Þessi grein er meira en 4 ára gömul.

Allt það sem Bjarni vissi ekki

Vörn Bjarna Bene­dikts­son­ar, for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, í lög­reglu-, dóms- og spill­ing­ar­mál­um, er sú sama: Hann vissi ekki.

Vörn Bjarna Bene­dikts­son­ar, for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, í lög­reglu-, dóms- og spill­ing­ar­mál­um, er sú sama: Hann vissi ekki.

Á undanförnum árum hefur Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra nokkrum sinnum þurft að svara fyrir gjörðir sínar opinberlega. Vörn hans í flestum málunum er samhljóða: Hann vissi ekki hvað hann gerði eða hvað gerðist.

1 Vissi ekki hvað hann veðsetti

Bjarni skrifaði í febrúar 2008 undir samning í umboði eigenda félagsins Vafnings. Við tók flókin viðskiptaflétta, þar sem Vafningur fékk lánaða 10,5 milljarða króna til þess að endurfjármagna félagið Þáttur International, sem var í eigum Milestone og bræðranna Einars og Benedikts Sveinssona. Benedikt er faðir Bjarna.

Rannsókn Sérstaks saksóknara snérist um meinta misnotkun á bótasjóði tryggingafélagsins Sjóvár. Tæplega 20 milljarðar af þeim 23 milljörðum króna sem í í bótasjóðnum voru töpuðust. Það gerðist af því að eigendur fyrirtækjanna Sjóvár og Milestone létu tryggingarfélagið lána eignarhaldsfélögum sínum, þar á meðal Vafningi, þessar fjárhæðir til þess að borga skuldir upp á tugi milljarða króna við erlendan fjárfestingarbanka. Sömuleiðis hlaut Vafningur 15 milljarða lán hjá Glitni vegna þessa. 

„innihaldslausar pólitískar árásir…“

Árið 2011 gerði Ingi Freyr Vilhjálsson þetta mál hans Bjarna að umtalsefni í leiðara sínum „Sekt og sakleysi Bjarna Ben.“ Þar komst hann svona að orði: „Bjarni Benediktsson tók þátt í þessum viðskiptum með því að veðsetja hlutabréfin í Vafningi fyrir láninu hjá Glitni. Þetta gerði Bjarni fyrir hönd föður síns og frænda. Hann var því einnig að verja óbeina hagsmuni sína með því að taka þátt í viðskiptunum. Um lánið frá Glitni sem Bjarni veðsetti eignir Vafnings fyrir segir í rannsóknarskýrslu Alþingis: „Hér er um að ræða skýr brot á reglum um lán til tengdra aðila. Í raun hafði Glitnir í sjónhendingu afhent um 6,8% eigna sinna og án þess að tilkynna það opinberlega!““

Bjarni segist sjálfur ekki hafa vitað hvað hann veðsetti í Vafningsmálinu, og sagði hann sjálfur að öll umfjöllun um málið væri „innihaldslausar pólitískar árásir…“ 

2 Vissi ekki af fjárfestingu föðurbróður

Í lok ársins 2014 seldi Landsbankinn, sem er í eigu ríkissins, félagi í eigu Einars Sveinssonar, frænda Bjarna, Borgun í lokuðu söluferli. Fyrirtækið greiddi svo fyrri eigendum sínum arð upp á 800 milljónir króna, sem var fyrsta arðgreiðsla þess síðan 2007. 

Lágt söluverð Borgunar var einnig harðlega gagnrýnt, en félagið var selt á 2,2 milljarða. Það hagnaðist svo um 1,4 milljarða árið eftir, og var eigið fé þess 4 milljarðar í lok síðasta árs. Allt bendir til þess að söluverðið hafi verið of lágt miðað við hefðbundna mælikvarða verðmata á sambærilegum fyrirtækjum.

