Þessi grein er meira en 5 ára gömul.

Sonur Sævars segir yfirmann hjá lögreglu taka upp hanskann fyrir pyntara

„Ég ætl­aði ekki að trúa mín­um eig­in eyr­um þeg­ar ég heyrði þetta í út­varp­inu. Hér er­um við að tala um mann sem starfar sem að­stoð­ar­lög­reglu­stjóri, þetta er valda­mik­ill emb­ætt­is­mað­ur hjá lög­regl­unni og hann víl­ar ekki fyr­ir sér að vitna í og taka menn trú­an­lega sem pynt­uðu ung­menni,“ seg­ir Haf­þór Sæv­ars­son, son­ur Sæv­ars Ciesi­elski í sam­tali við Stund­ina og bregst þar við orð­um Harð­ar Jó­hann­es­son­ar að­stoð­ar­lög­reglu­stjóra.

Sonur Sævars segir yfirmann hjá lögreglu taka upp hanskann fyrir pyntara

Hörður Jóhannesson, aðstoðarlögreglustjóri, tók upp hanskann fyrir lögreglumennina sem rannsökuðu Guðmundar- og Geirfinnsmál á áttunda áratugnum í Síðdegisútvarpi Rásar 2 í gær. „Ég er ekki tilbúinn að hlusta á seinni tíma kenningar um að þetta hafi allt saman verið unnið með handarbökunum og illa gert,“ sagði hann og bætti því við að sjálfur hefði hann „svona prívat og persónulega“ litið á sig sem talsmann þeirra sem rannsökuðu málið á sínum tíma.

Samkvæmt skýrslu sem starfshópur innanríkisráðuneytisins um Guðmundar- og Geirfinnsmál skilaði árið 2013 er hafið yfir allan skynsamlegan vafa að framburðir sakborninganna voru óáreiðanlegir, einkum í ljósi ómannúðlegrar meðferðar og harðræðis sem þeir urðu fyrir af hendi rannsakenda. Þetta er staðhæft með afdráttarlausum hætti og ítarlega rökstutt á grundvelli sálfræðimats sem einn virtasti réttarsálfræðingur heims annaðist. 

Í viðtalinu á Rás 2 sagði Hörður Jóhannesson meðal annars: „Ég bý svo vel að hafa – ég var nú reyndar ekki byrjaður í lögreglunni þegar þetta gerðist, þessir atburðir – en ég vann síðar hjá rannsóknarlögreglunni með stórum hópi þessara manna sem kom að þessu og af minni eðlislægu forvitni spurði ég þá töluvert mikið og kynnti mér þetta vel, dómana og allt þetta. Þannig að ég svona hef leyft mér að standa með opinberu útgáfunni af sögunni, þ.e.a.s. að þeir sem að voru ákærðir og sættu dómi í málinu, þeir hafi verið viðriðnir málið með einum eða öðrum hætti. Ég hef gert það með sjálfum mér, svona prívat og persónulega. Það geri ég vegna þess að ég veit og þekki til hvernig þetta byrjaði, hvernig þetta þróaðist og ég þekki umhverfið, þekki skipulagið og margir þeir kollegar mínir sem þekkja það að sjálfsögðu á sama hátt og ég, þeir eru svo sem ekkert frá því að þetta sé svona. Og síðast en ekki síst, þá hef ég rætt við menn sem komu að þessari rannsókn.“ 

Hafþór Sævarsson, sonur Sævars Ciesielski sem hlaut þyngsta dóminn í Geirfinnsmálinu, segir í samtali við Stundina að honum blöskri málflutningur Harðar. „Þetta er nú með því vandræðalegra sem ég hef heyrt. Maðurinn apar einhverjar sögusagnir upp eftir kollegum sínum sem sjálfir rannsökuðu málið á sínum tíma og geta seint talist hlutlausir. Það sem er kannski fréttnæmast í málflutningi Harðar Jóhannessonar er meðvirknin, meðvirkni embættismanns sem afneitar sannleikanum en tekur meingallaðan málatilbúnað pyntara trúanlegan,“ segir Hafþór. 

Eins og frægt er orðið hélt faðir Hafþórs því fram allt til dauðadags að hann hefði verið þvingaður til játninga með pyntingum og ómannúðlegum aðferðum. Hann barðist árum saman fyrir endurupptöku Guðmundar- og Geirfinnsmála, en Hæstiréttur hafnaði slíkri beiðni í tvígang. Nú er málið til meðferðar hjá endurupptökunefnd og hefur settur ríkissaksóknari, Davíð Þór Björgvinsson, talað fyrir endurupptöku í málum Sævars Ciesielski, Tryggva Rúnars Leifssonar, Alberts Klahn Skaftasonar og Guðjóns Skarphéðinssonar.

Sakborningar beittir harðræði 

Að því er fram kemur í skýrslunni sem starfshópur innanríkisráðuneytisins skilaði árið 2013 sætti Sævar Ciesielski gæslu­v­arðhaldi í 1533 daga, þar af 615 daga í ein­angr­un í Síðumúlafang­elsi og var yfirheyrður í samtals 320 klukkustundir. 

Starfshópur innanríkisráðuneytisins kynnti skýrslu sína um Guðmundar- og Geirfinnsmál árið 2013.

