Þessi grein er rúmlega 4 mánaða gömul.

Áhrif mislinga á ónæmiskerfið

Ár­ið 1963 var bólu­efni gegn misl­ing­um bú­ið til af rann­sókn­ar­hópi sem var leidd­ur af John F End­ers. Reynd­ar varð til betri og end­ur­bætt út­gáfa ein­ung­is fimm ár­um seinna sem enn er not­uð í dag til að bólu­setja bróð­urpart allra barna á Vest­ur­lönd­um gegn þeirri skæðu veiru sem veld­ur misl­ing­um.

Mest lesið

Eigandi Glitnis sem reis upp og settist í stjórnarformannsstól Skeljungs
1
ÚttektEftirmál bankahrunsins

Eig­andi Glitn­is sem reis upp og sett­ist í stjórn­ar­for­manns­stól Skelj­ungs

Saga Jóns Ás­geirs Jó­hann­es­son­ar fjár­fest­is teng­ist Skelj­ungi vegna eign­ar­halds fyr­ir­tækja hans á olíu­fé­lag­inu. Jón Ás­geir og Pálmi Har­alds­son, við­skipta­fé­lagi hans, keyptu og seldu Skelj­ung á milli sín á ár­un­um fyr­ir hrun­ið. Af­leið­inga­ar þeirra við­skipta eru lík­leg til að enda í saka­máli á næstu vik­um. Sam­tím­is sest Jón Ás­geir í stól stjórn­ar­for­manns Skelj­ungs.
Fór einn í fylgd fjögurra lögreglumanna til Grikklands
2
Viðtal

Fór einn í fylgd fjög­urra lög­reglu­manna til Grikk­lands

Mað­ur, sem synj­að var um al­þjóð­lega vernd hér á landi og var send­ur aft­ur á göt­una í Grikklandi, flúði það­an aft­ur og bíð­ur nú efn­is­með­ferð­ar í Bretlandi. Hann seg­ir að þar hafi saga hans um hætt­una sem hon­um er bú­in ver­ið tek­in al­var­lega, öf­ugt við hér á landi. Hann seg­ir breska kerf­ið halda mun bet­ur ut­an um hæl­is­leit­end­ur en það ís­lenska. Þar séu hæl­is­leit­end­um þó sýnd­ir meiri for­dóm­ar.
Jóhann Páll Jóhannsson
3
PistillCovid-19

Jóhann Páll Jóhannsson

Ís­lenska leið­in er smælki í sam­an­burði við björg­un­ar­pakka ná­granna­ríkja

Bjarni Bene­dikts­son hef­ur sagst vilja gera meira en þarf til að bjarga fólki og fyr­ir­tækj­um frek­ar en minna. Þess sjást hins veg­ar ekki merki í að­gerðapakka rík­is­stjórn­ar­inn­ar sem kynnt­ur var síð­ustu helgi.
Illugi Jökulsson
4
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Burt með kóng­inn!

Dan­ir hafa aldrei kom­ist nær því að afskaffa kóng­inn en um pásk­ana fyr­ir réttri öld þeg­ar Kristján 10. var sak­að­ur um vald­aránstilraun.
Óvissa, óöryggi og hryllingur á götum Aþenu
5
Fréttir

Óvissa, óör­yggi og hryll­ing­ur á göt­um Aþenu

Adel Dav­oudi sótti um hæli á Ís­landi ár­ið 2018 en var vís­að aft­ur til Grikk­lands þar sem hann bjó um tíma á göt­unni. Sa­leh, Malilheh og tví­bura­syst­urn­ar Setayesh og Para­stesh búa við al­gjöra óvissu, hafa hvorki að­gang að heil­brigð­is­þjón­ustu né skóla­kerfi. Saga þeirra er veru­leiki þús­unda annarra flótta­manna í Grikklandi. Jón Bjarki Magnús­son hitti þau í Aþenu.
Sárþjáð samfélag sem heimsbyggðin hefur brugðist
6
Úttekt

Sár­þjáð sam­fé­lag sem heims­byggð­in hef­ur brugð­ist

Sam­fé­lag­ið á eynni Les­bos er und­ir­lagt sorg, ótta og eymd. Það sem mæt­ir flótta­fólki sem taldi sig vera að kom­ast í skjól frá stríði er ann­ar víg­völl­ur. Um­heim­ur­inn hef­ur brugð­ist fólki sem flýr stríð og það er geð­þótta­ákvörð­un að hundsa hjálp­arkall fólks í neyð. Þau ríki sem senda fólk aft­ur til Grikk­lands eru ábyrg fyr­ir því þeg­ar slæmt ástand verð­ur enn verra. Þetta er með­al þess sem við­mæl­end­ur Stund­ar­inn­ar sem starfa fyr­ir hjálp­ar- og mann­úð­ar­sam­tök segja um ástand­ið í Grikklandi þessa dag­ana.
Heilbrigðisstarfsfólk í hættu: 51 læknir á Ítalíu hefur látist af völdum Covid-19
7
FréttirCovid-19