„Þessi blaðamennska er fyrir mér skandall.“

Salan á Borgun var umdeild. Hluturinn var ekki auglýstur til sölu, en íslenska ríkið er langsamlega stærsti eigandi Landsbankans með um 98 prósent hlut. Tryggvi Pálsson, formaður bankaráðs Landsbankans, sagði meðal annars að betra hefði verið að auglýsa hlutinn til sölu, og selja hann þannig í opnu og gagnsæju ferli. Ekki er ljóst hvers vegna var ákveðið að fara aðra leið, og þykir gríðarlega óheppilegt að náinn frændi Bjarna hafi fengið sérmeðferð af þessu tagi. 
Sagði Bjarni að umfjöllun um tengsl hans við söluna á Borgun væru dylgjur og að skandallinn í málinu lægi alls ekki hjá sér, heldur blaðamönnum: „Þessi blaðamennska er fyrir mér skandall.“

3 Vissi ekki af innherjaupplýsingum þegar hann seldi hlutinn sinn

Samkvæmt hluthafalista Glitnis yfir stærstu hluthafa bankans á árunum 2006 til 2008 seldu Bjarni og faðir hans Benedikt Sveinsson rúmlega 57 milljón hluti til samans í bankanum, nokkrum mánuðum áður en efnahagskerfi Íslands hrundi. Þeir virðast því hafa misst trúna á því hversu stöndugur bankinn var töluvert löngu áður en hann hrundi í lok september árið 2008.

Segist Bjarni ekki hafa búið yfir neinum trúnaðar- eða innherjaupplýsingum þegar hann ákvað að selja hlutabréfin sín. Á sama tíma og hann seldi bréfin sat hann í efnahags- og skattanefnd Alþingis. 7. febrúar 2008 átti svokölluð súperráðherranefnd fund með bankastjórn Seðlabankans, en í henni sátu forsætisráðherra, utanríkisráðherra og fjármálaráðherra. Í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis er talað um hvernig Davíð Oddsson, formaður bankastjórnar Seðlabankans dró á fundinum upp „mjög dökka mynd af stöðu og framtíðarhorfum íslensku bankanna. Upplýsingarnar bentu til yfirvofandi hættu fyrir íslenskt efnhagslíf“ segir í skýrslunni.

Þingflokki Samfylkingarinnar var svo tilkynnt efni fundarins fjórum dögum seinna. Þannig var þessi vitneskja á vitorði fleiri en aðeins þeirra embættismanna sem sátu fundina. Viku seinna seldi Benedikt svo hlut í Glitni fyrir um 850 milljónir króna. 

Bjarni seldi sín bréf líka, en fyrir þau fékk hann 126 milljónir. Hefur hann ekki sagst muna hvenær hann seldi bréfin, en að ákvörðun þeirra feðga um söluna séu algjörlega ótengd þeim trúnaðarupplýsingum sem þeir bjuggu yfir og komið hafði fram á lokuðum fundum.

Sagðist Bjarni einfaldlega hafa séð óveðursský á lofti þegar hann seldi bréfin, en engar trúnaðarupplýsingar hafi komið þar að. Ákvörðunin hafi verið byggð á opinberum upplýsingum.

Vert er að geta þess að Bjarni var einn þeirra þingmanna Sjálfstæðisflokksins, utan ráðherraliðsins, sem voru inni í málum í aðrdraganda hrunsins, enda voru þeir Illugi Gunnarsson sérstaklega kallaðir til skrafs og ráðagerða dagana fyrir hrun.
Sagði Bjarni málið vera eðlilegt og að hann vilji að öðru leyti ekki tjá sig um sín persónulegu fjármál. Átti þessi sala sér stað á sama tíma og gjörningar Bjarna með Vafning voru að þróast.

4 Vissi ekki um lekann (þótt sérfræðingar í fjármálaráðuneytinu hefðu rannsakað hann)

Í gegnum allt lekamálið svokallaða studdi Bjarni vopnasystur sína Hönnu Birnu eindregið, jafnvel eftir að í ljós kom að lekinn hefði verið á hennar ábyrgð, aðstoðarmaður hennar hefði verið dæmdur og hún sagt af sér.

