Þessi grein er meira en 3 ára gömul.

Ævintýralegur hagnaður eigenda Brúneggja meðan þeir blekktu neytendur

Krist­inn Gylfi Jóns­son og Björn Jóns­son högn­uð­ust hvor um sig um 100 millj­ón­ir króna í fyrra í gegn­um einka­hluta­fé­lög sín sem eiga eggja­bú­ið Brúnegg, á sama tíma og „neyt­end­ur voru blekkt­ir“ með mark­aðs­setn­ingu þeirra. Krist­inn kenn­ir lé­legu eft­ir­liti að hluta um að þeir hafi við­hald­ið óá­sætt­an­leg­um að­stæð­um.

Mest lesið

Fann fyrir mikilli sektarkennd vegna hinna kvennanna
1
FréttirMeðhöndlari kærður

Fann fyr­ir mik­illi sekt­ar­kennd vegna hinna kvenn­anna

Ragn­hild­ur Eik Árna­dótt­ir kærði Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir að hafa brot­ið gegn sér kyn­ferð­is­lega í tvígang. Hún er óánægð með vinnu­brögð lög­reglu við rann­sókn máls­ins og óar við því að Jó­hann­es sé enn að með­höndla ung­ar kon­ur. Það að fjöldi kvenna lýsi sams kon­ar brot­um af hálfu Jó­hann­es­ar hljóti að eiga að hafa eitt­hvað að segja við máls­með­ferð­ina.
Fjöldi kvenna lýsir ítrekuðum og alvarlegum kynferðisbrotum Jóhannesar
2
FréttirMeðhöndlari kærður

Fjöldi kvenna lýs­ir ít­rek­uð­um og al­var­leg­um kyn­ferð­is­brot­um Jó­hann­es­ar

Fimmtán kon­ur kærðu Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir nauðg­an­ir og önn­ur kyn­ferð­is­brot sem sam­kvæmt vitn­is­burði áttu sér stað allt frá ár­inu 2005 og til árs­ins 2017. Yngsta stúlk­an var að­eins 14 ára þeg­ar hún kærði Jó­hann­es. Hann hef­ur nú ver­ið ákærð­ur fyr­ir fjór­ar nauðg­an­ir. Þrjár kvenn­anna sem kærðu Jó­hann­es stíga fram í Stund­inni og segja sögu sína. Sjálf­ur neit­ar hann að hafa brot­ið gegn kon­un­um og seg­ir þær ljúga.
„Hann heilaþvoði mig algjörlega“
3
FréttirMeðhöndlari kærður

„Hann heila­þvoði mig al­gjör­lega“

Frænka Jó­hann­es­ar Tryggva Svein­björns­son­ar kærði hann ár­ið 2018 fyr­ir ít­rek­uð kyn­ferðs­brot gegn sér, frá 15 ára aldri og þar til hún var orð­in 19 ára. Í skýrslu­tök­um lýs­ir hún því hvernig Jó­hann­es hafi brot­ið margoft á henni í fé­lagi við fjölda annarra karl­manna og hvernig hann hafi átt frum­kvæði að þeim brot­um. Þá ber hún að Jó­hann­es hafi einnig brot­ið á henni þeg­ar hann veitti henni hnykk­með­ferð líkt og á ann­an tug kvenna kærði hann fyr­ir.
Rasískt kynferðisofbeldi gegn konum af asískum uppruna
4
Úttekt

Rasískt kyn­ferð­isof­beldi gegn kon­um af asísk­um upp­runa

Stund­in ræddi við fjór­ar ís­lensk­ar kon­ur af asísk­um upp­runa, Díönu Katrínu Þor­steins­dótt­ur, Donnu Cruz, Önnu Jia og Dýrfinnu Benitu, sem eiga það sam­eig­in­legt að hafa lent í rasísku kyn­ferð­isof­beldi og kyn­ferð­is­leg­um ras­isma frá því þær voru á grunn­skóla­aldri. Þær segja þol­in­mæð­ina að þrot­um komna og vilja skila skömm­inni þar sem hún á heima.
Dóttir Svandísar greind með heilaæxli
5
Fréttir

Dótt­ir Svandís­ar greind með heila­æxli

Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra seg­ir frá því að dótt­ir sín, Una Torfa­dótt­ir, muni und­ir­gang­ast krabba­meins­með­ferð. „Þetta er stærsta verk­efni lífs míns,“ seg­ir Svandís, sem mun starfa áfram sem ráð­herra á með­an með­ferð stend­ur.
Jón Trausti Reynisson
6
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Fyr­ir Ís­land

Þeg­ar út­lend­ing­arn­ir komu og björg­uðu ís­lensku efna­hags­lífi stóðu land­vætt­ir vakt­ina, vörðu sín vígi og vörn­uðu þeim upp­göngu.
Jóhannes hafnar ásökunum fjölda kvenna: „Sannleikurinn kemur í ljós“
7
FréttirMeðhöndlari kærður

