Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

„Getum við farið?“

Í Marra­kesh í Marrokkó búa hjón­in Birta og Ot­hm­an með dæt­ur sín­ar fjór­ar. Þar­lend yf­ir­völd brugð­ust hrað­ar við COVID-vánni en mörg ná­granna­rík­in, settu með­al ann­ars á strangt út­göngu­bann og aðr­ar höml­ur á dag­legt líf. Þrátt fyr­ir að­gerð­irn­ar hef­ur til­fell­um kór­óna­veirunn­ar fjölg­að þar hratt á und­an­förn­um dög­um. Birta Ár­dal Nóra Berg­steins­dótt­ir deil­ir dag­bók sinni með les­end­um Stund­ar­inn­ar. Í henni má með­al ann­ars lesa að fjöl­skyld­an hafði hug á að koma til Ís­lands á með­an á heims­far­aldr­in­um stend­ur, sem hef­ur reynst erfitt hing­að til.

„Getum við farið?“

25. mars 2020

„Tíu dagar heima í húsi án þess að fara út. Sex dagar í algjöru útgöngubanni. Stelpurnar okkar fjórar virðast ekkert átta sig á ástandinu. Þær hafa ekkert spurt út í það af hverju þær fara ekki lengur í leikskólann og af hverju við förum ekki út lengur. Þær eru bara eins og blómi í eggi. Við eigum tvær fjögurra ára tvíburastelpur og aðrar tvær 21 mánaða tvíburastelpur. Þær eru svo sáttar með það að vera búnar að endurheimta foreldra sína. Við höfum verið á svo ótrúlega miklum hlaupum undanfarið. Stelpurnar sáu pabba sinn bara rétt áður en þær fóru að sofa og suma daga ekki neitt. Þetta er ekki venjulega svona hjá okkur en það er blessun í þessu öllu saman. Þetta útgöngubann kemur alveg á réttum tíma fyrir okkur. Foreldrarnir orðnir verulega langþreyttir. Við byrjuðum náttúrlega á því að leggjast í algjöra marglyttuhegðun. Liggja eins og skötur og horfa á eitthvað heilalaust. En maður kemst nú yfir það á endanum. Núna höfum við risið upp og leggjum okkur fram við að halda fastri rútínu fyrir okkur og stelpurnar. Föðursystir mín er hérna hjá okkur og við skiptumst á við að vera með verkefni fyrir stelpurnar. Leika, skapa og læra saman. Við erum svo heppin með að vera með lítinn garð og ágætlega stórt hús sem við leigjum hérna tímabundið, rétt fyrir utan Marrakech. Við skoðuðum hvort við kæmumst heim til Íslands áður en landamærunum var lokað 19. mars en við vildum ekki skilja í sundur fjölskylduna okkar þar sem maðurinn minn, Othman, er ekki með gilt dvalarleyfi á Íslandi í augnablikinu og þar af leiðandi ekki með leyfi til þess að fara útúr landinu. Við komumst að því að hann megi ferðast með okkur vegna breyttra laga útaf ástandinu en núna er ekkert flug í boði. Við vitum ekki hvenær flugbanninu verður aflétt en nú er farið að tala um að það eigi að loka íslensku landamærunum. Kanski verðum við of sein. Yfirvöld í Marokkó tóku veirunni mjög alvarlega frá upphafi. Hún var alls ekki mjög útbreidd en það var fljótt lokað á landamæri og þremur dögum seinna var sett algjört útgöngubann. Einungis einn fjölskyldumeðlimur fær að fara út til að sækja nauðsynjar og þarf að hafa með sér sérstakt plagg með stimpli frá yfirvöldum. Þau tilkynntu í fyrradag að útgöngubannið yrði að minnsta kosti í 30 daga. Þeir sem brjóta útgöngubannið fara í fangelsi í 30 daga í staðinn. Engin vettlingatök. Ég er glöð að þessar aðgerðir hafi verið settar af stað hérna. Þessar rúmu 40 milljónir í þessu landi myndu verða mjög illa úti ef vírusinn fengi að dreifa sér eins og hefur gerst á Ítalíu og á Spáni. Hérna myndi heilbrigðiskerfið alls ekki höndla álagið. Við höfum það gott. Við erum með fullan ísskap, nægt rými og friðsæla fjölskyldu. Aðrir eru ekki jafn heppnir. Í pínulitlum hreysum, fólk sem vanalega lifir dag frá degi en má núna ekki fara út til þess að sjá sér farborða. Hefur ekki nægan mat eða er í vondu fjölskyldumynstri. Ég finn mikið til með þessu fólki og bið fyrir því. Orðið á götunni er að seinustu tvær vikurnar í útgöngubanninu verði ekki einu sinni leyfilegt að fara út til að sækja sér vistir. Algjört „lock down“. Herinn keyrir um göturnar á skriðdrekum en okkur líður vel, guði sé lof. Það er búið að rigna heil ósköp. Rigning sem hefur verið beðið eftir í allan vetur. Fuglarnir syngja og trén blómstra sínum fögru vorblómum. Þetta er fallegasti tími ársins í Marokkó. Ég myndi ekki vilja vera neins staðar annars staðar. En við erum að bíða og sjá hvað verður með Íslandsför. Við höfum verið kölluð heim af yfirvöldum. Við ætluðum að fara í sumar en hugum að því að flýta því ef möguleiki verður á því. Við finnum ekki fyrir hræðslu, við finnum fyrir auknum friði. Fátt er svo með öllu illt að ekki boði nokkuð gott. Guði sé lof. Ég bið fyrir öllum þeim sem hafa orðið verst úti í þessum ótrúlegu atburðum.“

