Auglysingin hverfur eftir stutta stund...
Loka

Smári McCarthy

Veldu svo þann sem að þér þykir bestur

Fjöldi forsetaframbjóðanda er að verða áhyggjuefni. Fjölgi þeim áfram með sama hraða má búast við að meginþorri mannkyns verði í framboði áður en yfir lýkur. En í alvöru talað, þá er vandamálið ekki fjöldi frambjóðenda, heldur aðferðin sem við notum til að gera upp á milli þeirra.

Í stjórnarskránni segir að forseti sé rétt kjörinn sem hlýtur flest atkvæði í forsetakosningum, en það er engin trygging fyrir því að það séu mörg atkvæði. Hætt er við því að forseti veriði kjörinn með minnihluta atkvæða, þótt hann fái fleiri en aðrir frambjóðendur. Ef 12 frambjóðendur verða í framboði þá er líklegt að sigurverinn verði kjörinn með einungis 32.22% atkvæða, samkvæmt hjálplegum útreikningum sem Pawel Bartoszek lagði til á Facebook. Það þýðir að 67.78% kjósenda hefðu viljað einhvern annan forseta.

En ekkert er að óttast! Það er til ráð. Sé lögum um forsetakosningar breytt í hvelli má búa þannig um hlutina að þótt 67.78% kjósenda hafi heldur viljað einhvern annan, þá væru flestir allaveganna sáttir við niðurstöðuna.

Við erum öll vön því að setja "X" við þann sem okkur þykir bestur. En hvað um að setja "1" í staðinn. Og svo "2" við þann sem okkur þykir næstbestur, og svo 3, 4, og svo framvegis, upp í hverja þá himinháu tölu sem fjöldi forsetaframbjóðanda verði kominn í?

Svo þegar það væri talið, þá væri það gert þannig: Fyrst er atkvæðunum skipt eftir fyrsta vali allra. Ef það er kominn skýr sigurvegari þá er þetta búið. Annars er sá frambjóðandi sem hefur fæst atkvæði fjarlægður sem augljós tapari, og á öllum þeim atkvæðum er skoðað hvað var í 2. sæti, og atkvæðunum deilt niður eftir því. Svo er leikurinn endurtekinn þangað til skýr sigurvegari er kominn fram.

Kostirnir eru augljósir: allir geta valið þann sem þeim raunverulega þykir bestur án þess að óttast að atkvæði sitt fari til spillis, og minni líkur eru á að tveir svipaðir frambjóðendur skemmi hver fyrir öðrum. Ef fyrsta val fólks tapar, þá er annað eða þriðja val líklegt til að ganga. Fólk hefur ekki mörg atkvæði með þessu, heldur bara eitt atkvæði sem nýtist sama hvað.

Þessi aðferð heitir "Single Transferable Vote" eða STV á ensku*, og er víða notuð, til að mynda í þing- og forsetakosningum á Írlandi, þingkosningum á Skotlandi, öllum kosningum á Möltu, og svo framvegis. Það eru til aðrar aðferðir sem eru kannski betri, en þessi er vel þekkt og allir ættu að geta sammælst um að þessi breyting væri af hinu góða.

Alþingi ætti að drífa í því að breyta lögunum þannig að þetta geti orðið svona, þannig að við fáum örugglega þann forseta í sumar sem þjóðinni þykir bestur. 

Hér er myndband sem útskýrir þetta betur en ég get gert:

* Athugasemd fyrir kosningakerfisnörda eins og mig: Nafnið "STV" er yfirleitt notað um kosningar þar sem eru margir hugsanlegir siguvegarar; þegar aðeins einn sigurvegari er í boði er það ýmist kallað Alternative Vote (AV) eða Instant Runoff (IRV), eftir ýmsum smáatriðum sem skipta litlu máli í þessari yfirferð.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Sonur Ingibjargar kynnir nýja verslun í Fréttablaðinu
1

Sonur Ingibjargar kynnir nýja verslun í Fréttablaðinu

·
Fréttablaðið birtir aftur viðtal við son eigandans
2

Fréttablaðið birtir aftur viðtal við son eigandans

·
Ríkisstjórnin dró upp villandi mynd af skattatillögum
3

Ríkisstjórnin dró upp villandi mynd af skattatillögum

·
Ríkisstjórnin vill lækka skattbyrði flestra en ekki hrófla við skattlagningu ofurtekna
4

Ríkisstjórnin vill lækka skattbyrði flestra en ekki hrófla við skattlagningu ofurtekna

·
Telur að Ríkisskattstjóri hafi synjað fólki um húsnæðisúrræði
5

Telur að Ríkisskattstjóri hafi synjað fólki um húsnæðisúrræði

·
Vann endanlega dómsmál eftir ólögmæta uppsögn
6

Vann endanlega dómsmál eftir ólögmæta uppsögn

·
Vonsvikin yfir tillögum ríkisstjórnarinnar og segja að tilboð SA hefði „leitt til kaupmáttarrýrnunar fyrir stóra hópa launafólks“
7