Í skýrslunni segir meðal annars:

Fyrrverandi fangaverðir staðfestu illa meðferð á honum í viðtölum við starfshópinn. Einn þessara fangavarða bar að rætt hefði verið um að nota veikleika Sævars til að brjóta hann niður í þeim tilgangi að fá fram játningu. Alþekkt er að aðferðirnar sem Sævar lýsti og fangaverðir staðfestu, s.s. dýfa höfði hans í kalt vatn, vitandi að hann var vatnshræddur, og halda vöku fyrir honum í langan tíma, eru til þess fallnar að brjóta fanga niður og fá þá til að játa.

Þar er jafnframt vitnað í skriflega staðfestingu landlæknis á því að lyfjagjöfin, sem sakborningar fengu í einangrunarvistinni samkvæmt fyrirliggjandi gögnum, hafi verið ótæpileg:

Þetta lyfjamagn veldur gjarnan óæskilegu hugarástandi sem einkennist af litlum viðnámsþrótti, uppgjöf, sljóleika, kæruleysi og jafnvel skertu minni. Helmingatími þessara lyfja er langur og magnið skilast ekki út á einum sólarhring. Þar af leiðandi hafa þessi lyf hlaðist upp en áhrif framangreindra lyfja aukast við viðhaldsskammta sem gefnir eru í langan tíma eins og fram kemur í gögnum. 

Samkvæmt ítarlegu sálfræðimati þeirra Gísla H. Guðjónssonar og Jóns Friðriks Sigurðssonar sem fjallað er um í 19. kafla skýrslunnar er hafið yfir allan skynsamlegan vafa að framburðir Sævars og hinna sakborninganna, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi, voru óáreiðanlegir. Í lok kaflans er að finna stutta samantekt á ástæðum þess, tíu samverkandi þáttum sem flestir eru til marks um að þeim sem rannsökuðu Guðmundar og Geirfinnsmál hafi verið stórkostlega mislagðar hendur:

Í fyrsta lagi, lengd einangrunarvistar og tíðar og langar yfirheyrslur. Í öðru lagi, einstaklingsbundnir áhættuþættir. Í þriðja lagi, tíð óformleg samskipti rannsakenda við sakborninga á meðan á rannsókn stóð, s.s. heimsóknir til þeirra í klefa og ferðir með þá út úr fangelsinu. Í fjórða lagi, fjöldi samprófana, sem gat ýtt undir að sakborningar breyttu framburði sínum, aðeins vegna áhrifa annarra sakborninga. Í fimmta lagi, fjöldi vettvangsferða og tilrauna til að leita að líkum Guðmundar og Geirfinns. Í sjötta lagi, takmörkuð aðstoð lögmanna, en ljóst er að þeir fengu sjaldan að ræða einslega við lögmenn sína og dæmi eru um að þeim hafi beinlínis verið neitað um aðgang að þeim. Í áttunda lagi, óttinn við að gæsluvarðhaldið yrði framlengt ef rannsakendurnir væru ekki sáttir við framburð þeirra. Í níunda lagi, þá voru fangaverðir í einhverjum tilvikum að ræða við sakborninga um atvik málanna og fóru með rannsendunum að leita að líkum Guðmundar og Geirfinns. Þá er greinilegt af gögnum málsins að Gunnar Guðmundsson, yfirfangavörður, var mikið inní rannsókn málanna og ræddi um þau við sakborningana og rannsakendur. Í tíunda lagi, þá virðist sem rannsakendur hafi haft „rörsýn“ við rannsókn málanna og haft fyrirfram skoðun á sekt sakborninganna og neikvæð viðhorf til sumra.

Hafþór Sævarsson segir að það sé ekki að ástæðulausu sem BBC og Netflix séu að vinna að heimildarmynd um Guðmundar- og Geirfinnsmál. „Þetta voru einfaldlega pyntingar og það er rækilega staðfest. Hrottalegar pyntingar á ungmennum.“ 

Björn Sveinbjörnsson, forseti Hæstaréttar, las upp dómsorð í Guðmundar- og Geirfinnsmálum í febrúar 1980.

Hæstiréttur staðfesti illa meðferð

„Hörður er í mótsögn við sjálfan sig ef hann vill ekki viðurkenna ofbeldið gagnvart pabba. Tiltekinn þáttur þess ofbeldis er staðfestur í „opinberu útgáfunni af sögunni“ sem Hörður vitnar til, þeirri sem Hæstiréttur staðfesti á lágkúrulegan hátt og hummaði fram af sér í dóminum sjálfur árið 1980,“ segir Hafþór. Þarna vísar hann til þess að í dómi Hæstaréttar frá 1980 er í raun viðurkennt að lágmarksréttindi sakborninga hafi verið virt að vettugi. Þar segir meðal annars:

Í fáein skipti verður eigi séð, að þess hafi verið gætt að benda sökuðum manni, sem yfirheyrður var fyrir rannsóknarlögreglu, á ákvæði 1. málsgr. 40. gr. laga nr. 74/1974, og við hefur borið, að yfirheyrsla hafi staðið samfellt lengur en 6 klukkustundir, sbr. 3. málsgr. 40. gr. sömu laga.

Í dóminum er einnig greint frá því að Sævar Ciesielski hafi verið sleginn af fangaverði. Samkvæmt skýrslu starfshóps innanríkisráðuneytisins dró þó Hæstiréttur upp mun saklausari mynd af framgöngu rannsakenda en efni stóðu til. 