26. mars 2020

„Í dag var fallegt veður. Sólin skein á blautan, saddan jarðveginn eftir rigningu síðustu daga. Við höfum ákveðið að nýta þessa daga í að fasta og baka óvenju mikið. Eldhúshillurnar eru eins og á fyrirmyndarsveitaheimili með kleinur, kókoskúlur og súkkulaðibitakökur í kílóavís. Við byrjuðum á því að fasta sitt á hvað, ég annan daginn, Othman og Berglind hinn. Það er gott að fá rólega daga til þess að venja líkamann við föstuna aftur eftir langan tíma. Stelpurnar föndruðu fiska, klipptu út, lituðu og máluðu yfir með blautum penslum. Síðan festu þær þá á stilka og hengdu í bönd. Othman dró fram stikla af myntu, steinselju og sellerí og stakk því í beð útí garði með stelpunum. Við sjáum til hvort það rætist úr þeirri ræktun. Við höfum verið að safna fræjum úr öllu mögulegu og erum að þurrka þau í sólinni. Nú er góður tími til þess að byrja að rækta og þótt fyrr hefði verið. Við vitum ekki hvort við verðum hérna í tvo mánuði eða tvo daga í viðbót en það er alltaf gott að planta og þá bera þeir sem á eftir okkur koma ávöxtinn. Á meðan að Othman stússaði í garðinum klippti ég 100 neglur. Allar stelpurnar teknar og snyrtar. Það er heljarinnar aðgerð. Síðan steig ég út fyrir dyrnar í fyrsta skipti í 11 daga. Fór út með ruslið. Rosalegur viðburður!

„Við vitum ekki hvort við verðum hérna í tvo mánuði eða tvo daga í viðbót“ 

Ég baðaði stelpurnar og skúraði gólfið á meðan Othman bakaði argentínskar enchilladas sem við brutum föstuna með um kvöldið. Mikið nýtur maður matarins vel þegar maður neitar sér um hann í heilan dag. Al hamdoulillah. Guði sé lof.“

27. mars 2020

„Getum við farið? Við skelltum okkur í ágætan tilfinningarússíbana í dag og himnarnir héldu áfram að gefa af sér. Það rigndi og rigndi. Við fórum yfir stöðuna. Getum við farið? Getum við bara hoppað upp í flugvél með tveggja daga fyrirvara? Við erum hér með íbúð í leigu, starfsemi í gangi. Getum við bara labbað í burtu frá þessu án þess að skilja við allt eins og við viljum?

Helst þyrftum við að skila af okkur íbúðinni, flytja búslóðina til tengdó, binda fyrir ýmsa lausa enda en við getum ekki gert neitt í þessu útgöngubanni til þess að undirbúa brottför. Othman stakk aftur upp á því að ég myndi fara með stelpurnar og hann yrði eftir til þess að binda fyrir lausa enda. Ég tek fyrir það vegna þess að ég vil alls ekki slíta fjölskylduna í sundur á þessum óvissutímum. Ef guð lofar fer allt á besta veg en óvissan er sannarlega mikil. Ég íhugaði að draga til baka ósk um hjálp frá borgaraþjónustunni á Íslandi, vegna þess að við gætum ekki farið. Á milli spennuþrunginna samræðna gerðum við leikfimi með stelpunum inni í stofu, stóðum á haus, fífluðumst og hlógum saman. Það létti lundina umtalsvert.

„Ef guð lofar fer allt á besta veg en óvissan er sannarlega mikil“

Seinni parturinn var rólegur. Litlu stelpurnar lögðu sig í fyrsta skipti í nokkra daga. Það er búið að vera mikil slagsmál að fá þær til að leggja sig þessa dagana, en í dag fengum við smá frið og stóru stelpurnar fengu að horfa á mynd. Á meðan sátum við Berglind úti í garði í fuglasöng innan um kattahjörð sem hefur ákveðið að búa í garðinum vegna þess að þær fá alltaf eitthvað gott að borða hér. Við áttum fallegar samræður um lífið, traustið og trúna. Það var eins og að samræðurnar löðuðu að okkur dýrin vegna þess að þegar við skiptum um umræðuefni færðu allir kettirnir sig. Við fengum póst frá sænska sendiráðinu í Marokkó þess efnis að það væri ekki víst hvort þau gætu skrifað út vísa fyrir Othman til þess að ferðast til Íslands. Þau bentu aftur á Útlendingastofnun. Við höfum verið send í ótal hringi. Það er eins og enginn vilji taka ábyrgð á því að gefa út þetta ferðaleyfi þrátt fyrir það að lögunum hafi verið breytt tímabundið hjá íslenskum yfirvöldum. Þar segir: „All foreign nationals with immigration status in Iceland or another Schengen State, or those who have family members in the same countries, are allowed to enter Iceland.“ Við erum svo langþreytt á þessari vísaflækju. Othman eldaði dýrindis kvöldmat en ég hafði enga lyst. Leið mjög skringilega, með höfðuverk og beinverki. Ég fer alltaf að hugsa um kórónavírusinn þegar ég er ekki alveg með sjálfri mér.“

28. mars 2020

„Ég gerði áætlun um að fasta í gærkvöldi en hugsaði sem svo að ef mér liði ennþá jafn illa myndi ég ekki gera það. Ég og Othman vöknuðum rétt fyrir 6 til þess að drekka vatn og borða nokkrar möndlur og döðlur fyrir dögun. Síðan tók hann morgunvaktina og ég fékk að sofa lengur. Mikill lúxus sem við höfum ekki fengið að venjast í rúm fjögur ár. Enn einn hlutur sem við getum þakkað þessu útgöngubanni. Þegar ég skreið framúr uppúr 10 var ég bara hress. Við tókum því rólega fyrripartinn en rétt fyrri hádegi hélt Othman í leiðangur til þess að kaupa í matinn. Hann hélt af stað með plasthanska, í hettupeysu með buff fyrir andlitinu, eins og hinn mesti þrjótur. Hann kom til baka með poka fulla af vistum, bolta og litabækur fyrir stelpurnar sem vöktu mikla lukku. Við tókum eldhúsið í gegn saman, reyndum að nýta alla afganga í eitthvað gott. Við hugsum miklu meira á þessum tímum um að henda alls engu í ruslið. Við erum alltaf meðvituð um það en núna lofuðum við hvort öðru að passa þetta miklu betur. Þessir tímar fá mann til að hugsa enn betur um gildi sín. Við fáum tíma til þess að líta í eigin barm og rými til þess að bæta það sem við mögulega getum innan veggja heimilisins. Ég er viss um að milljónir manns eru í sömu stöðu og að hugsa það sama og við. Ég stökk frá, bað og hugleiddi úti í garði, yndislegt. Síðan dýfði ég mér aftur í eldhúsverkin og kláraði. Othman virðist vera kokkurinn þessa dagana. Hann eldaði dýrindis súpu, gerði brauðteninga úr gömlu brauði og dýrindis salat með alls kyns afgöngum og fersku káli sem hann hafði keypt. Við settum stelpurnar í bólið og brutum föstuna uppúr 8. Annar fullnægjandi föstu-dagur.“

29. mars 2020

Ég tók morgunvaktina í morgun. Stelpurnar fengu morgunkorn í fyrsta skipti í langan tíma þar sem Othman for í búðina í gær. Þær eru samt mjög ánægðar með hafragrautinn líka. Ég opnaði vefsíðu RÚV og leit yfir fréttirnar í fyrsta skipti í langan tíma. Othman liggur yfir fréttunum og vill fylgjast vel með því hver staðan er.

