Hvað vitum við um kórónaveiruna?

Rann­sókn­ir á erfða­efni nýju veirunn­ar sýna að hún hef­ur að öll­um lík­ind­um smit­ast manna á milli, frá upp­hafi. Það er að segja veir­an hef­ur ekki smit­ast oft úr dýr­um í menn.

Mest lesið

Jóninna Margrét lést af völdum COVID-19: „Hún var minn allra besti vinur“
1
FréttirCovid-19

Jón­inna Mar­grét lést af völd­um COVID-19: „Hún var minn allra besti vin­ur“

Son­ur Jóninnu Mar­grét­ar Pét­urs­dótt­ur seg­ir sárt að vita til þess að móð­ir sín hafi ver­ið ein þeg­ar hún kvaddi.
Bláa lónið fær ríkisaðstoð eftir 12 milljarða arðgreiðslur: Dugir fyrir launum í tæp tvö ár
2
FréttirCovid-19

Bláa lón­ið fær rík­is­að­stoð eft­ir 12 millj­arða arð­greiðsl­ur: Dug­ir fyr­ir laun­um í tæp tvö ár

Upp­safn­að­ar arð­greiðsl­ur Bláa lóns­ins frá 2012 til 2019 nema rúm­lega 12.3 millj­örð­um króna. Fé­lag­ið var með eig­ið fé upp 12.4 millj­arða ár­ið 2018 en er eitt hið fyrsta sem nýt­ir sér hluta­bóta­leið rík­is­stjórn­ar­inn­ar þar sem rík­ið greið­ir 75 pró­sent launa 400 starfs­manna Bláa lóns­ins næstu mán­uði.
„Yndislegt að fá að sjá hann“
3
FréttirAðskilin vegna veirunnar

„Ynd­is­legt að fá að sjá hann“

Ein­ar Þór Jóns­son fékk loks að hitta eig­in­mann sinn, Stig Vand­et­oft, eft­ir að­skiln­að vegna heim­sókn­ar­banns. Með hjálp lausnamið­aðr­ar starfs­konu gátu Ein­ar og Stig, sem er með Alzheimer-sjúk­dóm­inn, séð hvorn ann­an í gegn­um gler sól­skála á heim­il­inu og rætt sam­an í síma.
Safna undirskriftum fyrir forsetaframboð Guðmundar Franklín
4
Fréttir

Safna und­ir­skrift­um fyr­ir for­setafram­boð Guð­mund­ar Frank­lín

Guð­mund­ur Frank­lín Jóns­son seg­ir að í ljós komi á næstu vik­um hvort hann skori sitj­andi for­seta Guðna Th. Jó­hann­es­son á hólm. „Veir­an ræð­ur för og ég hlýði Víði.“
Gjafir streyma inn á Landspítalann
5
FréttirCovid-19

Gjaf­ir streyma inn á Land­spít­al­ann

„Ég held að fá orð fái lýst því hvað við er­um þakk­lát,“ seg­ir Bene­dikt Ol­geirs­son á Land­spít­al­an­um. Setja þurfti af stað sér­stakt verk­efni og vef­síðu til að taka við gjöf­um og er­ind­um. Spít­al­inn fær allt frá orku­drykkj­um og orku­stöng­um til önd­un­ar­véla og þá er tals­vert um að spít­al­an­um ber­ist fé úr stór­um og smá­um söfn­un­um og boð um ým­is kon­ar að­stoð.
Katrín Brynja Hermannsdóttir
6
Aðsent

Katrín Brynja Hermannsdóttir

Hvað vill hlýhuga þjóð leggja af mörk­um fyr­ir annarra manna börn?

Í miðj­um átök­um við ill­víga óværu hef­ur þraut­seigt áfeng­is­frum­varp stung­ið upp koll­in­um á nýj­an leik. Böm­mer. Mark­mið­ið er að al­menn­ing­ur geti nálg­ast áfengi, án þess að þurfa að laga líf sitt að opn­un­ar­tíma Vín­búða. Þetta skrif­ar Katrín Brynja Her­manns­dótt­ir móð­ir þriggja drengja, grunn­skóla­kenn­ari, flug­freyja, blaða­mað­ur og upp­kom­ið barn.
Björn Leví segir stjórnvöld ætla að „steypa“ Ísland úr vandanum
7
FréttirCovid-19

Björn Leví seg­ir stjórn­völd ætla að „steypa“ Ís­land úr vand­an­um

Stjórn­ar­and­stað­an legg­ur til að 9 millj­arð­ar fari í ný­sköp­un og sprota­fyr­ir­tæki sem við­brögð við COVID-19 far­aldr­in­um.
Stundin #114
Mars 2020
#114 - Mars 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 8. apríl.
Hvað vitum við um kórónaveiruna?
Einkenni faraldursins Margir hafa notað sýklagrímur til að minnka líkur á smiti, en þær eru helst taldar virka ef mikið návígi er við sjúklinga. Mynd: Shutterstock

Í lok árs 2019 barst tilkynning frá yfirvöldum í Kína um að 44 einstaklingar hefðu smitast af áður óþekktri veiru. Eftir að smitum tók að fjölga fékk veiran nafnið 2019 – nCoV, þar sem 2019 vísar í ártalið sem hún varð til, n – ið vísar í novel, sem þýðir ný og CoV er tilvísun í Corona Virus.

