegum kynferðisbrotum Jóhannesar
2
FréttirMeðhöndlari kærður

Fjöldi kvenna lýs­ir ít­rek­uð­um og al­var­leg­um kyn­ferð­is­brot­um Jó­hann­es­ar

Fimmtán kon­ur kærðu Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir nauðg­an­ir og önn­ur kyn­ferð­is­brot sem sam­kvæmt vitn­is­burði áttu sér stað allt frá ár­inu 2005 og til árs­ins 2017. Yngsta stúlk­an var að­eins 14 ára þeg­ar hún kærði Jó­hann­es. Hann hef­ur nú ver­ið ákærð­ur fyr­ir fjór­ar nauðg­an­ir. Þrjár kvenn­anna sem kærðu Jó­hann­es stíga fram í Stund­inni og segja sögu sína. Sjálf­ur neit­ar hann að hafa brot­ið gegn kon­un­um og seg­ir þær ljúga.
„Hann heilaþvoði mig algjörlega“
3
FréttirMeðhöndlari kærður

„Hann heila­þvoði mig al­gjör­lega“

Frænka Jó­hann­es­ar Tryggva Svein­björns­son­ar kærði hann ár­ið 2018 fyr­ir ít­rek­uð kyn­ferðs­brot gegn sér, frá 15 ára aldri og þar til hún var orð­in 19 ára. Í skýrslu­tök­um lýs­ir hún því hvernig Jó­hann­es hafi brot­ið margoft á henni í fé­lagi við fjölda annarra karl­manna og hvernig hann hafi átt frum­kvæði að þeim brot­um. Þá ber hún að Jó­hann­es hafi einnig brot­ið á henni þeg­ar hann veitti henni hnykk­með­ferð líkt og á ann­an tug kvenna kærði hann fyr­ir.
Dóttir Svandísar greind með heilaæxli
4
Fréttir

Dótt­ir Svandís­ar greind með heila­æxli

Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra seg­ir frá því að dótt­ir sín, Una Torfa­dótt­ir, muni und­ir­gang­ast krabba­meins­með­ferð. „Þetta er stærsta verk­efni lífs míns,“ seg­ir Svandís, sem mun starfa áfram sem ráð­herra á með­an með­ferð stend­ur.
Ný fagráð sjúkrahúsa ekki lýðræðislega kosin
5
FréttirHeilbrigðismál

Ný fagráð sjúkra­húsa ekki lýð­ræð­is­lega kos­in

Lækna­ráð og hjúkr­un­ar­ráð hafa ver­ið lögð nið­ur með lög­um og með­lim­ir nýrra fagráða verða vald­ir af for­stjór­um sjúkra­hús­anna sam­kvæmt reglu­gerð. Formað­ur lækna­ráðs Land­spít­al­ans hef­ur sagt að for­stjóri verði „býsna ein­ráð­ur“ og að að­hald minnki.
Jóhannes hafnar ásökunum fjölda kvenna: „Sannleikurinn kemur í ljós“
6
FréttirMeðhöndlari kærður

Jó­hann­es hafn­ar ásök­un­um fjölda kvenna: „Sann­leik­ur­inn kem­ur í ljós“

Jó­hann­es Tryggvi Svein­björns­son hafn­ar því að hafa fram­ið þau brot sem hann er ákærð­ur fyr­ir og seg­ir kon­urn­ar ljúga. Þeg­ar hann var innt­ur eft­ir því hvort hann hefði brot­ið á öðr­um kon­um skellti hann á.
Hallgrímur Helgason
7
Pistill

Hallgrímur Helgason

Pen­ing­ar tala sænsku

Hall­grím­ur Helga­son skrif­ar um kaup Stor­ytel á For­laginu.