Ég vil helst ekki eyða of miklum tíma í það. Þar rakst ég á grein þar sem fjallað er um kórónaveiruna í Afríku. Það er alltaf áhugavert að sjá hvernig Íslendingar og vesturlandabúar fjalla um Afríku. Það var ekkert minnst á aðgerðir Marokkó sem setti á útgöngubann eftir að aðeins höfðu verið greind 150 tilfelli. En auðvitað er heilbrigðiskerfið í flestum nágrannalöndunum ekki nægilega gott til þess að halda utan um íbúafjöldann. Ég er að malla í kúskús á þessum sunnudegi þó svo að það sé vanalega föstudagsmatur. Othman keypti innihaldsefnin í gær þannig að við bíðum spennt eftir því að borða það í hádeginu. Othman er búinn að vera að leika við stelpurnar í allan morgun. Hann gerði leik úr því að þær ættu að taka til í öllu húsinu með góðum undirtektum. Ég bíð spennt eftir því að þær verði nógu gamlar til þess að skipta heimilisverkunum á milli sín. Það er eins gott að byrja þjálfun. Núna eru þau að draga hringi og regnboga með áttavita. Það er oft erfitt að fá þær allar til að leika saman án þess að það endi í öskrum og rifrildi en Othman hefur sérlega góðar leiðir til þess. Hann fær þær með sér vegna þess að hann hefur óendanlega þolimæði til þess að leika við þær en ef einhver ætlar að byrja að væla eða vera eigingjörn er hún strax tekin úr umferð. Hún fær að sitja inni í herbergi og missir af leiknum. Það vill engin þeirra, þannig að þær komast fljótt yfir dramakastið.

30. mars 2020

Í dag var annar föstu-dagur. Ég fékk að sofa út eftir Suhor. Við eyddum öllum deginum úti í garði. Það var yndislegt veður. Glampandi sólskin og gola. Enn og aftur vorum við full þakklætis fyrir þennan litla garð og góða veðrið. Stelpurnar voru duglegar að leika sér sjálfar. Drógu plastbox á eftir sér á þríhjólunum og létu bangsana lúlla þar. Á meðan að litlurnar sváfu sat ég ein úti í garði og horfði á býflugurnar á vorblómunum, feitar og sáttar með tíðina. Hugleiddi og bað. Berglind kenndi mér að hekla og var ég mjög ánægð með það þar sem ég er ekki með prjónadótið mitt hér. Þetta er akkúrat tíminn fyrir hugleiðsluhandavinnu. Ég skellti í nýja súrdeigsbrauðsuppskrift og gerði deig fyrir kanilsnúða með restinni af súrnum. Við komum stelpunum í háttinn og brutum föstuna með afgangs-kúskúsi frá því í gær og dýrindissalati. Allt var í mikilli ró, bæði hjarta og heimili. Síðan opnaði ég tölvuna og sá að fólk var að reyna að ná í mig. Það var komið að því. Flug í gegnum svissneska sendiráðið í boði 2. apríl. Fljótt skipast veður í lofti. Othman er ekki kominn með ferðavísa ennþá. Við höfum verið send í hringi og nú er boltinn hjá Útlendingastofnun. Við höfum þrjá daga til þess að flytja alla búslóðina okkar en það er útgöngubann. Er raunsætt fyrir okkur að taka þetta flug? Pakka öllu saman, fara með krakkaskarann til Casablanca á flugvöllinn, bara til þess að komast að því að Othman komist ekki yfir landamærin? Ég finn fyrir mikilli togstreitu. Svo stór hluti af mér vill fara heim til Íslands en annar stór hluti af mér er smeykur við að róta í þeirri ró og reglu sem stelpurnar hafa hérna.

„Othman er ekki kominn með ferðavísa ennþá“ 

Það fer vel um okkur. Ég veit ekki hverju ég má búast við á Íslandi. Vissulega eigum við yndislega fjölskyldu og vini en við erum ekki með okkar rými og við erum sex. Othman mælti aftur með því að ég fari með stelpurnar og Berglindi en ég vil ekki skilja okkur að. Núna er tækifæri til þess að fara en það verður algjör rússíbani fyrir fjölskylduna að stökkva á það. Erum við að flýja hættuástand? Við erum ekki hrædd við að vera hérna. Hér er gott að vera en við vitum ekki hverju má búast við á næstu vikum og mánuðum. Ég sofnaði ekki fyrr en seint og síðar meir, hausinn í hringekju.