Heil­brigð­is­starfs­fólk í hættu: 51 lækn­ir á Ítal­íu hef­ur lát­ist af völd­um Covid-19

Ít­alska dag­blað­ið Corri­ere della Sera held­ur yf­ir­lit yf­ir þá lækna sem hafa lát­ist í land­inu í bar­átt­unni við Covid-19. Lækn­ar sem með­höndla fár­veika Covid-19 sjúk­linga virð­ast vera í meiri hættu að veikj­ast al­var­lega af sjúk­dómn­um. Með­al­ald­ur ít­ölsku lækn­anna er langt und­ir með­al­tali þeirra sem lát­ist hafa af sjúk­dómn­um á Ítal­íu.
Stundin #114
Mars 2020
#114 - Mars 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 8. apríl.
Áhrif mislinga á ónæmiskerfið
Mynd: Shutterstock

Þessi uppgötvun olli straumhvörfum í hinum vestræna heimi. Áður en bóluefnið varð til er talið að nær öll börn hafi smitast af veirunni fyrir 15 ára aldur og þónokkur fjöldi þeirra lést í baráttu sinni við veiruna. Með tíð og tíma hefur sjúkdómurinn sífellt orðið sjaldgæfari. Þar til nýlega voru helstu tilfelli hans að finna í fátækari löndum heims þar sem aðgengi að bólusetningum er ábótavant. 

Það sem hefur svo, því miður, valdið bakslagi í þessum góða árangri er rangtúlkuð vísindarannsókn sem benti til þess að bólusetningar valdi einhverfu. Fyrstu rannsóknirnar af þessum toga birtust í kringum aldamótin en hafa margsinnis verið hraktar. 

Ritstjórn Lanchet dró greinina til baka árið 2004 eftir að í ljós kom að Andrew Wakefield, fyrsti höfundur greinarinnar, hafði þegið greiðslur frá lögfræðingum sem stóðu að undirbúningi málsóknar gegn framleiðendum MMR bóluefnisins. Greinin byggði auk þess á mjög litlu úrtaki og niðurstöðurnar sem voru birtar úr rannsókninni voru gaumgæfilega valdar og þeim hagrætt svo þær hentuðu vel styrktaraðilum Wakefields. 

Fjárhagslegur ávinningur sem Wakefield hafði af rannsóknunum kom ekki í ljós fyrr en löngu eftir að greinin hafði verið birt og afleiðingarnar af fullyrðingum Wakefields í kringum birtinguna voru þegar farnar að koma í ljós.

Mislinga- eða MMR bólusetning

Reyndar var það svo í kringum aldamótin að Wakefield var ekki að ráðleggja foreldrum gegn bólusetningum heildrænt. Hans hagsmunir snerust um að draga úr notkun svokallaðrar MMR bólusetningar, þar sem bólusett er gegn mislingum, rauðum hundum og hettusótt. Wakefield ráðlagði foreldrum opinberlega að láta bólusetja börn sín við einum þessara sjúkdóma í einu með um það bil árs millibili. 

Einhvern veginn hafa þessi skilaboð Wakefields umturnast í andstöðu fólks gegn bólusetningum og hefur nú fjöldi foreldra sem hafna bólusetningum fyrir börnin sín margfaldast. Þessar mistúlkuðu niðurstöður Wakefields og útúrsnúningur á skilaboðum hans hafa leitt til þess víða um hinn vestræna heim. 

Mislingar – langtímaáhrif

Eins og fram hefur komið hér að framan eru mislingar veirusjúkdómur. Veiran smitast mjög auðveldlega á milli manna og því hefur reynst erfitt að halda aftur af sjúkdómnum sé hann á annað borð kominn upp. Hlutfall þeirra sem deyja af völdum sýkingarinnar er kannski ekki óhugnanlega hátt, en hvert og eitt líf er einu lífi of mikið, sértaklega þegar horft er til þess hve auðvelt er að koma í veg fyrir sjúkdóminn.

Afleiðingar mislinga felast ekki bara í dauðsföllum. Margir glíma við eftirköst sýkingarinnar ævilangt, þó algengust séu eftirköst sem endast í 3–6 mánuði. Þekkt er að einstaklingar sem hafa barist við mislinga eru útsettari fyrir öðrum sýkingum, jafnvel í nokkur ár eftir mislingasmit.  

Enn sem komið er hefur engin skýring fundist á þessari aukaverkun. Vaxandi fjöldi óbólusettra einstaklinga hefur þó búið til þörf fyrir meiri þekkingu á þessu sviði. Í rannsókn sem var birt í Science í byrjun nóvember er því að finna vísbendingar um það hvað er að gerast í líkamanum eftir mislingasmit.