Jó­hann­es hafn­ar ásök­un­um fjölda kvenna: „Sann­leik­ur­inn kem­ur í ljós“

Jó­hann­es Tryggvi Svein­björns­son hafn­ar því að hafa fram­ið þau brot sem hann er ákærð­ur fyr­ir og seg­ir kon­urn­ar ljúga. Þeg­ar hann var innt­ur eft­ir því hvort hann hefði brot­ið á öðr­um kon­um skellti hann á.
Stundin #121
Júlí 2020
#121 - Júlí 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 31. júlí.
Ævintýralegur hagnaður eigenda Brúneggja meðan þeir blekktu neytendur
Eigendur Brúneggja Bræðurnir Kristinn Gylfi Jónsson og Björn Jónsson eiga Brúnegg í gegnum einkahlutafélög sín. Mynd: Brúnegg

Eigendur Brúneggja, sem hafa sannfært almenning um að hænur á búum þeirra njóti „ástar og umhyggju“ í vistvænni framleiðslu, en hafa árum saman brotið reglugerðir um dýravernd og ekki uppfyllt skilyrði um vistvæna landbúnaðarframleiðslu, högnuðust ævintýralega í fyrra á sama tíma og loka átti hænsnabúum þeirra vegna slæms aðbúnaðar.

Bræðurnir Kristinn Gylfi Jónsson og Björn Jónsson eiga sitt hvorn helmingshlutinn í Brúneggjum ehf. í gegnum einkahlutafélög sín. Þessi félög þeirra högnuðust um tæpar hundrað milljónir króna hvort árið 2015.

Seldu egg dýrari vegna dýraverndar

Á sama tíma og Brúnegg hafa hagnast verulega hafa forsvarsmenn félagsins meðal annars beitt fyrir sig þeirri vörn gagnvart athugasemdum Matvælastofnunar við faraldur fuglakóleru á búum þeirra, að of kostnaðarsamt hafi verið að bólusetja fuglana.

Brúnegg auglýsa vöru sína undir þeim formerkjum að þau komi frá „frjálsum hænum“ og séu „vistvæn“. Þannig eru þau seld á um það bil 40% hærra verði en hvít búrhænuegg, eða á um 970 kílóið í stað tæpra 700 króna kílóið, samkvæmt umfjöllun Kastljóssins á Rúv

Síðla árs 2013 sendi dýralæknir Matvælastofnunar atvinnuvegaráðuneytinu póst þar sem greint var frá því að Brúnegg væru að blekkja neytendur. „Matvælastofnun telur að neytendur séu blekktir með merkingu eggja frá Brúneggjum ehf,“ sagði í bréfinu. Atvinnuvegaráðherra, og þar með landbúnaðarráðherra, á þeim tíma og yfirmaður ráðuneytisins var Sigurður Ingi Jóhannsson, sem nú er forsætisráðherra. „Þrátt fyrir að Matvælastofnun hafi ekki eftirlit með vistvænni framleiðslu, þá kemur augljóslega fram í eftirlitsheimsóknum að kröfur sem gerðar eru eru ekki uppfylltar. Þess vegna vill Matvælastofnun bera erindið undir ráðuneytið. Hvernig skal halda áfram í málinu til að tryggja að neytendum séu veittar réttar upplýsingar með matvælum sem þeir kjósa að kaupa?“ Skrifstofustjórinn sagði málið verða skoðað, en Matvælastofnun fékk aldrei svar við því hvernig bregðast ætti við. Ný lög um velferð dýra tóku gildi áramótin á eftir. 

Skilaboð til neytendaForsvarsmenn Brúneggja eggjuðu neytendur til kaupa á grundvelli dýraverndar.
Myndir frá hænsnabúi BrúneggjaHænur hjá Brúneggjum bjuggu raunverulega við skelfilegar aðstæður og forsvarsmenn fyrirtækisins sinntu ekki tilmælum.

Töldu of dýrt að bólusetja - græddu tugi milljóna

Fram kom í skýrslu Matvælastofnunar að forsvarsmenn Brúneggja teldu of kostnaðarsamt að bólusetja fuglana við henni. Árið 2012 kom fram að mýs hefðu hlaupið eftir eggjafæribandi, forsvarsmenn Brúneggja neituðu að koma upp handlaugum og skilgreina hrein og óhrein svæði, auk þess sem of margir fuglar voru á hvern fermetra. Þetta ár var methagnaður hjá Brúneggjum, tæplega 50 milljónir króna.

Sumarið 2013 var fuglakólera enn að ganga á búum Brúneggja, eins og kom fram hjá Matvælastofnun: „Almennt verður að telja að velferð og aðbúnaður hænanna sé ekki sem skyldi.“ Þetta ár högnuðust Brúnegg um 42 milljónir króna. Á sama tíma þurftu varphænurnar að dvelja í tvo til þrjá mánuði í hýsingu þar sem saur hafði flætt upp úr saurgeymslum.

Í viðtali við Bændablaðið 11. september 2014 virðist Kristinn óbeint játa að ekki takist að halda fjölda hæna innan þeirra krafna sem gerðar eru.

„Við reynum að vera með níu til tíu fugla á fermetra. Í drögum að nýrri reglugerð um aðbúnað varpfugla í vistvænni ræktun er talað um níu fugla á fermetra að hámarki,“ sagði hann. Í umfjöllun Kastljóss kemur fram að sama ár hafi skoðun leitt í ljós að 13 fuglar voru á hvern fermetra, 60% fleiri en heimilt er í vistvænni framleiðslu.

