Mest lesið

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“
1

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi
2

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi

Fer af stað klukkan fjögur að nóttu
3

Fer af stað klukkan fjögur að nóttu

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik
4

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik

Íslenskt réttlæti 2020
5

Jón Trausti Reynisson

Íslenskt réttlæti 2020

Vinna tíu tíma á dag án þess að fá matarhlé
6

Vinna tíu tíma á dag án þess að fá matarhlé

Stundin #112
Febrúar 2020
#112 - Febrúar 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 6. mars.

Laxadauðinn hjá Arnarlaxi að minnsta kosti fimmfalt meiri en nefnt hefur verið

Endanleg tala um laxadauðann hjá Arnarlaxi í Arnarfirði á eftir að koma í ljós þar sem aðgerðir til að bjarga eldislöxum og verðmætum eru enn á fullu. Laxadauðinn er hins vegar miklu meiri en 100 tonn. Ein af skýringunum á laxadauðanum er of mikið af eldislaxi í kvíum fyrirtækisins.

Laxadauðinn hjá Arnarlaxi að minnsta kosti fimmfalt meiri en nefnt hefur verið
Laxadauðinn miklu meiri Talan um umfang laxadauðans í Arnarfirði er miklu hærri en nefnt hefur verið. Kjartan Ólafsson hefur ekki viljað svara spurningum um umfangið þrátt fyrir ítrekanir. 
ingi@stundin.is

Laxadauðinn hjá laxeldisfyrirtækinu Arnarlaxi í Arnarfirði er að minnsta kosti fimm sinnum meiri en nefnt hefur verið opinberlega. Eins og Stundin greindi frá fyrir tveimur dögum var laxadauðinn í sjókvíunum um 100 tonn, samkvæmt því sem Gísli Jónsson, yfirmaður fiskisjúkdóma hjá Matvælastofnun Íslands, sagði við blaðið þá  eða á milli 16 og 20 þúsund laxar.

Samkvæmt heimildum Stundarinnar og mati sérfræðinga sem blaðið hefur talað við er laxadauðinn hins vegar varlega áætlaður 500 tonn eða allt að um 100 þúsund laxar en er mögulega ennþá meiri eða um 1.000 tonn, eða allt að 200 þúsund laxar. Um 4.000 tonn af eldislaxi í sláturstærð, í kringum 800 þúsund laxar, eru í kvíum Arnarlax í firðinum. 

Út af þessum laxadauða var nótaskipið Sighvatur Bjarnason frá Vestmannaeyjum fengið til að hreinsa dauðan lax upp úr eldiskvíunum og sláturskipið The Norwegian Gannet mun slátra upp úr kvíunum á næstu dögum - starfsmenn skipsins geta slátrað um 100 tonnum á kukkustund samkvæmt því sem Gísli Jónsson segir. Ôveðrið sem væntanlegt er getur hins vegar sett strik í reikninginn við slátrunina og er tíminn peningar fyrir Arnarlax. Þeim mun lengur sem slàtrunin dregst þeim mun meira verður tjónið í eldiskvíunum.

Sighvatur Bjarnason hefur verið í Arnarfirði síðustu daga við að hreinsa upp dauða eldislaxa og er enn að samkvæmt upplýsingum um staðsetningu skipsins hjá heimasíðunni Marine Traffic. Þetta þýðir að slátrun á eldislöxum Arnarlax í Arnarfirði mun ljúka nú í febrúar í staðinn fyrir í apríl. 

„Vísa til heimasíðu Arnarlax“

Gísli sagði við Stundina á þriðjudaginn að þessar aðstæður séu þær „verstu“ sem komið hafa upp í laxeldi á Vestfjörðum frá því Arnarlax tók til starfa en fyrirtækið hefur áður lent í því upp komi laxadauði vegna veðurs. Matvælastofnun hefur ekki sent eftirlitsmann á Bíldudal til að fylgjast með stöðu mála samkvæmt því sem Gísli segir við Stundina í dag og hann hefur ekki farið þangað sjálfur til að taka út aðstæður á vettvangi.

Stundin bíður eftir frekari formlegum svörum frá Matvælastofnun við spurningum um umfang og ástæður laxadauðans. 

Stjórnarformaðurinn svarar ekki

Kjartan Ólafsson, stjórnarformaður Arnarlax, hefur ekki svarað þeirri spurningu Stundarinnar hvort laxadauðinn hafi verið kominn í 1000 tonn á þriðjudagskvöldið. Stundin spurði: „Var laxadauðinn kominn í yfir 1000 tonn í gærkvöld. Svar Kjartans, eftir ítrekun í morgun, var: „Vísa til heimasíðu Arnarlax.“

Ekkert stendur hins vegar um umfang laxadauðans á heimasíðunni. 

Þetta er einungis ein af nokkrum spurningum um laxadauðann sem Kjartan hefur ekki viljað svara.  

Á þriðjudaginn sagði Kjartan um laxadauðann að hann væri í skoðun en væri ennþá minni en hann var í fyrra. „Erum að skoða. Enn sem komið er er dauðinn minni en í fyrra.“

Dauði vegna óveðurs

Laxadauðinn er vegna veðursins sem geisað hefur á Vestfjörðum og vegna þrengsla í sjókvíum Arnarlax, sem valda sárum og sýkingum hjá eldislöxunum í kvíunum sem þeir geta svo drepist úr. 

Þegar veður er vont og vindasamt og öldur eru kraftmiklar, auk sjávarkuldans, eru eldislaxar í sjókvíum í sérstakri hættu. Ekki síst þeir laxar sem veikastir eru fyrir og sem minni möguleika hafa á að lifa af erfiðar aðstæður. 