Minni ónæmiskerfisins

Ónæmiskerfið er ótrúlega flókið og flott kerfi. Þegar við höfum einu sinni kynnst sýkli býr ónæmiskerfið nefnilega til mótefni sem gera það að verkum að við erum fljót að bregðast við og eyða sýklunum ef þeir koma aftur. Enn sem komið er höfum við ekki skilgreint hversu mörgum sýklum ónæmiskerfið getur munað eftir, en þeir eru ótrúlega margir. Með þessu móti erum við ónæm fyrir sýklum sem ónæmiskerfið hefur þegar hitt, jafnvel ævilangt.  

Bólusetningar eru notaðar til að vekja þetta minni. Með því að hitta hluta af sýkli eða veiklaðan sýkil í gegnum bólusetningu búum við til minningu um hann í ónæmiskerfinu. Þessi minning dugar okkur svo til að hindra sýkingu ef lifandi sýkill kemur til sögunnar seinna.

Hægt er að mæla mótefni okkar í blóðinu til að staðfesta hvort ónæmiskerfið þekki ákveðna sýkla. Til að meta hversu mikið af minni ónæmiskerfisins við erum að nota er hægt að mæla öll mótefnin í blóði okkar með tækni sem heitir VirScan. 

Mislingar valda (ónæmis)minnisleysi

Rannsóknarhópurinn sem stendur á bak við greinina í Science, sem samanstendur af vísindafólki frá Bandaríkjunum, Hollandi og Finnlandi, notaði þessa tækni (VirScan) til að meta minni ónæmiskerfis barna fyrir og eftir mislingasmit. Þau söfnuðu blóðsýnum úr óbólusettum hollenskum börnum áður en þau fengu mislinga og fengu svo leyfi til að skoða mótefnin í blóði barnanna með frekari blóðsýnum eftir að börnin höfðu veikst af mislingum. 

Mælingarnar leiddu í ljós að eftir mislingasmit var minnkun um allt að 73% mótefna í blóði barnanna. Fækkun mótefnanna var misjöfn eftir einstaklingum, hjá sumum var minnkunin ekki nema 11%. Þrátt fyrir það var marktækt meiri minnkunin hjá börnum sem smituðust af mislingum. Til samanburðar skoðaði rannsóknarhópurinn mótefni í börnum fyrir og eftir bólusetningu gegn mislingum, en þar sáust ekki sömu afleiðingar. 

Rýrnun í vopnabúri ónæmiskerfisins

Rannsóknarhópurinn dregur þá ályktun af þessum rannsóknum að mislingaveiran ræðst á ónæmiskerfið og fækkar þannig minnisfrumunum, þ.e. frumunum sem muna eftir sýklunum. Próf sem framkvæmt var í öpum staðfesti þessa tilgátu þar sem rannsakendur mældu veiruna í eitlum og beinmerg apanna en þar búa fullvaxta minnisfrumur og nýjar verða til. 

Þegar við myndum ónæmi gegn ákveðnum veirum eða bakteríum þekkir ónæmiskerfið marga mótefnavaka á sama sýklinum, þess vegna er ekki endilega samasemmerki á milli fækkunar á mótefnum í blóði og þess að við erum algjörlega berskjölduð fyrir sýklinum. Það er þó þannig að með færri vopnum á ónæmiskerfið erfiðara með að þekkja óvininn og ná niðurlögum hans. 

Þessar niðurstöður staðfesta hversu mikilvægt það er að hlífa ónæmiskerfinu fyrir erfiðum sýkingum eins og mislingum. Bólusetningar eru nefnilega ekki bara hættulitlar heldur bjarga þær mannslífum. 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið í dag

Eigandi Glitnis sem reis upp og settist í stjórnarformannsstól Skeljungs
1
ÚttektEftirmál bankahrunsins

Eig­andi Glitn­is sem reis upp og sett­ist í stjórn­ar­for­manns­stól Skelj­ungs

Saga Jóns Ás­geirs Jó­hann­es­son­ar fjár­fest­is teng­ist Skelj­ungi vegna eign­ar­halds fyr­ir­tækja hans á olíu­fé­lag­inu. Jón Ás­geir og Pálmi Har­alds­son, við­skipta­fé­lagi hans, keyptu og seldu Skelj­ung á milli sín á ár­un­um fyr­ir hrun­ið. Af­leið­inga­ar þeirra við­skipta eru lík­leg til að enda í saka­máli á næstu vik­um. Sam­tím­is sest Jón Ás­geir í stól stjórn­ar­for­manns Skelj­ungs.
Fór einn í fylgd fjögurra lögreglumanna til Grikklands
2
Viðtal

