Þessi grein er meira en 4 ára gömul.

Kunningjaveldi dómstólanna og konurnar sem fengu nóg

Ís­lensk stjórn­völd hafa um ára­bil huns­að ábend­ing­ar um­boðs­manns Al­þing­is og GRECO er að snúa að dóm­stóla­kerf­inu og stjórn­sýslu þess. „Stjórn­sýsla dóm­stól­anna er í meg­in­at­rið­um veik­burða og sund­ur­laus,“ seg­ir í skýrslu sem unn­in var fyr­ir Dóm­stóla­ráð ár­ið 2011. Lít­ið hef­ur breyst síð­an og ný dóm­stóla­lög taka ekki á göll­um kerf­is­ins nema að mjög tak­mörk­uðu leyti.

Ís­lensk stjórn­völd hafa um ára­bil huns­að ábend­ing­ar um­boðs­manns Al­þing­is og GRECO er að snúa að dóm­stóla­kerf­inu og stjórn­sýslu þess. „Stjórn­sýsla dóm­stól­anna er í meg­in­at­rið­um veik­burða og sund­ur­laus,“ seg­ir í skýrslu sem unn­in var fyr­ir Dóm­stóla­ráð ár­ið 2011. Lít­ið hef­ur breyst síð­an og ný dóm­stóla­lög taka ekki á göll­um kerf­is­ins nema að mjög tak­mörk­uðu leyti.

Ný lög um dómstóla festa í sessi kerfi þar sem dómarastéttin hefur eftirlit með sjálfri sér án þess að lúta með ótvíræðum hætti meginreglum stjórnsýsluréttar og kröfum um gagnsæi og virkt aðhald. Með lögunum er ekki brugðist við ábendingum umboðsmanns Alþingis um nauðsyn þess að setja stjórnsýslu dómstóla skýrari umgjörð með hliðsjón af málsmeðferðarreglum stjórnsýsluréttar né hefur verið tekið mið af ýmsum ábendingum GRECO, samtaka ríkja í Evrópuráðinu gegn spillingu, er snúa að íslensku dómstólakerfi. Þá er þess enn að bíða að leyst verði úr réttaróvissunni sem lengi hefur ríkt um eftirlitshlutverk umboðsmanns Alþingis gagnvart stjórnsýslu dómstóla. 

Þann 26. maí síðastliðinn samþykkti Alþingi tvö lagafrumvörp sem miða að umbótum á réttarkerfinu og stjórnsýslu dómstóla, meðal annars með stofnun millidómsstigs og tilfærslu allrar stjórnsýslu dómstólanna undir nýja stofnun á vegum dómstólanna sem mun heita Dómstólasýslan. Með lagabreytingunum er tekið á ýmsu sem talist hefur til ágalla á íslensku dómstóla- og réttarkerfi en skautað framhjá öðrum atriðum. „Stjórnsýsla dómstólanna er í meginatriðum veikburða og sundurlaus,“ fullyrti Gunnar Helgi Kristinsson, prófessor við Háskóla Íslands, í skýrslu um stjórnsýslu dómstólanna sem hann vann fyrir dómstólaráð árið 2011. Lítið hefur breyst síðan og ný dómstólalög taka ekki á göllum kerfisins nema að afar takmörkuðu leyti. 

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð tvær fríar áskriftargreinar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Systur Móður Teresu
Mynd dagsins

Syst­ur Móð­ur Teresu

Syst­ur Móð­ur Teresu, þær In­ocência og Monika, hjá sam­tök­um hinn­ar al­bönsku móð­ur Teresu, bjóða þurfandi morgunkaffi og brauð­hleif með við­biti, fimm daga í viku á Hall­veig­ar­stígn­um. Lok­að á fimmtu­dög­um og sunnu­dög­um. Þær eru hluti af þeim 4.500 nunn­um sem starfa að líkn­ar- og góð­gerð­ar­mál­um í yf­ir eitt hundrað lönd­um.
Beint: Upplýsingafundur almannavarna
Streymi

Beint: Upp­lýs­inga­fund­ur al­manna­varna

Boð­að er til upp­lýs­inga­fund­ar hjá al­manna­varna­deild rík­is­lög­reglu­stjóra og embætt­is land­lækn­is í dag klukk­an 14:00. Alma Möller land­lækn­ir og Þórólf­ur Guðna­son sótt­varna­lækn­ir fara yf­ir stöðu COVID-19 far­ald­urs­ins ásamt Rögn­valdi Ól­afs­syni að­stoð­ar­yf­ir­lög­reglu­þjóni.
Leggja fram „nýju stjórnarskrána“ á Alþingi
FréttirStjórnarskrármálið

Leggja fram „nýju stjórn­ar­skrána“ á Al­þingi

Fimmtán þing­menn leggja til að frum­varp stjórn­laga­ráðs verði sam­þykkt með nokkr­um breyt­ing­um. 40 þús­und manns hafa nú skrif­að und­ir ákall um nýja stjórn­ar­skrá.
176. spurningaþraut: Eyðimerkurrefur og Andrés Önd í leit að glötuðum tíma?
Þrautir10 af öllu tagi

176. spurn­inga­þraut: Eyði­merk­ur­ref­ur og Andrés Önd í leit að glöt­uð­um tíma?

