Þessi grein er rúmlega 8 mánaða gömul.

Namibískur blaðamaður: „Ein stærsta frétt síðustu tuttugu ára í Namibíu“

Yf­ir­mað­ur rann­sókn­art­eym­is The Nami­bi­an seg­ir að sjald­gæft sé að stjórn­mála­menn þar­lend­is segi af sér, en það hafi ver­ið nauð­syn­legt vegna kom­andi kosn­inga. Ímynd Ís­lands er flekk­uð í Namib­íu.

Yf­ir­mað­ur rann­sókn­art­eym­is The Nami­bi­an seg­ir að sjald­gæft sé að stjórn­mála­menn þar­lend­is segi af sér, en það hafi ver­ið nauð­syn­legt vegna kom­andi kosn­inga. Ímynd Ís­lands er flekk­uð í Namib­íu.

Orðspor Íslands hefur beðið hnekki í Namibíu og líklegt er að uppljóstranir um mútugreiðslur Samherja til þarlendra stjórnmála muni hafa áhrif í kosningum sem fram fara 27. nóvember næstkomandi. Þetta er mat Shinovene Immanuel, yfirmanns rannsóknarteymis hjá dagblaðinu The Namibian.

„Ég mundi segja að þetta sé ein stærsta frétt síðustu tuttugu ára í Namibíu,“ segir hann í samtali við Stundina. „Bæði hvað varðar gæði og magn gagnanna sem liggja að baki og sýna gjörðir hátt settra stjórnmálamanna. Ég hef unnið við leka úr Panamaskjölunum og í öðrum slíkum málum, en þessi umfjöllun er á toppnum. Hún gæti haft þau áhrif að völd sjávarútvegsráðherra til að úthluta kvóta minnki og ferlið verði gagnsærra. Kerfið yrði þá betur varið gegn spillingu í framtíðinni og þetta er það sem Namibíumenn vona að gerist.“

Shinovene telur að traust Namibíumanna til Íslendinga hafi beðið högg við uppljóstranir Stundarinnar, RÚV, Wikileaks og Al Jazeera. „Íslendingar komu og fjárfestu í sjávarútveginum hér, en nú sjáum við að samstarf þeirra við Namibíumenn var byggt á blekkingum sem fólk er farið að sjá í gegnum. Ef þú spyrð núna fólk í sjávarútvegi um hvort það vilji vinna með Íslendingum segir það líklega nei. Ímyndin er flekkuð og það mun taka tíma að endurheimta traustið. Namibíumenn munu vera varkárir í samskiptum við Íslendinga.“

„Ef þú spyrð núna fólk í sjávarútvegi um hvort það vilji vinna með Íslendingum segir það líklega nei“

Samherjaskjölin sýna hvernig verðmæti streymdu úr landi í hendur fárra einstaklinga og hvernig hátt settir meðlimir stjórnmálaflokksins SWAPO fengu greitt fyrir vikið. „Þetta mál hefur komið umræðunni í deigluna, en það hefur verið á sveimi orðrómur í mörg ár um spillingu í þessum geira,“ segir Shinovene. „Fólki hefur grunað að sjávarútvegurinn hafi verið, eins og einn ráðherra orðaði það, mafíustarfsemi. Að það hafi þurft að stunda ólöglegt athæfi til að taka þátt. En það var enginn leki og engin sönnunargögn til að sannreyna þessa mafíustarfsemi, en núna höfum við fengið að sjá í smáatriðum hvernig hlutirnir virkuðu. Þegar nýtt skip er vígt er það bara glansmyndin af bransa þar sem fjármunir voru sogaðir burt.“

Bernhardt Edau sjávarútvegsráðherra og Sacky Shanghala dómsmálaráðherra hafa sagt af sér vegna málsins, en í namibískum stjórnmálum er sjaldgæft að stjórnmálamenn geri slíkt. „Það gerðist fyrir nokkrum mánuðum líka, en venjulega segja þeir ekki af sér og það hafði ekki gerst í áratug áður,“ segir Shinovene. „Tímasetningin skipti máli. Það eru nokkrar vikur í kosningar og það þurfti að bregðast við ásökununum. Þetta mál mun vera notað til að þrýsta á fólk um að kjósa um breytingar. SWAPO hefur verið við stjórnvöldin í þrjátíu ár, svo þeir eru vanir völdunum og gera hluti án þess að búast við afleiðingum. Utankjörfundaratkvæðagreiðslan er byrjuð og við höfum séð að forsetinn er að tapa fylgi.“

