Þessi grein er meira en 4 ára gömul.

Vafasamt leyndarmál að baki miklum hagnaði Borgunar

Pen­inga­slóð hins mikla gróða Borg­un­ar, sem hef­ur með­al ann­ars skap­að gríð­ar­leg­an hagn­að fyr­ir út­gerða­menn, Eng­ey­inga og hóp huldu­manna, ligg­ur að klámi, fjár­hættu­spil­um og vændi. Heild­ar­þjón­ustu­tekj­ur Borg­un­ar, líkt og Valitor, hafa vax­ið hratt á ör­skömm­um tíma en nær helm­ing­ur þessa tekna frá báð­um fyr­ir­tækj­um koma er­lend­is frá. Sam­kvæmt heim­ild­um Stund­ar­inn­ar eru þetta við­skipti sem önn­ur færslu­hirð­inga­fyr­ir­tæki vilja ekki koma ná­lægt.

Pen­inga­slóð hins mikla gróða Borg­un­ar, sem hef­ur með­al ann­ars skap­að gríð­ar­leg­an hagn­að fyr­ir út­gerða­menn, Eng­ey­inga og hóp huldu­manna, ligg­ur að klámi, fjár­hættu­spil­um og vændi. Heild­ar­þjón­ustu­tekj­ur Borg­un­ar, líkt og Valitor, hafa vax­ið hratt á ör­skömm­um tíma en nær helm­ing­ur þessa tekna frá báð­um fyr­ir­tækj­um koma er­lend­is frá. Sam­kvæmt heim­ild­um Stund­ar­inn­ar eru þetta við­skipti sem önn­ur færslu­hirð­inga­fyr­ir­tæki vilja ekki koma ná­lægt.

Íslensku færsluhirðingarfyrirtækin Borgun og Valitor eru að sækja stíft á erlenda markaði og endurspeglast það í heildarþjónustutekjum fyrirtækjanna. Samkvæmt upplýsingum frá fyrirtækjunum sjálfum kemur nær helmingur allra heildarþjónustutekna fyrirtækjanna erlendis frá. En hvaðan koma allar þessar tekjur og hvernig geta íslensk færsluhirðingarfyrirtæki hagnast svona mikið á svona skömmum tíma erlendis?

Stundin hefur á undanförnum vikum reynt rýna í þessar gríðarlegu tekjur fyrirtækjanna en það hefur leitt blaðamann á slóð vændis og fjárhættuspila á netinu. Viðskipti á netinu hafa stóraukist á undanförnum árum og enn er ekki séð fyrir endann á þeim gífurlega vexti. Einn þeirra sem Stundin ræddi við hefur oft verið titlaður hönnuður erlendra viðskipta íslensku kortafyrirtækjanna en hann, ásamt öðrum, voru fyrstir í því að koma á fót alþjóðaviðskiptum, þá sérstaklega þau er varða netviðskipti, hér á landi.

Stærsti einstaki eigandi beggja kortafyrirtækjanna er íslenska ríkið í gegnum Bankasýslu ríkisins. Þannig sér Bankasýsla ríkisins um 13% hlut í Arionbanka sem síðan á 99% af hlutafé í Valitor. Sama bankasýsla fer með 100% hlut í Íslandsbanka sem síðan á 63,47% af Borgun. Aðrir eigendur Borgunar eru útgerðarmenn, hópur manna sem oft gengur undir nafninu „Engeyingarnir“, tengist sá hópur fjármálaráðherra sterkum böndum, og huldumenn sem enginn veit  hver er. Um er að ræða eignarhlut upp á 31,2% sem eignarhaldsfélagið Borgun festi kaup á nýverið.

Allt byrjaði með bláu myndunum

Árið 2001 fer kortafyrirtækið Valitor, sem þá hét Greiðslumiðlun, að vinna í því að koma á laggirnar alþjóðaviðskiptum sem áttu að skila íslenska fyrirtækinu töluverðum tekjum. Tveir viðskiptamenn fóru fremstir í flokki þeirra sem vildu kynna sér slík viðskipti og koma þannig Íslandi á kortið í netviðskiptum sem þá voru ný af nálinni. Internetbólan hafði nýverið sprungið, Google ekki til og ebay var komið á skrið.