Úr BændablaðinuÍ umfjöllun Bændablaðsins kom fram að Gylfi sagði níu til tíu fugla vera á hvern fermetra, en skoðun hafði leitt í ljós að þeir voru fleiri og umfram löglegan fjölda.

Þá lýsti Kristinn degi í lífi varphænu á búi Brúneggja í viðtali við Bændablaðið. „Þegar þær vakna á morgnana fá þær sér að borða og fara svo að huga að varpi. Þær verpa mest fyrri part dags. Síðan eftir hádegi, þegar þær eru farnar úr hreiðri, er blandað geði við aðrar hænur, sinna þörfum sínum og svo fara þær í svokallað rykbað. Þá þyrla þær ryki og undirburðinum yfir sig og hrista sig síðan vel.“

Í ljós hefur komið að híbýli hænsnanna uppfylltu ekki þarfir þeirra og voru skaðlegar heilsu þeirra í mörgum tilfellum. 95 prósent fugla á Stafholtsveggjum, búi Brúneggja, lifði við slæmt eða mjög slæmt ástand á fiðurham, sem rekja má til vöntunar á fóðurlínu, þrengsla, blauts undirburðar og vanþrifa, samkvæmt frásögn Rúv.

„Kannski má segja að menn hafi gengið á lagið vegna þess að það var ekki nógu gott eftirlit með því,“ sagði Kristinn Gylfi í samtali við Rúv. Spurður af fréttamanni Rúv hvort ábyrgðarmenn félagsins hafi fallið í freistni vegna þess að ekki var eftirlit með starfsemi þeirra og haft meiri fjölda fugla en leyfilegt er á hvern fermetra sagði Kristinn: „Já, það má vel vera, að svo hafi verið. Að menn hafi haft meira sjálfdæmi um það hvað væri gott og eðlilegt varðandi fjölda fugla per fermeter. Það kann vel að vera. Eins og dæmin hafa sýnt. Við eftirlit.“

Kristinn kvartaði undan seinagangi Matvælastofnunar við að veita starfsemi hans eftirlit. „Við vorum bara fegnir því að Matvælastofnun kom með sterkara eftirlit. En það tók ansi mörg ár.“ 

Árin 2009 til 2016 hefur hagnaður Brúneggja ehf. verið vel yfir tvö hundruð milljónir króna samhliða því að þeir blekktu neytendur með markaðssetningu sinni, samkvæmt áliti Matvælastofnunar.

 

Viðtal Tryggva Aðalbjörnssonar, fréttamanns Rúv, við Kristinn Gylfa Jónsson.

Sektin aðeins rúmt prósent hagnaðarins

Matvælastofnun beitti Brúnegg ehf. dagsektum upp á 2,6 milljónir króna vegna skelfilegra aðstæðna í fuglabúi sem sagt var vistvænt, en síðustu sjö ár hefur hagnaður Brúneggja verið samtals 215 milljónir króna. 

Sektir Matvælastofnunar eru því aðeins 1,2 prósent af hagnaði Brúneggja á síðustu sex árum, sem er tilkominn meðal annars með markaðssetningu á vöru sinni sem vistvænni, án þess að hún hafi uppfyllt skilyrði sem vistvæn.

Þar með er ekki öll sagan sögð. Þannig hagnaðist eignarhaldsfélag Kristins Gylfa, Geysir-Fjárfestingarfélag ehf, sem á 50% hlut í Brúneggjum, um 97 milljónir króna, aðeins á árinu 2015. Þar af eru vaxtatekjur 42 milljónir króna og áhrif hlutdeildarfélaga tæpar 55 milljónir króna.

Björn, bróðir hans og meðeigandi í Brúneggjum, hagnaðist einnig um 97 milljónir króna í einkahlutafélagi sínu Bala ehf, sem á hin 50 prósentin í Brúneggjum, á árinu 2015. Þar af fékk félag hans 42,5 milljónir króna í vaxtatekjur og 55 milljónir krónur vegna áhrifa hlutdeildarfélaga, eða nákvæmalega sömu upphæð og félag bróður hans fékk vegna hlutdeildarfélaga.

Kristinn Gylfi JónssonKennir eftirlitsstofnunum um að hann hefði viðhaldið starfsemi sem braut reglur.

„Óásættanlegt með öllu“

Sama ár og bræðurnir högnuðust um samtals tæpar 200 milljónir króna í gegnum einkahlutafélög sín sem eiga Brúnegg, sögðu dýralæknar Matvælastofnunar frá því að ástandið hefði versnað á búum þeirra þar sem þeir framleiddu egg sem þeir sögðu neytendum að kaupa vegna þess að hænurnar nytu „ástar og umhyggju“ en lifðu við aðstæður sem voru á köflum „óásættanlegar með öllu“. 

Árið 2015, þegar eigendurnir högnuðust um tæpar 200 milljónir, sendi Matvælastofnun fjölda beiðna um úrbætur á aðbúnaði dýranna og hótaði að svipta eigendurna vörslu dýranna.

Þegar landbúnaðarráðuneytið lagði af vistvæna vottun haustið 2015 kvartaði Kristinn í samtali við Rúv. „Það er mjög miður að landbúnaðarráðuneytið og stjórnvöld skyldu ekki hafa fylgt eftir eftirliti með vistvænu regluegerðinni og sérstaklega fyrir okkur í eggjaframleiðslunni sem höfum lagt mikla áherslu síðustu ár, að bjóða vistvæn egg.“ Sama dag var honum tilkynnt af Matvælastofnun um lokun á starfsemi hans, en af henni varð ekki og neytendur fengu engar upplýsingar.