31. mars 2020

Ég vaknaði fyrir allar aldir, skellti kanilsnúðunum í ofninn. Þegar þeir voru búnir að bakast fór súrdeigsbrauðið inn. Við borðuðum morgunmat og fórum yfir stöðuna. Það lítur út fyrir að þetta sé ekki það besta fyrir okkur. Að stökkva á þetta tækifæri. Það er erfitt fyrir mig að viðurkenna en það virðist vera svo. Svo kom að lokum í ljós að flugið var fullt. Við hefðum hvort eð er ekki komist í flugið. Úff, þetta er nú meiri tilfinningarússíbaninn. Við höfum loksins fengið skýr svör um stöðuna á vísa fyrir Othman frá Útlendingastofnun. Það er verið að reyna að finna lausn fyrir hann. Við sjáum hvað setur. Ég tók smá tíma í að jafna mig andlega eftir þennan rússíbana. En síðan kom ég aftur til sjálfrar mín og horfði í kringum mig. Svo þakklát fyrir aðstöðuna okkar hér. Við saumuðum kransa úr blómum úr garðinum fyrir stelpurnar og síðan horfðum við á myndina Chocolate. Eftir að við horfðum á hana þurfti ég náttúrlega að baka súkkulaðiköku. Ég tók þá erfiðu ákvörðun að geyma það að borða kökuna þangað til daginn eftir, svo að það yrði ekki kvöldmaturinn okkar. Haha. Við komum stelpum í bólið og sátum í ró með Berglindi föðursystur minni. Allt er gott. Al hamdoulillah. „Þegar öllu er á botninn hvolft þá fer allt einhvern veginn, þótt margur efist um það á tímabili.“ – Halldór Kiljan Laxness

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Dagbók í útgöngubanni

Straujar peningaseðlana til að drepa veiruna
VettvangurDagbók í útgöngubanni

Strauj­ar pen­inga­seðl­ana til að drepa veiruna

Mik­il óvissa rík­ir hjá íbú­um Ung­verja­lands um það hvað stór­auk­in völd stjórn­valda í kjöl­far laga­breyt­ing­ar hafi í för með sér. Einn þeirra er Her­ald Magy­ar, rit­höf­und­ur, þýð­andi, leik­ari og lista­mað­ur frá Ung­verjalandi, sem býr ásamt eig­in­konu sinni í litlu húsi í út­jaðri smá­bæj­ar í norð­ur­hluta Ung­verja­lands. Líf þeirra hef­ur koll­varp­ast á skömm­um tíma. Her­ald er einn sex jarð­ar­búa sem deila dag­bók­um sín­um úr út­göngu­banni með les­end­um Stund­ar­inn­ar.
Dagbækur úr útgöngubanni: „Ekkert verður aftur eins og það var“
VettvangurDagbók í útgöngubanni

Dag­bæk­ur úr út­göngu­banni: „Ekk­ert verð­ur aft­ur eins og það var“

Rót­tæk­ar breyt­ing­ar á dag­legu lífi eru nú veru­leiki fólks um heim all­an. Sökn­uð­ur eft­ir hvers­dags­lífi, vin­um og fjöl­skyldu, ótti við hið ókunna, at­vinnuóör­yggi og tor­tryggni í garð yf­ir­valda er með­al þess sem lesa má úr dag­bókar­færsl­um sex jarð­ar­búa, skrif­að­ar á sjö dög­um. All­ir búa þeir við út­göngu­bann á sín­um bletti jarð­ar­kúl­unn­ar. En þrátt fyr­ir að all­ir lifi þeir nú tíma sem eiga sér enga hlið­stæðu í sög­unni njóta þeir í aukn­um mæli feg­urð­ar þess ein­falda, finna til djúp­stæðs ná­ungakær­leika og vilja síð­ur snúa aft­ur til þess mynst­urs sem ein­kenndi líf þeirra áð­ur en veir­an tók það yf­ir.
Óttast hungrið meira en veiruna
VettvangurDagbók í útgöngubanni

Ótt­ast hungr­ið meira en veiruna

Stjórn­völd í Arg­entínu hafa stært sig af því að hafa brugð­ist hratt við ógn­inni sem staf­ar af COVID-19. Frá því 19. mars hef­ur út­göngu­bann ver­ið í gildi þar. Lucia Maina Wa­ism­an er blaða­mað­ur, sam­fé­lags­miðl­ari, kenn­ari og bar­áttu­kona fyr­ir mann­rétt­ind­um, sem er bú­sett í borg­inni Kor­dóba í Arg­entínu. Hún deil­ir dag­bókar­færsl­um sín­um með les­end­um Stund­ar­inn­ar.
„Það er svo mikil þögn þarna úti“
VettvangurDagbók í útgöngubanni

„Það er svo mik­il þögn þarna úti“

Stjórn­völd í Banda­ríkj­un­um fóru hægt af stað með að­gerð­ir til að hefta COVID-19 far­ald­ur­inn og lands­menn virð­ast nú súpa nú seyð­ið af því, þeg­ar út­breiðsla hans virð­ist stjórn­laus. New York-ríki hef­ur hing­að til far­ið verst út úr far­aldr­in­um en til­fell­un­um fjölg­ar hins veg­ar hratt í fleiri ríkj­um, með­al ann­ars í Los Ang­eles þar sem Si­obh­an Murp­hy, rit­höf­und­ur og fram­leið­andi, býr.
Býst ekki við að börnin snúi aftur í skólann á þessu ári
VettvangurDagbók í útgöngubanni

Býst ekki við að börn­in snúi aft­ur í skól­ann á þessu ári

Í Katalón­íu hef­ur ver­ið strangt úti­vist­ar­bann í gildi frá því um miðj­an mars. Þar, eins og víð­ar í land­inu, eru íbú­ar ugg­andi enda stand­ast heil­brigð­is­stofn­an­ir álag­ið vegna kór­óna­veirunn­ar illa. Í Barcelona býr Judit Porta, blaða­mað­ur og menn­ing­ar­miðl­ari, með eig­in­manni og tveim­ur börn­um. Þau búa í lít­illi íbúð í Gracia-hverf­inu og hafa ekki stig­ið út fyr­ir húss­ins dyr svo vik­um skipt­ir. Hún deil­ir hér dag­bók sinni með les­end­um Stund­ar­inn­ar.