Í dag gengur þessa veira undir nafninu SARS – CoV – 2. Þetta nýja nafn hefur einnig skírskotun í Corona Virus, en forskeytið SARS er vísun í Sevire Acute Respiratoru Syndrome, sjúkdóm sem olli miklum mannskaða í Asíu á árunum 2002 og 2003. SARS-CoV-2 er nefnilega lík kórónaveirunni sem tók að smita fólk árin 2002–2003 en ekki alveg eins og hefur þess vegna fengið viðskeytið 2.

Í daglegu tali er þó oftast bara talað um nýju kórónaveiruna eða COVID-19 veiruna. SARS – CoV – 2 veldur nefnilega sjúkdómnum COVID-19, sjúkdómi sem getur verið allt frá vægum einkennum  til alvarlegrar lungnabólgu.

Síðan fyrsta tilkynningin barst frá Kína í kringum áramótin hefur mikið vatn runnið til sjávar, veiran hefur dreift sér víða um heiminn og fyrstu fréttir um staðfest smit hérlendis bárust þann 28. febrúar. Þegar þetta er ritað (1. mars 2020) hafa 3001 látist og 88.306 tilfelli verið staðfest. Á sama tíma hafa 42.728 einstaklingar nú þegar náð sér af veirusýkingunni. Þó má leiða að því líkur að þessar tölur hafi breyst þegar þessi texti birtist á prenti, þar sem hlutirnir gerast mjög hratt. 

Almennt um kórónaveirur

Kórónaveirur eru RNA veirur, það þýðir að erfðaefnið sem þær bera er RNA, svipuð sameind og erfðaefni okkar mannanna sem heitir DNA. Munurinn á DNA og RNA felst fyrst og fremst í einum basa, RNA inniheldur Urasil en ekki Týmín, eins og DNA. Að auki er sykran sem er hluti af beinagrind sameindarinnar, ríbósi í RNA-i en ekki deoxýríbósi, sem er sykran í DNA.

Veirur eru mjög fjölbreyttur hópur og ólíkt hópum úr lífheiminum er ekki óalgengt að þær séu með RNA sem erfðaefni í stað DNA. Þegar kórónaveirur smita fólk nota veirurnar innviði mannafrumnanna til að búa til fleiri veirur og prótínin sem þau þarfnast eftir uppskriftinni sem er skrifuð í RNA-ið þeirra. Þetta á við um allar veirur hver sem hýsillinn þeirra er og vegna þessa eru veirur ekki eiginlegar lífverur.

Flestar þekktar kórónaveirur smita dýr en ekki fólk.

Flestar þekktar kórónaveirur smita dýr en ekki fólk. Það kemur þó fyrir að slíkar veirur taki örlitlum breytingum sem gera þeim kleift að smita fólk, eins og nýja kórónaveiran hefur gert einhvern tímann í lok árs 2019, að öllum líkindum í nánd við Wuhan-borg í Kína. 

Rannsóknir á erfðaefni nýju veirunnar sýna að hún hefur að öllum líkindum smitast manna á milli, frá upphafi. Það er að segja veiran hefur ekki smitast oft úr dýrum í menn. Þetta sést þar sem veiruerfðaefnið í smituðum einstaklingum víðs vegar um heiminn er eins. Ef veiran hefði smitast í mörgum tilfellum úr dýrum væri mun meiri breytileiki í erfðaefninu. 

SARS og MERS

Þær eru ekki margar kórónaveirurnar sem smita fólk, enda leggjast þær, eins og áður sagði, frekar á dýr. Þó eru til að minnsta kosti sjö kórónaveirur sem valda sjúkdómum í mannfólki. Fjórar þeirra bera þau þjálu nöfn 229E, NL63, OC43 og KHU1. Þessar kórónaveirur eru þokkalega algengar og valda almennu kvefi í mönnum. Þær eru ekki hættulegar og valda sárasjaldan dauðsföllum hjá þeim sem af þeim smitast.

Þekktar kórónaveirur sem geta valdið alvarlegum öndunarfærasjúkdómum eru þrjár, SARS, MERS og nú nýja kórónaveiran, SARS – CoV – 2. Allar þessar veirur eru tiltölulega nýtilkomnar, sú fyrsta SARS kom til árið 2002, MERS 10 árum seinna eða 2012.

SARS stendur fyrir Severe Acute Respiratory Syndrome sem á íslenksu þýðist yfir í HABL, Heilkenni alvarlegrar bráðalungnabólgu. Sú veira olli mjög alvarlegri lungnabólgu sem dró 774 til dauða en smitaði um 8.000 manns á þeim átta mánuðum sem faraldurinn geisaði á árunum 2002–2003. Dánartíðni af völdum SARS var því nálægt 10%.

Dánartíðni af völdum SARS var því nálægt 10%.

Svipuð veira, MERS (Middle East Respiratory Syndrome,) fannst svo á Arabíuskaganum árið 2012. Sú veira náði ekki að dreifast mikið um heiminn, en hún olli mjög alvarlegri lungnabólgu, þar sem dánartíðnin var yfir 30%.

Í tilfellum SARS og MERS reyndist nokkuð auðvelt að stöðva útbreiðslu þeirra, sem sést í þeim lágu tölum yfir smitaða einstaklinga. Í samanburði við þetta er nýja kórónaveiran mjög skæð enda hefur hún smitað tífalt fleiri en SARS veiran gerði á sínum tíma.