„Hæstiréttur viðurkenndi strax ofbeldið að hluta til árið 1980. Í dómnum er rakið hvernig grundvallarreglur sem áttu að tryggja lágmarks mannréttindi pabba voru brotnar. Og þessir menn sem önnuðust rannsókn málsins og bera ábyrgð á harðræðinu, þetta eru aðilarnir sem Hörður vísar í sem sína heimild. Þetta eru þeir aðilar sem hann tekur afstöðu með, hann segist beinlínis vera talsmaður þeirra. Ég ætlaði ekki að trúa mínum eigin eyrum þegar ég heyrði þetta í útvarpinu. Hér erum við að tala um mann sem starfar sem aðstoðarlögreglustjóri, þetta er valdamikill embættismaður hjá lögreglunni og hann vílar ekki fyrir sér að vitna í og taka menn trúanlega sem pyntuðu ungmenni,“ segir Hafþór í samtali við Stundina. 

„Ótrúlegur málatilbúnaður“

Í viðtalinu í Síðdegisútvarpi Rásar 2 segir Hörður Jóhannesson: „Ég hef ákveðna tilfinningu fyrir því að fólk tengt málinu og í kringum málið hafi fundið og notfært sér það þegar frá leið að það var jarðvegur fyrir því að þetta væri kannski ekki allt með felldu. Málið var allt mjög dularfullt.“ 

Feðgar
Feðgar Hafþór og Sævar, pabbi hans, í Colorado árið 1995.

Hafþór furðar sig á þessum ummælum Harðar. „Það er auðvitað kapítuli út af fyrir sig að hátt settur lögreglumaður skuli leyfa sér að lýsa einhverjum órökstuddum tilfinningum sínum um viðkvæmt sakamál í útvarpsviðtali. Og ég staldra við þau orð að „fólk tengt málinu og í kringum málið“ hafi „notfært sér“ eitthvað. Er hann tilbúinn að segja þetta við mig augliti til auglitis? Að ég og aðrir höfum bara verið að „notfæra“ okkur einhverja dulúð? Þetta er ótrúlegur málatilbúnaður og ég leyfi mér nú að efast um að Hörður trúi þessu bulli sjálfur. Hann segist hafa „leyft“ sér að standa með „opinberu sögunni“ og að sakborningarnir hafi verið ,,viðriðnir" málið ,,með einum eða öðrum hætti“. Með einum eða öðrum hætti, það er nefnilega það! Hugsanlega með öðrum hætti en þeim sem dómur Hæstaréttar segir til um? Ég velti fyrir mér hvort varðhundar kerfisins séu sjálfir hættir að trúa sögu Hæstaréttar. Þá er kannski fyrsta skrefið stigið, svona ef við lítum á björtu hliðarnar.“

Hvetur Hörð til að lesa skýrsluna

Hafþór segir að dómur Hæstaréttar á sínum tíma hafi aldrei byggt á haldbærum sönnunargögnum. Þetta sé rakið vandlega í skýrslu starfshóps innanríkisráðuneytisins sem staðfesti að pyntingum hafi verið beitt. „Kannski ætti Hörður bara að lesa skýrsluna við tækifæri, svona áður en hann mætir í næsta útvarpsviðtal. Þar rýna virtir réttarsálfræðingar í trúverðugleika hinna svokölluðu játninga og komast að þeirri niðurstöðu að þær séu fullkomlega ómarktækar. Fyrir vikið er eina sönnunargagnið sem ákæruvaldið hafði í höndunum á sínum tíma gufað upp,“ segir Hafþór.

„Sannleikurinn um réttarmorðið hefur verið leiddur í ljós og nákvæm smáatriði þess liggja fyrir í skýrslu innanríkisráðuneytisins“

„Hörður viðurkennir að hans upplýsingar eru komnar frá fólkinu sem var viðriðið rannsókn málsins á sínum tíma. Það er dapurlegt að horfa upp á meðvirknina og blygðunarlausa afneitun embættismannsins á þessu frægasta réttarmorði lýðveldissögunnar og það löngu eftir að sannleikurinn um réttarmorðið hefur verið leiddur í ljós og nákvæm smáatriði þess liggja fyrir í skýrslu innanríkisráðuneytisins sem staðfestir frásögnina hans pabba... það sem hann hélt á lofti alla ævi, allt til dauðadags... frásögnina af því hvernig hann var barinn, dópaður upp, hrelltur á næturnar, hvernig höfðinu á honum var haldið ofan í vatni og honum hótað lífláti, hvernig þvingaðar voru fram falskar játningar og líf hans eyðilagt. Að valdamiklir menn á Íslandi finni sig enn í dag, árið 2016, knúna til að taka upp hanskann fyrir þá sem stóðu að þessu afhjúpar hvers konar samfélagi við búum í.“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Ný Samherjaskjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póstum milli manna?“
1
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Ný Sam­herja­skjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póst­um milli manna?“

Ný gögn sem eru und­ir í rann­sókn­um hér­aðssak­sókn­ara og namib­ískra yf­ir­valda varpa ljósi á hversu víð­tæk þekk­ing var um mútu­greiðsl­ur og hátt­semi Sam­herja í Namib­íu inn­an út­gerð­arris­ans. Frjáls­lega var tal­að um mútu­greiðsl­ur og hót­an­ir í skrif­leg­um sam­skipt­um lyk­il­stjórn­enda. Þor­steinn Már Bald­vins­son fékk stöð­ug­ar upp­lýs­ing­ar um gang mála.
Bankastjóri og stjórnarmaður Íslandsbanka liðkuðu til fyrir viðskiptum Samherja í Namibíu
2
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Banka­stjóri og stjórn­ar­mað­ur Ís­lands­banka liðk­uðu til fyr­ir við­skipt­um Sam­herja í Namib­íu

Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri Sam­herja, fund­aði með stjórn­ar­manni og banka­stjóra Ís­lands­banka, Birnu Ein­ars­dótt­ur, um að­stoð við að stunda fisk­veið­ar í Namib­íu. Fund­ur­inn leiddi til þess að Sam­herji fékk með­mæla­bréf sem sent var til Bern­h­ard Es­au sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra. Birna Ein­ars­dótt­ir seg­ir að hún hafi ein­ung­is ver­ið að að­stoða við­skipta­vin bank­ans og að hún hafi aldrei vit­að til hvers fund­ur­inn leiddi.
Þorsteinn Már tilkynnti saksóknara að hann myndi engu svara
3
FréttirNý Samherjaskjöl

Þor­steinn Már til­kynnti sak­sókn­ara að hann myndi engu svara

Þor­steinn Már Bald­vins­son var yf­ir­heyrð­ur vegna Namib­íu­máls­ins í ann­að sinn í sum­ar. Hann mætti með bók­un í fartesk­inu sem lög­mað­ur hans lagði fram þar sem hann til­kynnti rann­sak­end­um að hann ætl­aði ekki að svara nein­um spurn­ing­um.
Fjármálastjóri Samherja í Namibíu: „Það sleppir enginn gullskeiðunum!“
4
FréttirNý Samherjaskjöl

Fjár­mála­stjóri Sam­herja í Namib­íu: „Það slepp­ir eng­inn gull­skeið­un­um!“

Ingólf­ur Pét­urs­son, fyrr­ver­andi fjár­mála­stjóri Sam­herja í Namib­íu, er kom­inn með rétt­ar­stöðu sak­born­ings í rann­sókn máls­ins. Sam­skipti hans og bók­ara hjá Sam­herja sýna þá vitn­eskju sem var um mútu­greiðsl­urn­ar í Namib­íu á með­al starfs­manna Sam­herja sem komu að starf­sem­inni í Namib­íu.
Kristrún: „Það er ekki gott að hér verði einhvers konar samfélagsrof“
5
ViðtalKosningastundin

Kristrún: „Það er ekki gott að hér verði ein­hvers kon­ar sam­fé­lags­rof“

Kristrún Frosta­dótt­ir, odd­viti Sam­fylk­ing­ar­inn­ar í Reykja­vík suð­ur, seg­ir að hún hafi alltaf ver­ið jafn­að­ar­mað­ur í hjarta sínu þó hún hafi starf­að fyr­ir Við­skipta­ráð og fjár­mála­fyr­ir­tæki. Hún seg­ir að mik­il­vægt sé að efna­mik­ið fólk greiði meira til sam­fé­lags­ins og rök­styð­ur stór­eigna­skatta sem rétt­læt­is­mál og góða hag­stjórn.
„Mér finnst þetta vera alveg ótrúleg upptalning“
6
FréttirAlþingiskosningar 2021

„Mér finnst þetta vera al­veg ótrú­leg upp­taln­ing“

Bjarni Bene­dikts­son hneyksl­að­ur á spurn­ingu um hneykslis­mál og hvort hann hafi glat­að trausti kjós­enda.
Jón Trausti Reynisson
7
LeiðariAlþingiskosningar 2021

Jón Trausti Reynisson

Þetta er það sem ger­ist eft­ir kosn­ing­ar

Af­staða fram­bjóð­enda í kosn­inga­prófi Stund­ar­inn­ar sýn­ir að þeir ná sam­an um mörg mál, en það sem raun­veru­lega er kos­ið um eru mál­in sem kljúfa þjóð­ina.

Mest deilt

Ný Samherjaskjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póstum milli manna?“
1
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Ný Sam­herja­skjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póst­um milli manna?“

Ný gögn sem eru und­ir í rann­sókn­um hér­aðssak­sókn­ara og namib­ískra yf­ir­valda varpa ljósi á hversu víð­tæk þekk­ing var um mútu­greiðsl­ur og hátt­semi Sam­herja í Namib­íu inn­an út­gerð­arris­ans. Frjáls­lega var tal­að um mútu­greiðsl­ur og hót­an­ir í skrif­leg­um sam­skipt­um lyk­il­stjórn­enda. Þor­steinn Már Bald­vins­son fékk stöð­ug­ar upp­lýs­ing­ar um gang mála.
„Auðvaldið verður aldrei okkar samstarfsmaður“
2
ViðtalKosningastundin

„Auð­vald­ið verð­ur aldrei okk­ar sam­starfs­mað­ur“

Katrín Bald­urs­dótt­ir, odd­viti Sósí­al­ista­flokks­ins í Reykja­vík Suð­ur, seg­ir að Sósí­al­ista­flokk­ur­inn sé bú­inn að reikna út hversu mikl­ar tekj­ur hann þarf til þess að standa við lof­orð sín og hvernig hann ætl­ar að nálg­ast slík­ar tekj­ur en vill hins veg­ar ekki gefa upp hver upp­hæð­in er, það væri „fá­rán­legt“. Hún seg­ir Sósí­al­ista­flokk­inn ætla að byggja upp sinn eig­in fjöl­mið­il, leggja af styrki til fjöl­miðla í gegn­um rit­stjórn­ir og styrkja frek­ar blaða­menn í að fjalla um það sem flokkn­um finnst „þess virði“. Þá ætl­ar flokk­ur­inn sér einnig að setja á fót and-spill­inga­stofn­un.
Indriði Þorláksson
3
Pistill