Mest lesið

Fékk símtal um barnsföður sinn sem var upphaf að áralangri raun
1
ReynslaEigin konur

Fékk sím­tal um barns­föð­ur sinn sem var upp­haf að ára­langri raun

Freyja Huld fékk sím­tal um nótt með upp­lýs­ing­um um að sam­býl­is­mað­ur henn­ar og barns­fað­ir væri að sækja í ung­lings­stúlk­ur. Síð­ar var hann hand­tek­inn fyr­ir skelfi­legt brot. Enn þarf hún að eiga í sam­skipt­um við hann sem barns­föð­ur og veita hon­um um­gengni.
Útivist og hreyfing í góðum hópi eykur lífsgleði
2
ViðtalHamingjan

Úti­vist og hreyf­ing í góð­um hópi eyk­ur lífs­gleði

Harpa Stef­áns­dótt­ir hef­ur þurft að rækta ham­ingj­una á nýj­an hátt síð­ustu ár. Þar hef­ur spil­að stærst­an þátt breyt­ing­ar á fjöl­skyldu­mynstri. Hún hef­ur auk þess um ára­bil bú­ið í tveim­ur lönd­um og seg­ir að sitt dag­lega líf hafi ein­kennst af að hafa þurft að hafa fyr­ir því að sækja sér fé­lags­skap og skapa ný tengsl fjarri sínu nán­asta fólki. Harpa tal­ar um mik­il­vægi hóp­a­starfs tengt úti­vist og hreyf­ingu en hún tel­ur að hreyf­ing í góð­um hópi stuðli að vellíð­an.
Panama-uppljóstrarinn John Doe: „Án ábyrgðar getur samfélag ekki virkað“
3
FréttirPanamaskjölin

Panama-upp­ljóstr­ar­inn John Doe: „Án ábyrgð­ar get­ur sam­fé­lag ekki virk­að“

Nafn­lausi upp­ljóstr­ar­inn sem hrinti af stað at­burða­rás­inni sem leiddi til af­sagn­ar Sig­mund­ar Dav­íðs Gunn­laugs­son­ar for­sæt­is­ráð­herra með lek­an­um á Pana­maskjöl­un­um veit­ir sitt fyrsta við­tal í Der Spieg­el. Hann lýs­ir von­brigð­um með stjórn­völd víða um heim og seg­ir Rússa vilja sig feig­an.
Gunnar Hersveinn
4
Pistill

Gunnar Hersveinn

Gerðu það, reyndu að vera eðli­leg!

„Hvað er eðli­legt?“ skrif­ar Gunn­ar Her­sveinn. „Hent­ar það stjórn­end­um valda­kerfa best að flestall­ir séu venju­leg­ir í hátt­um og hugs­un? Hér er rýnt í völd og sam­fé­lags­gerð, með­al ann­ars út frá skáld­sög­unni Kjör­búð­ar­kon­an eft­ir jap­anska höf­und­inn Sayaka Murata sem varp­ar ljósi á marglaga valda­kerfi og kúg­un þess. Hvaða leið­ir eru fær­ar and­spæn­is yf­ir­þyrm­andi hópþrýst­ingi gagn­vart þeim sem virð­ast vera á skjön?“
Úkraína frysti eignir Moshensky-fjölskyldunnar
5
FréttirÓlígarkinn okkar

Úkraína frysti eign­ir Mos­hen­sky-fjöl­skyld­unn­ar

Úkraínsk yf­ir­völd eru sögð hafa kyrr­sett eig­ur og fryst banka­reikn­inga fyr­ir­tæk­is­ins Santa Kholod í Kænu­garði. Yf­ir­völd þar telja hví­trúss­nesk fyr­ir­tæki fjár­magna inn­rás Rússa með óbein­um hætti, vegna stuðn­ings ein­ræð­is­stjórn­ar Lukashen­ko. Santa Kholod er hluti af fyr­ir­tækja­keðju Al­eks­and­ers Mos­hen­sky, kjör­ræð­is­manns Ís­lands, fiskinn­flytj­anda og ólíg­arka í Hvíta-Rússlandi. Sagð­ur hafa skráð fyr­ir­tæki á dótt­ur sína til að verj­ast þving­un­um ESB.
Horfið til himins: Það er von á súpernóvu!
6
Flækjusagan

Horf­ið til him­ins: Það er von á súpernóvu!

En verð­ur hún hættu­leg?
Fasteignaskattur á lúxusíbúðir á skjön við kaupverð
7
Fréttir

Fast­eigna­skatt­ur á lúxus­í­búð­ir á skjön við kaup­verð

Kaup­verð lúxuseigna sem auð­menn­irn­ir Björgólf­ur Thor Björgólfs­son og Ró­bert Wessman hafa sýsl­að með end­ur­spegl­ast ekki í fast­eigna­mati á þeim. Fast­eigna­skatt­ar geta ver­ið hundruð­um þús­unda króna lægri en ef mið­að væri við kaup­verð þeirra.

Mest deilt

Einhverf án geðheilbrigðisþjónustu: „Háalvarlegt mál“
1
ÚttektEin í heiminum

Ein­hverf án geð­heil­brigð­is­þjón­ustu: „Háal­var­legt mál“

Stöð­ug glíma við sam­fé­lag sem ger­ir ekki ráð fyr­ir ein­hverfu fólki get­ur leitt til al­var­legra veik­inda. Þetta segja við­mæl­end­ur Stund­ar­inn­ar sem öll voru full­orð­in þeg­ar þau voru greind ein­hverf. Fram­kvæmda­stjóri Ein­hverf­u­sam­tak­anna seg­ir þau til­heyra hópi sem fái ekki lífs­nauð­syn­lega þjón­ustu sem sé lög­brot. Sænsk rann­sókn leiddi í ljós að ein­hverf­ir lifi að með­al­tali 16 ár­um skem­ur en fólk sem ekki er ein­hverft. „Stað­an er háal­var­leg,“ seg­ir sál­fræð­ing­ur sem hef­ur sér­hæft sig í ein­hverfu.
„Rosalegt álag“ að vera einhverf úti í samfélaginu
2
ViðtalEin í heiminum

„Rosa­legt álag“ að vera ein­hverf úti í sam­fé­lag­inu

Elísa­bet Guð­rún­ar og Jóns­dótt­ir seg­ir að geð­ræn veik­indi sem hún hafi þjáðst af frá barnæsku séu af­leið­ing álags sem fylgi því að vera ein­hverf án þess að vita það. Stöð­ugt hafi ver­ið gert lít­ið úr upp­lif­un henn­ar og til­finn­ing­um. Hún hætti því al­far­ið að treysta eig­in dómgreind sem leiddi með­al ann­ars til þess að hún varð út­sett fyr­ir of­beldi.
Sigmundur Davíð á ráðstefnu með sænskum þjóðernisöfgamönnum
3
Afhjúpun