Nýja kórónaveiran smitar mun hraðar en „systur“ hennar SARS og MERS, sem hvorugar fóru að smitast milli manna fyrr en sjúklingurinn var orðinn mjög veikur. En geta nýju veirunnar til að veikja er líka ekki jafn mikil og systurveiranna. Að vissu leyti er það ástæðan fyrir því að hún dreifist jafn hratt og raun ber vitni

SARS – CoV – 2: „Nýja kórónaveiran“

Samkvæmt rannsókn sem birtist í Lancet hefur fyrsta tilfellið að öllum líkindum komið til í upphafi desember 2019. Uppruni nýju kórónaveirunnar er ekki að fullu skilgreindur og það getur reynst þrautin þyngri að sannreyna það hver var fyrstur til að veikjast. Markaðurinn í Wuhan um miðjan desember, sem fyrst var talinn upphafspunkturinn, olli því svo að veiran dreifðist mjög hratt milli manna, þar sem mikill fjöldi kom saman. 

Rannsókn sem birt var í Nature þann 3. febrúar segir margt benda til þess að SARS – CoV – 2 nýti sér sömu prótín og SARS veiran til að komast inn í frumur mannslíkamans. Veiran binst við prótín sem heitir angotensin converting ensyme II (ACE2). Það er prótín sem finnst meðal annars á yfirborði frumna í lungum. 

Helsti munurinn á milli SARS veiranna tveggja er sá að sú sem uppgötvaðist 2002–2003 tók sér bólfestu neðarlega í öndunarfærum sjúklinga, þar sem ACE2 prótínið er að finna. Þess vegna var lítil hætta á smiti nema ef einstaklingur sem bar veiruna var orðinn mjög veikur af lungnabólgu. 

Greining á smiti

Kórónaveirusmit er skoðað með aðferð sem kallast PCR (polymeraase chain reaction). Þetta er tækni til að magna upp þekkt erfðaefni, í því skyni að mæla hvort það sé til staðar. Vegna þess að erfðaefni veirunnar er þekkt er hægt að búa til þreifara sem bindast sértækt við erfðaefni veirunnar og magna þannig upp erfðaefni sem gæti einungis verið til staðar ef veiran er til staðar.

Þessi aðferð er ekki líkleg til að gefa fölsk jákvæð svör. Hins vegar getur verið erfitt að vita hvenær er víst að aðferðin nái að magna erfðaefnið. Til þess að prófið heppnist þarf veiran að vera til staðar í líkama einstaklingsins í nægilega miklu magni til að hægt sé að einangra erfðaefni hennar.

Af þessum ástæðum er líklegt að einstaklingar sem hafa komist í tæri við veiruna en eru enn ekki orðnir veikir, fái falskar neikvæðar niðurstöður úr þessum prófum. Ef grunur leikur á smiti er því mikilvægt að hlýða fyrirmælum um sóttkví og almennt hreinlæti, þar sem veiran smitast af öllum líkindum mest í gegnum hósta eða aðra sambærilega vessa frá smituðum einstaklingi.

Er ástæða til að óttast?

2019-COVID getur komið fram sem væg sýking sem getur verið staðsett ofarlega í öndunarvegi, en leiðir veirunnar inn í frumur ofarlega í öndunarvegi eru enn ekki þekktar. Binding veirunnar við ACE2 prótínið sem rædd er hér að framan er ekki talin líklega leið veirunnar inn í efri öndunarveg þar sem prótínið finnst helst neðar í lungunum.

Þetta gerir það að verkum að veiran getur verið til staðar ofarlega í öndunarvegi einstaklings sem er ekki enn orðinn mjög lasinn. Einhver tilfelli hafa komið fram þar sem smit hafa átt sér stað þótt einstaklingurinn hafi ekki fundið fyrir einkennum. Ef veiran er til staðar ofarlega í öndunarvegi eru meiri líkur á því að hún fylgi með í munnvatnsdropum sem dreifast við hósta og hnerra.

Nú þegar hefur mikill fjöldi fólks smitast af veirunni og þar af eru margir lengi að jafna sig. Dánartíðnin er þó enn sem komið er ekki talin vera nema 3,4%. Líklegt er að dánartíðnin sé mun lægri þar sem væg einkenni af smiti veirunnar eru ekki endilega staðfest.

Af þeim sem hafa dáið eru langflestir annaðhvort eldra fólk, sem oft er með veikara ónæmiskerfi, eða með undirliggjandi sjúkdóma, svo sem háan blóðþrýsting, hjartasjúkdóma eða sykursýki. Enginn af þeim sem hefur látist hingað til er undir 10 ára aldri, og reyndar virðist veiran síður smita börn af einhverjum ástæðum.

Hreinlæti er skilvirkasta leiðin til að koma í veg fyrir smit

Nú þegar veiran er komin til landsins er smithættan orðin meiri, en þó má segja að í nútímasamfélagi hafi koma veirunnar hingað aðeins verið tímaspursmál. Veiran er mjög smitandi en hún lýtur þó sömu lögmálum og aðrar veirur sem valda til dæmis inflúensu, hún lifir ekki lengi án þess að hafa hýsil.

Þess vegna er mikilvægt að gæta vel að almennu hreinlæti, þvo hendur reglulega og vel og nota sótthreinsandi efni þegar við á. Þetta er sérstaklega mikilvægt fyrir máltíðir, þar sem snerting við slímhúð er mjög greið smitleið.