Indriði Þorláksson

Að lækka skatta á suma en ekki aðra

Indriði Þor­láks­son, hag­fræð­ing­ur og fyrr­ver­andi rík­is­skatt­stjóri, seg­ir að fyr­ir­heit yf­ir­valda um skatta­lækk­an­ir hafi ekki geng­ið eft­ir gagn­vart al­menn­um borg­ur­um á síð­ustu 27 ár­um. Hann seg­ir hins veg­ar að skatt­ar á tekju­hæsta fólk lands­ins hafi lækk­að á síð­ustu 10 ár­um.
Bjarni Benediktsson sem forsætisráðherra er fyrsta tilboð Sjálfstæðisflokksins
4
FréttirKosningastundin

Bjarni Bene­dikts­son sem for­sæt­is­ráð­herra er fyrsta til­boð Sjálf­stæð­is­flokks­ins

Birg­ir Árm­ans­son, þing­flokks­formað­ur Sjálf­stæð­is­flokks­ins, svar­ar fyr­ir stefnu og fer­il flokks­ins í Kosn­inga­stund­inni. Hann ver ráð­herra flokks­ins, heit­ir áherslu á skatta­lækk­an­ir og seg­ir kosn­ingalof­orð­in fjár­magn­ast með hag­vexti. Flokk­ur­inn mun gera upp­haf­lega kröfu um að formað­ur­inn Bjarni Bene­dikts­son verði for­sæt­is­ráð­herra í stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræð­um.
Hjólahýsafólkið sem vildi kaupa brunabíl
5
Vettvangur

Hjóla­hýsa­fólk­ið sem vildi kaupa bruna­bíl

Við Laug­ar­vatn hafa stað­ið hjól­hýsi í marga ára­tugi. Sam­fé­lag sem ið­ar af lífi á sumr­in en leggst svo í dvala yf­ir vet­ur­inn. Hjól­hýs­in eru í mis­jöfnu ásig­komu­lagi en flest­um virð­ist vel við hald­ið og skraut­leg­ir garð­ar og stór­ir pall­ar um­lykja þau flest. Þarna hef­ur fólk kom­ið sér fyr­ir, sum­ir kom­ið ár­lega lengi en aðr­ir til­tölu­lega ný­mætt­ir. Núna í sept­em­ber verð­ur hins veg­ar skrúf­að fyr­ir vatn­ið og nær öll­um gert að vera far­in fyr­ir ára­mót.
Þorgerður Katrín varar við íhalds-hægri stjórn
6
FréttirKosningastundin

Þor­gerð­ur Katrín var­ar við íhalds-hægri stjórn

Við­reisn tel­ur að teng­ing krónu við evru sé besta og fljót­virk­asta tæk­ið sem hægt er að beita í hag­stjórn­ar­mál­um til að bæta hag al­menn­ings og fyr­ir­tækja. Þor­gerð­ur Katrín Gunn­ars­dótt­ir, formað­ur Við­reisn­ar, gagn­rýn­ir sitj­andi rík­is­stjórn fyr­ir kyrr­stöðu og vörð um sér­hags­muni. Hún vill færa stjórn­mál­in inn á hina frjáls­lyndu miðju.
Kristrún: „Það er ekki gott að hér verði einhvers konar samfélagsrof“
7
ViðtalKosningastundin

Kristrún: „Það er ekki gott að hér verði ein­hvers kon­ar sam­fé­lags­rof“

Kristrún Frosta­dótt­ir, odd­viti Sam­fylk­ing­ar­inn­ar í Reykja­vík suð­ur, seg­ir að hún hafi alltaf ver­ið jafn­að­ar­mað­ur í hjarta sínu þó hún hafi starf­að fyr­ir Við­skipta­ráð og fjár­mála­fyr­ir­tæki. Hún seg­ir að mik­il­vægt sé að efna­mik­ið fólk greiði meira til sam­fé­lags­ins og rök­styð­ur stór­eigna­skatta sem rétt­læt­is­mál og góða hag­stjórn.

Mest lesið í vikunni

Ný Samherjaskjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póstum milli manna?“
1
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Ný Sam­herja­skjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póst­um milli manna?“

Ný gögn sem eru und­ir í rann­sókn­um hér­aðssak­sókn­ara og namib­ískra yf­ir­valda varpa ljósi á hversu víð­tæk þekk­ing var um mútu­greiðsl­ur og hátt­semi Sam­herja í Namib­íu inn­an út­gerð­arris­ans. Frjáls­lega var tal­að um mútu­greiðsl­ur og hót­an­ir í skrif­leg­um sam­skipt­um lyk­il­stjórn­enda. Þor­steinn Már Bald­vins­son fékk stöð­ug­ar upp­lýs­ing­ar um gang mála.
Upplifði skort á heiðarleika í viðræðum við Katrínu síðast
2
FréttirKosningastundin

Upp­lifði skort á heið­ar­leika í við­ræð­um við Katrínu síð­ast

Þór­hild­ur Sunna Æv­ars­dótt­ir þing­mað­ur svar­ar í Kosn­inga­stund­inni fyr­ir stefnu og fer­il Pírata. Hún sér fyr­ir sér marga mögu­leika á rík­is­stjórn­ar­mynd­un, þrátt fyr­ir að úti­loka tvo flokka og setja skil­yrði um nýja stjórn­ar­skrá. Hún seg­ist hafa haft trú á Katrínu Jak­obs­dótt­ur fyr­ir síð­ustu stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræð­ur.
Bankastjóri og stjórnarmaður Íslandsbanka liðkuðu til fyrir viðskiptum Samherja í Namibíu
3
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Banka­stjóri og stjórn­ar­mað­ur Ís­lands­banka liðk­uðu til fyr­ir við­skipt­um Sam­herja í Namib­íu

Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri Sam­herja, fund­aði með stjórn­ar­manni og banka­stjóra Ís­lands­banka, Birnu Ein­ars­dótt­ur, um að­stoð við að stunda fisk­veið­ar í Namib­íu. Fund­ur­inn leiddi til þess að Sam­herji fékk með­mæla­bréf sem sent var til Bern­h­ard Es­au sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra. Birna Ein­ars­dótt­ir seg­ir að hún hafi ein­ung­is ver­ið að að­stoða við­skipta­vin bank­ans og að hún hafi aldrei vit­að til hvers fund­ur­inn leiddi.
Jón Trausti Reynisson
4
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Land tæki­færissinn­anna

Vinstri græn og Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn sam­ein­ast um að boða Ís­land sem land tæki­fær­anna. Á sama tíma upp­skera tæki­færa­s­inn­ar.
„Auðvaldið verður aldrei okkar samstarfsmaður“
5
ViðtalKosningastundin

„Auð­vald­ið verð­ur aldrei okk­ar sam­starfs­mað­ur“

Katrín Bald­urs­dótt­ir, odd­viti Sósí­al­ista­flokks­ins í Reykja­vík Suð­ur, seg­ir að Sósí­al­ista­flokk­ur­inn sé bú­inn að reikna út hversu mikl­ar tekj­ur hann þarf til þess að standa við lof­orð sín og hvernig hann ætl­ar að nálg­ast slík­ar tekj­ur en vill hins veg­ar ekki gefa upp hver upp­hæð­in er, það væri „fá­rán­legt“. Hún seg­ir Sósí­al­ista­flokk­inn ætla að byggja upp sinn eig­in fjöl­mið­il, leggja af styrki til fjöl­miðla í gegn­um rit­stjórn­ir og styrkja frek­ar blaða­menn í að fjalla um það sem flokkn­um finnst „þess virði“. Þá ætl­ar flokk­ur­inn sér einnig að setja á fót and-spill­inga­stofn­un.
Þorsteinn Már tilkynnti saksóknara að hann myndi engu svara
6
FréttirNý Samherjaskjöl

Þor­steinn Már til­kynnti sak­sókn­ara að hann myndi engu svara

Þor­steinn Már Bald­vins­son var yf­ir­heyrð­ur vegna Namib­íu­máls­ins í ann­að sinn í sum­ar. Hann mætti með bók­un í fartesk­inu sem lög­mað­ur hans lagði fram þar sem hann til­kynnti rann­sak­end­um að hann ætl­aði ekki að svara nein­um spurn­ing­um.
Lýsir ósýnileika þunglyndis: Brosandi og hrósandi með sjálfsvígshugsanir
7
Fréttir

Lýs­ir ósýni­leika þung­lynd­is: Bros­andi og hrós­andi með sjálfs­vígs­hugs­an­ir

„Myrkr­ið var orð­ið svo þétt og mér fannst ég vera svo mik­il byrði með vesen og hafa vald­ið svo mikl­um von­brigð­um að eina rök­rétta leið­in væri að kveðja,“ seg­ir Olga Björt Þórð­ar­dótt­ir, rit­stjóri Hafn­firð­ings, sem lýs­ir reynslu sinni af þung­lyndi.

Mest lesið í mánuðinum

Tveir sérvitringar sem fundu hvor annan
1
Viðtal

Tveir sér­vitr­ing­ar sem fundu hvor ann­an

Eft­ir tveggja ára­tuga hjóna­band hafa hjón­in Una Mar­grét Jóns­dótt­ir og Hólm­steinn Eið­ur Guð­rún­ar­son það að leið­ar­ljósi að vera til stað­ar. Með vinátt­una að vopni hafa þau tek­ist á við erf­ið­leika og áskor­an­ir, hvort sem það eru al­menn­ir hjóna­bandserf­ið­leik­ar eða áráttu- og þrá­hyggjurösk­un­in sem Una er með en þau lifa bæði.
Hjólahýsafólkið sem vildi kaupa brunabíl
2
Vettvangur

Hjóla­hýsa­fólk­ið sem vildi kaupa bruna­bíl

Við Laug­ar­vatn hafa stað­ið hjól­hýsi í marga ára­tugi. Sam­fé­lag sem ið­ar af lífi á sumr­in en leggst svo í dvala yf­ir vet­ur­inn. Hjól­hýs­in eru í mis­jöfnu ásig­komu­lagi en flest­um virð­ist vel við hald­ið og skraut­leg­ir garð­ar og stór­ir pall­ar um­lykja þau flest. Þarna hef­ur fólk kom­ið sér fyr­ir, sum­ir kom­ið ár­lega lengi en aðr­ir til­tölu­lega ný­mætt­ir. Núna í sept­em­ber verð­ur hins veg­ar skrúf­að fyr­ir vatn­ið og nær öll­um gert að vera far­in fyr­ir ára­mót.
Ný Samherjaskjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póstum milli manna?“
3
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Ný Sam­herja­skjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póst­um milli manna?“

Ný gögn sem eru und­ir í rann­sókn­um hér­aðssak­sókn­ara og namib­ískra yf­ir­valda varpa ljósi á hversu víð­tæk þekk­ing var um mútu­greiðsl­ur og hátt­semi Sam­herja í Namib­íu inn­an út­gerð­arris­ans. Frjáls­lega var tal­að um mútu­greiðsl­ur og hót­an­ir í skrif­leg­um sam­skipt­um lyk­il­stjórn­enda. Þor­steinn Már Bald­vins­son fékk stöð­ug­ar upp­lýs­ing­ar um gang mála.
Rúmlega 40 milljóna króna arður greiddur út úr starfsemi Skólamatar
4
Fréttir