Laxarnir eru í torfu í kvíunum. Þeir sterkustu og kraftmestu koma sér fyrir mitt í torfunni á meðan burðarminni fiskar eru á jaðri torfunnar og þar með nær nótinni í sjókvíunum sem getur valdið þeim tjóni af fiskarnir lenda utan í henni í þeim veltingi sem er inni í kvíunum. Sár myndast á eldisfiskunum sem nuddast utan í nótina og gera þeim erfiðara fyrir að lifa af vegna sýkinga og sjúkdóma sem þeir eru líklegri til að fá vegna sáranna. Með tímanum verða sjókvíarnar svo gróðrarstía sýkla og sjúkdóma sem valdið geta altjóni á eldislöxunum ef ekkert er að gert.

Arnarlax er hins vegar að reyna að bregðast við þessum aðstæðum eftir bestu með því að fá utanaðkomandi hjálp með dauða laxinn og eins við slátrunina. 

Þeim mun fleiri laxar sem eru í kvíunum; þeim mun líklegra er að þeim mun fleiri drepist við slíkar aðstæður sem verið hafa. 

Of mikið af laxi í kvíunum

Eitt af því sem sagt hefur verið um stöðuna hjá Arnarlaxi er að of mikið af eldislaxi sé í hverri kví. Ekki meira en 150 þúsund laxar geta verið í hverri sjókví ef vel á að vera. Samkvæmt heimildum hefur Arnarlax hins vegar verið með umtalsvert fleiri laxa í sínum kvíum í firðinum en þetta, allt að rúmlega 200 þúsund í kví. 

Einn sérfræðingur í sjókvíaeldi sem Stundin hefur rætt segir að það sé hans reynsla að í svona aðstæðum, þar sem sjávarkuldi og vont veður fara saman, þá deyi laxar í kvíunum ef það er meira í þeim en 150 þúsund laxar. 

Ein af spurningunum sem Kjartan Ólafsson hefur ekki viljað svara er hversu mikið af eldislaxi er í kvíum fyrirtækisins í Arnarfirði. 

Tögg

Laxeldi

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“
1

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi
2

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi

Fer af stað klukkan fjögur að nóttu
3

Fer af stað klukkan fjögur að nóttu

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik
4

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik

Íslenskt réttlæti 2020
5

Jón Trausti Reynisson

Íslenskt réttlæti 2020

Vinna tíu tíma á dag án þess að fá matarhlé
6

Vinna tíu tíma á dag án þess að fá matarhlé

Mest lesið í vikunni

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“
1

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“

Yfirlýsing: Vegsömun nauðgunarmenningar á RÚV
2

Ritstjórn

Yfirlýsing: Vegsömun nauðgunarmenningar á RÚV

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi
3

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi

Svar við yfir­lýsingu vegna kvik­myndarinnar Elle
4

Árni Pétur Arnarsson

Svar við yfir­lýsingu vegna kvik­myndarinnar Elle

Fasteignir félags Sturlu boðnar upp eftir fjárnám
5

Fasteignir félags Sturlu boðnar upp eftir fjárnám

Mamma þín vinnur ekki hér – hún er orðin popúlisti
6

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Mamma þín vinnur ekki hér – hún er orðin popúlisti

Mest lesið í vikunni

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“
1

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“

Yfirlýsing: Vegsömun nauðgunarmenningar á RÚV
2

Ritstjórn

Yfirlýsing: Vegsömun nauðgunarmenningar á RÚV

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi
3

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi

Svar við yfir­lýsingu vegna kvik­myndarinnar Elle
4

Árni Pétur Arnarsson

Svar við yfir­lýsingu vegna kvik­myndarinnar Elle

Fasteignir félags Sturlu boðnar upp eftir fjárnám
5

Fasteignir félags Sturlu boðnar upp eftir fjárnám

Mamma þín vinnur ekki hér – hún er orðin popúlisti
6

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Mamma þín vinnur ekki hér – hún er orðin popúlisti

Mest lesið í mánuðinum

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
1

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
2

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra
3

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
4

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

„Svo er ég ekkert geðveikur!“
5

„Svo er ég ekkert geðveikur!“

Íslandsbanki bauð hæst í eign Björns Inga á nauðungaruppboði
6

Íslandsbanki bauð hæst í eign Björns Inga á nauðungaruppboði

Mest lesið í mánuðinum

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
1

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
2

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra
3

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
4

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

„Svo er ég ekkert geðveikur!“
5

„Svo er ég ekkert geðveikur!“

Íslandsbanki bauð hæst í eign Björns Inga á nauðungaruppboði
6

Íslandsbanki bauð hæst í eign Björns Inga á nauðungaruppboði

Nýtt á Stundinni

Þýsk yfirvöld auka viðbúnað eftir hryðjuverkaárás hægri öfgamanns

Þýsk yfirvöld auka viðbúnað eftir hryðjuverkaárás hægri öfgamanns

Ráðherra hefur ekki heimild

Steindór Grétar Jónsson

Ráðherra hefur ekki heimild

Samskipti ráðuneytisins við borgarana „ekki góð“

Samskipti ráðuneytisins við borgarana „ekki góð“

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik

Baltasar febrúar: Everest

Baltasar febrúar: Everest

Hundar eru æði

Hundar eru æði

„Ég er orðin 36 ára gömul og bý með móður minni“

„Ég er orðin 36 ára gömul og bý með móður minni“

Bjóðum Assange vist hér

Illugi Jökulsson

Bjóðum Assange vist hér

Launin gera fólk háð maka sínum

Launin gera fólk háð maka sínum

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“

Asnalegt

Krass

Asnalegt

Bernie á toppnum

Bernie á toppnum