Það er sennilega aldrei jafn mikilvægt að virða persónuleg landamæri vinnufélaga, kunningja og vina, og akkúrat núna þegar þessi veira herjar á okkur. Þó hún sé ekki líkleg til að valda okkur miklum skaða þá er nær öruggt að hún nær að smita alla sem komast í tæri við hana þar sem ónæmiskerfi okkar hefur ekki kynnst henni áður og engin mótefni eru til í líkamanum til að koma í veg fyrir veikindi. Það er sennilega hættulegasta vopn SARS – CoV – 2. 

Ítarefni:

Science News: Spurningum svarað um kórónaveiruna

Virginia Department of Health: Staðreyndir um veiruna

The Lancet: Klínísk einkenni sjúklinga með nýju kórónaveiruna

Ný rannsókn: Lungnabólgufaraldur tengdur nýrri kórónaveiru sem hugsanlega má rekja til leðurblaka

Alþjóðaheilbrigðisstofnunin: Samstarfsverkefni WHO og Kína vegna kóvid-19

Tölfræði um dánartíðni og dreifingu kóvid-19

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Þekking

Flensusmit í æsku skýrir að hluta vernd gegn inflúensu í framtíðinni
Þekking

Flensu­smit í æsku skýr­ir að hluta vernd gegn in­flú­ensu í fram­tíð­inni

In­flú­ensu­veir­an stökk­breyt­ist á hverju ári. Þeir sem fá flens­una ung­ir fá að hluta vernd gegn sömu veiru á full­orð­ins­ár­um, en ekki gegn ann­arri teg­und henn­ar.
Hvers vegna eiga svo margir sjúkdómar uppruna sinn í leðurblökum?
Þekking

Hvers vegna eiga svo marg­ir sjúk­dóm­ar upp­runa sinn í leð­ur­blök­um?

COVID-19 er tal­in hafa borist í menn úr leð­ur­blök­um, hugs­an­lega í gegn­um fisk­mark­að­inn í Wu­h­an.
Ný tilgáta horfir á kynhneigð út frá nýju sjónarhorni
Þekking

Ný til­gáta horf­ir á kyn­hneigð út frá nýju sjón­ar­horni

Sam­kyn­hneigð er bæði eðli­leg og al­geng í dýra­rík­inu. Í stað þess að spyrja af hverju dýr sýni sam­kyn­hneigða hegð­un ætti spurn­ing­in frem­ur að vera „af hverju ekki?“
Skilar kolefnisjöfnun með gróðursetningu trjáa tilskildum árangri?
Þekking

Skil­ar kol­efnis­jöfn­un með gróð­ur­setn­ingu trjáa til­skild­um ár­angri?

Bjart­sýn­ustu nið­ur­stöð­ur segja mögu­legt að binda um þriðj­ung þess sem mann­kyn­ið hef­ur los­að frá iðn­bylt­ingu. Þær nið­ur­stöð­ur eru sagð­ar of góð­ar til að vera sann­ar.
Líkamsklukkan stillt eftir takti örveruflórunnar
Þekking

Lík­ams­klukk­an stillt eft­ir takti ör­veruflór­unn­ar

Ör­veruflór­an spil­ar stóra rullu í okk­ar dag­lega lífi og sam­setn­ing henn­ar get­ur haft heil­mik­il áhrif á heilsu okk­ar.
Óendurnýjanleg auðlind í hættu
Þekking

Óend­ur­nýj­an­leg auð­lind í hættu

Líkt og með svo margt ann­að geng­ur mann­kyn­ið af­ar hratt á fos­fór­birgð­ir heims­ins. Svo hratt að hóp­ur 40 sér­fræð­inga hef­ur gef­ið út við­vör­un þess efn­is að svo gæti far­ið að all­ar fos­fór­birgð­ir heims­ins klárist eft­ir ekki svo lang­an tíma.

Mest lesið í dag

Jóninna Margrét lést af völdum COVID-19: „Hún var minn allra besti vinur“
1
FréttirCovid-19

Jón­inna Mar­grét lést af völd­um COVID-19: „Hún var minn allra besti vin­ur“

Son­ur Jóninnu Mar­grét­ar Pét­urs­dótt­ur seg­ir sárt að vita til þess að móð­ir sín hafi ver­ið ein þeg­ar hún kvaddi.
Bláa lónið fær ríkisaðstoð eftir 12 milljarða arðgreiðslur: Dugir fyrir launum í tæp tvö ár
2
FréttirCovid-19

Bláa lón­ið fær rík­is­að­stoð eft­ir 12 millj­arða arð­greiðsl­ur: Dug­ir fyr­ir laun­um í tæp tvö ár

Upp­safn­að­ar arð­greiðsl­ur Bláa lóns­ins frá 2012 til 2019 nema rúm­lega 12.3 millj­örð­um króna. Fé­lag­ið var með eig­ið fé upp 12.4 millj­arða ár­ið 2018 en er eitt hið fyrsta sem nýt­ir sér hluta­bóta­leið rík­is­stjórn­ar­inn­ar þar sem rík­ið greið­ir 75 pró­sent launa 400 starfs­manna Bláa lóns­ins næstu mán­uði.
„Yndislegt að fá að sjá hann“
3
FréttirAðskilin vegna veirunnar

