Þessi grein er meira en 5 ára gömul.

Brú milli fangelsis og frelsis

Vernd er eina áfanga­heim­il­ið sem er í boði fyr­ir fanga. Hús­næð­ið er löngu sprung­ið. Rík­is­end­ur­skoð­un hef­ur ít­rek­að bent á að fjölga þurfi úr­ræð­um ut­an fang­elsa. Fang­els­is­mála­stjóri ber við fjár­skorti. Stjórn­völd sögðu ósatt í svari til Pynd­inga­nefnd­ar Evr­ópu­ráðs­ins.

Vernd er eina áfanga­heim­il­ið sem er í boði fyr­ir fanga. Hús­næð­ið er löngu sprung­ið. Rík­is­end­ur­skoð­un hef­ur ít­rek­að bent á að fjölga þurfi úr­ræð­um ut­an fang­elsa. Fang­els­is­mála­stjóri ber við fjár­skorti. Stjórn­völd sögðu ósatt í svari til Pynd­inga­nefnd­ar Evr­ópu­ráðs­ins.

Stundin kíkti í heimsókn á Vernd og fékk að fræðast um starfsemina. Þráinn Farestveit, framkvæmdastjóri Verndar, tekur á móti blaðamanni ásamt ljósmyndara og gengur með okkur um húsið. Klukkan er rúmlega sex og föngum því skylt að vera í húsi. Á slaginu sjö mega þeir fara út aftur, en verða að vera komnir inn aftur klukkan ellefu. Þrír sitja að snæðingi þegar blaðamann ber að garði, en flestir eru inni í herbergjum sínum. Nokkrir sitja í sófanum og horfa á sjónvarpið. Vistarverurnar eru ekki merkilegar og minna um margt á heimavist. „Það fyrsta sem ég segi við menn þegar þeir koma hingað er að Vernd er ekki stofnum, ekki hluti af Fangelsismálastofnun og þetta er ekki fangelsi. Við erum hér til þess að hjálpa mönnum. Þá breytist oft fas manna því í fangelsum eru menn mjög oft í svo miklum mótþróa. Við höfum verið með fanga hérna sem hafa verið erfiðustu fangarnir á Litla-Hrauni; stanslaust í einangrun, slagsmálum við fangaverði og í gæslu. En um leið og þeir eru komnir hingað þá er eins og þeir losni við þennan múr,“ segir Þráinn.

Áfangaheimilið sprungið
Áfangaheimilið sprungið Þráinn Farestveit, framkvæmdastjóri Verndar, segir stutt í að hann þurfi að neita fanga um vist vegna plássleysis.

Kona með hugsjón

Forsprakki fangahjálparinnar Verndar var Þóra Einarsdóttir. Hún hafði fengið þá hugmynd í námi í Danmörku að stofna félagasamtök hér á landi, í líkingu við þau sem hún komst í kynni við ytra, sem hefðu það að markmiði að aðstoða veglausa; útigangsfólk og fanga. Íslensk fangahjálp, að danskri fyrir­mynd, var síðan stofnuð árið 1959 og tók formlega til starfa ári síðar. „Hér áður fyrr, áður en Vernd tók til starfa, fóru menn með rútu frá Litla-Hrauni niður í bæ og beint á barinn. Nú er í boði þetta þrep þar sem mönnum er fylgt eftir. Nú eiga þeir miklu meiri séns,“ segir Þráinn. Vernd virkar þannig eins og brú út í samfélagið á ný, brú milli fangelsis og frelsis.
Áfangaheimili Verndar hefur alls verið rekið á sex stöðum frá upphafi. Fyrst að Stýrimannastíg 9, síðan í Grjótagötu 14a og b, þá Ránargötu 10, Skólavörðustíg 13a, Skipholti 37 og árið 1985 eignuðust samtökin húsið að Laugateigi 19.

Húsnæði Verndar sprungið

Upphaflega var gert ráð fyrir að það væru aðeins 17 til 18 fangar vistaðir í húsinu en á síðustu árum hafa þeir verið töluvert fleiri. Á Vernd eru 18 herbergi, þar af sex sem aðeins er hægt að vista einn fanga í, þannig að í tólf herbergjum er hægt að vista tvo í einu. Á síðasta ári voru að meðaltali 24,9 fangar vistaðir á áfangaheimilinu á degi hverjum og hafa þeir aldrei verið fleiri. Hingað til hefur föngum aldrei verið neitað um vist á Vernd vegna plássleysis en að sögn Þráins styttist í að þess þurfi. „Þetta er löngu sprungið,“ viðurkennir hann.

