Þessi færsla er meira en 2 ára gömul.

Ferskir fróðleiksmolar um faraldurinn

  • Færeyingar eiga nú aftur metið: þeir hafa nú prófað kórónuveirusmit í hærra hlutfalli heimamanna en gert hefur verið í nokkru öðru landi eða 18% mannfjöldans. Í Færeyjum (mannfjöldi 49 þús.) hafa greinzt 187 smit borið saman við 185 fyrir þrem vikum og enginn hefur látizt af völdum veirunnar. Annað sætið á listanum með næstflest smitpróf miðað við mannfjölda, 16%, skipa Íslendingar. Hér heima hafa greinzt 1801 smit og tíu hafa látizt. Íslensk erfðagreining sem er einkafyrirtæki í erlendri eigu verðskuldar virðingu og þökk fyrir að hafa gert meiri hluta smitprófanna og það ókeypis.
  • Tíu efstu sæti listans yfir flest smitpróf miðað við mannfjölda skipa smáríki með milljón íbúa eða færri. Löndin eru, auk Færeyja og Íslands, Gíbraltar (mannfjöldi 34 þús.), Sameinuðu furstadæmin (9,9 milljónir), Falklandseyjar (3,500), Barein (1,7 milljónir), Malta (442 þús.), San Marínó (34 þús.), Lúxemborg (626 þús.) og Bermúda (62 þús.). Upptalningin sýnir að Sameinuðu furstadæmin og Barein eru einu milljónaríkin í hópnum. Í Bermúda sem skipar 10. sæti listans hafa 7% landsmanna verið prófuð. Danir hafa prófað 6%, Norðmenn 4% eins og Rússar, Bandaríkin 3% eins og Þjóðverjar og Svíar innan við 2%.
  • Trump Bandaríkjaforseti barði sér á brjóst í gær og sagði land sitt standa jafnfætis Þjóðverjum í baráttunni gegn veirunni. Hann virðist hafa farið dálkavillt í töflunni. Bandaríkjamenn hafa prófað svipað hlutfall síns fólks og Þjóðverjar eins og áður sagði, en dauðsföll af völdum veirunnar eru nú orðin þrisvar sinnum fleiri í Bandaríkjunum en í Þýzkalandi miðað við mannfjölda. Það segir okkur að prófin og meðfylgjandi smitrakning og einangrun smitaðra eru markvissari í Þýzkalandi.
  • Bandaríkjastjórn hefur vanrækt smitpróf og smitrakningu enda þrætti hún fyrir faraldurinn vikum saman líkt og hún hefur þrætt fyrir loftslagsbreytingar. Forsetinn ber ekki skynbragð á vísindi og hefur umkringt sig með óhæfum ráðgjöfum. Efnahagsráðgjafar hans eru afleitir (ég þekki til þeirra) og þá er varla mikils að vænta af öðrum ráðgjöfum þótt Anthony Fauci sóttvarnalæknir sé að sönnu traustur. Enda vantreystir forsetinn Fauci og bannaði honum beinínis að bera vitni í fulltrúadeild þingsins um daginn. Fyrrum forstjóri leyniþjónustunnar CIA lýsti vandanum svo í hittiðfyrra að ríkisstjórn Trumps væri ekki skipuð „the best and the brightest“ heldur þveröfugt.
  • Á listanum yfir fjölda dauðsfalla sem hlutfall af mannfjölda skipa Bandaríkin nú 13. sætið og þokast æ hærra upp eftir listanum. Fullyrðingar Trumps forseta um að smitpróf séu engin fyrirstaða eru rangar. Veiran æðir nú milli herbergja í Hvíta húsinu þótt þar séu menn að vísu prófaðir kvölds og morgna.
  • Heiminum stafar nú umtalsverður háski af skorti á úthaldi við varnir gegn veirunni í Bandaríkjunum og annars staðar. Faraldurinn getur blossað upp aftur ef menn gá ekki að sér.
  • Efnahagsafleiðingar faraldursins eru nú þegar orðnar grafalvarlegar. Atvinnuleysi í Bandaríkjunum mælist nú 15% af mannafla sem er meira en nokkurn tímann áður síðan í kreppunni miklu 1929-1939. Viðbrögð Bandaríkjastjórnar eru fumkennd og virðast taka frekar mið af fyrirtækjum en fólki.
  • Efnahagsafleiðingar faraldursins hér heima eru einnig orðnar grafalvarlegar þótt nýjasta atvinnuleysistala Hagstofu Íslands sé 2,7% fyrir marz. Hvort næsta mæling fer upp fyrir 15% eins og í Bandaríkjunum vitum við ekki enn (atvinnuleysið hélzt innan við 10% eftir hrun) né heldur vitum við hvernig fara mun fyrir bönkum og lífeyrissjóðum sem mokuðu lánsfé í hótelbyggingar og annað eins og enginn væri morgundagurinn.
  • Enn er of lítið vitað. Eitt er þó ljóst: Nú kæmi sér vel að hafa safnað rentunni af sameiginlegum náttúruauðlindum þjóðarinnar í gildan varasjóð líkt og Norðmenn hafa gert undangengin 30 ár og nýja stjórnarskráin sem 67% kjósenda lýstu stuðningi við í þjóðaratkvæðagreiðslunni 2012 mælir fyrir um frekar en að leyfa rentunni að renna mestmegnis inn á einkareikninga, suma í skattaskjólum.
  • Norska ríkisstjórnin fékk hæft fólk strax í febrúar til að kortleggja líklegar efnahagsafleiðingar faraldurins fyrir Noreg. Það gerði Trump forseti auðvitað ekki og þá ekki heldur ríkisstjórn Íslands svo vitað sé.