„Ynd­is­legt að fá að sjá hann“

Ein­ar Þór Jóns­son fékk loks að hitta eig­in­mann sinn, Stig Vand­et­oft, eft­ir að­skiln­að vegna heim­sókn­ar­banns. Með hjálp lausnamið­aðr­ar starfs­konu gátu Ein­ar og Stig, sem er með Alzheimer-sjúk­dóm­inn, séð hvorn ann­an í gegn­um gler sól­skála á heim­il­inu og rætt sam­an í síma.
Safna undirskriftum fyrir forsetaframboð Guðmundar Franklín
4
Fréttir

Safna und­ir­skrift­um fyr­ir for­setafram­boð Guð­mund­ar Frank­lín

Guð­mund­ur Frank­lín Jóns­son seg­ir að í ljós komi á næstu vik­um hvort hann skori sitj­andi for­seta Guðna Th. Jó­hann­es­son á hólm. „Veir­an ræð­ur för og ég hlýði Víði.“
Gjafir streyma inn á Landspítalann
5
FréttirCovid-19

Gjaf­ir streyma inn á Land­spít­al­ann

„Ég held að fá orð fái lýst því hvað við er­um þakk­lát,“ seg­ir Bene­dikt Ol­geirs­son á Land­spít­al­an­um. Setja þurfti af stað sér­stakt verk­efni og vef­síðu til að taka við gjöf­um og er­ind­um. Spít­al­inn fær allt frá orku­drykkj­um og orku­stöng­um til önd­un­ar­véla og þá er tals­vert um að spít­al­an­um ber­ist fé úr stór­um og smá­um söfn­un­um og boð um ým­is kon­ar að­stoð.
Katrín Brynja Hermannsdóttir
6
Aðsent

Katrín Brynja Hermannsdóttir

Hvað vill hlýhuga þjóð leggja af mörk­um fyr­ir annarra manna börn?

Í miðj­um átök­um við ill­víga óværu hef­ur þraut­seigt áfeng­is­frum­varp stung­ið upp koll­in­um á nýj­an leik. Böm­mer. Mark­mið­ið er að al­menn­ing­ur geti nálg­ast áfengi, án þess að þurfa að laga líf sitt að opn­un­ar­tíma Vín­búða. Þetta skrif­ar Katrín Brynja Her­manns­dótt­ir móð­ir þriggja drengja, grunn­skóla­kenn­ari, flug­freyja, blaða­mað­ur og upp­kom­ið barn.
Björn Leví segir stjórnvöld ætla að „steypa“ Ísland úr vandanum
7
FréttirCovid-19

Björn Leví seg­ir stjórn­völd ætla að „steypa“ Ís­land úr vand­an­um

Stjórn­ar­and­stað­an legg­ur til að 9 millj­arð­ar fari í ný­sköp­un og sprota­fyr­ir­tæki sem við­brögð við COVID-19 far­aldr­in­um.

Mest deilt í dag

Bláa lónið fær ríkisaðstoð eftir 12 milljarða arðgreiðslur: Dugir fyrir launum í tæp tvö ár
1
FréttirCovid-19

Bláa lón­ið fær rík­is­að­stoð eft­ir 12 millj­arða arð­greiðsl­ur: Dug­ir fyr­ir laun­um í tæp tvö ár

Upp­safn­að­ar arð­greiðsl­ur Bláa lóns­ins frá 2012 til 2019 nema rúm­lega 12.3 millj­örð­um króna. Fé­lag­ið var með eig­ið fé upp 12.4 millj­arða ár­ið 2018 en er eitt hið fyrsta sem nýt­ir sér hluta­bóta­leið rík­is­stjórn­ar­inn­ar þar sem rík­ið greið­ir 75 pró­sent launa 400 starfs­manna Bláa lóns­ins næstu mán­uði.
Jóninna Margrét lést af völdum COVID-19: „Hún var minn allra besti vinur“
2
FréttirCovid-19

Jón­inna Mar­grét lést af völd­um COVID-19: „Hún var minn allra besti vin­ur“

Son­ur Jóninnu Mar­grét­ar Pét­urs­dótt­ur seg­ir sárt að vita til þess að móð­ir sín hafi ver­ið ein þeg­ar hún kvaddi.
Safna undirskriftum fyrir forsetaframboð Guðmundar Franklín
3
Fréttir

Safna und­ir­skrift­um fyr­ir for­setafram­boð Guð­mund­ar Frank­lín

Guð­mund­ur Frank­lín Jóns­son seg­ir að í ljós komi á næstu vik­um hvort hann skori sitj­andi for­seta Guðna Th. Jó­hann­es­son á hólm. „Veir­an ræð­ur för og ég hlýði Víði.“
Katrín Brynja Hermannsdóttir
4
Aðsent

Katrín Brynja Hermannsdóttir

Hvað vill hlýhuga þjóð leggja af mörk­um fyr­ir annarra manna börn?

