Þessi færsla er meira en 2 ára gömul.

Selurinn Snorri-minningargrein

Selurinn Snorri-minningargrein

Selurinn Snorri er allur. Það er ekki Selurinn Snorri í allegórísku barnabókinni sem hvatti til viðnáms gegn nasistum og var bönnuð í Noregi. Sú bók lifir enn góðu lífi. Ég er að skrifa um selinn Snorra sem bjó í Húsdýragarðinum og sem ég man glögglega eftir að heimsækja þegar ég var í barnaskóla.

Í selsárum og mannsárum vorum við sennilega svipað gamlir. Hann syndandi í blárri lauginni, ég bankandi á glerið með hor rennandi úr nefinu.

Um andlát hans las ég á mbl.is og veit ekki hvort ég hafi verið að aðstoða við verkfallsbrot með því, en get þó lofað því að þetta blogg styður allar kröfur blaðamanna og telur þá jafnvel mega biðja um meira. Reyndar ættu blaðamenn moggans að krefjast þess að laun ritstjórans verði lækkuð í refsiskyni fyrir að styðja verkfallsbrot, en það er önnur saga.

Mig langar að eyða meiri orðum í selinn Snorra. Hann var fæddur 1989 og varð því þrítugur. Tilviljun örlaganna vildi svo til að hann var veiddur eins árs gamall og sleppt út í litla sundlaug í Laugardalnum. Selir í náttúrunni búa ekki í sundlaugum eða baðkörum, allra síst sundlaugum sem eru minni en stofur í sumum einbýlishúsum. Landselir geta orðið tveggja metra langir, spáum aðeins í því.

Snorri gat ekki talað svo hann gat ekki sagt okkur frá því hvað honum þótti um þessa fangavist. Var maturinn góður? Leið honum vel?

Selir eru vanir því að synda langar vegalengdir frjálsir, veiða sér fjölbreytta fæðu eins og litla þorska, sandkola, ufsa, alls kyns síli, og svo elska þeir smokkfiska. Ég skil seli ágætlega tel ég, verandi sá súshí-unnandi sem ég er, en selir hafa jafnvel synt langt upp ár til að veiða sér lax.

Það er í eðli þeirra, flakka frjálsir um miklar víðáttur, hvíla sig á klettaskerjum, róta með nefinu eftir strandbotninum og synda eins og þeim lystir.

Hvað fannst Snorra um að vera sviptur því?

Ég veit það ekki, en ég tel ágætis vísbendingu felast í því hvað einn af kópunum hans gerði um árið. Það rataði í fréttir í ágúst árið 2015 að selskópur hefði náð að skríða út úr Húsdýragarðinum inn á tjaldsvæði í Laugardalnum. Það er mikið afrek fyrir sel, jafnvel fullvaxta sel, því eins og við öll vitum hafa selir ekki fætur og ferðast því hægt yfir grjót, girðingar, malbik og gras.

Margir hrifust af þessu einstaka afreki unga kópsins sem stefndi rakleiðis þangað sem náttúran kallaði, út í hafið. Hefði hann náð þangað er nokkuð víst að hann hefði spjarað sig ágætlega. Þrátt fyrir að vera fæddur í fangavist þá hafði kópurinn það sem dýr í náttúrunni þurfa helst, baráttuvilja og hreysti.

Hvort faðir hans eftir meira en tveggja áratuga fangavist hefði getað veitt sér til matar er eitthvað sem ég þori ekki að hugleiða. En einhvern veginn hugsa ég að kópurinn hefði kannski náð því, kannski, fyrst hann var búinn að ná svona langt.

En selir eru ekki jafnokar manna á landi og um leið og fregnir af flakki kópsins bárust starfsfólki Húsdýragarðarins var búið að góma hann.

Kópurinn endaði sem refafóður tveimur dögum síðar.

Og nú er ég ekki einn af þeim sem hneykslar sig á því þegar dýragarðar fóðra ljón með gíraffakjöti. Ég geri mér fulla grein fyrir því að ljón ólíkt mér geta ekki lagt sér Oumph til munns (þó það sé svo líkt kjöti að ég finn ekki á því neinn mun), en ég get spurt spurninga um siðsemi dýragarða, og geri það. Refir borða kjöt. Selir borða fisk. Og þjóna mikilvægu hlutverki í lífríkinu.