Mest deilt

Fann fyrir mikilli sektarkennd vegna hinna kvennanna
1
FréttirMeðhöndlari kærður

Fann fyr­ir mik­illi sekt­ar­kennd vegna hinna kvenn­anna

Ragn­hild­ur Eik Árna­dótt­ir kærði Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir að hafa brot­ið gegn sér kyn­ferð­is­lega í tvígang. Hún er óánægð með vinnu­brögð lög­reglu við rann­sókn máls­ins og óar við því að Jó­hann­es sé enn að með­höndla ung­ar kon­ur. Það að fjöldi kvenna lýsi sams kon­ar brot­um af hálfu Jó­hann­es­ar hljóti að eiga að hafa eitt­hvað að segja við máls­með­ferð­ina.
Dóttir Svandísar greind með heilaæxli
2
Fréttir

Dótt­ir Svandís­ar greind með heila­æxli

Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra seg­ir frá því að dótt­ir sín, Una Torfa­dótt­ir, muni und­ir­gang­ast krabba­meins­með­ferð. „Þetta er stærsta verk­efni lífs míns,“ seg­ir Svandís, sem mun starfa áfram sem ráð­herra á með­an með­ferð stend­ur.
„Hann heilaþvoði mig algjörlega“
3
FréttirMeðhöndlari kærður

„Hann heila­þvoði mig al­gjör­lega“

Frænka Jó­hann­es­ar Tryggva Svein­björns­son­ar kærði hann ár­ið 2018 fyr­ir ít­rek­uð kyn­ferðs­brot gegn sér, frá 15 ára aldri og þar til hún var orð­in 19 ára. Í skýrslu­tök­um lýs­ir hún því hvernig Jó­hann­es hafi brot­ið margoft á henni í fé­lagi við fjölda annarra karl­manna og hvernig hann hafi átt frum­kvæði að þeim brot­um. Þá ber hún að Jó­hann­es hafi einnig brot­ið á henni þeg­ar hann veitti henni hnykk­með­ferð líkt og á ann­an tug kvenna kærði hann fyr­ir.
Jón Trausti Reynisson
4
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Fyr­ir Ís­land

Þeg­ar út­lend­ing­arn­ir komu og björg­uðu ís­lensku efna­hags­lífi stóðu land­vætt­ir vakt­ina, vörðu sín vígi og vörn­uðu þeim upp­göngu.
Ný fagráð sjúkrahúsa ekki lýðræðislega kosin
5
FréttirHeilbrigðismál

Ný fagráð sjúkra­húsa ekki lýð­ræð­is­lega kos­in

Lækna­ráð og hjúkr­un­ar­ráð hafa ver­ið lögð nið­ur með lög­um og með­lim­ir nýrra fagráða verða vald­ir af for­stjór­um sjúkra­hús­anna sam­kvæmt reglu­gerð. Formað­ur lækna­ráðs Land­spít­al­ans hef­ur sagt að for­stjóri verði „býsna ein­ráð­ur“ og að að­hald minnki.
Þórdís Elva Þorvaldsdóttir
6
Pistill

Þórdís Elva Þorvaldsdóttir

Vakn­ing 2020

Hvað ef við gæt­um hætt við þetta ár?
Fjöldi kvenna lýsir ítrekuðum og alvarlegum kynferðisbrotum Jóhannesar
7
FréttirMeðhöndlari kærður

Fjöldi kvenna lýs­ir ít­rek­uð­um og al­var­leg­um kyn­ferð­is­brot­um Jó­hann­es­ar

Fimmtán kon­ur kærðu Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir nauðg­an­ir og önn­ur kyn­ferð­is­brot sem sam­kvæmt vitn­is­burði áttu sér stað allt frá ár­inu 2005 og til árs­ins 2017. Yngsta stúlk­an var að­eins 14 ára þeg­ar hún kærði Jó­hann­es. Hann hef­ur nú ver­ið ákærð­ur fyr­ir fjór­ar nauðg­an­ir. Þrjár kvenn­anna sem kærðu Jó­hann­es stíga fram í Stund­inni og segja sögu sína. Sjálf­ur neit­ar hann að hafa brot­ið gegn kon­un­um og seg­ir þær ljúga.