Í miðj­um átök­um við ill­víga óværu hef­ur þraut­seigt áfeng­is­frum­varp stung­ið upp koll­in­um á nýj­an leik. Böm­mer. Mark­mið­ið er að al­menn­ing­ur geti nálg­ast áfengi, án þess að þurfa að laga líf sitt að opn­un­ar­tíma Vín­búða. Þetta skrif­ar Katrín Brynja Her­manns­dótt­ir móð­ir þriggja drengja, grunn­skóla­kenn­ari, flug­freyja, blaða­mað­ur og upp­kom­ið barn.
Fjársterkar útgerðir fá einnig skattaívilnanir eftir breytingar Alþingis
5
FréttirCovid-19

Fjár­sterk­ar út­gerð­ir fá einnig skattaí­viln­an­ir eft­ir breyt­ing­ar Al­þing­is

Frum­varp­ið um að­gerð­ir til að bregð­ast við Covid-far­aldr­in­um breytt­ist í með­för­um Al­þing­is, Orða­lag í lög­un­um fel­ur það í sér að fjár­sterk fyr­ir­tæki sem verða fyr­ir tekju­falli geta einnig feng­ið frest á skatt­greiðsl­um jafn­vel þó þau eigi mik­ið fé. Sam­tök at­vinnu­lífs­ins sendu með­al ann­ars um­sögn þar sem bent var á að sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæki ættu að geta nýtt sér úr­ræð­in.
Gjafir streyma inn á Landspítalann
6
FréttirCovid-19

Gjaf­ir streyma inn á Land­spít­al­ann

„Ég held að fá orð fái lýst því hvað við er­um þakk­lát,“ seg­ir Bene­dikt Ol­geirs­son á Land­spít­al­an­um. Setja þurfti af stað sér­stakt verk­efni og vef­síðu til að taka við gjöf­um og er­ind­um. Spít­al­inn fær allt frá orku­drykkj­um og orku­stöng­um til önd­un­ar­véla og þá er tals­vert um að spít­al­an­um ber­ist fé úr stór­um og smá­um söfn­un­um og boð um ým­is kon­ar að­stoð.

Mest lesið í vikunni

Hvað gerist í lungunum við COVID-19?
1
FréttirCovid-19

Hvað ger­ist í lung­un­um við COVID-19?

Sif Hans­dótt­ir, yf­ir­lækn­ir lungna­deild­ar Land­spít­ala, seg­ir að nán­ast all­ir COVID-19 sjúk­ling­ar, sem hafi ver­ið lagð­ir inn á spít­al­ann, hafi ver­ið með lungna­bólgu á ein­hverju stigi. Skipta megi ein­kenn­un­um í fjög­ur stig.
Bað um frí frá vinnu til að sinna smituðum á Landspítalanum
2
FréttirCovid-19

Bað um frí frá vinnu til að sinna smit­uð­um á Land­spít­al­an­um

„Þeg­ar mest á reyn­ir stönd­um við sam­an öll sem eitt,“ seg­ir Gísli Níls Ein­ars­son. Að öllu jöfnu starfar hann sem sér­fræð­ing­ur í for­vörn­um hjá VÍS en er núna kom­inn til starfa á göngu­deild Land­spít­ala fyr­ir COVID-19 smit­aða.
Jóninna Margrét lést af völdum COVID-19: „Hún var minn allra besti vinur“
3
FréttirCovid-19

Jón­inna Mar­grét lést af völd­um COVID-19: „Hún var minn allra besti vin­ur“

Son­ur Jóninnu Mar­grét­ar Pét­urs­dótt­ur seg­ir sárt að vita til þess að móð­ir sín hafi ver­ið ein þeg­ar hún kvaddi.
Eiginmaður konunnar sem lést úr COVID-19 berst fyrir lífi sínu á gjörgæslu
4
FréttirCovid-19

Eig­in­mað­ur kon­unn­ar sem lést úr COVID-19 berst fyr­ir lífi sínu á gjör­gæslu

Ætt­ingj­ar hjón­anna segja veirufar­ald­ur­inn dauð­ans al­vöru og fólk verði að hlusta á og hlíta fyr­ir­mæl­um til að berj­ast gegn veirunni. Að öðr­um kosti muni af­leið­ing­arn­ar verða al­var­leg­ar.
Nýjar rannsóknir á COVID-19: Svona hegðar veiran sér
5
FréttirCovid-19

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19: Svona hegð­ar veir­an sér

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19 sýna að til eru meira en yf­ir eitt þús­und af­brigði af veirunni sem veld­ur sjúk­dómn­um og vís­inda­menn vinna baki brotnu við að rann­saka þessi at­birgði. Ein­um hósta geta fylgt allt að 3.000 drop­ar sem geta lent á öðru fólki.
Bláa lónið fær ríkisaðstoð eftir 12 milljarða arðgreiðslur: Dugir fyrir launum í tæp tvö ár
6
FréttirCovid-19

Bláa lón­ið fær rík­is­að­stoð eft­ir 12 millj­arða arð­greiðsl­ur: Dug­ir fyr­ir laun­um í tæp tvö ár

Upp­safn­að­ar arð­greiðsl­ur Bláa lóns­ins frá 2012 til 2019 nema rúm­lega 12.3 millj­örð­um króna. Fé­lag­ið var með eig­ið fé upp 12.4 millj­arða ár­ið 2018 en er eitt hið fyrsta sem nýt­ir sér hluta­bóta­leið rík­is­stjórn­ar­inn­ar þar sem rík­ið greið­ir 75 pró­sent launa 400 starfs­manna Bláa lóns­ins næstu mán­uði.

Mest lesið í mánuðinum

Hvað gerist í lungunum við COVID-19?
1
FréttirCovid-19

Hvað ger­ist í lung­un­um við COVID-19?