„Hér áður fyrr, áður en Vernd tók til starfa, fóru menn með rútu frá Litla-Hrauni niður í bæ og beint á barinn.“

Fyrrverandi fangi sem Stundin ræðir við segir það hafa verið mikil viðbrigði að þurfa allt í einu að deila herbergi með öðrum, eftir að hafa verið árum saman einn í klefa. Honum þykir einnig óeðlilegt að þeir sem deili herbergi greiði jafn háa leigu og þeir sem fái að vera einir, eða 60 þúsund krónur á 

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð tvær fríar áskriftargreinar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Bónusgreiðsla bankastjórans gagnrýnd sem ,,taktlaus” í ljósi Samherjamálsins í DNB
FréttirSamherjaskjölin

Bón­us­greiðsla banka­stjór­ans gagn­rýnd sem ,,takt­laus” í ljósi Sam­herja­máls­ins í DNB

Kjerst­in Bra­at­hen, banka­stjóri DNB-bank­ans, fékk bón­us­greiðslu í fyrra þrátt fyr­ir að Sam­herja­mál­ið hefði kom­ið upp í bank­an­um. Bank­inn er nú gagn­rýnd­ir fyr­ir þetta og er sagð­ur senda þau skila­boð að pen­inga­þvætti sé ekki al­var­legt.
Frásagnir þolenda af kynferðisofbeldi: „Samfélag sem er gegnsýrt af gerendameðvirkni“
Fréttir

Frá­sagn­ir þo­lenda af kyn­ferð­isof­beldi: „Sam­fé­lag sem er gegn­sýrt af gerenda­með­virkni“

Síð­ast­lið­inn sól­ar­hring hef­ur fjöld­inn all­ur af þo­lend­um kyn­ferð­isof­beld­is stig­ið fram með reynslu sína og þar með far­ið af stað með nýja bylgju Met­oo.
171 kona lýsir stuðningi við þolendur
Aðsent

Aktivistar gegn nauðgunarmenningu

171 kona lýs­ir stuðn­ingi við þo­lend­ur

Kon­ur hafa tek­ið sig sam­an til þess að for­dæma árás­ir á þo­lend­ur og fólk sem styð­ur þo­lend­ur.
Þakklát fyrir frábært skipulag á sóttkvíarhóteli
Fréttir

Þakk­lát fyr­ir frá­bært skipu­lag á sótt­kví­ar­hót­eli

Sophie Mara flaug frá Hollandi til Ís­lands og dvaldi í fimm daga á sótt­kví­ar hót­eli í mið­borg Reykja­vík­ur. Hún skil­ur ekki hvernig nokk­ur gæti kvart­að yf­ir að­bún­aði þar og vill koma á fram­færi þökk­um fyr­ir góð­ar mót­tök­ur og skipu­lag hjá yf­ir­völd­um.
376. spurningaþraut: Gamlar skjaldbökur og enn eldri fjöll
Þrautir10 af öllu tagi

376. spurn­inga­þraut: Gaml­ar skjald­bök­ur og enn eldri fjöll

Hjer er þraut­in frá í gjær. * Fyrri auka­spurn­ing: Hver er kon­an hér til vinstri á mynd­inni að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Raheem Sterl­ing heit­ir fót­bol­ta­karl einn. Með hvaða fót­boltaliði skyldi hann spila? 2.   Vindaloo og korma eru rétt­ir úr eld­hús­um hvaða lands? 3.   Hversu mörg líf er kött­ur­inn sagð­ur hafa? 4.   Hvað­an komu helstu frum­byggj­ar Madaga­sk­ar? 5.   Harriet var...
Ó, borg mín, borg
Páll Stefánsson
Mynd dagsins

Páll Stefánsson

Ó, borg mín, borg

Ætli áhöfn­in á varð­skip­inu Tý, sem lagði úr Reykja­vík­ur­höfn nú í há­deg­inu, hafi sung­ið há­stöf­um ljóð Vil­hjálms frá Ská­holti? ...Ó, borg mín, borg, ég lofa ljóst þín stræti, þín lágu hús og allt, sem fyr­ir ber...
Samherjamálið í DNB: Bankinn horfði framhjá 80 prósent af vísbendingum um brot á lögum um varnir gegn peningaþvætti
FréttirSamherjaskjölin