6. október 2015, mánuði eftir að frestur til úrbóta rann út, hafði ástandið versnað á Stafholtsveggjum. Músaeitur í eggjageymslu, lirfur, dauðar mýs, fiðurlausir fuglar, 90% fleiri fuglar en mátti, á blautu undirlagi, fastar hænur milli rimla, ammoníaksmettað loft, uppfullar saurgeymslur og saur á gólfi, alls 21 frávik frá lögum og reglum um dýravernd og matvælaframleiðslu, þar af 9 alvarleg. Á Teigi í Mosfellsbæ voru dauðir fuglar á jörðinni, uppþornaðir og á kafi í skít, og aðrir með einkenni fuglakóleru, þegar Matvælastofnun kom að. Í samtali við Rúv sagði Kristinn Gylfi hænur líklega hafa kroppað skít yfir aðrar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Fann fyrir mikilli sektarkennd vegna hinna kvennanna
1
FréttirMeðhöndlari kærður

Fann fyr­ir mik­illi sekt­ar­kennd vegna hinna kvenn­anna

Ragn­hild­ur Eik Árna­dótt­ir kærði Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir að hafa brot­ið gegn sér kyn­ferð­is­lega í tvígang. Hún er óánægð með vinnu­brögð lög­reglu við rann­sókn máls­ins og óar við því að Jó­hann­es sé enn að með­höndla ung­ar kon­ur. Það að fjöldi kvenna lýsi sams kon­ar brot­um af hálfu Jó­hann­es­ar hljóti að eiga að hafa eitt­hvað að segja við máls­með­ferð­ina.
Fjöldi kvenna lýsir ítrekuðum og alvarlegum kynferðisbrotum Jóhannesar
2
FréttirMeðhöndlari kærður

Fjöldi kvenna lýs­ir ít­rek­uð­um og al­var­leg­um kyn­ferð­is­brot­um Jó­hann­es­ar

Fimmtán kon­ur kærðu Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir nauðg­an­ir og önn­ur kyn­ferð­is­brot sem sam­kvæmt vitn­is­burði áttu sér stað allt frá ár­inu 2005 og til árs­ins 2017. Yngsta stúlk­an var að­eins 14 ára þeg­ar hún kærði Jó­hann­es. Hann hef­ur nú ver­ið ákærð­ur fyr­ir fjór­ar nauðg­an­ir. Þrjár kvenn­anna sem kærðu Jó­hann­es stíga fram í Stund­inni og segja sögu sína. Sjálf­ur neit­ar hann að hafa brot­ið gegn kon­un­um og seg­ir þær ljúga.
„Hann heilaþvoði mig algjörlega“
3
FréttirMeðhöndlari kærður

„Hann heila­þvoði mig al­gjör­lega“

Frænka Jó­hann­es­ar Tryggva Svein­björns­son­ar kærði hann ár­ið 2018 fyr­ir ít­rek­uð kyn­ferðs­brot gegn sér, frá 15 ára aldri og þar til hún var orð­in 19 ára. Í skýrslu­tök­um lýs­ir hún því hvernig Jó­hann­es hafi brot­ið margoft á henni í fé­lagi við fjölda annarra karl­manna og hvernig hann hafi átt frum­kvæði að þeim brot­um. Þá ber hún að Jó­hann­es hafi einnig brot­ið á henni þeg­ar hann veitti henni hnykk­með­ferð líkt og á ann­an tug kvenna kærði hann fyr­ir.
Rasískt kynferðisofbeldi gegn konum af asískum uppruna
4
Úttekt

Rasískt kyn­ferð­isof­beldi gegn kon­um af asísk­um upp­runa

Stund­in ræddi við fjór­ar ís­lensk­ar kon­ur af asísk­um upp­runa, Díönu Katrínu Þor­steins­dótt­ur, Donnu Cruz, Önnu Jia og Dýrfinnu Benitu, sem eiga það sam­eig­in­legt að hafa lent í rasísku kyn­ferð­isof­beldi og kyn­ferð­is­leg­um ras­isma frá því þær voru á grunn­skóla­aldri. Þær segja þol­in­mæð­ina að þrot­um komna og vilja skila skömm­inni þar sem hún á heima.
Dóttir Svandísar greind með heilaæxli
5
Fréttir

Dótt­ir Svandís­ar greind með heila­æxli

Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra seg­ir frá því að dótt­ir sín, Una Torfa­dótt­ir, muni und­ir­gang­ast krabba­meins­með­ferð. „Þetta er stærsta verk­efni lífs míns,“ seg­ir Svandís, sem mun starfa áfram sem ráð­herra á með­an með­ferð stend­ur.
Jón Trausti Reynisson
6
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Fyr­ir Ís­land

Þeg­ar út­lend­ing­arn­ir komu og björg­uðu ís­lensku efna­hags­lífi stóðu land­vætt­ir vakt­ina, vörðu sín vígi og vörn­uðu þeim upp­göngu.
Jóhannes hafnar ásökunum fjölda kvenna: „Sannleikurinn kemur í ljós“
7
FréttirMeðhöndlari kærður

Jó­hann­es hafn­ar ásök­un­um fjölda kvenna: „Sann­leik­ur­inn kem­ur í ljós“

Jó­hann­es Tryggvi Svein­björns­son hafn­ar því að hafa fram­ið þau brot sem hann er ákærð­ur fyr­ir og seg­ir kon­urn­ar ljúga. Þeg­ar hann var innt­ur eft­ir því hvort hann hefði brot­ið á öðr­um kon­um skellti hann á.