„Þetta mál mun vera notað til að þrýsta á fólk um að kjósa um breytingar“

Shinovene segir athygli fólks hafa beinst helst að gerendunum sjálfum, stjórnmálamönnum sem komu að mútumálinu, frekar en að kerfislægum þáttum sem gerðu spillinguna mögulega. „Áherslan hefur ekki verið á Samherja, þannig að umræðan um svokallaða nýja nýlendustefnu kemur frekar síðar. Núna er áherslan á að losna við stjórnmálamennina sem hafa verið að gera þessa hluti árum saman. Við fjölluðum um þetta í ritstjórnargrein í dag. Það er ekki stórmál að reka stjórnmálamennina. Lykilatriðið er að laga kerfið sem hefur leyft þeim að misnota það til að hagnast sjálfir.“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Samherjaskjölin

Lögmannsstofa Samherja reynir að fá Jóhannes í viðtal um Namibíumálið
FréttirSamherjaskjölin

Lög­manns­stofa Sam­herja reyn­ir að fá Jó­hann­es í við­tal um Namib­íu­mál­ið

Eva Joly, lög­mað­ur upp­ljóstr­ar­ans Jó­hann­ess­ar Stef­áns­son­ar, hef­ur hafn­að beiðni Wik­borg Rein um við­tal á þeim for­send­um að einka­fyr­ir­tæk­ið, sem vinn­ur fyr­ir Sam­herja sé ekki op­in­ber að­ili og hafi enga lög­sögu í mál­inu.
Meðferð Samherjamálsins tefst hjá  ákæruvaldinu út af COVID-faraldrinum
FréttirSamherjaskjölin

Með­ferð Sam­herja­máls­ins tefst hjá ákæru­vald­inu út af COVID-far­aldr­in­um

Ólaf­ur Þór Hauks­son hér­aðssak­sókn­ari seg­ir að með­ferð allra mála tefj­ist hjá embætt­inu út af COVID-far­aldr­in­um. Með­al þess­ara mála er Sam­herja­mál­ið, rann­sókn á mútu­greiðsl­um Sam­herja í Namib­íu upp á vel á ann­an millj­arð króna. Þor­steinn Már Bald­vins­son hef­ur ekki ver­ið yf­ir­heyrð­ur enn sem kom­ið er.
Samherji lokar skrifstofu sinni í Namibíu á þriðjudaginn í kjölfar mútumálsins
FréttirSamherjaskjölin

Sam­herji lok­ar skrif­stofu sinni í Namib­íu á þriðju­dag­inn í kjöl­far mútu­máls­ins

Sam­herji komst að sam­komu­lagi við verka­lýðs­fé­lag í Namib­íu og yf­ir­gef­ur land­ið í næstu viku. Ástæð­an er mútu­mál Sam­herja í Namib­íu sem nú er til rann­sókn­ar í að minnsta kosti þrem­ur lönd­um, Namib­íu, Ís­landi og Nor­egi.
Samherji hyggst yfirtaka Eimskip með félagi sem á Kýpurfélagið sem greiddi mútur
FréttirSamherjaskjölin

Sam­herji hyggst yf­ir­taka Eim­skip með fé­lagi sem á Kýp­ur­fé­lag­ið sem greiddi mút­ur

Út­gerð­ar­fé­lag­ið Sam­herji gæti orð­ið eini eig­andi Eim­skipa­fé­lags­ins ef aðr­ir hlut­haf­ar sam­þykkja lög­bund­ið yf­ir­töku­til­boð fé­lags­ins. Fyr­ir­tæk­ið sem Sam­herji not­ar til að halda ut­an um hluta­bréf­um í Eim­skip­um á einnig fé­lög á Kýp­ur sem halda ut­an um út­gerð Sam­herja í Namib­íu og sem greitt hafa mút­ur. Inn­lend og er­lend starf­semi Sam­herja teng­ist með bein­um hætti í gegn­um um­rætt fé­lag.
Samherji segir enga mótsögn felast í yfirlýsingum um rannsókn Wikborg Rein
FréttirSamherjaskjölin

Sam­herji seg­ir enga mót­sögn fel­ast í yf­ir­lýs­ing­um um rann­sókn Wik­borg Rein