Rekstrarfélag Stjórnarráðsins heyrir undir fjármálaráðuneytið. Hanna Birna fól rekstrarfélaginu sjálf að gera athugun á því hvort einhver trúnaðargögn hefðu lekið til aðila sem ekki áttu rétt á þeim lögum samkvæmt. Komst félagið að því að engum gögnum hefðu verið lekið, þrátt fyrir að hafa rannsakað tölvupóstssamskipti aðstoðarmanns Hönnu Birnu þar sem lekinn kemur bersýnilega fram. Aðspurður hvort Bjarni, sem æðsti yfirmaður þessa rekstrafélags sem virtist jafnvel hafa tekið þátt í að hylma yfir lekann, væri ekki í raun samsekur í málinu sagði Bjarni: „Það er algjörlega fráleit nálgun.“

„Það er algjörlega fráleit nálgun.“

Gísli Freyr aðstoðarmaður Hönnu Birnu var að lokum dæmdur fyrir lekann og Hanna Birna sagði af sér ráðherraembætti. Sagðist Bjarni í kjölfarið treysta henni fullkomnlega, og sagði að hún ætti óskorað traust þingflokksins og taldi engann vafa á því að hún ætti afturkvæmt á Alþingi.

5 Vissi ekki að hann ætti félag í skattaskjóli

Snemma á síðasta ári komu fram fréttir þess efnis að skattrannsóknarstjóra ríkissins stæði til boða að kaupa gögn sem innihéldu upplýsingar um eignir Íslendinga í skattaskjólum. Var fljótlega settur þrýstingur á Bjarna að ganga á eftir því, svo varpa mætti ljósi á þá sem reyndu að koma peningum undan skatti hér á landi. 

Lét hann hafa það eftir sér að ekki kæmi til greina að greiða fyrir gögn um meint skattaundanskot Íslendinga erlendis með ferðatöskum af seðlum. 

„Það stang­ast á við lög“

„Ríkið get­ur ekki af­hent nafn­laus­um ein­stak­ling­um sem ekki geta gefið út reikn­inga stafla af tíu þúsund króna seðlum. Það stang­ast á við lög og við því verður að bregðast ef eitt­hvað slíkt er uppi á borðum,“ sagði Bjarni.

Birgitta Jónsdóttir, þingkona Pírata, sagði að svo virtist sem frændhyglin væri að þvælast fyrir fjármálaráðherra, og lét einnig hafa eftir sér: „Hann dregur þjóð sína á asnaeyrunum.“

Bjarni sagði um­mæli Birgittu vera ómerki­leg og þvætt­ing, þar sem hann hafi þvert á móti beðið óþol­in­móður eft­ir því að fá fram­kvæmd í málið. „Mér hef­ur fund­ist þetta mál taka of lang­an tíma,“ sagði Bjarni. „En það er aðal­atriðið að fá í það niður­stöðu og von­andi get­ur þetta orðið að gagni við að upp­ræta skattsvik vegna þess að í mínu ráðuneyti, á meðan ég sit þar, verður ekk­ert skjól að finna fyr­ir þá sem ekki hyggj­ast standa und­ir sín­um sam­fé­lags­legu skuld­bind­ing­um og greiða skatta.“ 

Bjarni sagðist ennfremur í Kastljósi 11. febrúar í fyrra hvorki eiga eignir né hafa átt viðskipti í skattaskjólum.

Eftir að í ljós kom svo að þvert á fyrri yfirlýsingar átti Bjarni einmitt 40 milljónir króna í fyrirtækinu Falson og Co. sem var skráð á Seychelles eyjum kom annað hljóð í strokkinn. Sagðist Bjarni þá ekki hafa vitað að félagið væri skráð í þekktu skattaskjóli, og að þessi skortur hans á vitneskju væri ástæðan fyrir því að hann fór með rangt mál í Kastljósi. Hann hafi allan tímann haldið að félagið væri í Lúxemborg. „Þessi svör gaf ég eftir bestu vitund, enda taldi ég mig aldrei hafa átt neitt á aflandssvæði.“ Ennfremur segir hann að sér þyki þetta miður „en vil jafnframt ítreka að þessi viðskipti mín voru ekki í skattaskjóli, enda gefin upp á Íslandi.“ Bjarni hefur enn engin gögn lagt fram sem taka af allan vafa um hvort allar eignir hans í þessu alþekkta skattaskjóli hafi verið gefnar upp til skatts.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

