Stefán Snævarr

Bergman 100 ára

Desember 1968, aldimmt, alsnjóa og ískalt. Ég og skólabróðir minn biðum hrollkaldir eftir Hafnarfjarðarstrætó, of kalt til að tala saman að ráði. Loksins kom vagninn og skrölti með okkur áleiðis í Fjörðin. Hvert var erindi þessara fimmtán ára strákpjakka? Að fara í Bæjarbíó að sjá nýjustu mynd sænska kvikmyndaleikstjórans Ingmars Bergman, Stund úlfsins. Myrk og draumkennd, súrrealísk og Kafkakennd, ég skildi ekki mikið en heillaðist. Afþreyingarmyndir bliknuðu í samanburði við hina bergmönsku framúrstefnu. Bergman bættist í hóp minna andlegu förunauta.

Meginstef Bergmans

Um þessar mundir eru hundrað ár liðin frá fæðingu hans og því vert að ræða verk hans og persónu. Hann hóf feril sinn sem leikstjóri í leikhúsi en tók fljótlega að fást við kvikmyndagerð. Skemmst er frá að segja að hann varð fljótlega holdgervingur hins evrópska „auteurs“, þ.e. kvikmyndaskálds, manns sem skapar kvikmynd eins og rithöfundar skáldsögu.

Trúin og tilvistin eru meðal helstu stefja í verkum Bergmans. Þau sjást kannski skýrast í miðaldamyndinni Sjöunda innsiglið þar sem riddarinn teflir við sjálfan dauðann. Persóna segir frá konu sem allt í einu hættir að tala og virðist vera að leysast upp sem persóna. Og í Jarðarberjalautinni gerir aldraður prófessor upp líf sitt um leið og lífið gerir upp við hann. En myndir Bergmans eru ekki endilega alvarlegar og þunglamalegar, meira að segja í Sjöunda innsiglinu bregður fyrir glettni hér og hvar. Ekki skortir glettnina heldur í Fanny og Alexander, þessum myndóði til bernskunnar (alvöruna vantar heldur ekki). Tónlist er enn eitt meginstefja Bergmans, hann leikstýrði allmörgumóperum, fræg er uppsetning hans á Töfraflautu Mozarts sem hann kvikmyndaði með miklum ágætum. Kvikmyndin Haustsónatan fjallar um píanóleikara sem vanrækt hefur dóttur sína. Tónlist leikur veigamikið hlutverk.

Maðurinn Bergman

Hvað um manninn Bergman? Hann var alinn upp á prestsheimili og því ekki furða þótt honum væri trúin hugleikin. Nýleg heimildarmynd lýsir honum ungum sem frekum og ákveðnum leikstjóra á uppleið. Engu síður forvitnilega umfjöllun um líf hans má finna í skáldsögu dótturinnar, Linn Ullmann, Hin órólegu. Þar er honum lýst sem öguðum, frekum og pedantískum manni,  fjarlægum föður. En hversu góð heimild er skáldsaga ? Getur dóttir verið óvilhöll? Getur nokkur maður verið óvilhallur í lýsingu sinni á mannfólkinu? Fólk er furðulegt og því engin furða þótt rithöfundar og kvikmyndaskáld geri mannlega tilvist að yrkisefni.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Deilur innan ættarveldis teygja sig úr Skeifunni í skattaskjólið Mön
1

Deilur innan ættarveldis teygja sig úr Skeifunni í skattaskjólið Mön

·
Hallur Hallsson fékk þrettán milljónir fyrir að rita sögu Sjómannafélags Íslands
2

Hallur Hallsson fékk þrettán milljónir fyrir að rita sögu Sjómannafélags Íslands

·
Þegar ég varð heyrnarlaus af vöðvabólgu og endaði lögblind
3

Guðlaug Sigfúsdóttir

Þegar ég varð heyrnarlaus af vöðvabólgu og endaði lögblind

·
Glitnisskjölin: Ráðuneyti Bjarna svarar ekki spurningum um skattskil hans og hagsmunaskráningu
4

Glitnisskjölin: Ráðuneyti Bjarna svarar ekki spurningum um skattskil hans og hagsmunaskráningu

·
Kjarabótum öryrkja frestað meðan útgerðin greiðir 3 milljörðum minna og græðir á gengisveikingu
5

Kjarabótum öryrkja frestað meðan útgerðin greiðir 3 milljörðum minna og græðir á gengisveikingu

·
Sjómannafélagi Íslands birt stefna
6

Sjómannafélagi Íslands birt stefna

·
Ríkisstjórn Katrínar óvinsælli en stjórn Jóhönnu
7

Ríkisstjórn Katrínar óvinsælli en stjórn Jóhönnu

·

Mest deilt

Kjarabótum öryrkja frestað meðan útgerðin greiðir 3 milljörðum minna og græðir á gengisveikingu
1

Kjarabótum öryrkja frestað meðan útgerðin greiðir 3 milljörðum minna og græðir á gengisveikingu

·
Glitnisskjölin: Ráðuneyti Bjarna svarar ekki spurningum um skattskil hans og hagsmunaskráningu
2

Glitnisskjölin: Ráðuneyti Bjarna svarar ekki spurningum um skattskil hans og hagsmunaskráningu

·
Þegar ég varð heyrnarlaus af vöðvabólgu og endaði lögblind
3

Guðlaug Sigfúsdóttir

Þegar ég varð heyrnarlaus af vöðvabólgu og endaði lögblind

·
Hallur Hallsson fékk þrettán milljónir fyrir að rita sögu Sjómannafélags Íslands
4