En hvað er hlutverk þeirra í Húsdýragarðinum? Hvað er markmiðið með því að fanga landsel, dýr sem er í útrýmingarhættu við Íslandsstrendur og setja það í laug sem er svo lítil að við myndum ekki einu sinni kenna ungbarnasund í henni?

Auðvitað er gott að ungir krakkar geti komið og séð sel. Mér fannst það magnað á sínum tíma. En selir búa ekki í litlum laugum. Ef við ætlum að halda selum innilokuðum í þrjátíu ár, skuldum við þeim ekki að minnsta kosti að þeir fái undir sig almennilegt svæði til að hreyfa sig á, með einhverju sem líkist raunverulegum heimkynnum þeirra?

Dýr finna til. Fyrir nokkrum áratugum töldum við að pandabirnir gætu ekki fjölgað sér í dýragörðum. Síðan uppgötvaðist nánast fyrir tilviljun að með því að gefa pandabjörnum aðeins meira fermetrapláss að þeir fengu aftur kynhvötina. Pandabirnir sem eru alræmdir fyrir þessa eiginleika að ná ekki að fjölga sér eiga ekki í þessum vandræðum í þeim hálendissvæðum sem þeir koma frá. Staðreyndin er bara sú að þegar þeir eru lokaðir inni, okkur til skemmtunar og fróðleiks, þá verða þeir þunglyndir og latir, og þá gerist það sama og gerist oft hjá manneskjum sem líður illa. Þær missa kynhvötina.

Vandamál pöndunnar er það sama og milljóna annarra lífvera á þessari plánetu. Plássleysi. Þær hafa misst landflæmin sem þær eitt sinn ráfuðu um og þó svo búið sé að hanna handa þeim sérstök leiksvæði og bambusskóga í gerviheimi dýragarða þá sjá greindustu verurnar í gegnum blekkinguna og þjást.

Svo hvernig leið selinum Snorra. Hvatti hann kópana sína til að flýja? Vonaði hann að kópurinn sem slapp hefði náð til sjávar?

Það fáum við aldrei að vita. En við vitum samt eitt.

Við vitum það öll.

Þessi litla laug er dýraníð og við ættum ekki að láta það viðgangast lengur. Annað hvort ættum við að loka lauginni eða gefa selunum það pláss sem þeir þurfa til að vera hamingjusamir. Því ef við getum ekki gefið þeim viðunandi líf í fangavist, þá ættum við ekki að ræna þá frelsinu.

 

 

 

E.S. Myndir í grein eru wikimedia myndir og sýna ekki Snorra.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið á blogginu

Stefán Snævarr
1
Blogg

Stefán Snævarr

AÐ VERA MÁL­EFNA­LEG­UR-Jóni Karli Stef­áns­syni svar­að

Fyr­ir nokkru skrif­aði ég færslu hér á Stund­inni um notk­un Björns Bjarna­son­ar á orð­inu „spill­ing“. Hann hefði sagt að gagn­rýni Sam­fylk­ing­ar­inn­ar á Sjálf­stæð­is­flokk­inn væri spill­ing. En ég benti á að spill­ing merki ekki það sama og gagn­rýni, ekki einu sinni ósann­gjörn gagn­rýni. Ég sagði að Björn tal­aði eins og Humpty Dumpty í Lísu í Undralandi en sá sagði „orð þýða...
Stefán Snævarr
2
Blogg

Stefán Snævarr

Ensku­mennska

"Ensku­mennska" er ný­yrði mitt um dýrk­un á ensku eða barna­lega sann­fær­ingu um að ensku­væð­ing sé allra meina bót. Ég mun fyrst ræða græðg­is­rök henni tengd, svo víkja að fá­ráns­kröf­um um að ís­lensk­an eigi ávallt að víkja í um­ferð sam­fé­lags­ins. Þá mun ég kynna til­lög­ur til úr­bóta. Græðg­is­rök og ensku­mennska Ensku­mennsku-menn­in er vön að rök­styðja mál sitt með græðg­is­rök­um, t.d....
Af samfélagi
3
Blogg

Af samfélagi

Nokk­ur orð um mis­heppn­aða banka­sölu og sam­fé­lags­banka

Und­an­farn­ar vik­ur hef­ur mik­ið ver­ið rætt um einka­væð­ingu Ís­lands­banka og efnt til mót­mæla í sex skipti vegna henn­ar. Um­ræð­an og mót­mæl­in eru bæði skilj­an­leg og eðli­leg, enda er einka­væð­ing­in mis­heppn­uð því traust al­menn­ings gagn­vart henni er nú guf­að upp. Fátt gref­ur jafn hratt und­an trausti eins og vafa­sam­ir við­skipta­hætt­ir og sér­hygli. Ef einka­væð­ing á að geta tal­ist vel heppn­uð verð­ur...