Mest deilt

Rasískt kynferðisofbeldi gegn konum af asískum uppruna
1
Úttekt

Rasískt kyn­ferð­isof­beldi gegn kon­um af asísk­um upp­runa

Stund­in ræddi við fjór­ar ís­lensk­ar kon­ur af asísk­um upp­runa, Díönu Katrínu Þor­steins­dótt­ur, Donnu Cruz, Önnu Jia og Dýrfinnu Benitu, sem eiga það sam­eig­in­legt að hafa lent í rasísku kyn­ferð­isof­beldi og kyn­ferð­is­leg­um ras­isma frá því þær voru á grunn­skóla­aldri. Þær segja þol­in­mæð­ina að þrot­um komna og vilja skila skömm­inni þar sem hún á heima.
Fann fyrir mikilli sektarkennd vegna hinna kvennanna
2
FréttirMeðhöndlari kærður

Fann fyr­ir mik­illi sekt­ar­kennd vegna hinna kvenn­anna

Ragn­hild­ur Eik Árna­dótt­ir kærði Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir að hafa brot­ið gegn sér kyn­ferð­is­lega í tvígang. Hún er óánægð með vinnu­brögð lög­reglu við rann­sókn máls­ins og óar við því að Jó­hann­es sé enn að með­höndla ung­ar kon­ur. Það að fjöldi kvenna lýsi sams kon­ar brot­um af hálfu Jó­hann­es­ar hljóti að eiga að hafa eitt­hvað að segja við máls­með­ferð­ina.
Jón Trausti Reynisson
3
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Fyr­ir Ís­land

Þeg­ar út­lend­ing­arn­ir komu og björg­uðu ís­lensku efna­hags­lífi stóðu land­vætt­ir vakt­ina, vörðu sín vígi og vörn­uðu þeim upp­göngu.
Dóttir Svandísar greind með heilaæxli
4
Fréttir

Dótt­ir Svandís­ar greind með heila­æxli

Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra seg­ir frá því að dótt­ir sín, Una Torfa­dótt­ir, muni und­ir­gang­ast krabba­meins­með­ferð. „Þetta er stærsta verk­efni lífs míns,“ seg­ir Svandís, sem mun starfa áfram sem ráð­herra á með­an með­ferð stend­ur.
„Hann heilaþvoði mig algjörlega“
5
FréttirMeðhöndlari kærður

„Hann heila­þvoði mig al­gjör­lega“

Frænka Jó­hann­es­ar Tryggva Svein­björns­son­ar kærði hann ár­ið 2018 fyr­ir ít­rek­uð kyn­ferðs­brot gegn sér, frá 15 ára aldri og þar til hún var orð­in 19 ára. Í skýrslu­tök­um lýs­ir hún því hvernig Jó­hann­es hafi brot­ið margoft á henni í fé­lagi við fjölda annarra karl­manna og hvernig hann hafi átt frum­kvæði að þeim brot­um. Þá ber hún að Jó­hann­es hafi einnig brot­ið á henni þeg­ar hann veitti henni hnykk­með­ferð líkt og á ann­an tug kvenna kærði hann fyr­ir.
Þórdís Elva Þorvaldsdóttir
6
Pistill

Þórdís Elva Þorvaldsdóttir

Vakn­ing 2020

Hvað ef við gæt­um hætt við þetta ár?
Upplýsingastjóri Reykjavíkurborgar um eldsvoðann: „Við berum í raun og veru enga ábyrgð“
7
ÚttektBruninn á Bræðraborgarstíg

Upp­lýs­inga­stjóri Reykja­vík­ur­borg­ar um elds­voð­ann: „Við ber­um í raun og veru enga ábyrgð“

Um ábyrgð eft­ir brun­ann í Vest­ur­bæ Reykja­vík­ur benda mis­mun­andi að­il­ar inn­an borg­ar­yf­ir­valda hver á ann­an. Upp­lýs­inga­stjóri seg­ir borg­ina ekki bera neina ábyrgð gagn­vart leigj­end­um íbúð­ar­inn­ar, en vel­ferð­ar­svið seg­ir þvert á móti að borg­in beri rík­ar skyld­ur til að að­stoða þá.