270. spurningaþraut: Lögun landa og borgir tvær
Þrautir10 af öllu tagi

270. spurn­inga­þraut: Lög­un landa og borg­ir tvær

Þraut, þessi síð­an í gær. * Þessi þraut er öll um landa­fræði. Ég birti mynd­ir af út­lín­um tíu landa sem þið eig­ið að þekkja. En auka­spurn­ing­arn­ar eru um borg­ir. Sú fyrri á við mynd­ina hér að of­an. Í hvaða borg var þessi mynd tek­in? En þá eru það að­al­spurn­ing­arn­ar. 1.   Hvaða land er hér fyr­ir neð­an? ** 2.   Hvaða...
Trump ei meir: Biden er forseti
Fréttir

Trump ei meir: Biden er for­seti

Joe Biden er form­lega orð­inn for­seti Banda­ríkj­anna. Don­ald Trump er kom­inn til Flórída. Biden mun snúa mörg­um lyk­i­lákvörð­un­um Trumps strax á fyrstu klukku­stund­um for­seta­tíð­ar sinn­ar.
Bóndi fyrir Bóndadaginn
Mynd dagsins

Bóndi fyr­ir Bónda­dag­inn

Á fjár- og kúa­bú­inu Butru búa bænd­urn­ir Ág­úst Jens­son og Odd­ný Steina Vals­dótt­ir (mynd). „Það sem er brýn­ast nú fyr­ir bænd­ur er að hér sé hægt að stunda land­bún­að og hafa ein­hverj­ar tekj­ur af. Raun­tekj­ur sauð­fjár­bænda hafa rýrn­að um tugi pró­senta á und­an­förn­um ár­um. Það er líka mik­il­vægt að gera okk­ar góðu af­urð­ir bet­ur rekj­an­leg­ar,“ seg­ir Odd­ný Steina, sem sit­ur í stjórn Bænda­sam­tak­anna. Nú á föstu­dag­inn er Bónda­dag­ur­inn. Til ham­ingju all­ir bænd­ur, líka all­ir þeir sem eru á möl­inni.
Ágúst Ólafur verður ekki á lista Samfylkingarinnar - Þáði ekki þriðja sæti
Fréttir

Ág­úst Ólaf­ur verð­ur ekki á lista Sam­fylk­ing­ar­inn­ar - Þáði ekki þriðja sæti

Ág­úst Ólaf­ur Ág­ústs­son mun ekki verða í fram­boði fyr­ir Sam­fylk­ing­una í Reykja­vík fyr­ir Al­þing­is­kosn­ing­ar í haust. Upp­still­ing­ar­nefnd bauð hon­um þriðja sæti en hann hafn­aði því.
Namibíski lögmaðurinn í Samherjamálinu: Tilraun „til að ráða mig af dögum“
FréttirSamherjamálið

Namib­íski lög­mað­ur­inn í Sam­herja­mál­inu: Til­raun „til að ráða mig af dög­um“

Namib­íski lög­mað­ur­inn Marén de Klerk býr að sögn yf­ir upp­lýs­ing­um sem sýna að for­seti Namib­íu hafi skipu­lagt greiðsl­ur frá fyr­ir­tækj­um eins og Sam­herja til Swapo-flokks­ins til að flokk­ur­inn gæti hald­ið völd­um. Hann seg­ir að líf sitt sé í rúst vegna mistaka og að hann vilji hjálpa til við rann­sókn Sam­herja­máls­ins.
Töffari kann að taka L-inu
Símon Vestarr
Blogg

Símon Vestarr

Töffari kann að taka L-inu

Fyr­ir fjór­um ár­um flaug mér fjar­læg­ur mögu­leiki í hug í tengsl­um við inn­vígslu­dag­inn í Am­er­íku. Ég sá fyr­ir mér hinn ný­kjörna, ný­fasíska auð­kýf­ings­son stíga fram í pontu og halda ræðu sem væri eitt­hvað á þessa leið:   Ég þakka öll­um sem komu.    Við alla sem buðu sig fram gegn mér vil ég segja: hvernig líst ykk­ur á mig núna?...
Sérstakur frístundastyrkur fyrir efnalítil börn skilar sér ekki til þeirra
FréttirCovid-19

