Þessi grein er meira en ársgömul.

Namibískur blaðamaður: „Ein stærsta frétt síðustu tuttugu ára í Namibíu“

Yf­ir­mað­ur rann­sókn­art­eym­is The Nami­bi­an seg­ir að sjald­gæft sé að stjórn­mála­menn þar­lend­is segi af sér, en það hafi ver­ið nauð­syn­legt vegna kom­andi kosn­inga. Ímynd Ís­lands er flekk­uð í Namib­íu.

Yf­ir­mað­ur rann­sókn­art­eym­is The Nami­bi­an seg­ir að sjald­gæft sé að stjórn­mála­menn þar­lend­is segi af sér, en það hafi ver­ið nauð­syn­legt vegna kom­andi kosn­inga. Ímynd Ís­lands er flekk­uð í Namib­íu.

Orðspor Íslands hefur beðið hnekki í Namibíu og líklegt er að uppljóstranir um mútugreiðslur Samherja til þarlendra stjórnmála muni hafa áhrif í kosningum sem fram fara 27. nóvember næstkomandi. Þetta er mat Shinovene Immanuel, yfirmanns rannsóknarteymis hjá dagblaðinu The Namibian.

„Ég mundi segja að þetta sé ein stærsta frétt síðustu tuttugu ára í Namibíu,“ segir hann í samtali við Stundina. „Bæði hvað varðar gæði og magn gagnanna sem liggja að baki og sýna gjörðir hátt settra stjórnmálamanna. Ég hef unnið við leka úr Panamaskjölunum og í öðrum slíkum málum, en þessi umfjöllun er á toppnum. Hún gæti haft þau áhrif að völd sjávarútvegsráðherra til að úthluta kvóta minnki og ferlið verði gagnsærra. Kerfið yrði þá betur varið gegn spillingu í framtíðinni og þetta er það sem Namibíumenn vona að gerist.“

Shinovene telur að traust Namibíumanna til Íslendinga hafi beðið högg við uppljóstranir Stundarinnar, RÚV, Wikileaks og Al Jazeera. „Íslendingar komu og fjárfestu í sjávarútveginum hér, en nú sjáum við að samstarf þeirra við Namibíumenn var byggt á blekkingum sem fólk er farið að sjá í gegnum. Ef þú spyrð núna fólk í sjávarútvegi um hvort það vilji vinna með Íslendingum segir það líklega nei. Ímyndin er flekkuð og það mun taka tíma að endurheimta traustið. Namibíumenn munu vera varkárir í samskiptum við Íslendinga.“

„Ef þú spyrð núna fólk í sjávarútvegi um hvort það vilji vinna með Íslendingum segir það líklega nei“

Samherjaskjölin sýna hvernig verðmæti streymdu úr landi í hendur fárra einstaklinga og hvernig hátt settir meðlimir stjórnmálaflokksins SWAPO fengu greitt fyrir vikið. „Þetta mál hefur komið umræðunni í deigluna, en það hefur verið á sveimi orðrómur í mörg ár um spillingu í þessum geira,“ segir Shinovene. „Fólki hefur grunað að sjávarútvegurinn hafi verið, eins og einn ráðherra orðaði það, mafíustarfsemi. Að það hafi þurft að stunda ólöglegt athæfi til að taka þátt. En það var enginn leki og engin sönnunargögn til að sannreyna þessa mafíustarfsemi, en núna höfum við fengið að sjá í smáatriðum hvernig hlutirnir virkuðu. Þegar nýtt skip er vígt er það bara glansmyndin af bransa þar sem fjármunir voru sogaðir burt.“

Bernhardt Edau sjávarútvegsráðherra og Sacky Shanghala dómsmálaráðherra hafa sagt af sér vegna málsins, en í namibískum stjórnmálum er sjaldgæft að stjórnmálamenn geri slíkt. „Það gerðist fyrir nokkrum mánuðum líka, en venjulega segja þeir ekki af sér og það hafði ekki gerst í áratug áður,“ segir Shinovene. „Tímasetningin skipti máli. Það eru nokkrar vikur í kosningar og það þurfti að bregðast við ásökununum. Þetta mál mun vera notað til að þrýsta á fólk um að kjósa um breytingar. SWAPO hefur verið við stjórnvöldin í þrjátíu ár, svo þeir eru vanir völdunum og gera hluti án þess að búast við afleiðingum. Utankjörfundaratkvæðagreiðslan er byrjuð og við höfum séð að forsetinn er að tapa fylgi.“