Mest lesið í vikunni

Fann fyrir mikilli sektarkennd vegna hinna kvennanna
1
FréttirMeðhöndlari kærður

Fann fyr­ir mik­illi sekt­ar­kennd vegna hinna kvenn­anna

Ragn­hild­ur Eik Árna­dótt­ir kærði Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir að hafa brot­ið gegn sér kyn­ferð­is­lega í tvígang. Hún er óánægð með vinnu­brögð lög­reglu við rann­sókn máls­ins og óar við því að Jó­hann­es sé enn að með­höndla ung­ar kon­ur. Það að fjöldi kvenna lýsi sams kon­ar brot­um af hálfu Jó­hann­es­ar hljóti að eiga að hafa eitt­hvað að segja við máls­með­ferð­ina.
María Ósk Sigurðardóttir látin: „Hún heillaði alla sem hún hitti“
2
Fréttir

María Ósk Sig­urð­ar­dótt­ir lát­in: „Hún heill­aði alla sem hún hitti“

María Ósk Sig­urð­ar­dótt­ir lést 2. júlí og skil­ur eft­ir sig stóra fjöl­skyldu, með­al ann­ars fjög­ur börn og tvö barna­börn. Gest­ný Rós, syst­ir Maríu, ræð­ir við Stund­ina um syst­ur sína eins og hún var og eins og fjöl­skyld­an vill að henn­ar verði minnst, með virð­ingu og kær­leika.
Fjöldi kvenna lýsir ítrekuðum og alvarlegum kynferðisbrotum Jóhannesar
3
FréttirMeðhöndlari kærður

Fjöldi kvenna lýs­ir ít­rek­uð­um og al­var­leg­um kyn­ferð­is­brot­um Jó­hann­es­ar

Fimmtán kon­ur kærðu Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir nauðg­an­ir og önn­ur kyn­ferð­is­brot sem sam­kvæmt vitn­is­burði áttu sér stað allt frá ár­inu 2005 og til árs­ins 2017. Yngsta stúlk­an var að­eins 14 ára þeg­ar hún kærði Jó­hann­es. Hann hef­ur nú ver­ið ákærð­ur fyr­ir fjór­ar nauðg­an­ir. Þrjár kvenn­anna sem kærðu Jó­hann­es stíga fram í Stund­inni og segja sögu sína. Sjálf­ur neit­ar hann að hafa brot­ið gegn kon­un­um og seg­ir þær ljúga.
„Hann heilaþvoði mig algjörlega“
4
FréttirMeðhöndlari kærður

„Hann heila­þvoði mig al­gjör­lega“

Frænka Jó­hann­es­ar Tryggva Svein­björns­son­ar kærði hann ár­ið 2018 fyr­ir ít­rek­uð kyn­ferðs­brot gegn sér, frá 15 ára aldri og þar til hún var orð­in 19 ára. Í skýrslu­tök­um lýs­ir hún því hvernig Jó­hann­es hafi brot­ið margoft á henni í fé­lagi við fjölda annarra karl­manna og hvernig hann hafi átt frum­kvæði að þeim brot­um. Þá ber hún að Jó­hann­es hafi einnig brot­ið á henni þeg­ar hann veitti henni hnykk­með­ferð líkt og á ann­an tug kvenna kærði hann fyr­ir.
Rasískt kynferðisofbeldi gegn konum af asískum uppruna
5
Úttekt

Rasískt kyn­ferð­isof­beldi gegn kon­um af asísk­um upp­runa

Stund­in ræddi við fjór­ar ís­lensk­ar kon­ur af asísk­um upp­runa, Díönu Katrínu Þor­steins­dótt­ur, Donnu Cruz, Önnu Jia og Dýrfinnu Benitu, sem eiga það sam­eig­in­legt að hafa lent í rasísku kyn­ferð­isof­beldi og kyn­ferð­is­leg­um ras­isma frá því þær voru á grunn­skóla­aldri. Þær segja þol­in­mæð­ina að þrot­um komna og vilja skila skömm­inni þar sem hún á heima.
Messanum lokað eftir mótmæli fyrrum starfsfólks
6
FréttirRéttindabrot á vinnumarkaði

Mess­an­um lok­að eft­ir mót­mæli fyrr­um starfs­fólks

Sjáv­ar­rétt­ar­stað­ur­inn Mess­inn opn­aði síð­ast­lið­inn föstu­dag eft­ir eig­enda­skipti. Fyrr­um starfs­fólk sem hef­ur ekki feng­ið borg­að laun í fjóra mán­uði mót­mælti fyr­ir ut­an degi síð­ar. Við­skipta­vin­ir létu sig hverfa og staðn­um var lok­að.
Dóttir Svandísar greind með heilaæxli
7
Fréttir

Dótt­ir Svandís­ar greind með heila­æxli

Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra seg­ir frá því að dótt­ir sín, Una Torfa­dótt­ir, muni und­ir­gang­ast krabba­meins­með­ferð. „Þetta er stærsta verk­efni lífs míns,“ seg­ir Svandís, sem mun starfa áfram sem ráð­herra á með­an með­ferð stend­ur.

Mest lesið í mánuðinum

Eigandi hússins sem brann tjáir sig: „Útlendingarnir borga en ekki Íslendingarnir“
1
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Eig­andi húss­ins sem brann tjá­ir sig: „Út­lend­ing­arn­ir borga en ekki Ís­lend­ing­arn­ir“

Krist­inn Jón Gísla­son, eig­andi HD verks ehf. sem á með­al ann­ars Bræðr­ar­borg­ar­stíg 1, seg­ist vera með sann­an­ir fyr­ir því að einn leigj­and­inn hafi kveikt í hús­inu. Hann seg­ir brun­ann vera harm­leik en vill ekki tjá sig frek­ar.
„Það er ekki hægt að spila þennan leik með þeim spilum sem voru gefin í byrjun“
2
Viðtal

„Það er ekki hægt að spila þenn­an leik með þeim spil­um sem voru gef­in í byrj­un“