Fór einn í fylgd fjög­urra lög­reglu­manna til Grikk­lands

Mað­ur, sem synj­að var um al­þjóð­lega vernd hér á landi og var send­ur aft­ur á göt­una í Grikklandi, flúði það­an aft­ur og bíð­ur nú efn­is­með­ferð­ar í Bretlandi. Hann seg­ir að þar hafi saga hans um hætt­una sem hon­um er bú­in ver­ið tek­in al­var­lega, öf­ugt við hér á landi. Hann seg­ir breska kerf­ið halda mun bet­ur ut­an um hæl­is­leit­end­ur en það ís­lenska. Þar séu hæl­is­leit­end­um þó sýnd­ir meiri for­dóm­ar.
Jóhann Páll Jóhannsson
3
PistillCovid-19

Jóhann Páll Jóhannsson

Ís­lenska leið­in er smælki í sam­an­burði við björg­un­ar­pakka ná­granna­ríkja

Bjarni Bene­dikts­son hef­ur sagst vilja gera meira en þarf til að bjarga fólki og fyr­ir­tækj­um frek­ar en minna. Þess sjást hins veg­ar ekki merki í að­gerðapakka rík­is­stjórn­ar­inn­ar sem kynnt­ur var síð­ustu helgi.
Illugi Jökulsson
4
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Burt með kóng­inn!

Dan­ir hafa aldrei kom­ist nær því að afskaffa kóng­inn en um pásk­ana fyr­ir réttri öld þeg­ar Kristján 10. var sak­að­ur um vald­aránstilraun.
Óvissa, óöryggi og hryllingur á götum Aþenu
5
Fréttir

Óvissa, óör­yggi og hryll­ing­ur á göt­um Aþenu

Adel Dav­oudi sótti um hæli á Ís­landi ár­ið 2018 en var vís­að aft­ur til Grikk­lands þar sem hann bjó um tíma á göt­unni. Sa­leh, Malilheh og tví­bura­syst­urn­ar Setayesh og Para­stesh búa við al­gjöra óvissu, hafa hvorki að­gang að heil­brigð­is­þjón­ustu né skóla­kerfi. Saga þeirra er veru­leiki þús­unda annarra flótta­manna í Grikklandi. Jón Bjarki Magnús­son hitti þau í Aþenu.
Sárþjáð samfélag sem heimsbyggðin hefur brugðist
6
Úttekt

Sár­þjáð sam­fé­lag sem heims­byggð­in hef­ur brugð­ist

Sam­fé­lag­ið á eynni Les­bos er und­ir­lagt sorg, ótta og eymd. Það sem mæt­ir flótta­fólki sem taldi sig vera að kom­ast í skjól frá stríði er ann­ar víg­völl­ur. Um­heim­ur­inn hef­ur brugð­ist fólki sem flýr stríð og það er geð­þótta­ákvörð­un að hundsa hjálp­arkall fólks í neyð. Þau ríki sem senda fólk aft­ur til Grikk­lands eru ábyrg fyr­ir því þeg­ar slæmt ástand verð­ur enn verra. Þetta er með­al þess sem við­mæl­end­ur Stund­ar­inn­ar sem starfa fyr­ir hjálp­ar- og mann­úð­ar­sam­tök segja um ástand­ið í Grikklandi þessa dag­ana.
Heilbrigðisstarfsfólk í hættu: 51 læknir á Ítalíu hefur látist af völdum Covid-19
7
FréttirCovid-19

Heil­brigð­is­starfs­fólk í hættu: 51 lækn­ir á Ítal­íu hef­ur lát­ist af völd­um Covid-19

Ít­alska dag­blað­ið Corri­ere della Sera held­ur yf­ir­lit yf­ir þá lækna sem hafa lát­ist í land­inu í bar­átt­unni við Covid-19. Lækn­ar sem með­höndla fár­veika Covid-19 sjúk­linga virð­ast vera í meiri hættu að veikj­ast al­var­lega af sjúk­dómn­um. Með­al­ald­ur ít­ölsku lækn­anna er langt und­ir með­al­tali þeirra sem lát­ist hafa af sjúk­dómn­um á Ítal­íu.

Mest deilt í dag

Jóhann Páll Jóhannsson
1
PistillCovid-19

Jóhann Páll Jóhannsson

Ís­lenska leið­in er smælki í sam­an­burði við björg­un­ar­pakka ná­granna­ríkja

Bjarni Bene­dikts­son hef­ur sagst vilja gera meira en þarf til að bjarga fólki og fyr­ir­tækj­um frek­ar en minna. Þess sjást hins veg­ar ekki merki í að­gerðapakka rík­is­stjórn­ar­inn­ar sem kynnt­ur var síð­ustu helgi.
Fór einn í fylgd fjögurra lögreglumanna til Grikklands
2
Viðtal