Mest lesið í vikunni

Unga parið sem lést í brunanum var að safna fyrir brúðkaupi sínu
1
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Unga par­ið sem lést í brun­an­um var að safna fyr­ir brúð­kaupi sínu

Leigj­end­ur á Bræðra­borg­ar­stíg 1, sem er bruna­rúst­ir eft­ir elds­voða, hafa feng­ið rukk­un vegna leigu í júlí. Einn íbú­inn leit­aði ráð­gjaf­ar vegna inn­heimtusím­tals. Magda­lena Kwi­at­kowska, starfs­mað­ur Efl­ing­ar, seg­ir að unga par­ið sem lést í brun­an­um hafi ver­ið að safna pen­ing­um fyr­ir brúð­kaupi sínu.
María Ósk Sigurðardóttir látin: „Hún heillaði alla sem hún hitti“
2
Fréttir

María Ósk Sig­urð­ar­dótt­ir lát­in: „Hún heill­aði alla sem hún hitti“

María Ósk Sig­urð­ar­dótt­ir lést 2. júlí og skil­ur eft­ir sig stóra fjöl­skyldu, með­al ann­ars fjög­ur börn og tvö barna­börn. Gest­ný Rós, syst­ir Maríu, ræð­ir við Stund­ina um syst­ur sína eins og hún var og eins og fjöl­skyld­an vill að henn­ar verði minnst, með virð­ingu og kær­leika.
Fann fyrir mikilli sektarkennd vegna hinna kvennanna
3
FréttirMeðhöndlari kærður

Fann fyr­ir mik­illi sekt­ar­kennd vegna hinna kvenn­anna

Ragn­hild­ur Eik Árna­dótt­ir kærði Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir að hafa brot­ið gegn sér kyn­ferð­is­lega í tvígang. Hún er óánægð með vinnu­brögð lög­reglu við rann­sókn máls­ins og óar við því að Jó­hann­es sé enn að með­höndla ung­ar kon­ur. Það að fjöldi kvenna lýsi sams kon­ar brot­um af hálfu Jó­hann­es­ar hljóti að eiga að hafa eitt­hvað að segja við máls­með­ferð­ina.
Fjöldi kvenna lýsir ítrekuðum og alvarlegum kynferðisbrotum Jóhannesar
4
FréttirMeðhöndlari kærður

Fjöldi kvenna lýs­ir ít­rek­uð­um og al­var­leg­um kyn­ferð­is­brot­um Jó­hann­es­ar

Fimmtán kon­ur kærðu Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir nauðg­an­ir og önn­ur kyn­ferð­is­brot sem sam­kvæmt vitn­is­burði áttu sér stað allt frá ár­inu 2005 og til árs­ins 2017. Yngsta stúlk­an var að­eins 14 ára þeg­ar hún kærði Jó­hann­es. Hann hef­ur nú ver­ið ákærð­ur fyr­ir fjór­ar nauðg­an­ir. Þrjár kvenn­anna sem kærðu Jó­hann­es stíga fram í Stund­inni og segja sögu sína. Sjálf­ur neit­ar hann að hafa brot­ið gegn kon­un­um og seg­ir þær ljúga.
„Þetta er langvarandi sorg“
5
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er langvar­andi sorg“

Eig­in­mað­ur Guðnýj­ar Helga­dótt­ur lést úr Alzheimer fyr­ir þrem­ur ár­um, eft­ir margra ára bar­áttu við sjúk­dóm­inn. Guðný seg­ist sjálf ekki hafa átt­að sig á álag­inu sem fylgdi veik­ind­um hans, fyrr en eft­ir að hann var fall­inn frá. Hún seg­ir sjúk­dóm­inn smám sam­an ræna fólk öll­um sín­um fal­legu eig­in­leik­um sem sé erfitt að horfa upp á.
„Þetta er eins og að missa hann rosalega hægt“
6
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er eins og að missa hann rosa­lega hægt“

Pabbi systr­anna Pálínu Mjall­ar og Guð­rún­ar Huldu greind­ist með Alzheimer fyr­ir sjö ár­um en þær segja erfitt að segja til um hvenær fyrstu ein­kenna sjúk­dóms­ins varð vart. Síð­an þá hef­ur fjöl­skyld­an tek­ist á við sjúk­dóm­inn í ferli sem syst­urn­ar lýsa sem af­ar lýj­andi. Þær eru þakk­lát­ar fyr­ir kær­leiks­ríka umönn­un pabba síns en segja af­ar brýnt að bæta stuðn­ing við nán­ustu að­stand­end­ur.
„Hann heilaþvoði mig algjörlega“
7
FréttirMeðhöndlari kærður