Rúm­lega 40 millj­óna króna arð­ur greidd­ur út úr starf­semi Skóla­mat­ar

Fyr­ir­tæk­ið Skóla­mat­ur ehf. sel­ur mat til grunn­skóla­barna í tug­um skóla á Reykja­nesi, Reykja­vík og nær­liggj­andi sveit­ar­fé­lög­um. Sveit­ar­fé­lög­in kaupa einnig mat af fyr­ir­tæk­inu fyr­ir leik­skóla en án beinn­ar kostn­að­ar­þátt­töku for­eldra. Rúm­lega 31 millj­ón króna hef­ur ver­ið greidd í arð út úr fast­eigna­fé­lag­inu sem leig­ir Skóla­mat að­stöðu. Fram­kvæmda­stjór­inn, Jón Ax­els­son, fagn­ar spurn­ing­um um arð­greiðsl­urn­ar en seg­ir að það sé ekki hans að meta rétt­mæti þeirra.
Vinkonan stígur fram vegna orða Kolbeins og segir söguna alla
5
Fréttir

Vin­kon­an stíg­ur fram vegna orða Kol­beins og seg­ir sög­una alla

Jó­hanna Helga Jens­dótt­ir seg­ist hafa ver­ið með áverka í nokkr­ar vik­ur eft­ir að hafa hitt lands­liðs­mann­inn Kol­bein Sig­þórs­son og orð­ið fyr­ir því sem hann neit­ar að hafi ver­ið of­beldi.
In his own words: Assange witness explains fabrications
6
English

In his own words: Assange wit­n­ess explains fabricati­ons

A maj­or wit­n­ess in the United States’ Depart­ment of Justice ca­se against Ju­li­an Assange casts ser­i­ous dou­bt on statements found in the indict­ment against the Wiki­leaks found­er.
Formaðurinn vildi hætta en fékk starfslokasamning vegna ágreinings
7
Afhjúpun

Formað­ur­inn vildi hætta en fékk starfs­loka­samn­ing vegna ágrein­ings

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir veitti frá­far­andi for­manni kær­u­nefnd­ar út­lend­inga­mála 10 mán­aða laun þrátt fyr­ir að hann hyggð­ist hætta að eig­in frum­kvæði vegna starfs er­lend­is. Ráðu­neyt­ið er tví­saga í mál­inu. Sótt var að for­mann­in­um fyr­ir að leyna úr­skurð­um og vegna ágrein­ings með­al starfs­fólks.

Nýtt á Stundinni

Kvenraddir í klikkuðu ástandi
Viðtal

Kvenradd­ir í klikk­uðu ástandi

Her­dís Stef­áns­dótt­ir samdi tón­list­ina við banda­rísku sjón­varps­þáttar­öð­ina Y: The Last Man. Hljóð­heim­ur­inn bygg­ir á söng kvennakórs á Ak­ur­eyri. Hún seg­ir að brans­inn sé hark, erfitt sé að kom­ast inn og er þakk­lát fyr­ir að geta val­ið úr verk­efn­um. Nú vinn­ur hún að tónlist fyr­ir ís­lensku þáttar­öð­ina Ver­búð­in.
Hundasveitin: Í leit að besta vininum
Viðtal

Hunda­sveit­in: Í leit að besta vin­in­um

Hunda­sam­fé­lag­ið er sam­fé­lag þar sem hunda­eig­end­ur geta með­al ann­ars deilt sög­um og ráð­um og á með­al annarra verk­efna er að aug­lýsa eft­ir týnd­um hund­um, skipu­leggja leit­ir og hjálp­ast að við að finna nýtt heim­ili fyr­ir hunda sem koma úr slæm­um að­stæð­um. Hóp­ur kvenna í Hunda­sam­fé­lag­inu vinn­ur í sjálf­boða­vinnu við að skipu­leggja leit að týnd­um hund­um, og stund­um kött­um og fleiri dýra­teg­und­um, en tug­ir manna taka svo þátt í leit­inni sjálfri. Þessi hóp­ur kall­ast Hunda­sveit­in. Stund­in ræddi við nokkr­ar af kon­un­um sem skipu­leggja leit­ar­starf­ið.
Lokaniðurstöður: Þau náðu kjöri
FréttirAlþingiskosningar 2021

Lokanið­ur­stöð­ur: Þau náðu kjöri

Listi yf­ir þá fram­bjóð­end­ur sem hlutu kjör til Al­þing­is. Tals­verð­ar breyt­ing­ar urðu upp úr klukk­an 18 þeg­ar end­urtaln­ingu lauk í Norð­vest­ur­kjör­dæmi, sem hafði áhrif á út­hlut­un jöfn­un­ar­sæta inn­an hvers flokks.
Ríkisstjórnin örugg: Stórsigur Framsóknar bætir upp fylgishrun VG
Fréttir

Rík­is­stjórn­in ör­ugg: Stór­sig­ur Fram­sókn­ar bæt­ir upp fylg­is­hrun VG

Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn er sig­ur­veg­ari kosn­ing­anna og bæt­ir við sig fimm þing­mönn­um frá síð­ustu kosn­ing­um. VG tap­ar fylgi og þrem­ur mönn­um en Sjálf­stæð­is­flokk­ur held­ur velli en tap­ar fylgi.
518. spurningaþraut: Menn með bundið fyrir augu? Hvaða menn?
Þrautir10 af öllu tagi

518. spurn­inga­þraut: Menn með bund­ið fyr­ir augu? Hvaða menn?