Sig­mund­ur Dav­íð á ráð­stefnu með sænsk­um þjóð­ernisöfga­mönn­um

Gyð­inga­hat­ar­ar, nýnas­ist­ar, stuðn­ings­menn við inn­rás Rússa í Úkraínu og Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, verða með­al ræðu­manna á ráð­stefnu í Sví­þjóð sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­hópa.
Hjólreiðafólk „með lífið í lúkunum“
4
Fréttir

Hjól­reiða­fólk „með líf­ið í lúk­un­um“

Formað­ur Reið­hjóla­bænda seg­ir ör­yggi hjól­reiða­fólks hætt kom­ið, bæði á þjóð­veg­um og í þétt­býli. Lög­legt sé til dæm­is að taka fram úr reið­hjóli á blind­hæð og van­þekk­ing sé með­al öku­manna um þær um­ferð­ar­regl­ur sem gilda. Sam­stillt átak þurfi til að stöðva fjölg­un slysa óvar­inna veg­far­enda.
„Við erum huldufólkið í kerfinu“
5
ViðtalEin í heiminum

„Við er­um huldu­fólk­ið í kerf­inu“

Guð­laug Svala Stein­unn­ar Kristjáns­dótt­ir seg­ir að ein­hverft fólk sé frá blautu barns­beini gas­lýst dag­lega því að stöð­ugt sé ef­ast um upp­lif­un þess. Það leiði af sér flókn­ar and­leg­ar og lík­am­leg­ar áskor­an­ir en stuðn­ing­ur við full­orð­ið ein­hverft fólk sé nán­ast eng­inn. „Við er­um huldu­fólk­ið í kerf­inu,“ seg­ir Guð­laug sem glím­ir nú við ein­hverf­ukuln­un í ann­að sinn á nokkr­um ár­um.
Seinhverfur og stefnir á góðan seinni hálfleik
6
ViðtalEin í heiminum

Sein­hverf­ur og stefn­ir á góð­an seinni hálfleik

Páll Ár­mann Páls­son var greind­ur ein­hverf­ur þeg­ar hann var á fer­tugs­aldri og seg­ir að sorg­in yf­ir því að hafa ver­ið ein­hverf­ur hálfa æv­ina án þess að vita það sé djúp. Líf hans hafi ver­ið þyrn­um stráð. Hann ætl­ar að eiga góð­an ,,seinni hálfleik" þótt það taki á að búa í sam­fé­lagi sem ger­ir ekki ráð fyr­ir ein­hverfu fólki.
Sigmundur Davíð hættir við
7
Fréttir

Sig­mund­ur Dav­íð hætt­ir við

„Ég neydd­ist til að hætta við þátt­töku mína vegna þingstarfa á Ís­landi,“ seg­ir Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son við Dagens Nyheter um fyr­ir­hug­aða ræðu sína á ráð­stefnu sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­manna.

Mest lesið í vikunni

Þetta er gönguleiðin að nýja eldgosinu
1
FréttirEldgos við Fagradalsfjall

Þetta er göngu­leið­in að nýja eld­gos­inu

Besta göngu­leið til að nálg­ast eld­gos­ið í Mera­döl­um ligg­ur vest­an meg­in hrauns­ins og eft­ir upp­haf­legu gos­göngu­leið­inni. Geng­ið er frá bíla­stæði við Suð­ur­strand­ar­veg. Björg­un­ar­sveit­in Þor­björn send­ir kort af göngu­leið­inni.
Sigmundur Davíð hættir við
2
Fréttir

Sig­mund­ur Dav­íð hætt­ir við

„Ég neydd­ist til að hætta við þátt­töku mína vegna þingstarfa á Ís­landi,“ seg­ir Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son við Dagens Nyheter um fyr­ir­hug­aða ræðu sína á ráð­stefnu sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­manna.
Fékk símtal um barnsföður sinn sem var upphaf að áralangri raun
3
ReynslaEigin konur

Fékk sím­tal um barns­föð­ur sinn sem var upp­haf að ára­langri raun

Freyja Huld fékk sím­tal um nótt með upp­lýs­ing­um um að sam­býl­is­mað­ur henn­ar og barns­fað­ir væri að sækja í ung­lings­stúlk­ur. Síð­ar var hann hand­tek­inn fyr­ir skelfi­legt brot. Enn þarf hún að eiga í sam­skipt­um við hann sem barns­föð­ur og veita hon­um um­gengni.
Hér er sérstakt hættusvæði hjá eldgosinu
4
FréttirEldgos við Fagradalsfjall

Hér er sér­stakt hættu­svæði hjá eld­gos­inu

Göngu­leið að eld­gos­inu ligg­ur yf­ir áætl­að­an kviku­gang þar sem þyk­ir mögu­legt að hraun geti kom­ið upp úr jörðu með litl­um fyr­ir­vara.
Ekki bara pest að kjósa Framsókn
5
Greining

Ekki bara pest að kjósa Fram­sókn

Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn er óvænt orð­in heit­asta lumma ís­lenskra stjórn­mála. Ungt fólk, sér­stak­lega ung­ar kon­ur, virð­ast lað­ast að flokkn­um. Spill­ing­arstimp­ill­inn sem loddi við hann eins og fluga við skít, virð­ist horf­inn. Hvað gerð­ist? Geng­ur vofa bæjarra­dikal­anna ljós­um log­um í flokkn­um?
Útivist og hreyfing í góðum hópi eykur lífsgleði
6
ViðtalHamingjan

Úti­vist og hreyf­ing í góð­um hópi eyk­ur lífs­gleði

Harpa Stef­áns­dótt­ir hef­ur þurft að rækta ham­ingj­una á nýj­an hátt síð­ustu ár. Þar hef­ur spil­að stærst­an þátt breyt­ing­ar á fjöl­skyldu­mynstri. Hún hef­ur auk þess um ára­bil bú­ið í tveim­ur lönd­um og seg­ir að sitt dag­lega líf hafi ein­kennst af að hafa þurft að hafa fyr­ir því að sækja sér fé­lags­skap og skapa ný tengsl fjarri sínu nán­asta fólki. Harpa tal­ar um mik­il­vægi hóp­a­starfs tengt úti­vist og hreyf­ingu en hún tel­ur að hreyf­ing í góð­um hópi stuðli að vellíð­an.
Panama-uppljóstrarinn John Doe: „Án ábyrgðar getur samfélag ekki virkað“
7
FréttirPanamaskjölin

Panama-upp­ljóstr­ar­inn John Doe: „Án ábyrgð­ar get­ur sam­fé­lag ekki virk­að“

Nafn­lausi upp­ljóstr­ar­inn sem hrinti af stað at­burða­rás­inni sem leiddi til af­sagn­ar Sig­mund­ar Dav­íðs Gunn­laugs­son­ar for­sæt­is­ráð­herra með lek­an­um á Pana­maskjöl­un­um veit­ir sitt fyrsta við­tal í Der Spieg­el. Hann lýs­ir von­brigð­um með stjórn­völd víða um heim og seg­ir Rússa vilja sig feig­an.