„Þetta mál mun vera notað til að þrýsta á fólk um að kjósa um breytingar“

Shinovene segir athygli fólks hafa beinst helst að gerendunum sjálfum, stjórnmálamönnum sem komu að mútumálinu, frekar en að kerfislægum þáttum sem gerðu spillinguna mögulega. „Áherslan hefur ekki verið á Samherja, þannig að umræðan um svokallaða nýja nýlendustefnu kemur frekar síðar. Núna er áherslan á að losna við stjórnmálamennina sem hafa verið að gera þessa hluti árum saman. Við fjölluðum um þetta í ritstjórnargrein í dag. Það er ekki stórmál að reka stjórnmálamennina. Lykilatriðið er að laga kerfið sem hefur leyft þeim að misnota það til að hagnast sjálfir.“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Samherjaskjölin

Ákæruvaldið í Namibíu vill fá tvo Samherjamenn framselda
FréttirSamherjaskjölin

Ákæru­vald­ið í Namib­íu vill fá tvo Sam­herja­menn fram­selda

Ákæru­vald­ið í Namib­íu sagð­ist fyr­ir dómi í morg­un vinna að því að fá Að­al­stein Helga­son og Eg­il Helga Árna­son fram­selda til Namib­íu. Embætti rík­is­sak­sókn­ara á Ís­landi hef­ur hins veg­ar sagt að Ís­land fram­selji ekki rík­is­borg­ara sína til Namib­íu. Rétt­ar­höld­un­um yf­ir sak­born­ing­un­um í Sam­herja­mál­inu hef­ur ver­ið frest­að til 20. maí.
Peningar frá Samherja runnu til Swapo-flokksins sem fjárframlög
FréttirSamherjaskjölin

Pen­ing­ar frá Sam­herja runnu til Swapo-flokks­ins sem fjár­fram­lög

Út­gerð­ar­fé­lag­ið greiddi fé inn á reikn­ing namib­ískr­ar lög­manns­stofu sem svo rann til flokks­þings SWAPO-flokks­ins í Namib­íu. Um var að ræða ríf­lega 40 millj­ón­ir króna ár­ið 2017. Þetta kem­ur fram í yf­ir­lýs­ingu frá namib­ísk­um lög­manni sem var handlang­ari í við­skipt­un­um.
Félag Þorsteins Más lánaði börnum hans 29 milljarða til að kaupa hlut þess í Samherja
FréttirSamherjaskjölin

Fé­lag Þor­steins Más lán­aði börn­um hans 29 millj­arða til að kaupa hlut þess í Sam­herja

Eign­ar­halds­fé­lag­ið Steinn, í eigu Þor­steins Má Bald­vins­son­ar og Helgu S. Guð­munds­dótt­ir, lán­aði fé­lagi í eigu barna þeirra, Bald­vins og Kötlu, 29 millj­arða króna til að kaupa hluta­bréf í Sam­herja af þeim í fyrra. Fé­lag Bald­vins og Kötlu greið­ir rúm­ar 1100 millj­ón­ir króna á ári í af­borg­an­ir af lán­inu.
KPMG: „Það var ákvörðun Samherja  að skipta um endurskoðunarfyrirtæki“
FréttirSamherjaskjölin

KP­MG: „Það var ákvörð­un Sam­herja að skipta um end­ur­skoð­un­ar­fyr­ir­tæki“

KP­MG seg­ir trún­að ríkja um við­skipta­vini fé­lags­ins en að Sam­herji hafi ákveð­ið að skipta um end­ur­skoð­anda. Fyr­ir­tæk­ið sem Sam­herji skipt­ir nú við, BDO ehf., er með stutta við­skipta­sögu á Ís­landi. Spænska BDO hef­ur ver­ið sekt­að og end­ur­skoð­andi þess dæmd­ur í fang­elsi á Spáni fyr­ir að falsa bók­hald út­gerð­ar­inn­ar Pescanova sem með­al ann­ars veið­ir í Namib­íu.
Samherji skiptir um endurskoðanda yfir Namibíufélaginu eftir þrettán ár hjá KPMG
FréttirSamherjaskjölin

Sam­herji skipt­ir um end­ur­skoð­anda yf­ir Namib­íu­fé­lag­inu eft­ir þrett­án ár hjá KP­MG