 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið á blogginu

Stefán Snævarr
1
Blogg

Stefán Snævarr

Björn Jón sem álits­gjafi

Ég hef mik­ið álit á álits­gjaf­an­um Birni Jóni Braga­syni. Hann er góð­ur penni, mál­efna­leg­ur og rök­fast­ur. Ekki síst er hann bend­ir á aga­leysi Ís­lend­inga, á virð­ing­ar­leysi fjölda  þeirra fyr­ir móð­ur­mál­inu og ágæti þess að kunna þýsku. Hon­um mæl­ist líka vel þeg­ar hann seg­ir að í Rus­hdie­mál­inu hafi alltof marg­ir álits­gjaf­ar þag­að af ótta við að telj­ast órétt­hugs­andi. Og þeg­ar...
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
2
Blogg

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson

Eystra­salts­rík­in: Mál­stað­ur þeirra er okk­ar

Fyr­ir skömmu komu for­set­ar þjóð­anna við Eystra­salt­ið; Lett­lands, Lit­há­ens og Eist­lands hing­að til lands til að fagna því að 30 (31) ár voru lið­in frá því að þau öðl­uð­ust frelsi og losn­uðu und­an járn­hæl Sov­ét­ríkj­anna (1922-1991). Ís­land tók upp stjórn­mála­sam­band við rík­in þrjú þann 26.ág­úst ár­ið 1991. Þá var yf­ir­stað­in mis­heppn­uð vald­aránstilraun gegn þá­ver­andi leið­toga Sov­ét­ríkj­anna, Mikail Gor­bat­sjov, en hann lést 30.8 2022. Ís­land, með þá­ver­andi...
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
3
Blogg

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson

Raf­magn­að­ar kosn­ing­ar í Sví­þjóð 11.sept­em­ber?

Raf­magns­kosn­ing­arn­ar? Kannski verð­ur það nafn­ið sem þing­kosn­ing­arn­ar ár­ið 2022 í Sví­þjóð verða kall­að­ar í sögu­bók­um fram­tíð­ar­inn­ar, sem fara fram næsta sunnu­dag, 11. sept­em­ber. Það er að sjálf­sögðu vegna stríðs­ins í Úkraínu og þeirra hrika­legu hækk­ana á orku­verði sem nú tröll­ríða Evr­ópu. Marg­ir Sví­ar eru komn­ir að sárs­auka­mörk­um varð­andi raf­orku­verð og það mik­ið rætt í kosn­inga­bar­átt­unni. En það er fleira sem...
Stefán Snævarr
4
Blogg