Sif Hans­dótt­ir, yf­ir­lækn­ir lungna­deild­ar Land­spít­ala, seg­ir að nán­ast all­ir COVID-19 sjúk­ling­ar, sem hafi ver­ið lagð­ir inn á spít­al­ann, hafi ver­ið með lungna­bólgu á ein­hverju stigi. Skipta megi ein­kenn­un­um í fjög­ur stig.
Bað um frí frá vinnu til að sinna smituðum á Landspítalanum
2
FréttirCovid-19

Bað um frí frá vinnu til að sinna smit­uð­um á Land­spít­al­an­um

„Þeg­ar mest á reyn­ir stönd­um við sam­an öll sem eitt,“ seg­ir Gísli Níls Ein­ars­son. Að öllu jöfnu starfar hann sem sér­fræð­ing­ur í for­vörn­um hjá VÍS en er núna kom­inn til starfa á göngu­deild Land­spít­ala fyr­ir COVID-19 smit­aða.
Jóninna Margrét lést af völdum COVID-19: „Hún var minn allra besti vinur“
3
FréttirCovid-19

Jón­inna Mar­grét lést af völd­um COVID-19: „Hún var minn allra besti vin­ur“

Son­ur Jóninnu Mar­grét­ar Pét­urs­dótt­ur seg­ir sárt að vita til þess að móð­ir sín hafi ver­ið ein þeg­ar hún kvaddi.
Eiginmaður konunnar sem lést úr COVID-19 berst fyrir lífi sínu á gjörgæslu
4
FréttirCovid-19

Eig­in­mað­ur kon­unn­ar sem lést úr COVID-19 berst fyr­ir lífi sínu á gjör­gæslu

Ætt­ingj­ar hjón­anna segja veirufar­ald­ur­inn dauð­ans al­vöru og fólk verði að hlusta á og hlíta fyr­ir­mæl­um til að berj­ast gegn veirunni. Að öðr­um kosti muni af­leið­ing­arn­ar verða al­var­leg­ar.
Nýjar rannsóknir á COVID-19: Svona hegðar veiran sér
5
FréttirCovid-19

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19: Svona hegð­ar veir­an sér

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19 sýna að til eru meira en yf­ir eitt þús­und af­brigði af veirunni sem veld­ur sjúk­dómn­um og vís­inda­menn vinna baki brotnu við að rann­saka þessi at­birgði. Ein­um hósta geta fylgt allt að 3.000 drop­ar sem geta lent á öðru fólki.
Bláa lónið fær ríkisaðstoð eftir 12 milljarða arðgreiðslur: Dugir fyrir launum í tæp tvö ár
6
FréttirCovid-19

Bláa lón­ið fær rík­is­að­stoð eft­ir 12 millj­arða arð­greiðsl­ur: Dug­ir fyr­ir laun­um í tæp tvö ár

Upp­safn­að­ar arð­greiðsl­ur Bláa lóns­ins frá 2012 til 2019 nema rúm­lega 12.3 millj­örð­um króna. Fé­lag­ið var með eig­ið fé upp 12.4 millj­arða ár­ið 2018 en er eitt hið fyrsta sem nýt­ir sér hluta­bóta­leið rík­is­stjórn­ar­inn­ar þar sem rík­ið greið­ir 75 pró­sent launa 400 starfs­manna Bláa lóns­ins næstu mán­uði.

Nýtt á Stundinni

Bjarga sér með smálánum í samkomubanni
FréttirCovid-19

Bjarga sér með smá­lán­um í sam­komu­banni

Eft­ir að starf­semi hjálp­ar­stofn­ana lagð­ist að mestu af vegna sam­komu­banns í kjöl­far auk­inn­ar út­breiðslu COVID-19 hafa marg­ir ör­yrkj­ar ekki aðr­ar leið­ir til að sjá fyr­ir sér og sín­um en að taka smá­lán
Tilkynning

Líf­ið mun halda áfram: GusGus og Stund­in gefa miða á tón­leika eft­ir far­ald­ur­inn

Les­end­ur Stund­ar­inn­ar geta tek­ið þátt í út­drátt­ar­leik og feng­ið gef­ins miða á tón­leika GusGus sem haldn­ir verða þeg­ar líf­ið held­ur áfram eft­ir far­ald­ur­inn.
Hvað vill hlýhuga þjóð leggja af mörkum fyrir annarra manna börn?
Katrín Brynja Hermannsdóttir
Aðsent

Katrín Brynja Hermannsdóttir

Hvað vill hlýhuga þjóð leggja af mörk­um fyr­ir annarra manna börn?

Í miðj­um átök­um við ill­víga óværu hef­ur þraut­seigt áfeng­is­frum­varp stung­ið upp koll­in­um á nýj­an leik. Böm­mer. Mark­mið­ið er að al­menn­ing­ur geti nálg­ast áfengi, án þess að þurfa að laga líf sitt að opn­un­ar­tíma Vín­búða. Þetta skrif­ar Katrín Brynja Her­manns­dótt­ir móð­ir þriggja drengja, grunn­skóla­kenn­ari, flug­freyja, blaða­mað­ur og upp­kom­ið barn.
Tobba Marinós ráðin ritstjóri DV: „Verður allt annað blað“
Fréttir