Fór einn í fylgd fjög­urra lög­reglu­manna til Grikk­lands

Mað­ur, sem synj­að var um al­þjóð­lega vernd hér á landi og var send­ur aft­ur á göt­una í Grikklandi, flúði það­an aft­ur og bíð­ur nú efn­is­með­ferð­ar í Bretlandi. Hann seg­ir að þar hafi saga hans um hætt­una sem hon­um er bú­in ver­ið tek­in al­var­lega, öf­ugt við hér á landi. Hann seg­ir breska kerf­ið halda mun bet­ur ut­an um hæl­is­leit­end­ur en það ís­lenska. Þar séu hæl­is­leit­end­um þó sýnd­ir meiri for­dóm­ar.
Sárþjáð samfélag sem heimsbyggðin hefur brugðist
3
Úttekt

Sár­þjáð sam­fé­lag sem heims­byggð­in hef­ur brugð­ist

Sam­fé­lag­ið á eynni Les­bos er und­ir­lagt sorg, ótta og eymd. Það sem mæt­ir flótta­fólki sem taldi sig vera að kom­ast í skjól frá stríði er ann­ar víg­völl­ur. Um­heim­ur­inn hef­ur brugð­ist fólki sem flýr stríð og það er geð­þótta­ákvörð­un að hundsa hjálp­arkall fólks í neyð. Þau ríki sem senda fólk aft­ur til Grikk­lands eru ábyrg fyr­ir því þeg­ar slæmt ástand verð­ur enn verra. Þetta er með­al þess sem við­mæl­end­ur Stund­ar­inn­ar sem starfa fyr­ir hjálp­ar- og mann­úð­ar­sam­tök segja um ástand­ið í Grikklandi þessa dag­ana.
Óvissa, óöryggi og hryllingur á götum Aþenu
4
Fréttir

Óvissa, óör­yggi og hryll­ing­ur á göt­um Aþenu

Adel Dav­oudi sótti um hæli á Ís­landi ár­ið 2018 en var vís­að aft­ur til Grikk­lands þar sem hann bjó um tíma á göt­unni. Sa­leh, Malilheh og tví­bura­syst­urn­ar Setayesh og Para­stesh búa við al­gjöra óvissu, hafa hvorki að­gang að heil­brigð­is­þjón­ustu né skóla­kerfi. Saga þeirra er veru­leiki þús­unda annarra flótta­manna í Grikklandi. Jón Bjarki Magnús­son hitti þau í Aþenu.
Heilbrigðisstarfsfólk í hættu: 51 læknir á Ítalíu hefur látist af völdum Covid-19
5
FréttirCovid-19

Heil­brigð­is­starfs­fólk í hættu: 51 lækn­ir á Ítal­íu hef­ur lát­ist af völd­um Covid-19

Ít­alska dag­blað­ið Corri­ere della Sera held­ur yf­ir­lit yf­ir þá lækna sem hafa lát­ist í land­inu í bar­átt­unni við Covid-19. Lækn­ar sem með­höndla fár­veika Covid-19 sjúk­linga virð­ast vera í meiri hættu að veikj­ast al­var­lega af sjúk­dómn­um. Með­al­ald­ur ít­ölsku lækn­anna er langt und­ir með­al­tali þeirra sem lát­ist hafa af sjúk­dómn­um á Ítal­íu.
Eigandi Glitnis sem reis upp og settist í stjórnarformannsstól Skeljungs
6
ÚttektEftirmál bankahrunsins

Eig­andi Glitn­is sem reis upp og sett­ist í stjórn­ar­for­manns­stól Skelj­ungs

Saga Jóns Ás­geirs Jó­hann­es­son­ar fjár­fest­is teng­ist Skelj­ungi vegna eign­ar­halds fyr­ir­tækja hans á olíu­fé­lag­inu. Jón Ás­geir og Pálmi Har­alds­son, við­skipta­fé­lagi hans, keyptu og seldu Skelj­ung á milli sín á ár­un­um fyr­ir hrun­ið. Af­leið­inga­ar þeirra við­skipta eru lík­leg til að enda í saka­máli á næstu vik­um. Sam­tím­is sest Jón Ás­geir í stól stjórn­ar­for­manns Skelj­ungs.

Mest lesið í vikunni

Hvað gerist í lungunum við COVID-19?
1
FréttirCovid-19

Hvað ger­ist í lung­un­um við COVID-19?