Einn þessara manna hafði starfað hjá Greiðslumiðlun frá árinu 1993 og endaði sem framkvæmdastjóri alþjóðalausna fyrirtækisins. Sá heitir Andri Valur Hrólfsson en í tilkynningu frá Greiðslumiðlun árið 2007 kom fram að alþjóðalausnir væru vaxandi þáttur í starfseminni og deildinni væri gert að þjóna söluaðilum erlendis. Í samtali við Stundina sagði Andri Valur að kortafyrirtækið hefði sett sér stífar reglur sem alla tíð hefðu verið í hávegum hafðar, að minnsta kosti til ársins 2011 þegar hann lét af störfum.

„Lyf komu aldrei nálægt þessu á þessum tíma. Fjárhættuspil á netinu voru ekkert ólögleg en það var ákveðinn MCC-kóði (sjá útskýringu) á þeim sem kom aldrei inn á borð til okkar þannig að það var aldrei nokkur aðili í viðskiptum hjá okkur sem var með fjárhættuspil eða póker á meðan ég starfaði þarna,“ sagði Andri Valur spurður um hvers konar viðskipti hafi verið að ræða á upphafsárum útrásarinnar.

Leyfðu ekki „kynvillta karlmenn“

Hvað klámið varðar þá sagði Andri Valur það hafa verið blátt efni, sama bláa efni og hefur verið aðgengilegt á hótelum hér á landi. Í kláminu fylgdu menn þó stífum reglum sem farið var eftir í hvívetna.

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð tvær fríar áskriftargreinar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Ráðuneyti sendi skrifstofustjóra í leyfi: „Starfsmaðurinn átti sjálfur frumkvæði að því að setja umrædda beiðni fram“
FréttirLaxeldi

Ráðu­neyti sendi skrif­stofu­stjóra í leyfi: „Starfs­mað­ur­inn átti sjálf­ur frum­kvæði að því að setja um­rædda beiðni fram“

At­vinnu­vega- og ný­sköp­un­ar­ráðu­neyt­ið seg­ir að fyrr­ver­andi skrif­stofu­stjór­inn Jó­hann Guð­munds­son hafi ekki feng­ið skip­un um að skipta sér af birt­ingu nýrra laga um fisk­eldi.
Nafnlausu skrímslin
Karlmennskan#4

Nafn­lausu skrímsl­in

Gerend­ur of­beld­is ganga huldu höfði í ís­lensku sam­fé­lagi í skjóli mýta um fólk sem beit­ir of­beldi. Sér­fræð­ing­ar í mál­efn­um brota­þola og gerenda telja að nauðg­un­ar­menn­ingu og of­beldi verði ekki út­rýmt nema með því að varpa ljósi á gerend­ur og skapa menn­ingu þar sem þeir geta og þurfa að axla ábyrgð.
180. spurningaþraut: Fiskar, hvað heita allir þessir fiskar?
Þrautir10 af öllu tagi

180. spurn­inga­þraut: Fisk­ar, hvað heita all­ir þess­ir fisk­ar?

Þraut­in frá í gær. * All­ar spurn­ing­ar eru hér um sama efni, og að þessu sinni hafa fisk­ar orð­ið fyr­ir val­inu. Ég fékk góð­fús­lega leyfi Jóns Bald­urs Hlíð­bergs lista­manns til að birta hér tíu mynd­ir hans af ís­lensk­um fisk­um, en þær eru af síð­unni fisk­bok­in.is, sem er stór­merki­leg­ur og fal­leg­ur vef­ur sem ég hvet fólk til að skoða hérna! Fleiri...
Starfsmaður ráðuneytisins lét seinka birtingu laga og varði hagsmuni laxeldisfyrirtækja
RannsóknLaxeldi

Starfs­mað­ur ráðu­neyt­is­ins lét seinka birt­ingu laga og varði hags­muni lax­eld­is­fyr­ir­tækja

Birt­ingu nýrra laga um lax­eldi var frest­að í fyrra­sum­ar að beiðni starfs­manns at­vinnu­vega­ráðu­neyt­is­ins. Frest­un­in fól í sér að lax­eld­is­fyr­ir­tæk­in Arctic Fish, **Arn­ar­lax og Lax­eldi Aust­fjarða gátu skil­að inn gögn­um til Skipu­lags­stofn­un­ar áð­ur en nýju lög­in tóku gildi. Starfs­mað­ur­inn var send­ur í leyfi þeg­ar upp komst um mál­ið og starfar ekki leng­ur í ráðu­neyt­inu. Eng­in dæmi eru fyr­ir sam­bæri­leg­um af­skipt­um af birt­ingu laga.
„Ég heyri barnið mitt segja: „Mér líður svo illa í skólanum að mig langar að deyja““
Fréttir