„Hann heila­þvoði mig al­gjör­lega“

Frænka Jó­hann­es­ar Tryggva Svein­björns­son­ar kærði hann ár­ið 2018 fyr­ir ít­rek­uð kyn­ferðs­brot gegn sér, frá 15 ára aldri og þar til hún var orð­in 19 ára. Í skýrslu­tök­um lýs­ir hún því hvernig Jó­hann­es hafi brot­ið margoft á henni í fé­lagi við fjölda annarra karl­manna og hvernig hann hafi átt frum­kvæði að þeim brot­um. Þá ber hún að Jó­hann­es hafi einnig brot­ið á henni þeg­ar hann veitti henni hnykk­með­ferð líkt og á ann­an tug kvenna kærði hann fyr­ir.

Mest lesið í mánuðinum

Guðni tókst á við Guðmund Franklín: „Ertu stoltur af framgöngu þinni í kvöld?“
1
FréttirForsetakosningar 2020

Guðni tókst á við Guð­mund Frank­lín: „Ertu stolt­ur af fram­göngu þinni í kvöld?“

Guðni Th. Jó­hann­es­son for­seti svar­aði spurn­ing­um mót­fram­bjóð­anda síns, Guð­mund­ar Frank­líns Jóns­son­ar, í kapp­ræð­um í kvöld.
Eigandi hússins sem brann tjáir sig: „Útlendingarnir borga en ekki Íslendingarnir“
2
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Eig­andi húss­ins sem brann tjá­ir sig: „Út­lend­ing­arn­ir borga en ekki Ís­lend­ing­arn­ir“

Krist­inn Jón Gísla­son, eig­andi HD verks ehf. sem á með­al ann­ars Bræðr­ar­borg­ar­stíg 1, seg­ist vera með sann­an­ir fyr­ir því að einn leigj­and­inn hafi kveikt í hús­inu. Hann seg­ir brun­ann vera harm­leik en vill ekki tjá sig frek­ar.
„Það er ekki hægt að spila þennan leik með þeim spilum sem voru gefin í byrjun“
3
Viðtal

„Það er ekki hægt að spila þenn­an leik með þeim spil­um sem voru gef­in í byrj­un“

Mæl­ir­inn er full­ur að sögn Loga Pedro og þol­in­mæð­in fyr­ir ras­isma er að þrot­um kom­in. Hann horf­ir til sögu svartra í al­þjóð­legu sam­hengi, en heim­fær­ir stöð­una: „Ég á sjálf­ur svo sterka fjöl­skyldu­sögu þeg­ar kem­ur að þræla­haldi,“ seg­ir Logi og árétt­ar mik­il­vægi þess að fólk taki af­stöðu.
Unga parið sem lést í brunanum var að safna fyrir brúðkaupi sínu
4
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Unga par­ið sem lést í brun­an­um var að safna fyr­ir brúð­kaupi sínu

Leigj­end­ur á Bræðra­borg­ar­stíg 1, sem er bruna­rúst­ir eft­ir elds­voða, hafa feng­ið rukk­un vegna leigu í júlí. Einn íbú­inn leit­aði ráð­gjaf­ar vegna inn­heimtusím­tals. Magda­lena Kwi­at­kowska, starfs­mað­ur Efl­ing­ar, seg­ir að unga par­ið sem lést í brun­an­um hafi ver­ið að safna pen­ing­um fyr­ir brúð­kaupi sínu.
Vandræðahús í Vesturbænum logar: „Maður hefur horft fram á máttleysi borgaryfirvalda“
5
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Vand­ræða­hús í Vest­ur­bæn­um log­ar: „Mað­ur hef­ur horft fram á mátt­leysi borg­ar­yf­ir­valda“