Spurn­ing­ar fyr­ir þá sem vilja sleikja sár­in eft­ir úr­slit kosn­ing­anna í gær. Nú, eða fagna sigri. Fyrri auka­spurn­ing: Hvaða stað má sjá á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvað heit­ir leik­kon­an sem fer með hlut­verk Júlíu í sýn­ingu einni í Þjóð­leik­hús­inu um þess­ar mund­ir? 2.  Á móti henni leik­ur tón­list­ar­mað­ur og leik­ari sem heit­ir FULLU NAFNI? 3.  En...
Kosningavökurúntur í misheppnuðu dulargervi
Bragi Páll Sigurðarson
Pistill

Bragi Páll Sigurðarson

Kosn­inga­vök­urúnt­ur í mis­heppn­uðu dul­ar­gervi

Þrátt fyr­ir fyrri yf­ir­lýs­ing­ar ákvað Bragi Páll að skella sér á kosn­inga­vöku nokk­urra flokka og fylgj­ast með því hvernig fyrstu töl­ur lögð­ust í grjót­hörð­ustu fylg­is­menn þeirra
Kosningavakt Stundarinnar: Rætt við kjósendur og frambjóðendur
StreymiAlþingiskosningar 2021

Kosn­inga­vakt Stund­ar­inn­ar: Rætt við kjós­end­ur og fram­bjóð­end­ur

Stund­in mun vera með kosn­ing­ar­vakt í all­an dag og í kvöld. Kíkt verð­ur í heim­sókn á kosn­inga­skrif­stof­ur stjórn­mála­flokk­ana og rætt verð­ur það við fram­bjóð­end­ur og stuðn­ings­fólk. Einnig verð­ur rætt við kjós­end­ur víðs veg­ar um höf­uð­borg­ar­svæð­ið.
Vorum ekki undirbúnar fyrir svona harða pólitík
Fréttir

Vor­um ekki und­ir­bún­ar fyr­ir svona harða póli­tík

Ung­ir um­hverf­issinn­ar stóðu fyr­ir Sól­arkvarð­an­um, mæli­kvarða á um­hverf­is­stefn­ur stjórn­mála­flokka fyr­ir kosn­ing­arn­ar. Að­stand­end­ur hans segj­ast ekki hafa átt von á því að mæta rang­færsl­um og harðri póli­tík stjórn­mála­afla vegna þess, en það hafi þurft að grípa til dra­stískra að­gerða til að gera um­hverf­is­vernd að kosn­inga­máli.
Ráðherrar opna veskið á lokasprettinum
FréttirAlþingiskosningar 2021

Ráð­herr­ar opna vesk­ið á loka­sprett­in­um

Á síð­ustu vik­um í að­drag­anda al­þing­is­kosn­inga hafa ráð­herr­ar rík­is­stjórn­ar­inn­ar veitt veru­lega fjár­muni til að­greindra verk­efna, kom­ið um­deild­um mál­um í ferli og lof­að að­gerð­um sem leggj­ast mis­vel í fólk. Á sama tíma er þing ekki að störf­um og þing­menn hafa lít­il færi á að sýna fram­kvæmd­ar­vald­inu virkt að­hald.
517. spurningaþraut: Stjórnmálamenn allra landa, sameinist!
Þrautir10 af öllu tagi

517. spurn­inga­þraut: Stjórn­mála­menn allra landa, sam­ein­ist!

Af því í dag eru kosn­ing­ar, þá snú­ast all­ar spurn­ing­ar um kosn­inga­mál. Auka­spurn­ing­arn­ar snú­ast um ís­lenska stjórn­mála­flokka en að­al­spurn­ing­arn­ar um er­lenda stjórn­mála­menn. Fyrri auka­spurn­ing. Hvaða ís­lensk­ur stjórn­mála­flokk­ur hafði merk­ið hér að of­an að ein­kenni sínu? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvað hét þessi stjórn­mála­mað­ur? 2.  Hver er þetta? 3.  Hver er þetta? 4.  Og hér má sjá ...? **...
Helstu hneykslismál ríkisstjórnarinnar á kjörtímabilinu
Fréttir

Helstu hneykslis­mál rík­is­stjórn­ar­inn­ar á kjör­tíma­bil­inu

Rík­is­stjórn­in hélt út kjör­tíma­bil­ið þótt spenna hafi mynd­ast í sam­starf­inu og ým­is álita­mál hafi kom­ið upp. Hér eru rifj­uð upp at­vik sem hristu upp í al­menn­ingi og Al­þingi á síð­ustu fjór­um ár­um.
Logi kallar umræðu um Kristrúnu „atlögu að lýðræði“
Fréttir

Logi kall­ar um­ræðu um Kristrúnu „at­lögu að lýð­ræði“

Logi Ein­ars­son, formað­ur Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, sagði „dag­blöð sér­hags­muna­afl­anna“ gera að­för að lýð­ræð­inu með sér­kröf­um á hend­ur Kristrúnu Frosta­dótt­ur um að gefa upp upp­lýs­ing­ar um fjár­hag sinn, eft­ir frétt­ir af hátt í 100 millj­óna króna hagn­aði henn­ar af kauprétt­ar­samn­ing­um. Kristrún sagð­ist hins veg­ar áð­ur skilja gagn­rýn­ina.