Þraut­in frá í gær, jú, hún er hér. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir þessi kona? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Fyr­ir hvaða stjórn­mála­flokk sit­ur Gunn­ar Bragi Sveins­son á Al­þingi Ís­lend­inga? 2.   Í hvaða borg eru helstu höf­uð­stöðv­ar Evr­ópu­sam­bands­ins? 3.   Hvað kall­ast það þeg­ar sel­ir eign­ast af­kvæmi? Hér er sem sagt spurt um sagn­orð­ið sem not­að er um „að fæða“. 4.   Æg­ir og...
Hamingjan er flæði
ViðtalHamingjan

Ham­ingj­an er flæði

Vil­borg Hall­dórs­dótt­ir leik­kona seg­ir að ham­ingj­an sé ferða­lag. „Ef mað­ur er sorg­mædd­ur er það að fara út það besta sem mað­ur ger­ir. Bara til að ganga, það þarf ekk­ert að vera hratt.“
Rými fyrir skapandi einstaklinga
Menning

Rými fyr­ir skap­andi ein­stak­linga

Lista­sen­an í Reykja­vík ár­ið 2020 blómstr­ar, það er alltaf eitt­hvað áhuga­vert í boði að sjá. Hill­billy fór á flakk um borg­ina og náði tali af nokkr­um galler­ist­um og öðr­um sem sjá um sýn­ing­ar­rými fyr­ir mynd­list. Það sem hún lærði var að galle­rí þjóna þeim til­gangi að miðla list­inni frá lista­mann­in­um til sam­fé­lags­ins, þar sem fólk get­ur nálg­ast list sem það lang­ar að skoða – eða eign­ast.
Pitsa, fiskur í raspi, sósa, sósa og aftur sósa - Hver er þjóðarréttur Íslendinga?
Menning

Pitsa, fisk­ur í raspi, sósa, sósa og aft­ur sósa - Hver er þjóð­ar­rétt­ur Ís­lend­inga?

Mat­reiðslu­menn og mat­gæð­ing­ar ræða hver hinn raun­veru­legi þjóð­ar­rétt­ur Ís­lend­inga er.
„Ég var tilraunadýr foreldra minna“
Viðtal

„Ég var til­rauna­dýr for­eldra minna“

Lilja Car­dew ólst upp á óhefð­bundnu heim­ili þar sem sköp­un­ar­kraft­ur­inn var í for­grunni og börn­in höfðu jafn mik­il áhrif á um­hverfi sitt og for­eldr­arn­ir, voru hvött til þess að taka sjálf­stæð­ar ákvarð­an­ir og af­neita neyslu­hyggju. Fjöl­skyld­an hélt ekki upp á jól eða ferm­ing­ar, flutti oft og kom sér loks upp heim­ili í gam­alli tóm­atsósu­verk­smiðju þar sem all­ir hafa sitt rými til þess að skapa.
175. spurningaþraut: Hraðfleygur fugl, hraðhlaupandi dýr, arftaki Stalíns - og fleira
Þrautir10 af öllu tagi

175. spurn­inga­þraut: Hrað­fleyg­ur fugl, hrað­hlaup­andi dýr, arftaki Stalíns - og fleira

Gær­dags­þraut­in, hér er hún! * Fyrri auka­spurn­ing: Úr hvaða kvik­mynd er skjá­skot­ið hér að of­an? * Að­al­spurn­ing: 1.   Hvaða fugl nær mest­um hraða af öll­um? Svar­ið þarf að vera ná­kvæmt. 2.   En hvaða landd­dýr nær aft­ur á móti mest­um hraða á spretti? 3.   Hvaða smáríki er í Pýrenea­fjöll­um á landa­mær­um Spán­ar og Frakk­lands? 4.   Við Beru­fjörð stend­ur hæsta fjall á...
Eiturgas í gleymdu stríði
Illugi Jökulsson
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Eit­urgas í gleymdu stríði

Fyr­ir einni öld stofn­uðu Spán­verj­ar út­lend­inga­her­sveit til að kveða nið­ur upp­reisn hinna stoltu Rif-búa í Mar­okkó gegn yf­ir­ráð­um þeirra. Spán­verj­ar gripu til hinna hræði­leg­ustu glæpa til að kné­setja skæru­liða­for­ingj­ana Abdel­krim.
Sinnum 227
Myndir

Sinn­um 227

Sam­kvæmt ný­ustu töl­um frá UN­HCR, Flóta­manna­hjálp SÞ, eru hvorki meira né minna en 79.562.356 flótta­menn í heim­in­um. Það er 227 sinn­um öll ís­lenska þjóð­in.
Kenningum um falskar minningar beitt á Íslandi
Guðrún Ebba Ólafsdóttir
Aðsent

Guðrún Ebba Ólafsdóttir og Kristín I. Pálsdóttir

Kenn­ing­um um falsk­ar minn­ing­ar beitt á Ís­landi

Það þarf hug­rekki til að standa með þo­lend­um, sér­stak­lega þeg­ar ger­and­inn er valda­mik­il per­sóna.