Grun­ur er á sak­næmu at­hæfi, þar sem þrír ein­stak­ling­ar eru í haldi lög­reglu og fjór­ir eru á slysa­deild, eft­ir elds­voða í Vest­ur­bæn­um. Ná­grann­ar lýsa yf­ir langvar­andi áhyggj­um af ástandi húss­ins á Bræðra­borg­ar­stíg 1 og fyrr­ver­andi íbúi kvart­aði und­an því í frétt Stund­ar­inn­ar fyr­ir fjór­um ár­um.
María Ósk Sigurðardóttir látin: „Hún heillaði alla sem hún hitti“
6
Fréttir

María Ósk Sig­urð­ar­dótt­ir lát­in: „Hún heill­aði alla sem hún hitti“

María Ósk Sig­urð­ar­dótt­ir lést 2. júlí og skil­ur eft­ir sig stóra fjöl­skyldu, með­al ann­ars fjög­ur börn og tvö barna­börn. Gest­ný Rós, syst­ir Maríu, ræð­ir við Stund­ina um syst­ur sína eins og hún var og eins og fjöl­skyld­an vill að henn­ar verði minnst, með virð­ingu og kær­leika.
Skiptar skoðanir um myndband KSÍ: „Þetta er hámark heimskunnar“
7
Fréttir

Skipt­ar skoð­an­ir um mynd­band KSÍ: „Þetta er há­mark heimsk­unn­ar“

Marg­ir lýstu því að mynd­band­ið hefði kall­að fram gæsa­húð af hrifn­ingu. Pró­fess­or við Lista­há­skól­ann, Godd­ur, seg­ir aft­ur á móti að mynd­band­ið sé veru­lega ógeð­fellt og upp­fullt af þjóð­rembu.

Nýtt á Stundinni

Vakning 2020
Þórdís Elva Þorvaldsdóttir
Pistill

Þórdís Elva Þorvaldsdóttir

Vakn­ing 2020

Hvað ef við gæt­um hætt við þetta ár?
Jörðin eftir endalok mannkynsins, formleysi og búrlesk
Stundarskráin

Jörð­in eft­ir enda­lok mann­kyns­ins, form­leysi og búr­lesk

Tón­leik­ar, við­burð­ir og sýn­ing­ar 10.-30. júlí.
Upplýsingastjóri Reykjavíkurborgar um eldsvoðann: „Við berum í raun og veru enga ábyrgð“
ÚttektBruninn á Bræðraborgarstíg

Upp­lýs­inga­stjóri Reykja­vík­ur­borg­ar um elds­voð­ann: „Við ber­um í raun og veru enga ábyrgð“

Um ábyrgð eft­ir brun­ann í Vest­ur­bæ Reykja­vík­ur benda mis­mun­andi að­il­ar inn­an borg­ar­yf­ir­valda hver á ann­an. Upp­lýs­inga­stjóri seg­ir borg­ina ekki bera neina ábyrgð gagn­vart leigj­end­um íbúð­ar­inn­ar, en vel­ferð­ar­svið seg­ir þvert á móti að borg­in beri rík­ar skyld­ur til að að­stoða þá.
Fyrir Ísland
Jón Trausti Reynisson
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Fyr­ir Ís­land

Þeg­ar út­lend­ing­arn­ir komu og björg­uðu ís­lensku efna­hags­lífi stóðu land­vætt­ir vakt­ina, vörðu sín vígi og vörn­uðu þeim upp­göngu.
Peningar tala sænsku
Hallgrímur Helgason
Pistill

Hallgrímur Helgason

Pen­ing­ar tala sænsku

Hall­grím­ur Helga­son skrif­ar um kaup Stor­ytel á For­laginu.
Jóhannes hafnar ásökunum fjölda kvenna: „Sannleikurinn kemur í ljós“
FréttirMeðhöndlari kærður

Jó­hann­es hafn­ar ásök­un­um fjölda kvenna: „Sann­leik­ur­inn kem­ur í ljós“

Jó­hann­es Tryggvi Svein­björns­son hafn­ar því að hafa fram­ið þau brot sem hann er ákærð­ur fyr­ir og seg­ir kon­urn­ar ljúga. Þeg­ar hann var innt­ur eft­ir því hvort hann hefði brot­ið á öðr­um kon­um skellti hann á.
„Hann heilaþvoði mig algjörlega“
FréttirMeðhöndlari kærður