Sif Hans­dótt­ir, yf­ir­lækn­ir lungna­deild­ar Land­spít­ala, seg­ir að nán­ast all­ir COVID-19 sjúk­ling­ar, sem hafi ver­ið lagð­ir inn á spít­al­ann, hafi ver­ið með lungna­bólgu á ein­hverju stigi. Skipta megi ein­kenn­un­um í fjög­ur stig.
Bað um frí frá vinnu til að sinna smituðum á Landspítalanum
2
FréttirCovid-19

Bað um frí frá vinnu til að sinna smit­uð­um á Land­spít­al­an­um

„Þeg­ar mest á reyn­ir stönd­um við sam­an öll sem eitt,“ seg­ir Gísli Níls Ein­ars­son. Að öllu jöfnu starfar hann sem sér­fræð­ing­ur í for­vörn­um hjá VÍS en er núna kom­inn til starfa á göngu­deild Land­spít­ala fyr­ir COVID-19 smit­aða.
Eiginmaður konunnar sem lést úr COVID-19 berst fyrir lífi sínu á gjörgæslu
3
FréttirCovid-19

Eig­in­mað­ur kon­unn­ar sem lést úr COVID-19 berst fyr­ir lífi sínu á gjör­gæslu

Ætt­ingj­ar hjón­anna segja veirufar­ald­ur­inn dauð­ans al­vöru og fólk verði að hlusta á og hlíta fyr­ir­mæl­um til að berj­ast gegn veirunni. Að öðr­um kosti muni af­leið­ing­arn­ar verða al­var­leg­ar.
Nýjar rannsóknir á COVID-19: Svona hegðar veiran sér
4
FréttirCovid-19

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19: Svona hegð­ar veir­an sér

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19 sýna að til eru meira en yf­ir eitt þús­und af­brigði af veirunni sem veld­ur sjúk­dómn­um og vís­inda­menn vinna baki brotnu við að rann­saka þessi at­birgði. Ein­um hósta geta fylgt allt að 3.000 drop­ar sem geta lent á öðru fólki.
Dómsmálaráðherra: Ástandið sýni að þörf sé fyrir netverslun með áfengi
5
FréttirCovid-19

Dóms­mála­ráð­herra: Ástand­ið sýni að þörf sé fyr­ir net­versl­un með áfengi

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mála­ráð­herra bregst við um­ræð­um um áfeng­is­sölu á tím­um COVID-19 veirunn­ar á Twitter. Frum­varp þess efn­is frá ráð­herr­an­um hef­ur ver­ið kynnt í sam­ráðs­gátt stjórn­valda.
Dauðsföllin tvöfaldast á Spáni: „Ég trúi ekki að ég sé að upplifa þetta“
6
FréttirCovid-19

Dauðs­föll­in tvö­fald­ast á Spáni: „Ég trúi ekki að ég sé að upp­lifa þetta“

Ella Ólafs­dótt­ir, ís­lensk kona sem bú­sett er í Madríd, seg­ir að ástand­ið í borg­inni sé ótrú­legt út af Covid-far­aldr­in­um. Hún vakn­ar upp á morg­an­ana og líð­ur eins og hún sé stödd í bíó­mynd. Fjöldi lát­inna hef­ur ekki ver­ið eins fljót­ur að tvö­fald­ast úr 1.000 í 2.000 í neinu öðru landi en Spáni.

Mest lesið í mánuðinum

Hvað gerist í lungunum við COVID-19?
1
FréttirCovid-19

Hvað ger­ist í lung­un­um við COVID-19?

Sif Hans­dótt­ir, yf­ir­lækn­ir lungna­deild­ar Land­spít­ala, seg­ir að nán­ast all­ir COVID-19 sjúk­ling­ar, sem hafi ver­ið lagð­ir inn á spít­al­ann, hafi ver­ið með lungna­bólgu á ein­hverju stigi. Skipta megi ein­kenn­un­um í fjög­ur stig.
Bað um frí frá vinnu til að sinna smituðum á Landspítalanum
2
FréttirCovid-19

Bað um frí frá vinnu til að sinna smit­uð­um á Land­spít­al­an­um

„Þeg­ar mest á reyn­ir stönd­um við sam­an öll sem eitt,“ seg­ir Gísli Níls Ein­ars­son. Að öllu jöfnu starfar hann sem sér­fræð­ing­ur í for­vörn­um hjá VÍS en er núna kom­inn til starfa á göngu­deild Land­spít­ala fyr­ir COVID-19 smit­aða.
Eiginmaður konunnar sem lést úr COVID-19 berst fyrir lífi sínu á gjörgæslu
3
FréttirCovid-19

Eig­in­mað­ur kon­unn­ar sem lést úr COVID-19 berst fyr­ir lífi sínu á gjör­gæslu

Ætt­ingj­ar hjón­anna segja veirufar­ald­ur­inn dauð­ans al­vöru og fólk verði að hlusta á og hlíta fyr­ir­mæl­um til að berj­ast gegn veirunni. Að öðr­um kosti muni af­leið­ing­arn­ar verða al­var­leg­ar.
Nýjar rannsóknir á COVID-19: Svona hegðar veiran sér
4
FréttirCovid-19

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19: Svona hegð­ar veir­an sér

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19 sýna að til eru meira en yf­ir eitt þús­und af­brigði af veirunni sem veld­ur sjúk­dómn­um og vís­inda­menn vinna baki brotnu við að rann­saka þessi at­birgði. Ein­um hósta geta fylgt allt að 3.000 drop­ar sem geta lent á öðru fólki.
Dómsmálaráðherra: Ástandið sýni að þörf sé fyrir netverslun með áfengi
5
FréttirCovid-19