Sam­herji sagði í nóv­em­ber að nið­ur­stöð­ur rann­sókn­ar Wik­borg Rein á starf­sem­inni í Namib­íu yrðu birt­ar op­in­ber­lega. Nú seg­ir for­stjóri Sam­herja að þetta liggi ekki fyr­ir en jafn­framt að þetta sé ekki í mót­sögn við fyrri yf­ir­lýs­ing­ar.
Samherjamálið: Ekki skilyrði að menn séu dæmdir til að hægt sé að tala um mútugreiðslur
GreiningSamherjaskjölin

Sam­herja­mál­ið: Ekki skil­yrði að menn séu dæmd­ir til að hægt sé að tala um mútu­greiðsl­ur

Björgólf­ur Jó­hanns­son, for­stjóri Sam­herja, held­ur því fram að ekki sé hægt að segja að Sam­herji hafi greitt mút­ur af því eng­inn starfs­mað­ur fyr­ir­tæk­is­ins hafi ver­ið ákærð­ur og dæmd­ur fyr­ir þetta. Sænsk­ur mút­u­sér­fræð­ing­ur, Na­tali Phá­len, seg­ir að oft sé það þannig í mútu­mál­um fyr­ir­tækja að eng­inn sé dæmd­ur fyr­ir mút­urn­ar en að þær telj­ist þó sann­að­ar.

Nýtt á Stundinni

Fleiri bíða eftir hjúkrunarrýmum og bíða lengur
Fréttir

Fleiri bíða eft­ir hjúkr­un­ar­rým­um og bíða leng­ur

Bið­list­ar eft­ir hjúkr­un­ar­rým­um hafa lengst und­an­far­inn ára­tug og markmið stjórn­valda um bið­tíma hafa ekki náðst. Opn­un nýrra hjúkr­un­ar­rýma á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hef­ur létt á stöð­unni.
72. spurningaþraut: Aldrei þessu vant þarf ekki hárnákvæmt svar við einni spurningunni
Þrautir10 af öllu tagi

72. spurn­inga­þraut: Aldrei þessu vant þarf ekki hár­ná­kvæmt svar við einni spurn­ing­unni

Auka­spurn­ing­ar: Á mynd­inni að of­an, hver er kon­an? Á mynd­inni að neð­an, hvað er þetta? Og að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað heit­ir for­seti Frakk­lands? 2.   Hvað hét for­set­inn sem hann leysti af hólmi? 3.   Í hvaða heims­álfu er rík­ið Bel­ize? 4.   Hvað eru phot­on og glu­on? Svar­ið þarf ekki að vera hár­ná­kvæmt. 5.   Empire State bygg­ing­in í New York-borg í Banda­ríkj­un­um er...
María Ósk Sigurðardóttir látin: „Hún heillaði alla sem hún hitti“
Fréttir

María Ósk Sig­urð­ar­dótt­ir lát­in: „Hún heill­aði alla sem hún hitti“

María Ósk Sig­urð­ar­dótt­ir lést 2. júlí og skil­ur eft­ir sig stóra fjöl­skyldu, með­al ann­ars fjög­ur börn og tvö barna­börn. Gest­ný Rós, syst­ir Maríu, ræð­ir við Stund­ina um syst­ur sína eins og hún var og eins og fjöl­skyld­an vill að henn­ar verði minnst, með virð­ingu og kær­leika.
Messanum lokað eftir mótmæli fyrrum starfsfólks
FréttirRéttindabrot á vinnumarkaði

Mess­an­um lok­að eft­ir mót­mæli fyrr­um starfs­fólks

Sjáv­ar­rétt­ar­stað­ur­inn Mess­inn opn­aði síð­ast­lið­inn föstu­dag eft­ir eig­enda­skipti. Fyrr­um starfs­fólk sem hef­ur ekki feng­ið borg­að laun í fjóra mán­uði mót­mælti fyr­ir ut­an degi síð­ar. Við­skipta­vin­ir létu sig hverfa og staðn­um var lok­að.
Erfðasynd er sjálfsuppfyllandi spádómur
Blogg

Símon Vestarr

Erfða­synd er sjálfs­upp­fyll­andi spá­dóm­ur

Hver sagði okk­ur að við vær­um grimm, sjálfs­elsk og drottn­un­ar­gjörn dýra­teg­und? Og af hverju trúð­um við því?   Í mínu til­felli er því auð­svar­að. Ég ólst upp við að taka bibl­í­una mjög al­var­lega og rauði þráð­ur­inn í gegn­um hana er hug­tak­ið erfða­synd; sú hug­mynd að Guð hafi mót­að okk­ur í sinni mynd en að eitt af hinum sköp­un­ar­verk­um hans hafi...
Fyrirtæki hafa neitað að taka við Ferðagjöf stjórnvalda
Fréttir