„Hann heila­þvoði mig al­gjör­lega“

Frænka Jó­hann­es­ar Tryggva Svein­björns­son­ar kærði hann ár­ið 2018 fyr­ir ít­rek­uð kyn­ferðs­brot gegn sér, frá 15 ára aldri og þar til hún var orð­in 19 ára. Í skýrslu­tök­um lýs­ir hún því hvernig Jó­hann­es hafi brot­ið margoft á henni í fé­lagi við fjölda annarra karl­manna og hvernig hann hafi átt frum­kvæði að þeim brot­um. Þá ber hún að Jó­hann­es hafi einnig brot­ið á henni þeg­ar hann veitti henni hnykk­með­ferð líkt og á ann­an tug kvenna kærði hann fyr­ir.
Fann fyrir mikilli sektarkennd vegna hinna kvennanna
FréttirMeðhöndlari kærður

Fann fyr­ir mik­illi sekt­ar­kennd vegna hinna kvenn­anna

Ragn­hild­ur Eik Árna­dótt­ir kærði Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir að hafa brot­ið gegn sér kyn­ferð­is­lega í tvígang. Hún er óánægð með vinnu­brögð lög­reglu við rann­sókn máls­ins og óar við því að Jó­hann­es sé enn að með­höndla ung­ar kon­ur. Það að fjöldi kvenna lýsi sams kon­ar brot­um af hálfu Jó­hann­es­ar hljóti að eiga að hafa eitt­hvað að segja við máls­með­ferð­ina.
Rakel McMahon
Hús & Hillbilly#4

Rakel McMa­hon

Rakel McMa­hon er mik­ið sjarmatröll, þó hún sé í dul­ar­gervi álfs. Hill­billy kíkti heim til henn­ar þar­sem hún vinn­ur að sinni mynd­list þeg­ar hún er á ís­landi. Ann­ars held­ur hún sig í Aþenu það­an sem­frétta­flutn­ing­ur er ekki alltaf fag­ur en list­a­líf­ið blómstr­ar.
Dóttir Svandísar greind með heilaæxli
Fréttir

Dótt­ir Svandís­ar greind með heila­æxli

Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra seg­ir frá því að dótt­ir sín, Una Torfa­dótt­ir, muni und­ir­gang­ast krabba­meins­með­ferð. „Þetta er stærsta verk­efni lífs míns,“ seg­ir Svandís, sem mun starfa áfram sem ráð­herra á með­an með­ferð stend­ur.
„Fitty“ hafi átt skilið greiðslu fyrir að tengja Samherja
FréttirSamherjaskjölin

„Fitty“ hafi átt skil­ið greiðslu fyr­ir að tengja Sam­herja

Verj­andi þeirra sem tengj­ast mútu­máli Sam­herja í Namib­íu seg­ir fyr­ir dóm­stól að ekk­ert óeðli­legt hafi ver­ið við greiðsl­ur vegna hesta­makríl­skvóta.
Fjöldi kvenna lýsir ítrekuðum og alvarlegum kynferðisbrotum Jóhannesar
FréttirMeðhöndlari kærður

Fjöldi kvenna lýs­ir ít­rek­uð­um og al­var­leg­um kyn­ferð­is­brot­um Jó­hann­es­ar

Fimmtán kon­ur kærðu Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir nauðg­an­ir og önn­ur kyn­ferð­is­brot sem sam­kvæmt vitn­is­burði áttu sér stað allt frá ár­inu 2005 og til árs­ins 2017. Yngsta stúlk­an var að­eins 14 ára þeg­ar hún kærði Jó­hann­es. Hann hef­ur nú ver­ið ákærð­ur fyr­ir fjór­ar nauðg­an­ir. Þrjár kvenn­anna sem kærðu Jó­hann­es stíga fram í Stund­inni og segja sögu sína. Sjálf­ur neit­ar hann að hafa brot­ið gegn kon­un­um og seg­ir þær ljúga.