Nýtt á Stundinni

Bjarni undir í rannsókn Ríkisendurskoðunar
Fréttir

Bjarni und­ir í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar

Sú end­ur­skoð­un­ar­áætl­un sem lagt var af stað með í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar á sölu rík­is­ins á hlut­um í Ís­lands­banka snýr fyrst og fremst að Banka­sýslu rík­is­ins. Guð­mund­ur Björg­vin Helga­son rík­is­end­ur­skoð­andi seg­ir að fjár­mála­ráð­herra og ráðu­neyti hans séu líka und­ir og að áætl­un­in taki breyt­ing­um eft­ir því sem rann­sókn­inni vindi fram.
Jordan Peterson í femínísku ljósi - Unnur Gísladóttir
Karlmennskan#96

Jor­d­an Peter­son í femín­ísku ljósi - Unn­ur Gísla­dótt­ir

„Það er erfitt fyr­ir mig að kjarna gagn­rýni á Jor­d­an Peter­son því hún er marglaga en ef ég ætti að gera það þá er það van­hæfni hans til að setja sig í spor jað­ar­settra hópa eða kvenna.“ seg­ir Unn­ur Gísla­dótt­ir mann­fræð­ing­ur og fram­halds­skóla­kenn­ari. Unn­ur hef­ur les­ið all­ar bæk­ur Jor­d­an Peter­son og lík­lega inn­byrt meira magn af efni eft­ir hann held­ur en marg­ur að­dá­and­inn. Unn­ur er hins veg­ar lít­ill að­dá­andi og fær­ir okk­ur gagn­rýni sína þar sem hún varp­ar femín­ísku ljósi á mál­flutn­ing Jor­d­an Peter­son. Fyr­ir þau sem ekki kann­ast við mann­inn þá er hann af­ar um­deild­ur pró­fess­or í sál­fræði sem virð­ist ná sér­stak­lega vel til karl­manna og er vin­sæll fyr­ir­les­ari um heim all­an og kom m.a. fram í Há­skóla­bíó um liðna helgi. Um­sjón: Þor­steinn V. Ein­ars­son Tónlist: Mr. Silla - Nar­uto (án söngs) Þátt­ur­inn er í boði bak­hjarla Karl­mennsk­unn­ar, Dom­in­os, Veg­an­búð­ar­inn­ar og The Bo­dy Shop.
„Það er búið að borga fyrir þetta“
FréttirPlastið fundið

„Það er bú­ið að borga fyr­ir þetta“

Guð­laug­ur Þór Þórð­ar­son um­hverf­is­ráð­herra seg­ir að það eigi að end­ur­vinna ís­lenska plast­ið sem fannst í vöru­húsi í Sví­þjóð, enda sé bú­ið að borga fyr­ir það.
792. spurningaþraut: Stígvél hér og stígvél þar
ÞrautirSpurningaþrautin

792. spurn­inga­þraut: Stíg­vél hér og stíg­vél þar

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað er að ger­ast á þess­ari mynd hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvaða fyrr­ver­andi þing­mað­ur tók við sem rit­stjóri Frétta­blaðs­ins í fyrra? 2.  William Henry Gates III fædd­ist í Banda­ríkj­un­um 1952. Fað­ir hans var vel met­inn lög­fræð­ing­ur og móð­ir hans kenn­ari og kaup­sýslu­kona. Bæði létu heil­mik­ið að sér kveða í bar­áttu fyr­ir skárra sam­fé­lagi. En hvað af­rek­aði...
Stjarnfræðilegur kostnaður Úkraínustríðsins
FréttirÚkraínustríðið

Stjarn­fræði­leg­ur kostn­að­ur Úkraínu­stríðs­ins

Mörg hundruð falla í inn­rás Rússa í Úkraínu á degi hverj­um, mann­tjón­ið eykst sí­fellt og ólýs­an­leg­ar hörm­ung­ar þar víða dag­legt brauð. Þess ut­an eru efna­hags­leg­ar ham­far­ir að eiga sér stað í Úkraínu en þær voru raun­ar hafn­ar áð­ur en inn­rás­in hófst. Út­lit­ið var svart fyr­ir en nú er stór hluti lands­ins ein rjúk­andi rúst og vegna land­lægr­ar spill­ing­ar mun reyn­ast erfitt að fá fjár­hags­að­stoð er­lend­is frá til upp­bygg­ing­ar að stríðs­lok­um.
Reykvísk skrifstofukona umlukin svartadauða
Viðtal