Dóms­mála­ráð­herra: Ástand­ið sýni að þörf sé fyr­ir net­versl­un með áfengi

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mála­ráð­herra bregst við um­ræð­um um áfeng­is­sölu á tím­um COVID-19 veirunn­ar á Twitter. Frum­varp þess efn­is frá ráð­herr­an­um hef­ur ver­ið kynnt í sam­ráðs­gátt stjórn­valda.
Þóra Kristín Ásgeirsdóttir
6
PistillCovid-19

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Stjórn­mál í sótt­kví

Fyrsta fórn­ar­lamb kór­óna­veirunn­ar á Ís­landi gæti orð­ið sam­fé­lagsum­ræð­an. Núna á traust á ráða­mönn­um eft­ir að aukast sem aldrei fyrr, al­veg sama hvaða mygl­aða mjöl þeir kunna að hafa í poka­horn­inu. Við þurf­um að varð­veita sam­stöð­una á þess­um erf­iðu tím­um en við meg­um ekki glata gagn­rýnni hugs­un.

Nýtt á Stundinni

Sósíalistar hafa náð fram flestum þeim réttindum og lífskjörum sem við búum við
Andri Sigurðsson
Blogg

Andri Sigurðsson

Sósí­al­ist­ar hafa náð fram flest­um þeim rétt­ind­um og lífs­kjör­um sem við bú­um við

Sósí­al­ismi snýst um að þró­ast áfram, sósí­al­ist­ar trúa að hægt sé að skapa rétt­lát­ara sam­fé­lag. Fólk sem hef­ur kall­að sig sósí­al­ista, an­arkista og komm­ún­ista er fólk­ið sem hef­ur með bar­áttu sinni náð fram flest­um af þeim rétt­ind­um og lífs­kjör­um sem við bú­um við í sam­fé­lag­inu. Það er ná­kvæm­lega vegna þess sem orð­ið sósí­alisti og komm­ún­isti hef­ur ver­ið not­að gegn okk­ur....
Taka 5
Bíó Tvíó#169

Taka 5

Andrea og Stein­dór fjalla um mynd Magnús­ar Jóns­son­ar frá 2019, Taka 5.
Heilbrigðisstarfsfólk í hættu: 51 læknir á Ítalíu hefur látist af völdum Covid-19
FréttirCovid-19

Heil­brigð­is­starfs­fólk í hættu: 51 lækn­ir á Ítal­íu hef­ur lát­ist af völd­um Covid-19

Ít­alska dag­blað­ið Corri­ere della Sera held­ur yf­ir­lit yf­ir þá lækna sem hafa lát­ist í land­inu í bar­átt­unni við Covid-19. Lækn­ar sem með­höndla fár­veika Covid-19 sjúk­linga virð­ast vera í meiri hættu að veikj­ast al­var­lega af sjúk­dómn­um. Með­al­ald­ur ít­ölsku lækn­anna er langt und­ir með­al­tali þeirra sem lát­ist hafa af sjúk­dómn­um á Ítal­íu.
Sögð njóta sömu réttinda og grískir ríkisborgarar í Grikklandi
Viðtal

Sögð njóta sömu rétt­inda og grísk­ir rík­is­borg­ar­ar í Grikklandi

Tvær fjöl­skyld­ur frá Ír­ak, með þrjár ung­ar stúlk­ur á sínu fram­færi, voru ekki metn­ar í nægi­lega við­kvæmri stöðu til að þeim yrði veitt al­þjóð­leg vernd á Ís­landi. Senda á fjöl­skyld­urn­ar aft­ur til Grikk­lands, þar sem þær bjuggu áð­ur í tjaldi í á þriðja ár, við af­ar slæm­an að­bún­að. Í fjöl­skyld­unni eru ein­stak­ling­ar sem eiga við al­var­leg and­leg og lík­am­leg veik­indi að stríða, auk þess sem ein stúlk­an, Fatima, glím­ir við fötl­un eft­ir að hafa orð­ið fyr­ir sprengju­árás í æsku.
Að skrifa fyrir börn og fullorðna
Lífsgildin
Blogg

Lífsgildin

Að skrifa fyr­ir börn og full­orðna

Hvers vegna skrifa rit­höf­und­ar fyr­ir börn? Að skrifa texta sem jafnt full­orðn­ir og börn skilja áreynslu­laust krefst auka­vinnu og ein­hvers aga en það er einnig skemmti­legt verk­efni. Allt efni sem ekki er nauð­syn­legt verð­ur auka­efni sem þurrk­ast út. Lang­ar setn­ing­ar þarf að stytta og end­ur­tekn­ing­ar hverfa. Heilu kafl­arn­ir, efn­is­þætt­ir og hlið­ar­efni verð­ur eft­ir í möpp­um og margskon­ar sköp­un­ar­verk þurfa að...
Óvissa, óöryggi og hryllingur á götum Aþenu
Fréttir