Stefán Snævarr

ÞRjÚ MEG­IN­VERK HUNDRAÐ ÁRA: Tractatus, Ulysses og The Waste Land

Á þessu ári eru hundrað ár lið­in síð­an þrjár af áhrifa­mestu bók­um síð­ustu ára­tuga komu út. Fyrsta skal fræga telja skáld­sögu James Joyc­se Ulysses, þá ljóða­bálk T.S.Eliots The Waste Land og að lok­um heim­spekiskruddu Ludwigs Witt­genstein, Tractatus Logico-Phi­losophicus. Tractatus eða lógíska ljóð­ið Síð­ast­nefnda rit­ið kom strangt tek­ið út ári fyrr, þá á þýska frum­mál­inu Log­isch-phi­losophische Abhandl­ung. En fræg­ust varð hún...

Nýtt á Stundinni

Gjaldskrárhækkun Strætó dugir ekki og tímabært að endurskoða rekstrarmódelið
Fréttir

Gjald­skrár­hækk­un Strætó dug­ir ekki og tíma­bært að end­ur­skoða rekstr­armód­el­ið

Hundruð millj­óna króna gat er í rekstri Strætó og hækk­un far­gjalda mun ekki fylla upp í það. Jó­hann­es Rún­ars­son, fram­kvæmda­stjóri Strætó, seg­ir við­ræð­ur við rík­ið um aukna að­komu standa fyr­ir dyr­um.
Varaþingkona Framsóknar spyr spurninga um laxeldi:  „Þetta er mín skoðun“
FréttirLaxeldi

Vara­þing­kona Fram­sókn­ar spyr spurn­inga um lax­eldi: „Þetta er mín skoð­un“

Brynja Dan Gunn­ars­dótt­ir, vara­þing­kona Fram­sókn­ar­flokks­ins, sett­ist tíma­bund­ið á þing nú í sept­em­ber og lagði þá fram fyr­ir­spurn til mat­væla­ráð­herra, Svandís­ar Svavars­dótt­ur, um lax­eldi. Hún seg­ir að Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn hafi hing­að til kannski ekki ver­ið gagn­rýn­inn á lax­eldi en að það fal­lega við stjórn­mál sé að all­ir megi hafa sína skoð­un.
Verðbólgan minni en enn gætu vextir hækkað
Fréttir

Verð­bólg­an minni en enn gætu vext­ir hækk­að

Verð­bólga dregst sam­an ann­an mán­uð­inn í röð og mæl­ist nú 9,3 pró­sent. Vísi­tala neyslu­verðs hækk­ar um 0,09 pró­sent, sem er minnsta hækk­un á milli mán­aða í meira en eitt og hálft ár. Seðla­bank­inn gef­ur hins veg­ar til kynna að frek­ari vaxta­hækk­an­ir gætu enn ver­ið á döf­inni.
„Ég held bara áfram að vera föst í verðtryggðum lánum“
FréttirHúsnæðismál

„Ég held bara áfram að vera föst í verð­tryggð­um lán­um“

Kona á fimmtu­dags­aldri lýs­ir því hvernig hún seg­ist vera nauð­beygð til að taka verð­tryggt hús­næð­is­lán þrátt fyr­ir að hún vilji það ekki. Kon­an stend­ur í skiln­aði og þarf að kaupa sér íbúð. Kon­an er einn af við­mæl­end­um Stund­ar­inn­ar í um­fjöll­un um hús­næð­is­mark­að­inn og stöðu lán­þega eft­ir átta stýri­vaxta­hækk­an­ir á rúmu ári.
Viljum við vera Herúlar?
Flækjusagan#51

Vilj­um við vera Herúl­ar?