Reyk­vísk skrif­stofu­kona um­lukin svarta­dauða

Auð­ur Har­alds rit­höf­und­ur seg­ir að Guð sé al­gjör­lega að­gerð­ar­laus og þess vegna sé tit­ill bók­ar henn­ar sem var að koma út: Hvað er Drott­inn að drolla? Sag­an fjall­ar um reyk­víska skrif­stofu­konu í nú­tím­an­um sem fer í tíma­ferða­lag alla leið aft­ur til árs­ins 1346 og lend­ir inni í miðj­um svarta­dauða.
Djarfar fullyrðingar eftir hálftíma vettvangsferð plastsendinefndar
FréttirPlastið fundið

Djarf­ar full­yrð­ing­ar eft­ir hálf­tíma vett­vangs­ferð plast­sendi­nefnd­ar

Úr­vinnslu­sjóð­ur ætl­ar ekk­ert að að­haf­ast vegna ís­lenska plasts­ins sem fannst í vöru­húsi í Sví­þjóð. Sendi­nefnd sem fór á stað­inn og komst að þeirri nið­ur­stöðu að þar væri ein­ung­is lít­ið magn af ís­lensku plasti virð­ist hafa byggt þá nið­ur­stöðu sína á hæpn­um for­send­um. Full­yrð­ing­ar í skýrslu nefnd­ar­inn­ar stand­ast ekki skoð­un.
791. spurningaþraut: Picasso málaði portrett af ... hvaða konu?
ÞrautirSpurningaþrautin

791. spurn­inga­þraut: Picasso mál­aði portrett af ... hvaða konu?

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir þetta fjall? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvaða vin­sæla hljóm­sveit sendi frá sér plöt­una Their Satanic Maj­esties Requ­est ár­ið 1967? 2.  Hver var þá að­al gít­ar­leik­ari hljóm­sveit­ar­inn­ar?   3.  Dönsk yf­ir­völd og sér í lagi for­sæt­is­ráð­herr­ann hafa nú feng­ið skömm í hatt­inn hjá op­in­berri rann­sókn­ar­nefnd í Dan­mörku vegna fram­göngu sinn­ar í máli sem sner­ist um ákveðna dýra­teg­und. Hvaða dýr voru...
Myndi örugglega aldrei fara neitt ef hún vissi allt
MenningHús & Hillbilly

Myndi ör­ugg­lega aldrei fara neitt ef hún vissi allt

Covid-far­ald­ur­inn birt­ist ljós­lif­andi á nýj­asta lista­verki lista­kon­unn­ar Eirún­ar Sig­urð­ar­dótt­ur, Raun­tím­ar­efl­in­um, sem var saumað­ur með­an á far­aldr­in­um stóð. Ref­ill­inn tók mið af stöðu far­ald­urs­ins á hverj­um tíma og var loka­út­kom­an því ekki fyr­ir­fram ákveð­in.
Þegar fullorðið fólk gerir sig að fífli
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar full­orð­ið fólk ger­ir sig að fífli

Rétt eins og flokk­ur­inn hef­ur þeg­ar sann­að að hann er ekki leng­ur vinstri­hreyf­ing með þjónk­un sinni við efna­hags­stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þá er nú morg­un­ljóst að hann er ekki held­ur grænt fram­boð, skrif­ar Ill­ugi Jök­uls­son um Vinstri græn.
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
790. spurningaþraut: Úr hvaða kvikmyndum eru skjáskotin?
ÞrautirSpurningaþrautin

790. spurn­inga­þraut: Úr hvaða kvik­mynd­um eru skjá­skot­in?

Þema­þraut dags­ins snýst um er­lend­ar kvik­mynd­ir. Auka­spurn­ing­arn­ar eru um ís­lenska sjón­varps­þætti. * Fyrri auka­spurn­ing: Hér fyr­ir of­an er aug­lýs­ing fyr­ir ís­lenska sjón­varps­þætti sem nefnd­ust ... ? Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Úr hvaða bíó­mynd er þetta? 2.  Úr hvaða mynd er þetta? * 3.  Kannski hafa ekki marg­ir séð þessa mynd núorð­ið. En þið ætt­uð samt að þekkja hana með nafni....