Óvissa, óör­yggi og hryll­ing­ur á göt­um Aþenu

Adel Dav­oudi sótti um hæli á Ís­landi ár­ið 2018 en var vís­að aft­ur til Grikk­lands þar sem hann bjó um tíma á göt­unni. Sa­leh, Malilheh og tví­bura­syst­urn­ar Setayesh og Para­stesh búa við al­gjöra óvissu, hafa hvorki að­gang að heil­brigð­is­þjón­ustu né skóla­kerfi. Saga þeirra er veru­leiki þús­unda annarra flótta­manna í Grikklandi. Jón Bjarki Magnús­son hitti þau í Aþenu.
Burt með kónginn!
Illugi Jökulsson
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Burt með kóng­inn!

Dan­ir hafa aldrei kom­ist nær því að afskaffa kóng­inn en um pásk­ana fyr­ir réttri öld þeg­ar Kristján 10. var sak­að­ur um vald­aránstilraun.
Íslenska leiðin er smælki í samanburði við björgunarpakka nágrannaríkja
Jóhann Páll Jóhannsson
PistillCovid-19

Jóhann Páll Jóhannsson

Ís­lenska leið­in er smælki í sam­an­burði við björg­un­ar­pakka ná­granna­ríkja

Bjarni Bene­dikts­son hef­ur sagst vilja gera meira en þarf til að bjarga fólki og fyr­ir­tækj­um frek­ar en minna. Þess sjást hins veg­ar ekki merki í að­gerðapakka rík­is­stjórn­ar­inn­ar sem kynnt­ur var síð­ustu helgi.
Fór einn í fylgd fjögurra lögreglumanna til Grikklands
Viðtal

Fór einn í fylgd fjög­urra lög­reglu­manna til Grikk­lands

Mað­ur, sem synj­að var um al­þjóð­lega vernd hér á landi og var send­ur aft­ur á göt­una í Grikklandi, flúði það­an aft­ur og bíð­ur nú efn­is­með­ferð­ar í Bretlandi. Hann seg­ir að þar hafi saga hans um hætt­una sem hon­um er bú­in ver­ið tek­in al­var­lega, öf­ugt við hér á landi. Hann seg­ir breska kerf­ið halda mun bet­ur ut­an um hæl­is­leit­end­ur en það ís­lenska. Þar séu hæl­is­leit­end­um þó sýnd­ir meiri for­dóm­ar.
23 sendir aftur til Grikklands í fyrra
Fréttir

23 send­ir aft­ur til Grikk­lands í fyrra

Ár­ið 2019 synj­aði Út­lend­inga­stofn­un 105 manns um al­þjóð­lega vernd á Ís­landi á þeim grund­velli að þeir hefðu þeg­ar al­þjóð­lega vernd í Grikklandi.
Sárþjáð samfélag sem heimsbyggðin hefur brugðist
Úttekt

Sár­þjáð sam­fé­lag sem heims­byggð­in hef­ur brugð­ist

Sam­fé­lag­ið á eynni Les­bos er und­ir­lagt sorg, ótta og eymd. Það sem mæt­ir flótta­fólki sem taldi sig vera að kom­ast í skjól frá stríði er ann­ar víg­völl­ur. Um­heim­ur­inn hef­ur brugð­ist fólki sem flýr stríð og það er geð­þótta­ákvörð­un að hundsa hjálp­arkall fólks í neyð. Þau ríki sem senda fólk aft­ur til Grikk­lands eru ábyrg fyr­ir því þeg­ar slæmt ástand verð­ur enn verra. Þetta er með­al þess sem við­mæl­end­ur Stund­ar­inn­ar sem starfa fyr­ir hjálp­ar- og mann­úð­ar­sam­tök segja um ástand­ið í Grikklandi þessa dag­ana.
Eigandi Glitnis sem reis upp og settist í stjórnarformannsstól Skeljungs
ÚttektEftirmál bankahrunsins

Eig­andi Glitn­is sem reis upp og sett­ist í stjórn­ar­for­manns­stól Skelj­ungs

Saga Jóns Ás­geirs Jó­hann­es­son­ar fjár­fest­is teng­ist Skelj­ungi vegna eign­ar­halds fyr­ir­tækja hans á olíu­fé­lag­inu. Jón Ás­geir og Pálmi Har­alds­son, við­skipta­fé­lagi hans, keyptu og seldu Skelj­ung á milli sín á ár­un­um fyr­ir hrun­ið. Af­leið­inga­ar þeirra við­skipta eru lík­leg til að enda í saka­máli á næstu vik­um. Sam­tím­is sest Jón Ás­geir í stól stjórn­ar­for­manns Skelj­ungs.