Eign­ar­halds­fé­lag­ið Sam­herji Hold­ing ehf. hef­ur skipt um end­ur­skoð­anda á Ís­landi. Fé­lag­ið held­ur ut­an um fé­lög sem eiga rekst­ur Sam­herja í Namib­íu auk þess að vera stærsti hlut­hafi Eim­skipa­fé­lags­ins.
Lögreglan í Namibíu gefur ekki upp hvort til standi að yfirheyra stjórnendur Samherja
FréttirSamherjaskjölin

Lög­regl­an í Namib­íu gef­ur ekki upp hvort til standi að yf­ir­heyra stjórn­end­ur Sam­herja

Rann­sókn­in á Sam­herja­mál­inu í Namib­íu er á loka­stigi og er lengra kom­in en rann­sókn­in á Ís­landi. Yf­ir­mað­ur namib­ísku spill­ing­ar­lög­regl­unn­ar, Paul­us Noa, seg­ir að namib­íska lög­regl­an hafi feng­ið upp­lýs­ing­ar frá Ís­landi og kann að vera að átt sé við yf­ir­heyrsl­urn­ar yf­ir starfs­mönn­um Sam­herja.

Nýtt á Stundinni

423. spurningaþraut: Báðar aukaspurningar eru sprottnar frá Kötlu
Þrautir10 af öllu tagi

423. spurn­inga­þraut: Báð­ar auka­spurn­ing­ar eru sprottn­ar frá Kötlu

Hlekk­ur á síð­ustu (og næstu) þraut er hér neðst. * Auka­spurn­ing­ar eru báð­ar sprottn­ar úr sjón­varps­serí­unni Kötlu. Hér að of­an sjást drang­ar nokkr­ir sem ganga í sjó fram við Vík í Mýr­dal, þar sem Katla ger­ist. Hvað heita þeir? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Und­ir hvaða jökli er eld­stöð­in Katla? 2.  Hvaða ár lauk síð­ari heims­styrj­öld­inni? 3.  Barn­ung stúlka með fræga slöngu­lokka...
Eimskipsmenn enn til rannsóknar eftir sátt og milljarðasekt
Fréttir

Eim­skips­menn enn til rann­sókn­ar eft­ir sátt og millj­arða­sekt

Rann­sókn yf­ir­valda á lög­brot­um Eim­skips er enn í gangi jafn­vel þó að fyr­ir­tæk­ið hafi gert sátt við Sam­keppnis­eft­ir­lit­ið. Mál starfs­manna fyr­ir­tæk­is­ins hef­ur ver­ið á borði hér­aðssak­sókn­ara og fyr­ir­renn­ara síð­an ár­ið 2014. Sam­skip svar­ar engu um sína hlið máls­ins.
Læknanemar krefjast aðgerða
FréttirSpítalinn er sjúklingurinn

Lækna­nem­ar krefjast að­gerða

Tíu lækna­nem­ar sendu í gær fram­kvæmda­stjórn Land­spít­ala bréf þar sem þau biðla hana að gera strax ráð­staf­an­ir til að tryggja full­nægj­andi mönn­un á bráða­mót­töku.
Þorsteinn biðst afsökunar en segir aðeins Jóhannes hafa brotið lög
FréttirSamherjaskjölin

Þor­steinn biðst af­sök­un­ar en seg­ir að­eins Jó­hann­es hafa brot­ið lög

Sam­herji og Þor­steinn Már Bald­vins­son for­stjóri út­gerð­ar­inn­ar biðj­ast af­sök­un­ar á starf­semi fé­lags­ins í Namib­íu. Þetta ger­ir fé­lag­ið í yf­ir­lýs­ingu á vef sín­um sem aug­lýst er í Morg­un­blað­inu og Frétta­blað­inu í dag. Full­yrt er að eng­inn starfs­mað­ur nema upp­ljóstr­ar­inn Jó­hann­es Stef­áns­son hafi fram­ið refsi­verð brot og að tengda­son­ur sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra Namib­íu hafi veitt raun­veru­lega ráð­gjöf.
Sjávarútvegurinn undanþeginn nýjum lögum um hringrásarhagkerfið
RannsóknEndurvinnsla á Íslandi

Sjáv­ar­út­veg­ur­inn und­an­þeg­inn nýj­um lög­um um hringrás­ar­hag­kerf­ið

Sjáv­ar­út­veg­ur­inn hef­ur slopp­ið við að greiða hundruð millj­óna króna í úr­vinnslu­gjald vegna sér­samn­ings.
422. spurningaþraut: Hér er spurt um aðeins einn þingmann Framsóknarflokksins
Þrautir10 af öllu tagi