Mest lesið í mánuðinum

Helgi Seljan
1
Leiðari

Helgi Seljan

Í landi hinna ótengdu að­ila

Á Ís­landi eru all­ir skyld­ir öll­um, nema Sam­herja.
„Rosalegt álag“ að vera einhverf úti í samfélaginu
2
ViðtalEin í heiminum

„Rosa­legt álag“ að vera ein­hverf úti í sam­fé­lag­inu

Elísa­bet Guð­rún­ar og Jóns­dótt­ir seg­ir að geð­ræn veik­indi sem hún hafi þjáðst af frá barnæsku séu af­leið­ing álags sem fylgi því að vera ein­hverf án þess að vita það. Stöð­ugt hafi ver­ið gert lít­ið úr upp­lif­un henn­ar og til­finn­ing­um. Hún hætti því al­far­ið að treysta eig­in dómgreind sem leiddi með­al ann­ars til þess að hún varð út­sett fyr­ir of­beldi.
Þetta er gönguleiðin að nýja eldgosinu
3
FréttirEldgos við Fagradalsfjall

Þetta er göngu­leið­in að nýja eld­gos­inu

Besta göngu­leið til að nálg­ast eld­gos­ið í Mera­döl­um ligg­ur vest­an meg­in hrauns­ins og eft­ir upp­haf­legu gos­göngu­leið­inni. Geng­ið er frá bíla­stæði við Suð­ur­strand­ar­veg. Björg­un­ar­sveit­in Þor­björn send­ir kort af göngu­leið­inni.
Sigmundur Davíð á ráðstefnu með sænskum þjóðernisöfgamönnum
4
Afhjúpun

Sig­mund­ur Dav­íð á ráð­stefnu með sænsk­um þjóð­ernisöfga­mönn­um

Gyð­inga­hat­ar­ar, nýnas­ist­ar, stuðn­ings­menn við inn­rás Rússa í Úkraínu og Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, verða með­al ræðu­manna á ráð­stefnu í Sví­þjóð sem skipu­lögð er af neti hægriöfga­hópa.
Ísland með augum úkraínskrar flóttakonu
5
Viðtal

Ís­land með aug­um úkraínskr­ar flótta­konu

Tania Korolen­ko er ein þeirra rúm­lega þús­und ein­stak­linga sem kom­ið hafa til Ís­lands í leit að skjóli und­an sprengjuregni rúss­neska inn­rás­ar­hers­ins eft­ir inn­rás­ina í Úkraínu. Heima starf­rækti hún sum­ar­búð­ir fyr­ir úkraínsk börn, kenndi ensku og gaf fyr­ir ekki margt löngu út smá­sagna­safn. Hún hef­ur hald­ið dag­bók um komu sína og dvöl á Ís­landi og ætl­ar að leyfa les­end­um Stund­ar­inn­ar að fylgj­ast með kynn­um flótta­konu af landi og þjóð.
Verður þú með geranda mínum um verslunarmannahelgina?
6
Pistill

Þolandi 1639

Verð­ur þú með ger­anda mín­um um versl­un­ar­manna­helg­ina?

Rétt eins og þú er hann ef­laust að skipu­leggja versl­un­ar­manna­helg­ina sína, því hann er al­veg jafn frjáls og hann var áð­ur en hann var fund­inn sek­ur um eitt sví­virði­leg­asta brot­ið í mann­legu sam­fé­lagi.
Spyr hvort starfsfólk Moggans muni mótmæla eða beita vinnustöðvun
7
Fréttir

Spyr hvort starfs­fólk Mogg­ans muni mót­mæla eða beita vinnu­stöðv­un

Rit­höf­und­ur­inn Andri Snær Magna­son velt­ir fyr­ir sér hvort þol­in­mæði starfs­fólks Morg­un­blaðs­ins fyr­ir rit­stjórn­arp­istl­um sem af­neita lofts­lags­breyt­ing­um sé tak­marka­laus.

Nýtt á Stundinni

Hefur Taívan alltaf verið hluti Kína?
Flækjusagan#39

Hef­ur Taív­an alltaf ver­ið hluti Kína?

Eftirlitsmaður sendur um borð í hvalveiðiskipin
FréttirHvalveiðar

Eft­ir­lits­mað­ur send­ur um borð í hval­veiði­skip­in

Svandís Svavars­dótt­ir mat­væla­ráð­herra hef­ur sett reglu­gerð sem kveð­ur á um eft­ir­lit með hval­veið­um. Fiski­stofa mun senda starfs­mann um borð í hval­veiði­skip sem fylg­ist með og tek­ur upp mynd­bönd sem síð­an verða af­hent dýra­lækni Mat­væla­stofn­un­ar til skoð­un­ar.
Tölvuárás á Fréttablaðið sögð rússnesk hefnd
Fréttir