Sér­stak­ur frí­stunda­styrk­ur fyr­ir efna­lít­il börn skil­ar sér ekki til þeirra

Að­eins hafa borist um­sókn­ir fyr­ir níu pró­sent þeirra barna sem eiga rétt á sér­stök­um frí­stunda­styrk sök­um fá­tækt­ar for­elda þeirra. For­eldr­ar þurfa að greiða æf­inga­gjöld og sækja um end­ur­greiðslu. Tals­menn fólks í fá­tækt segja fá­tækt fólk ekki hafa tök á því að reiða fram gjöld­in og bíða end­ur­greiðslu.
Stöðvið prentvélarnar! Nýr blár litur er fundinn!
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Stöðvið prentvél­arn­ar! Nýr blár lit­ur er fund­inn!

Lit­ur­inn YIn­Mn fékk á síð­asta ári op­in­bert sam­þykki sem nýr lit­ur, fyrsti ólíf­ræni blái lit­ur­inn í meira en 200 ár!
269. spurningaþraut: „Kona nokkur hafði ekki gaman af smábörnum“ og fleiri spurningar
Þrautir10 af öllu tagi

269. spurn­inga­þraut: „Kona nokk­ur hafði ekki gam­an af smá­börn­um“ og fleiri spurn­ing­ar

Gær­dags­þraut­in, hér er hún. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvaða söng­flokk má sjá á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Kona nokk­ur hafði ekki gam­an af smá­börn­um. Hún sagði af þau væru „ekki ann­að en plönt­ur fyrsta hálfa ár­ið“ og „skelfi­leg þeg­ar þau eru alls­ber“ með „sinn stóra kropp og litlu út­limi og þess­ar froska­hreyf­ing­ar sín­ar“. Eigi að síð­ur eign­að­ist hún...
Tveir plús tveir eru fimm
Mynd dagsins

Tveir plús tveir eru fimm

Í svona ár­ferði leggj­ast auð­vit­að nokkr­ar Lunda­búð­ir á Lauga­veg­in­um á hlið­ina, en það kem­ur líka auð­vit­að eitt­hvað ann­að í stað­inn - eins á og Lauga­vegi 48. Á föstu­dag­inn opn­aði þar nýtt galle­rí, MUTT Gallery, með stór­góðri sýn­ingu Úlfs Karls­son­ar (mynd) sem ber heit­ið: 2+2 = 5. Mið­bær­inn okk­ar er alltaf að breyt­ast, er best­ur þeg­ar þar verð­ur til áhuga­verð blanda af menn­ingu, veit­inga­stöð­um og fjöl­breytt­um versl­un­um sem ger­ir mið­bæ­inn bæði lif­andi og áhuga­verð­an fyr­ir gesti og gang­andi.
Lögreglan rannsakar greiðslur fullorðinna til barna fyrir kynferðislegar myndir
Fréttir

Lög­regl­an rann­sak­ar greiðsl­ur full­orð­inna til barna fyr­ir kyn­ferð­is­leg­ar mynd­ir

Tæp­lega tug­ur slíkra mála er á borði kyn­ferð­is­brota­deild­ar lög­regl­unn­ar. Lík­legt er tal­ið að um fáa full­orðna ein­stak­linga sé að ræða og lík­lega ekki mik­ið fleiri en tvo. Auka þarf fræðslu til barna um hegð­un á net­inu veru­lega að mati að­stoð­ar­yf­ir­lög­reglu­þjóns.
Hnykkt verður á leiðbeiningum við ferðalanga um heimild til hvíldar
FréttirCovid-19

Hnykkt verð­ur á leið­bein­ing­um við ferða­langa um heim­ild til hvíld­ar

Rögn­vald­ur Ólafs­son lög­reglu­þjónn hjá rík­is­lög­reglu­stjóra seg­ir skýrt að heim­ild sé til þess að ferða­lang­ar megi dvelja eina nótt ná­lægt Kefla­vík­ur­flug­velli áð­ur en þeir halda á dval­ar­stað í sótt­kví.