422. spurn­inga­þraut: Hér er spurt um að­eins einn þing­mann Fram­sókn­ar­flokks­ins

At­hug­ið að hlekk­ur á síð­ustu þraut er hér neðst! * Fyrri auka­spurn­ing: Þjóð­fáni hvaða rík­is blakt­ir á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Eitt fræg­asta fót­boltalið í ver­öld­inni hef­ur að­al­bæki­stöðv­ar sín­ar á velli sem kall­ast Camp Nou, þótt ensku­mæl­andi fót­bolta­áhuga­menn tali oft um Nou Camp. Hvað heit­ir þetta lið? 2.  Borg­in, þar sem Camp Nou er nið­ur­kom­ið, hún er...
Ferðamenn ganga yfir rjúkandi hraunið í Nátthaga
FréttirEldgos við Fagradalsfjall

Ferða­menn ganga yf­ir rjúk­andi hraun­ið í Nátt­haga

„Fólk er að taka svaka­lega áhættu,“ seg­ir nátt­úru­vár­sér­fræð­ing­ur um hóp fólks sem gekk yf­ir hraun­ið í Nátt­haga rétt í þessu. Rennsl­ið hef­ur ekki minnk­að og hraun­ið held­ur áfram að stafl­ast upp.
Um 47% blaðamanna á Íslandi segja að sér hafi verið ógnað
Fréttir

Um 47% blaða­manna á Ís­landi segja að sér hafi ver­ið ógn­að

Sjö pró­sent­um blaða­manna á Ís­landi hef­ur oft eða mjög oft ver­ið ógn­að eða hót­að. Þá hafa 12% blaða­manna ver­ið beitt­ir kyn­ferð­is­legri áreitni eða kyn­ferð­is­legu of­beldi, lang­stærst­ur hluti þeirra kon­ur.
Þau síðustu úr bólusetningarlottóinu fá skammt í vikunni
Fréttir

Þau síð­ustu úr bólu­setn­ing­ar­lottó­inu fá skammt í vik­unni

Nú er skipu­lögð fjölda­bólu­setn­ing á loka­metr­un­um en þeg­ar hafa rúm­lega 80 pró­sent þeirra sem til stend­ur að bólu­setja feng­ið að minnsta kosti einn skammt. Flest­ir eru full­bólu­sett­ir. Í vik­unni verða síð­ustu ár­gang­arn­ir úr bólu­setn­ing­ar­lottó­inu boð­að­ir í höll­ina.
421. spurningaþraut: Hér er nú margt í mörgu, eins og karlinn sagði
Þrautir10 af öllu tagi

421. spurn­inga­þraut: Hér er nú margt í mörgu, eins og karl­inn sagði

Hér neðst má sjá hlekki á næstu þraut á und­an, og þá næstu á eft­ir — þeg­ar hún kem­ur kom­in á sinn stað. * Auka­spurn­ing­ar: Sú fyrri felst í að þið átt­ið ykk­ur á hvað skag­inn á skjá­skot­inu hér að of­an heit­ir. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Moussaka heit­ir rétt­ur einn. Hann er af­brigði af kjöt­kássu­rétti sem þekkt­ur er í mörg­um lönd­um,...
„Tilvera þín verður tilgangslaus“
Illugi Jökulsson
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

„Til­vera þín verð­ur til­gangs­laus“

Er hægt að kenna kulda og of­beldi í upp­eldi um illsku þeirra Ad­olfs Hitler og Jós­efs Stalín? Sann­leik­ur­inn er reynd­ar sá að Winst­on Churchill naut ekki meiri ást­ar og hlýju á bernsku­ár­um en þeir.
Landlæknir ítrekaði við ráðherra að óásættanleg staða hefði ekki batnað
FréttirSpítalinn er sjúklingurinn

Land­lækn­ir ít­rek­aði við ráð­herra að óá­sætt­an­leg staða hefði ekki batn­að

Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra varð ekki við beiðni Stund­ar­inn­ar um að veita við­tal um þá þætti er snúa að hlut­verki og ábyrgð ráð­herra á al­var­legri stöðu sem rík­ir á bráða­mót­töku Land­spít­al­ans. Þess í stað barst skrif­legt svar frá heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu við þeim spurn­ing­um sem beint var að ráð­herra.