Tölvu­árás á Frétta­blað­ið sögð rúss­nesk hefnd

Vef­ur Frétta­blaðs­ins verð­ur tek­inn nið­ur í kvöld biðj­ist rit­stjórn ekki af­sök­un­ar á því að hafa birt frétta­mynd frá Úkraínu. Ónafn­greind­ir rúss­nesk­ir tölvu­hakk­ar­ar hófu skyndi­á­hlaup á vef blaðs­ins í morg­un. Rúss­neska sendi­ráð­ið krafð­ist á sama tíma af­sök­un­ar­beiðni og seg­ir blað­ið hafa brot­ið ís­lensk lög. Steinn Stein­arr og Þór­berg­ur Þórð­ar­son hlutu dóma fyr­ir brot á sömu laga­grein þeg­ar þeir þóttu hafa veg­ið að æru og heiðri Ad­olfs Hitler og Nas­ista.
Framtíð geimferða í uppnámi vegna Úkraínustríðsins
FréttirÚkraínustríðið

Fram­tíð geim­ferða í upp­námi vegna Úkraínu­stríðs­ins

Rúss­ar til­kynntu á dög­un­um að þeir myndu draga sig út úr al­þjóð­legu sam­starfi um geim­ferð­ir inn­an tveggja ára. Stór hluti af Al­þjóð­legu geim­stöð­inni, ISS, er í eigu Rússa og fram­tíð henn­ar er því skyndi­lega í upp­námi. Önn­ur sam­starfs­ríki töldu rekst­ur stöðv­ar­inn­ar tryggð­an til árs­ins 2030 en meira en ára­tug­ur er í að ný geim­stöð verði til­bú­in til notk­un­ar.
ReynslaEigin konur

Fékk sím­tal um barns­föð­ur sinn sem var upp­haf að ára­langri raun

Freyja Huld fékk sím­tal um nótt með upp­lýs­ing­um um að sam­býl­is­mað­ur henn­ar og barns­fað­ir væri að sækja í ung­lings­stúlk­ur. Síð­ar var hann hand­tek­inn fyr­ir skelfi­legt brot. Enn þarf hún að eiga í sam­skipt­um við hann sem barns­föð­ur og veita hon­um um­gengni.
Sólveig segir afsögn Drífu tímabæra
Fréttir

Sól­veig seg­ir af­sögn Drífu tíma­bæra

„Drífa veit sjálf að það er langt um lið­ið síð­an grafa fór und­an trú­verð­ug­leika henn­ar og stuðn­ingi í baklandi verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar,“ seg­ir Sól­veig Anna Jóns­dótt­ir, formað­ur Efl­ing­ar, um af­sögn for­seta ASÍ.
Drífa Snædal segir af sér sem forseti Alþýðusambands Íslands
Fréttir

Drífa Snæ­dal seg­ir af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands

Drífa Snæ­dal hef­ur sagt af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands. Sam­skipti við kjörna full­trúa inn­an verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar og blokka­mynd­un er ástæð­an. Í yf­ir­lýs­ingu seg­ir hún átök inn­an hreyf­ing­ar­inn­ar ver­ið óbæri­leg og dreg­ið úr vinn­ugleði og bar­áttu­anda.
Fasteignaskattur á lúxusíbúðir á skjön við kaupverð
Fréttir

Fast­eigna­skatt­ur á lúxus­í­búð­ir á skjön við kaup­verð

Kaup­verð lúxuseigna sem auð­menn­irn­ir Björgólf­ur Thor Björgólfs­son og Ró­bert Wessman hafa sýsl­að með end­ur­spegl­ast ekki í fast­eigna­mati á þeim. Fast­eigna­skatt­ar geta ver­ið hundruð­um þús­unda króna lægri en ef mið­að væri við kaup­verð þeirra.
Ísland, hér kem ég
Tania Korolenko
ReynslaDagbók flóttakonu

Tania Korolenko

Ís­land, hér kem ég

Tania Korolen­ko er ein þeirra hundruða Úkraínu­manna sem feng­ið hafa skjól á Ís­landi vegna inn­rás­ar Rússa. Hún hef­ur hald­ið dag­bók um komu sína hing­að til lands og líf­ið í nýju landi og ætl­ar að leyfa les­end­um Stund­ar­inn­ar að fá að fylgj­ast með.
Úkraína frysti eignir Moshensky-fjölskyldunnar
FréttirÓlígarkinn okkar

Úkraína frysti eign­ir Mos­hen­sky-fjöl­skyld­unn­ar

Úkraínsk yf­ir­völd eru sögð hafa kyrr­sett eig­ur og fryst banka­reikn­inga fyr­ir­tæk­is­ins Santa Kholod í Kænu­garði. Yf­ir­völd þar telja hví­trúss­nesk fyr­ir­tæki fjár­magna inn­rás Rússa með óbein­um hætti, vegna stuðn­ings ein­ræð­is­stjórn­ar Lukashen­ko. Santa Kholod er hluti af fyr­ir­tækja­keðju Al­eks­and­ers Mos­hen­sky, kjör­ræð­is­manns Ís­lands, fiskinn­flytj­anda og ólíg­arka í Hvíta-Rússlandi. Sagð­ur hafa skráð fyr­ir­tæki á dótt­ur sína til að verj­ast þving­un­um ESB.
Vantar fleira fólk utan EES í ferðaþjónustuna
Fréttir

Vant­ar fleira fólk ut­an EES í ferða­þjón­ust­una

Víða í at­vinnu­líf­inu er skort­ur á starfs­fólki og helm­ing­ur stærstu fyr­ir­tækja seg­ir illa ganga að manna störf. Fram­kvæmda­stjóri Sam­taka ferða­þjón­ust­unn­ar seg­ir að auð­velda eigi grein­inni að byggja aft­ur upp tengsl við er­lent starfs­fólk sem glöt­uð­ust í far­aldr­in­um.
Panama-uppljóstrarinn John Doe: „Án ábyrgðar getur samfélag ekki virkað“
FréttirPanamaskjölin

Panama-upp­ljóstr­ar­inn John Doe: „Án ábyrgð­ar get­ur sam­fé­lag ekki virk­að“

Nafn­lausi upp­ljóstr­ar­inn sem hrinti af stað at­burða­rás­inni sem leiddi til af­sagn­ar Sig­mund­ar Dav­íðs Gunn­laugs­son­ar for­sæt­is­ráð­herra með lek­an­um á Pana­maskjöl­un­um veit­ir sitt fyrsta við­tal í Der Spieg­el. Hann lýs­ir von­brigð­um með stjórn­völd víða um heim og seg­ir Rússa vilja sig feig­an.