Mæl­ir­inn er full­ur að sögn Loga Pedro og þol­in­mæð­in fyr­ir ras­isma er að þrot­um kom­in. Hann horf­ir til sögu svartra í al­þjóð­legu sam­hengi, en heim­fær­ir stöð­una: „Ég á sjálf­ur svo sterka fjöl­skyldu­sögu þeg­ar kem­ur að þræla­haldi,“ seg­ir Logi og árétt­ar mik­il­vægi þess að fólk taki af­stöðu.
Fann fyrir mikilli sektarkennd vegna hinna kvennanna
3
FréttirMeðhöndlari kærður

Fann fyr­ir mik­illi sekt­ar­kennd vegna hinna kvenn­anna

Ragn­hild­ur Eik Árna­dótt­ir kærði Jó­hann­es Tryggva Svein­björns­son fyr­ir að hafa brot­ið gegn sér kyn­ferð­is­lega í tvígang. Hún er óánægð með vinnu­brögð lög­reglu við rann­sókn máls­ins og óar við því að Jó­hann­es sé enn að með­höndla ung­ar kon­ur. Það að fjöldi kvenna lýsi sams kon­ar brot­um af hálfu Jó­hann­es­ar hljóti að eiga að hafa eitt­hvað að segja við máls­með­ferð­ina.
Unga parið sem lést í brunanum var að safna fyrir brúðkaupi sínu
4
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Unga par­ið sem lést í brun­an­um var að safna fyr­ir brúð­kaupi sínu

Leigj­end­ur á Bræðra­borg­ar­stíg 1, sem er bruna­rúst­ir eft­ir elds­voða, hafa feng­ið rukk­un vegna leigu í júlí. Einn íbú­inn leit­aði ráð­gjaf­ar vegna inn­heimtusím­tals. Magda­lena Kwi­at­kowska, starfs­mað­ur Efl­ing­ar, seg­ir að unga par­ið sem lést í brun­an­um hafi ver­ið að safna pen­ing­um fyr­ir brúð­kaupi sínu.
María Ósk Sigurðardóttir látin: „Hún heillaði alla sem hún hitti“
5
Fréttir

María Ósk Sig­urð­ar­dótt­ir lát­in: „Hún heill­aði alla sem hún hitti“

María Ósk Sig­urð­ar­dótt­ir lést 2. júlí og skil­ur eft­ir sig stóra fjöl­skyldu, með­al ann­ars fjög­ur börn og tvö barna­börn. Gest­ný Rós, syst­ir Maríu, ræð­ir við Stund­ina um syst­ur sína eins og hún var og eins og fjöl­skyld­an vill að henn­ar verði minnst, með virð­ingu og kær­leika.
Vandræðahús í Vesturbænum logar: „Maður hefur horft fram á máttleysi borgaryfirvalda“
6
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Vand­ræða­hús í Vest­ur­bæn­um log­ar: „Mað­ur hef­ur horft fram á mátt­leysi borg­ar­yf­ir­valda“

Grun­ur er á sak­næmu at­hæfi, þar sem þrír ein­stak­ling­ar eru í haldi lög­reglu og fjór­ir eru á slysa­deild, eft­ir elds­voða í Vest­ur­bæn­um. Ná­grann­ar lýsa yf­ir langvar­andi áhyggj­um af ástandi húss­ins á Bræðra­borg­ar­stíg 1 og fyrr­ver­andi íbúi kvart­aði und­an því í frétt Stund­ar­inn­ar fyr­ir fjór­um ár­um.
Skiptar skoðanir um myndband KSÍ: „Þetta er hámark heimskunnar“
7
Fréttir

Skipt­ar skoð­an­ir um mynd­band KSÍ: „Þetta er há­mark heimsk­unn­ar“

Marg­ir lýstu því að mynd­band­ið hefði kall­að fram gæsa­húð af hrifn­ingu. Pró­fess­or við Lista­há­skól­ann, Godd­ur, seg­ir aft­ur á móti að mynd­band­ið sé veru­lega ógeð­fellt og upp­fullt af þjóð­rembu.

Nýtt á Stundinni

Saga þrælasölunnar ljóslifandi
Myndir

Saga þræla­söl­unn­ar ljós­lif­andi

Ljós­mynd­ar­inn Páll Stef­áns­son hef­ur ekki heyrt jafn sker­andi grát­ur og á safni í Senegal þar sem fjall­að er um þræla­söl­una.
Notar app til að sýna myndlist
Menning

Not­ar app til að sýna mynd­list

Verk Maríu Guðjohnsen nýta sér „gagn­auk­inn veru­leika“ til að draga áhorf­and­ann inn í nýja vídd.
Enginn vill kannast við rasisma
Úttekt

Eng­inn vill kann­ast við ras­isma

Ras­ismi er mik­ið í um­ræð­unni þessa dag­ana en jafn­vel hörð­ustu kyn­þátta­hat­ar­ar vilja oft­ast ekki kann­ast við ras­ista-stimp­il­inn og segja hug­tak­ið ekki eiga við sig. Orð­ið sjálft er þó tölu­vert yngra en marg­ir kynnu að halda og hef­ur skil­grein­ing­in tek­ið breyt­ing­um. Við skoð­um bæði sögu orðs­ins og sögu þeirr­ar kyn­þátta­hyggju sem það lýs­ir.
77. spurningaþraut: Eitt mesta hraungos sögunnar, hvar varð það?
Þrautir10 af öllu tagi

77. spurn­inga­þraut: Eitt mesta hraungos sög­unn­ar, hvar varð það?