Sam­herja­mál­ið í DNB: Bank­inn horfði fram­hjá 80 pró­sent af vís­bend­ing­um um brot á lög­um um varn­ir gegn pen­inga­þvætti

Sekt­ar­greiðsl­an sem DNB-bank­inn út af rann­sókn­inni á pen­inga­þvættis­vörn­um sem hófst eft­ir Sam­herja­mál­ið er sú hæsta í sögu Nor­egs. Sekt­in er hins veg­ar ein­ung­is 1/30 hluti af sekt­inni sem Danske Bank greiddi fyr­ir að stöðva ekki pen­inga­þvætti í gegn­um bank­ann.
Orðin tóm um gegnsæi
Jóhann Hauksson
Aðsent

Jóhann Hauksson

Orð­in tóm um gegn­sæi

„Á Ís­landi vík­ur lýð­ræði fyr­ir auð­ræði,“ seg­ir Jó­hann Hauks­son blaða­mað­ur í grein þar sem hann fjall­ar um gegn­sæi og spill­ingu á Ís­landi.
Ríkið rukkað um verðmætin sem voru færð Auðkenni
Fréttir

Rík­ið rukk­að um verð­mæt­in sem voru færð Auð­kenni

Við­ræð­ur um kaup rík­is­ins á Auð­kenni, sem sinn­ir ra­f­ræn­um skil­ríkj­um, stranda mögu­lega á háu kaup­verði, að mati fram­kvæmda­stjóra Fé­lags at­vinnu­rek­enda. Stjórn­völd beindu al­menn­ingi í við­skipti við Auð­kenni í tengsl­um við skulda­leið­rétt­ing­una.
375. spurningaþraut: Bókaflokkar og ólympíuverðlaunahafar
Þrautir10 af öllu tagi

375. spurn­inga­þraut: Bóka­flokk­ar og ólymp­íu­verð­launa­haf­ar

Þraut, já, síð­an í gær. * Fyrri auka­spurn­ing: Ekki vild­um við mæta karl­in­um hér að of­an svona á svip­inn. Hver er þetta? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Col­umb­ia, Chal­lan­ger, Disco­very, Atlant­is og Endea­vour. Hvaða listi er þetta? 2.   Ung stúlka heit­ir í raun og veru Jane en geng­ur yf­ir­leitt und­ir nafn­inu Eleven eða jafn­vel bara El. Hún hef­ur ýmsa dul­ar­fulla hæfi­leika. Eleven...
Vorkvöld í Reykjavík
Páll Stefánsson
Mynd dagsins

Páll Stefánsson

Vor­kvöld í Reykja­vík

Bein lína frá Bessa­stöð­um í eld­stöð­ina í Fagra­dals­fjalli eru 25 km. Síð­an eig­andi Bessastaða, Snorri Sturlu­son, var veg­inn ár­ið 1241 hafa Bessastað­ir ver­ið í kon­ungs- og rík­is­eigu; að­set­ur höfð­ingja og há­emb­ætt­is­manna. Frá stofn­un lýð­veld­is­ins ár­ið 1944, hafa all­ir sex for­set­arn­ir haft að­set­ur á Bessa­stöð­um. Bessastaða­stofa, elsta og stærsta bygg­ing­in, var byggð á ár­un­um 1761 til 1766. Kirkj­an var vígð ár­ið 1823, en hún var hálfa öld í bygg­ingu — eða frá ár­inu 1773.
Eva Joly um rannsóknina á Samherja: „Það er skortur á vilja til að rannsaka þá sem skapa velsæld í landinu“
FréttirSamherjaskjölin

Eva Joly um rann­sókn­ina á Sam­herja: „Það er skort­ur á vilja til að rann­saka þá sem skapa vel­sæld í land­inu“

Fransk norski lög­fræð­ing­ur­inn Eva Joly seg­ir að Sam­herji sé það valda­mik­ill á Ís­landi að lít­ill áhugi sé á því að rann­saka Namib­íu­mál­ið. Tek­ið er við­tal við Evu í þýska blað­inu Süddeutsche Zeit­ung í dag þar sem fjall­að er um Namib­íu­mál­ið og upp­ljóstr­ar­ann Jó­hann­es Stef­áns­son.