Fyr­ir­tæki hafa neit­að að taka við Ferða­gjöf stjórn­valda

Dæmi eru um það að fyr­ir­tæki í ferða­þjón­ustu neiti að taka við Ferða­gjöf. Oft er um mis­skiln­ing að ræða. „Fyr­ir­tæki skrá sig til leiks á eig­in ábyrgð,“ seg­ir Ferða­mála­stofa.
Störfum fækkaði um 27 þúsund milli ára
FréttirCovid-19

Störf­um fækk­aði um 27 þús­und milli ára

Vegna áhrifa Covid-far­ald­urs­ins hef­ur mönn­uð­um störf­um fækk­að gríð­ar­lega. Laus­um störf­um hef­ur líka fækk­að, en þau voru 3.600 færri en á sama tíma í fyrra.
71. spurningaþraut: Af einhverjum ástæðum má finna hér þrjár spurningar um lögreglukonur
Þrautir10 af öllu tagi

71. spurn­inga­þraut: Af ein­hverj­um ástæð­um má finna hér þrjár spurn­ing­ar um lög­reglu­kon­ur

Auka­spurn­ing­arn­ar: Efri mynd: Hver er mað­ur­inn? Neðri mynd: Þetta er hluti af um­slagi frægr­ar hljóm­plötu frægr­ar hljóm­sveit­ar. Hljóm­sveit­in og plat­an heita sama nafni, nema hvað plat­an ber að auki núm­er­ið III til merk­is um að vera þriðja breið­skífa hljóm­sveit­ar­inn­ar. Hvað heit­ir hljóm­sveit­in? Og þá snú­um vér oss að að­al­spurn­ing­un­um tíu: 1.   Í landi einu heit­ir stærsta borg­in - sem þó...
Sjálfrennireiðar
Myndir

Sjálfrennireið­ar

Í fram­tíð­inni mun það ef­laust vekja furðu hversu mik­ið hef­ur ver­ið lagt und­ir bíla.
Starfsfólk hjúkrunarheimila þarf meiri fræðslu um heilabilun
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

Starfs­fólk hjúkr­un­ar­heim­ila þarf meiri fræðslu um heila­bil­un

Sam­ræma þarf þjón­ustu við ein­stak­linga með heila­bil­un á hjúkr­un­ar­heim­il­um, þannig að jafn­ræð­is sé gætt. Þá þarf að bæta að­stöðu á þeim hjúkr­un­ar­heim­il­um þar sem enn er þröng­býlt. Þetta er með­al þess sem stefnt er að og lesa má úr að­gerðaráætl­un stjórn­valda í þjón­ustu við fólk með heila­bil­un.
„Þetta er langvarandi sorg“
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er langvar­andi sorg“

Eig­in­mað­ur Guðnýj­ar Helga­dótt­ur lést úr Alzheimer fyr­ir þrem­ur ár­um, eft­ir margra ára bar­áttu við sjúk­dóm­inn. Guðný seg­ist sjálf ekki hafa átt­að sig á álag­inu sem fylgdi veik­ind­um hans, fyrr en eft­ir að hann var fall­inn frá. Hún seg­ir sjúk­dóm­inn smám sam­an ræna fólk öll­um sín­um fal­legu eig­in­leik­um sem sé erfitt að horfa upp á.
70. spurningaþraut: Allt sem þú veist (vafalítið) um Rómaveldi
Þrautir10 af öllu tagi

70. spurn­inga­þraut: Allt sem þú veist (vafa­lít­ið) um Róma­veldi

Þeg­ar núm­er spurn­inga­þraut­ar end­ar á núlli, þá snú­ast all­ar spurn­ing­ar um sama efni. Þessi er um Róma­veldi. Auka­spurn­ing­arn­ar eru þess­ar: Skip eins og á mynd­inni hér að of­an voru brúk­uð í róm­verska flot­an­um alla tíð heimsveld­is­ins. Hvað kall­að­ist þessi her­skipa­gerð? Og neðri mynd­in: Róm­verj­ar voru mikl­ir meist­ar­ar í að reisa mann­virki eins og sjást á mynd­inni. Til hvers var þetta...