Ill­ugi Jök­uls­son held­ur áfram að rekja sögu Herúla og þeirr­ar kenn­ing­ar að þessi dul­ar­fulla þjóð hafi end­að hér uppi á Ís­landi.
Sagan af slæmum hliðum laxeldis og hvernig hægt er að bæta það
MenningLaxeldi

Sag­an af slæm­um hlið­um lax­eld­is og hvernig hægt er að bæta það

Tveir banda­rísk­ir blaða­menn, Douglas Frantz og Cat­her­ine Coll­ins, hafa gef­ið út bók um sjókvía­eldi á laxi. Bók­in fjall­ar fyrst og fremst um lax­eldi í Banda­ríkj­un­um og Kan­ada en svo er einnig rætt um eld­ið í Evr­ópu, með­al ann­ars í Nor­egi og á Ís­landi. Kjarni bók­ar­inn­ar snýst um að draga upp stóru mynd­ina af lax­eldi í heim­in­um, bæði kost­um þess og göll­um.
Terra ætlar að axla ábyrgð fjórum árum eftir brot
FréttirPlastið fundið

Terra ætl­ar að axla ábyrgð fjór­um ár­um eft­ir brot

Plast­meng­að­ur úr­gang­ur, sem end­ur­vinnslu­fyr­ir­tæk­ið Terra los­aði á nátt­úru­m­inja­svæði, verð­ur hreins­að­ur. Sveit­ar­fé­lag­ið Blá­skóga­byggð benti fyr­ir­tæk­inu á brot­ið ár­ið 2018. Terra brást ekki við fyrr en fjór­um ár­um síð­ar.
Fann frelsi og hamingju við að ganga á fjöll
ViðtalHamingjan

Fann frelsi og ham­ingju við að ganga á fjöll

Hanna Gréta Páls­dótt­ir hef­ur nokkr­um sinn­um stað­ið á kross­göt­um í líf­inu og ekki ver­ið á þeim stað sem hún hefði vilj­að vera á. Hún breytti um lífs­stíl fyr­ir um ára­tug og fór að ganga á fjöll. Þá fór hún að upp­lifa ham­ingj­una en það er jú sagt að göng­ur séu góð­ar fyr­ir lík­ama og sál. „Eft­ir 17 tíma göngu var ég ósigrandi, full af sjálfs­trausti og ham­ingju­söm,“ seg­ir hún um eina göng­una.
Sjómaður í leit að föður sínum
Viðtal

Sjómað­ur í leit að föð­ur sín­um

Mika­el Tam­ar Elías­son er 36 ára þriggja barna fað­ir, vél­stjóri og skáld í leit að blóð­föð­ur sín­um. Hann ólst upp hjá ömmu sinni fyr­ir vest­an, missti ætt­ingja sína í bruna 15 ára gam­all og týndi sjálf­um sér í vímu­efna­neyslu um tíma. Sjór­inn lokk­ar og lað­ar en hann lenti í hættu þeg­ar brot skall á bát­inn.
Hafnaði peningum og fylgdi áhuganum
Fólkið í borginni

Hafn­aði pen­ing­um og fylgdi áhug­an­um

Ei­rík­ur Hilm­ar Ei­ríks­son þurfti að velja á milli pen­ing­anna og áhug­ans á sagn­fræði. Sagn­fræð­in sigr­aði að lok­um.
Þarf að tala um vændi sem ofbeldið sem það er
Viðtal

Þarf að tala um vændi sem of­beld­ið sem það er

Þeg­ar kona sem var sam­ferða henni í gegn­um hóp­astarf Stíga­móta fyr­ir­fór sér ákvað Eva Dís Þórð­ar­dótt­ir að stíga fram og segja frá reynslu sinni af vændi. Bæði til að veita þo­lend­um von um að það væri leið út úr svart­nætt­inu en líka til að vekja sam­fé­lag­ið til vit­und­ar, reyna að fá fólk til að taka af­stöðu og knýja fram að­gerð­ir. Af því að lifa ekki all­ir af. Og hún þekk­ir sárs­auk­ann sem fylg­ir því að missa ást­vin í sjálfs­vígi.
Vill allt að tveggja ára fangelsi við því að vera drukkinn á rafhlaupahjóli
Fréttir

Vill allt að tveggja ára fang­elsi við því að vera drukk­inn á raf­hlaupa­hjóli

Sig­urð­ur Ingi Jó­hanns­son inn­viða­ráð­herra vill að börn­um und­ir þrett­án ára verði bann­að að nota raf­hlaupa­hjól og að allt að tveggja ára fang­elsi liggi við því að aka slíku far­ar­tæki und­ir áhrif­um áfeng­is. Í sama frum­varpi eru reiðstíg­ar skil­greind­ir fyr­ir bæði knapa og gang­andi.