Hallur Hallsson fékk þrettán milljónir fyrir að rita sögu Sjómannafélags Íslands

·
Sjómannafélagi Íslands birt stefna
5

Sjómannafélagi Íslands birt stefna

·
Ríkisstjórn Katrínar óvinsælli en stjórn Jóhönnu
6

Ríkisstjórn Katrínar óvinsælli en stjórn Jóhönnu

·

Mest deilt

Kjarabótum öryrkja frestað meðan útgerðin greiðir 3 milljörðum minna og græðir á gengisveikingu
1

Kjarabótum öryrkja frestað meðan útgerðin greiðir 3 milljörðum minna og græðir á gengisveikingu

·
Glitnisskjölin: Ráðuneyti Bjarna svarar ekki spurningum um skattskil hans og hagsmunaskráningu
2

Glitnisskjölin: Ráðuneyti Bjarna svarar ekki spurningum um skattskil hans og hagsmunaskráningu

·
Þegar ég varð heyrnarlaus af vöðvabólgu og endaði lögblind
3

Guðlaug Sigfúsdóttir

Þegar ég varð heyrnarlaus af vöðvabólgu og endaði lögblind

·
Hallur Hallsson fékk þrettán milljónir fyrir að rita sögu Sjómannafélags Íslands
4

Hallur Hallsson fékk þrettán milljónir fyrir að rita sögu Sjómannafélags Íslands

·
Sjómannafélagi Íslands birt stefna
5

Sjómannafélagi Íslands birt stefna

·
Ríkisstjórn Katrínar óvinsælli en stjórn Jóhönnu
6

Ríkisstjórn Katrínar óvinsælli en stjórn Jóhönnu

·

Mest lesið í vikunni

Þvingaðar af sýslumanni til að umgangast föðurinn sem misnotaði þær: „Ég vil ekki fara til pabba“
1

Þvingaðar af sýslumanni til að umgangast föðurinn sem misnotaði þær: „Ég vil ekki fara til pabba“

·
Dauðinn er bara hinn endinn á fæðingunni
2

Dauðinn er bara hinn endinn á fæðingunni

·
Afþakka að vera notaður sem skotfæri í stríði gegn femínisma
3

Atli Már Ástvaldsson

Afþakka að vera notaður sem skotfæri í stríði gegn femínisma

·
Deilur innan ættarveldis teygja sig úr Skeifunni í skattaskjólið Mön
4

Deilur innan ættarveldis teygja sig úr Skeifunni í skattaskjólið Mön

·
Hallur Hallsson fékk þrettán milljónir fyrir að rita sögu Sjómannafélags Íslands
5

Hallur Hallsson fékk þrettán milljónir fyrir að rita sögu Sjómannafélags Íslands

·
Lögreglan kannast ekki við fjögur sjálfsvíg á einum degi
6

Lögreglan kannast ekki við fjögur sjálfsvíg á einum degi

·

Mest lesið í vikunni

Þvingaðar af sýslumanni til að umgangast föðurinn sem misnotaði þær: „Ég vil ekki fara til pabba“
1

Þvingaðar af sýslumanni til að umgangast föðurinn sem misnotaði þær: „Ég vil ekki fara til pabba“

·
Dauðinn er bara hinn endinn á fæðingunni
2

Dauðinn er bara hinn endinn á fæðingunni

·
Afþakka að vera notaður sem skotfæri í stríði gegn femínisma
3

Atli Már Ástvaldsson

Afþakka að vera notaður sem skotfæri í stríði gegn femínisma

·
Deilur innan ættarveldis teygja sig úr Skeifunni í skattaskjólið Mön
4

Deilur innan ættarveldis teygja sig úr Skeifunni í skattaskjólið Mön

·
Hallur Hallsson fékk þrettán milljónir fyrir að rita sögu Sjómannafélags Íslands
5

Hallur Hallsson fékk þrettán milljónir fyrir að rita sögu Sjómannafélags Íslands

·
Lögreglan kannast ekki við fjögur sjálfsvíg á einum degi
6

Lögreglan kannast ekki við fjögur sjálfsvíg á einum degi

·

Nýtt á Stundinni

Mun ég aldrei eignast barn?

Ása Ottesen

Mun ég aldrei eignast barn?

·
Sendiherra Póllands kvartar undan „falsfrétt“ í bréfi til forseta Íslands og forsætisráðherra

Sendiherra Póllands kvartar undan „falsfrétt“ í bréfi til forseta Íslands og forsætisráðherra

·
Athugasemd sendiherra Póllands við frétt Stundarinnar

Gerard Pokruszyński

Athugasemd sendiherra Póllands við frétt Stundarinnar

·
Spyr hvort brenna eigi fleiri jarðneskar leifar

Spyr hvort brenna eigi fleiri jarðneskar leifar

·
Telur jaðarhópa hafa náð að eigna sér þjóðhátíðardag Pólverja

Telur jaðarhópa hafa náð að eigna sér þjóðhátíðardag Pólverja

·
Nýtt húsnæði fyrir unga karlmenn í vímuefnaneyslu

Nýtt húsnæði fyrir unga karlmenn í vímuefnaneyslu

·
9 af 10 opinberum framkvæmdum fram úr áætlun

9 af 10 opinberum framkvæmdum fram úr áætlun

·
Þrælahald á 21. öldinni

Þrælahald á 21. öldinni

·
Aðeins um samráð og virðingu

Listflakkarinn

Aðeins um samráð og virðingu

·
Sjómannafélagi Íslands birt stefna

Sjómannafélagi Íslands birt stefna

·
Miðflokkurinn vill lækka fjármagnstekjuskatt

Miðflokkurinn vill lækka fjármagnstekjuskatt

·
Ný pláneta í bakgarðinum

Illugi Jökulsson

Ný pláneta í bakgarðinum

·