Talsmenn óttans

Þjóð­ern­is­hyggja hef­ur alltaf ein­kennt ís­lensk stjórn­mál en á síð­ustu ár­um hef­ur það færst í auk­ana að stjórn­mála­menn nota þjóð­ern­ispo­púl­isma, and­úð á út­lend­ing­um og hræðslu­áróð­ur til þess að auka fylgi sitt. Flokk­ur sem el­ur á tor­tryggni í garð múslima sæk­ir ört í sig veðr­ið og mæl­ist nú með tveggja pró­senta fylgi, en þarf fimm til þess að koma manni á þing.

Þjóð­ern­is­hyggja hef­ur alltaf ein­kennt ís­lensk stjórn­mál en á síð­ustu ár­um hef­ur það færst í auk­ana að stjórn­mála­menn nota þjóð­ern­ispo­púl­isma, and­úð á út­lend­ing­um og hræðslu­áróð­ur til þess að auka fylgi sitt. Flokk­ur sem el­ur á tor­tryggni í garð múslima sæk­ir ört í sig veðr­ið og mæl­ist nú með tveggja pró­senta fylgi, en þarf fimm til þess að koma manni á þing.

Sagan á það til að endurtaka sig. Nú þegar 71 ár er liðið frá lokum síðari heimsstyrjaldar eru fordómar gagnvart fjölmenningu og tortryggni í garð útlendinga aftur að verða meginstraums hugmyndir. Þeir sem vara við þróuninni eru sakaðir um skoðanakúgun og þöggunartilburði. Í Póllandi, Danmörku, Frakklandi og víðar hafa stjórnmálahreyfingar sem ala á óttanum við hið óþekkta náð völdum og hér á Íslandi eru svipuð öfl farin að banka á dyrnar. Ekki aðeins eru öflugar stjórnmálahreyfingar farnar að notfæra sér hræðslu til þess að ná völdum, heldur hafa verið starfandi fjölmiðlar árum saman sem virðast hafa þann eina tilgang að fjölfalda hálfbakaðan sannleik og halda með honum áfram að hræða og afbaka umræðuna í þá átt að Íslendingar þurfi að óttast útlendinga og afleiðingarnar af því að hjálpa fólki að flýja stríðshrjáð lönd. 

Framsókn á þjóðernisgrunni

Eiríkur Bergmann stjórnmálafræðiprófessor vinnur nú að samanburðarrannsókn sem fjallar um uppgang norrænna popúlistaflokka. Hann segir þjóðernishyggju alltaf hafa lifað góðu lífi á Íslandi og sé jafnvel viðurkenndari hér á landi en víða annars staðar í Evrópu. „Þjóðernið og arfleifð sjálfstæðisbaráttunnar hefur í raun orðið að undirlagi þeirra stjórnmála sem stunduð er í flestum flokkum í landinu,“ segir Eiríkur í samtali við Stundina. Hann bendir á að af þeirri ástæðu hafi ekki verið þörf til að stofna flokka á jaðri stjórnmálanna á grundvelli þjóðernishyggju til höfuðs flokkakerfinu, líkt og hefur verið gert víða í Evrópu. 

Hann segir hugmyndir byggðar á þjóðernishyggju almennt hafa átt greiðustu leið að kjósendum, svo sem í gegnum Framsóknarflokkinn. „Það 

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð 4 greinar fríar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Gagnrýnir frumvarp Katrínar: „Ekkert eftirlit með ráðherrum“
Fréttir

Gagn­rýn­ir frum­varp Katrín­ar: „Ekk­ert eft­ir­lit með ráð­herr­um“

Þór­hild­ur Sunna Æv­ars­dótt­ir, þing­mað­ur Pírata, seg­ir að ekk­ert eft­ir­lit verði með hags­muna­skrán­ingu ráð­herra. „Við vit­um öll að sum­ir for­sæt­is­ráð­herr­ar eru lík­legri til þess að leyna hags­mun­um sín­um en aðr­ir,“ seg­ir hún.
Bergþór spyr hvort segja eigi börnum að þau séu líklegir kynferðisbrotamenn
Fréttir

Berg­þór spyr hvort segja eigi börn­um að þau séu lík­leg­ir kyn­ferð­is­brota­menn

Berg­þór Óla­son, þing­mað­ur Mið­flokks­ins, var­ar við fræðslu um kyn­ferð­is­legt of­beldi á lægri skóla­stig­um. Börn eigi að fá að vera börn. „Þarf að gefa í skyn við leik­skóla­börn að þau séu lík­leg til að verða fyr­ir of­beldi og beita aðra of­beldi?“ spyr hann.
Lilja braut jafnréttislög
Fréttir

Lilja braut jafn­rétt­is­lög

Lilja Al­freðs­dótt­ir, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra, réð flokks­bróð­ur sinn Pál Magnús­son sem ráðu­neyt­is­stjóra um­fram konu. Kær­u­nefnd jafn­rétt­is­mála seg­ir „ým­issa ann­marka hafa gætt við mat“ á hæfni kon­unn­ar. Lög­mað­ur henn­ar seg­ir eng­ar aðr­ar ástæð­ur en kyn­ferði hafi leg­ið til grund­vall­ar ráðn­ing­unni.
Andlát við Laxá: „Hann lést við uppáhaldsiðju sína“
Fréttir