Auka­spurn­ing­ar: Hver er reffi­legi ungi mað­ur­inn á efri mynd­inni? Og hver er stúlk­an á neðri mynd­inni? Hinar tíu af öllu tagi eru aft­ur á móti þess­ar: 1.   Í hvaða kjör­dæmi er Sig­urð­ur Ingi Jó­hanns­son formað­ur Fram­sókn­ar­flokks­ins formað­ur? 2.   Hvernig er fram­hald­ið á þess­um orð­um: „Baul­aðu nú Bú­kolla mín ...“ 3.   Hvað heit­ir þorp­ið í Pat­reks­firði? 4.   Hverj­ir urðu heims­meist­ar­ar í...
Sjáanlegt réttlæti
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Sjá­an­legt rétt­læti

Það er ekki nóg að mylla rétt­læt­is­ins mali, við þurf­um líka að sjá hana mala.
Söguhetjur og skúrkar í stjórnmálum
Símon Vestarr
Blogg

Símon Vestarr

Sögu­hetj­ur og skúrk­ar í stjórn­mál­um

Skáld­ið Muriel Ru­keyser skrif­aði eitt sinn að al­heim­ur­inn væri gerð­ur úr sög­um, ekki úr atóm­um. Þetta skilj­um við öll. Al­heim­ur­inn sem slík­ur er auð­vit­að sam­sett­ur úr frum­eind­um — eng­inn nema enda­tímaspá­menn með skegg nið­ur að hnjám og lög­heim­ili í Laug­ar­vatns­helli myndu and­mæla því — en hér er­um við ekki að tala um efn­is­heim­inn sjálf­an. Við er­um að tala um al­heim­inn...
Rasískt kynferðisofbeldi gegn konum af asískum uppruna
Úttekt

Rasískt kyn­ferð­isof­beldi gegn kon­um af asísk­um upp­runa

Stund­in ræddi við fjór­ar ís­lensk­ar kon­ur af asísk­um upp­runa, Díönu Katrínu Þor­steins­dótt­ur, Donnu Cruz, Önnu Jia og Dýrfinnu Benitu, sem eiga það sam­eig­in­legt að hafa lent í rasísku kyn­ferð­isof­beldi og kyn­ferð­is­leg­um ras­isma frá því þær voru á grunn­skóla­aldri. Þær segja þol­in­mæð­ina að þrot­um komna og vilja skila skömm­inni þar sem hún á heima.
76. spurningaþraut: Við hvaða fljót stóðu hinar dularfullu menningarborgir?
Þrautir10 af öllu tagi

76. spurn­inga­þraut: Við hvaða fljót stóðu hinar dul­ar­fullu menn­ing­ar­borg­ir?

Auka­spurn­ing­ar: Hvað heit­ir skip­ið á efri mynd­inni? Hvað heit­ir kon­an á neðri mynd­inni? Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Fyr­ir nokkr­um ár­um kom út fyrsta hljóm­plata Vík­ings Heið­ars Ólafs­son­ar pí­anó­leik­ara á snær­um þýska út­gáf­uris­ans Deutsche Grammoph­o­ne. Þar lék hann ein­göngu verk eft­ir eitt og sama tón­skáld­ið. Hvað var það? 2.   Hvað heit­ir per­són­an sem Will Fer­rell leik­ur í mynd­inni um Eurovisi­on? 3.   Hvað er...
Vakning 2020
Þórdís Elva Þorvaldsdóttir
Pistill

Þórdís Elva Þorvaldsdóttir

Vakn­ing 2020

Hvað ef við gæt­um hætt við þetta ár?
Jörðin eftir endalok mannkynsins, formleysi og búrlesk
Stundarskráin

Jörð­in eft­ir enda­lok mann­kyns­ins, form­leysi og búr­lesk

Tón­leik­ar, við­burð­ir og sýn­ing­ar 10.-30. júlí.
Upplýsingastjóri Reykjavíkurborgar um eldsvoðann: „Við berum í raun og veru enga ábyrgð“
ÚttektBruninn á Bræðraborgarstíg

Upp­lýs­inga­stjóri Reykja­vík­ur­borg­ar um elds­voð­ann: „Við ber­um í raun og veru enga ábyrgð“

Um ábyrgð eft­ir brun­ann í Vest­ur­bæ Reykja­vík­ur benda mis­mun­andi að­il­ar inn­an borg­ar­yf­ir­valda hver á ann­an. Upp­lýs­inga­stjóri seg­ir borg­ina ekki bera neina ábyrgð gagn­vart leigj­end­um íbúð­ar­inn­ar, en vel­ferð­ar­svið seg­ir þvert á móti að borg­in beri rík­ar skyld­ur til að að­stoða þá.
Fyrir Ísland
Jón Trausti Reynisson
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Fyr­ir Ís­land

Þeg­ar út­lend­ing­arn­ir komu og björg­uðu ís­lensku efna­hags­lífi stóðu land­vætt­ir vakt­ina, vörðu sín vígi og vörn­uðu þeim upp­göngu.