Tobba Marinós ráð­in rit­stjóri DV: „Verð­ur allt ann­að blað“

Ný­ráð­inn rit­stjóri DV, Þor­björg Marinós­dótt­ir, seg­ist ætla að hefja blað­ið til vegs og virð­ing­ar. Hlé verð­ur gert á út­gáfu blaðs­ins til að byrja með.
„Yndislegt að fá að sjá hann“
FréttirAðskilin vegna veirunnar

„Ynd­is­legt að fá að sjá hann“

Ein­ar Þór Jóns­son fékk loks að hitta eig­in­mann sinn, Stig Vand­et­oft, eft­ir að­skiln­að vegna heim­sókn­ar­banns. Með hjálp lausnamið­aðr­ar starfs­konu gátu Ein­ar og Stig, sem er með Alzheimer-sjúk­dóm­inn, séð hvorn ann­an í gegn­um gler sól­skála á heim­il­inu og rætt sam­an í síma.
Roll over, Chuck Berry! Beethoven 250 ára
Stefán Snævarr
Blogg

Stefán Snævarr

Roll over, Chuck Berry! Beet­ho­ven 250 ára

Muna menn teikni­mynda­sög­urn­ar um Charlie Brown og vini hans? Ein per­són­an var smá­strák­ur­inn Schroeder sem alltaf spil­aði á pí­anó og beið spennt­ur eft­ir af­mæl­is­degi Beet­ho­vens. Hann ku vera þann 16 des­em­ber. En ég hyggst taka for­skot á sæl­una og hylla meist­ar­ann því á þessu ári verða 250 ár síð­an hann fædd­ist. Hon­um var stirð­ari um stef en Moz­art og þurfti...
Fjölskyldur á tímum Covid – Fyrirlestur með Kristínu Tómasdóttur
Myndband

Fjöl­skyld­ur á tím­um Covid – Fyr­ir­lest­ur með Krist­ínu Tóm­as­dótt­ur

Stund­in send­ir í dag út fyr­ir­lest­ur á veg­um End­ur­mennt­un­ar HÍ þar sem Krist­ín Tóm­as­dótt­ir, verð­andi fjöl­skyldu­með­ferð­ar­fræð­ing­ur, fer yf­ir spaugi­leg­ar og já­kvæð­ar hlið­ar þeirra áskor­ana sem fjöl­skyld­ur standa frammi fyr­ir á þess­um und­ar­legu tím­um.
Drífa: Kemur ekki á óvart að reynt sé að misnota úrræðið
FréttirCovid-19

Drífa: Kem­ur ekki á óvart að reynt sé að mis­nota úr­ræð­ið

Drífa Snæ­dal, for­seti ASÍ, seg­ir að það komi sér ekki á óvart að fyr­ir­tæki reyni að mis­nota hluta­bóta­leið­ina. Hún seg­ir að nú sé ver­ið að skoða til hvaða að­gerða hægt sé að grípa. Sól­veig Anna Jóns­dótt­ir, formað­ur Efl­ing­ar, seg­ist telja að því mið­ur sé um að ræða ein­beitt­an brota­vilja í ein­hverj­um til­vik­um
Gjafir streyma inn á Landspítalann
FréttirCovid-19

Gjaf­ir streyma inn á Land­spít­al­ann

„Ég held að fá orð fái lýst því hvað við er­um þakk­lát,“ seg­ir Bene­dikt Ol­geirs­son á Land­spít­al­an­um. Setja þurfti af stað sér­stakt verk­efni og vef­síðu til að taka við gjöf­um og er­ind­um. Spít­al­inn fær allt frá orku­drykkj­um og orku­stöng­um til önd­un­ar­véla og þá er tals­vert um að spít­al­an­um ber­ist fé úr stór­um og smá­um söfn­un­um og boð um ým­is kon­ar að­stoð.
Inga Sæland skorar á lánastofnanir að setja heimilin í skuldaskjól
FréttirCovid-19

Inga Sæ­land skor­ar á lána­stofn­an­ir að setja heim­il­in í skulda­skjól

Formað­ur Flokks fólks­ins vill að rík­is­stjórn­in beiti sér fyr­ir því að bank­arn­ir sendi ekki út greiðslu­seðla á með­an far­ald­ur­inn geng­ur yf­ir.
Safna undirskriftum fyrir forsetaframboð Guðmundar Franklín
Fréttir

Safna und­ir­skrift­um fyr­ir for­setafram­boð Guð­mund­ar Frank­lín

Guð­mund­ur Frank­lín Jóns­son seg­ir að í ljós komi á næstu vik­um hvort hann skori sitj­andi for­seta Guðna Th. Jó­hann­es­son á hólm. „Veir­an ræð­ur för og ég hlýði Víði.“
Fjársterkar útgerðir fá einnig skattaívilnanir eftir breytingar Alþingis
FréttirCovid-19

Fjár­sterk­ar út­gerð­ir fá einnig skattaí­viln­an­ir eft­ir breyt­ing­ar Al­þing­is

Frum­varp­ið um að­gerð­ir til að bregð­ast við Covid-far­aldr­in­um breytt­ist í með­för­um Al­þing­is, Orða­lag í lög­un­um fel­ur það í sér að fjár­sterk fyr­ir­tæki sem verða fyr­ir tekju­falli geta einnig feng­ið frest á skatt­greiðsl­um jafn­vel þó þau eigi mik­ið fé. Sam­tök at­vinnu­lífs­ins sendu með­al ann­ars um­sögn þar sem bent var á að sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæki ættu að geta nýtt sér úr­ræð­in.