And­lát við Laxá: „Hann lést við upp­á­halds­iðju sína“

Mað­ur­inn hét Árni Björn Jónas­son. Eft­ir­lif­andi kona hans seg­ir hann hafa lát­ist við eft­ir­læt­is­iðju sína, urriða­veiði í Laxá í Að­al­dal.
Bæjarstjóri Ölfuss: „Hér á Íslandi glímum við við ofbeldi almennings gagnvart lögreglu“
Fréttir

Bæj­ar­stjóri Ölfuss: „Hér á Ís­landi glím­um við við of­beldi al­menn­ings gagn­vart lög­reglu“

Elliði Vign­is­son bæj­ar­stjóri í Ölfus seg­ir al­menn­ing á Ís­landi beita lög­reglu of­beldi á með­an of­beldi lög­reglu er mót­mælt í Banda­ríkj­un­um. „Gjör­sam­lega ósam­bæri­legt,“ seg­ir Ill­ugi Jök­uls­son rit­höf­und­ur.
Rekstraraðilar þurfa að bjóða upp á kynhlutlaus baðherbergi
Fréttir

Rekstr­ar­að­il­ar þurfa að bjóða upp á kyn­hlut­laus bað­her­bergi

Sam­kvæmt lög­um um kyn­rænt sjálfræði munu rekstr­ar­að­il­ar þurfa að bjóða upp á hlut­laust ein­stak­lings­sal­erni ef þeir vilja á ann­að borð skipta sal­ern­um í karla- og kvennakló­sett. Hlut­laus skrán­ing kyns var heim­il­uð í fyrra.
37. spurningaþrautin: Hvaða kona varð fyrir V-1 flugskeyti, og hvaða karl er svo glottuleitur?
Þrautir10 af öllu tagi

37. spurn­inga­þraut­in: Hvaða kona varð fyr­ir V-1 flug­skeyti, og hvaða karl er svo glottu­leit­ur?

Auka­spurn­ing­arn­ar eru báð­ar um unga karl­menn sem þið eig­ið að þekkja í sjón. Hver er sá efri hér að of­an? Og hver er sá neðri hér að neð­an? En þá eru það venju­legu spurn­ing­arn­ar tíu. 1.   Hver var fyrsta kon­an sem varð for­sæt­is­ráð­herra í ein­hverju Norð­ur­land­anna? 2.   Í hvaða ríki voru svo­nefnd­ir Ot­tóm­an­ar við völd? 3.   Hvað heit­ir höf­uð­borg­in í...
Þú verður að eiga textann – og ekki hreyfa vatnið eða snerta veggina
Viðtal

Þú verð­ur að eiga text­ann – og ekki hreyfa vatn­ið eða snerta vegg­ina

Ég hef bú­ið hér síð­an í októ­ber ár­ið 2004 og fann strax og ég flutti inn: Hér er and­inn, hér vil ég vera. Þannig leið mér líka þeg­ar ég kom fyrst í Stiga­hlíð 6, þriðju hæð. Enda vor­um við þar lengi. Og hér ætl­um við að vera, seg­ir Hrönn Hafliða­dótt­ir söng­kona, sund­kona, fyrr­um skjala­vörð­ur í dóms- og kirkju­mála­ráðu­neyt­inu, fyrr­um þula í sjón­varp­inu og hús­móð­ir, eig­in­kona, móð­ir, amma og langamma, þeg­ar við setj­umst til stofu­borðs á heim­ili henn­ar og bónd­ans í gamla Vest­ur­bæ.
Kapítalisma fylgir rasismi, fátækt, atvinnuleysi, glæpir, og ofbeldi
Andri Sigurðsson
Blogg

Andri Sigurðsson

Kapí­tal­isma fylg­ir ras­ismi, fá­tækt, at­vinnu­leysi, glæp­ir, og of­beldi

Eft­ir­farna­di er þýð­ing á skrif­um leik­stjór­ans Boots Riley sem hann setti fram á Twitter fyr­ir skömmu í tengsl­um við morð­ið á Geor­ge Floyd. Rót vand­ands er efna­hags­kerf­ið sem býr til skil­yrð­in sem leið­ta til þess of­beld­is sem lög­regl­an sýn­ir fólki. Hann sýn­ir fram á hvernig at­vinnu­leys­ið, sem kapí­tal­ism­inn þarfn­ast og við­held­ur, leið­ir til fá­tækt­ar sem svo leið­ir fólk á...
Tólf kaflar og tólf kvæði um samtímann
Menning

Tólf kafl­ar og tólf kvæði um sam­tím­ann

Ný bók eft­ir pró­fess­or í heim­speki fjall­ar bæði um hvers­dags­leik­ann og stór­ar áskor­an­ir.
Samfélög og markaðir
Kolbeinn Hólmar Stefánsson
Pistill

Kolbeinn Hólmar Stefánsson

Sam­fé­lög og mark­að­ir

Spurn­ing­ar vakna um grunn­virkni sam­fé­lags­ins. Hvar liggja mörk gagn­semi mark­að­ar­ins?
Heima er bezt
Vettvangur

Heima er bezt

Þeg­ar mað­ur hef­ur haft lifi­brauð af því að ferð­ast um og mynda ís­lenska nátt­úru fyr­ir bæk­ur og tíma­rit í hátt í fjöru­tíu ár, hljóta auð­vit­að ein­hverj­ir stað­ir að standa upp úr. Stað­ir sem kalla á mann aft­ur og aft­ur og eru sí­breyti­leg­ir eft­ir árs­tíð­um og birtu. Hér kem­ur lít­ill listi til að hjálpa okk­ur að ferð­ast heima í sum­ar.