„Ég heyri barn­ið mitt segja: „Mér líð­ur svo illa í skól­an­um að mig lang­ar að deyja““

Móð­ir 11 ára drengs í Sjá­lands­skóla í Garða­bæ lýs­ir einelti sem fær dreng­inn henn­ar til að vilja deyja.
„Skattleggja þá staðreynd að við förum á blæðingar“
Fréttir

„Skatt­leggja þá stað­reynd að við för­um á blæð­ing­ar“

Tvær stúlk­ur í Lang­holts­skóla skora á stjórn­völd að fella nið­ur skatta á tíða­vör­um og tryggja ungu fólki þær í skól­um og fé­lags­mið­stöðv­um án end­ur­gjalds. Þær hafa sent inn um­sögn um fjár­laga­frum­varp­ið og segja stjórn­völd græða á ein­stak­ling­um sem fara á blæð­ing­ar.
Ofbeldi eykst en innbrotum fækkar
Fréttir

Of­beldi eykst en inn­brot­um fækk­ar

Það sem af er ári hafa lög­regl­unni á höf­uð­borg­ar­svæð­inu borist tólf pró­sent fleiri til­kynn­ing­ar um heim­il­isof­beldi en bár­ust að með­al­tali á sama tíma­bili síð­ustu þrjú ár.
Unnur Anna Valdimarsdóttir
Mynd dagsins

Unn­ur Anna Valdi­mars­dótt­ir

Unn­ur Anna Valdi­mars­dótt­ir pró­fess­or í far­alds­fræði við Há­skóla Ís­lands, fer fyr­ir hóp sem var að fá rann­sókn­ar­styrk frá Nor­d­Forsk, vegna verk­efn­is­ins, þró­un geð­heilsu í áhættu­hóp­um fimm landa í heims­far­aldri COVID-19. Og ekki veit­ir af, er­um við ekki öll að fá smá þunglindi yf­ir þess­um far­aldri og áhrif hans, á dag­legt líf okk­ar.
Segir áhöfn Júlíusar Geirmundssonar hafa verið stefnt í hættu
FréttirCovid-19

Seg­ir áhöfn Júlí­us­ar Geir­munds­son­ar hafa ver­ið stefnt í hættu

Skip­verj­um er mjög heitt í hamsi í garð út­gerð­ar skips­ins. Skip­verj­ar hafi ver­ið veik­ir því sem næst frá upp­hafi veiðit­úrs og beð­ið um að far­ið yrði í land. Ekki hafi ver­ið orð­ið við því.
Fullorðinsbækur eru bara mjög langar fréttir
Fólkið í borginni

Full­orð­ins­bæk­ur eru bara mjög lang­ar frétt­ir

Atli Björn Helga­son, starfs­mað­ur í Máli og menn­ingu, elsk­ar fant­asíu­bók­mennt­ir. Hann berst fyr­ir því að bæk­urn­ar um Harry Potter séu að­skild­ar frá höf­undi þeirra, J.K. Rowl­ing, sök­um and­úð­ar henn­ar í garð trans fólks.
Borat á Íslandi
Blogg

Þorvaldur Gylfason

Borat á Ís­landi

Þetta var 2006. Banda­ríkja­stjórn hafði geng­ið svo fram af mikl­um fjölda fólks um all­an heim, einnig vin­um og banda­mönn­um, að brezki háð­fugl­inn Sacha Baron Cohen fór á stúf­ana til að þakka fyr­ir sig. Þið mun­ið hvernig þetta byrj­aði. Í for­seta­kjör­inu 2000 var Geor­ge W. Bush að því kom­inn að tapa taln­ingu at­kvæða í Flórída þar sem bróð­ir hans var rík­is­stjóri....
#ENDsars uppreisn gegn lögregluofbeldi í Nígeríu: ákall fyrir alþjóðlegan stuðning
Rut Einarsdóttir
Pistill

Rut Einarsdóttir

#ENDs­ars upp­reisn gegn lög­reglu­of­beldi í Níg­er­íu: ákall fyr­ir al­þjóð­leg­an stuðn­ing

Rut Ein­ars­dótt­ir skrif­ar um mót­mæli í Níg­er­íu og víða um heim.