Vonsvikin yfir tillögum ríkisstjórnarinnar og segja að tilboð SA hefði „leitt til kaupmáttarrýrnunar fyrir stóra hópa launafólks“

·

Mest deilt

Ríkisstjórnin vill lækka skattbyrði flestra en ekki hrófla við skattlagningu ofurtekna
1

Ríkisstjórnin vill lækka skattbyrði flestra en ekki hrófla við skattlagningu ofurtekna

·
Ríkisstjórnin dró upp villandi mynd af skattatillögum
2

Ríkisstjórnin dró upp villandi mynd af skattatillögum

·
Vonsvikin yfir tillögum ríkisstjórnarinnar og segja að tilboð SA hefði „leitt til kaupmáttarrýrnunar fyrir stóra hópa launafólks“
3

Vonsvikin yfir tillögum ríkisstjórnarinnar og segja að tilboð SA hefði „leitt til kaupmáttarrýrnunar fyrir stóra hópa launafólks“

·
Ráðuneytið skoðar ofbeldistilkynningar sýslumanna
4

Ráðuneytið skoðar ofbeldistilkynningar sýslumanna

·
Sakar verkalýðshreyfinguna um „brot á vinnulöggjöfinni“
5

Sakar verkalýðshreyfinguna um „brot á vinnulöggjöfinni“

·
Telur að Ríkisskattstjóri hafi synjað fólki um húsnæðisúrræði
6

Telur að Ríkisskattstjóri hafi synjað fólki um húsnæðisúrræði

·

Mest deilt

Ríkisstjórnin vill lækka skattbyrði flestra en ekki hrófla við skattlagningu ofurtekna
1

Ríkisstjórnin vill lækka skattbyrði flestra en ekki hrófla við skattlagningu ofurtekna

·
Ríkisstjórnin dró upp villandi mynd af skattatillögum
2

Ríkisstjórnin dró upp villandi mynd af skattatillögum

·
Vonsvikin yfir tillögum ríkisstjórnarinnar og segja að tilboð SA hefði „leitt til kaupmáttarrýrnunar fyrir stóra hópa launafólks“
3

Vonsvikin yfir tillögum ríkisstjórnarinnar og segja að tilboð SA hefði „leitt til kaupmáttarrýrnunar fyrir stóra hópa launafólks“

·
Ráðuneytið skoðar ofbeldistilkynningar sýslumanna
4

Ráðuneytið skoðar ofbeldistilkynningar sýslumanna

·
Sakar verkalýðshreyfinguna um „brot á vinnulöggjöfinni“
5

Sakar verkalýðshreyfinguna um „brot á vinnulöggjöfinni“

·
Telur að Ríkisskattstjóri hafi synjað fólki um húsnæðisúrræði
6

Telur að Ríkisskattstjóri hafi synjað fólki um húsnæðisúrræði

·

Mest lesið í vikunni

„Núna get ég risið undir sjálfri mér“
1

„Núna get ég risið undir sjálfri mér“

·
Maðurinn sem háskólinn gat ekki hafnað
2

Maðurinn sem háskólinn gat ekki hafnað

·
Óvænt líf fannst í blómapotti
3

Óvænt líf fannst í blómapotti

·
Sonur Ingibjargar kynnir nýja verslun í Fréttablaðinu
4

Sonur Ingibjargar kynnir nýja verslun í Fréttablaðinu

·
Rekstri þjóðarsjóðs verður útvistað til einkaaðila
5

Rekstri þjóðarsjóðs verður útvistað til einkaaðila

·
Ungt fólk þurfi að spara og drekka minna latte til að geta eignast íbúð
6

Ungt fólk þurfi að spara og drekka minna latte til að geta eignast íbúð

·

Mest lesið í vikunni

„Núna get ég risið undir sjálfri mér“
1

„Núna get ég risið undir sjálfri mér“

·
Maðurinn sem háskólinn gat ekki hafnað
2

Maðurinn sem háskólinn gat ekki hafnað

·
Óvænt líf fannst í blómapotti
3

Óvænt líf fannst í blómapotti

·
Sonur Ingibjargar kynnir nýja verslun í Fréttablaðinu
4

Sonur Ingibjargar kynnir nýja verslun í Fréttablaðinu

·
Rekstri þjóðarsjóðs verður útvistað til einkaaðila
5

Rekstri þjóðarsjóðs verður útvistað til einkaaðila

·
Ungt fólk þurfi að spara og drekka minna latte til að geta eignast íbúð
6

Ungt fólk þurfi að spara og drekka minna latte til að geta eignast íbúð

·

Nýtt á Stundinni

Aðstoðarmaður Bjarna segir að skattleysismörkum verði haldið óbreyttum

Aðstoðarmaður Bjarna segir að skattleysismörkum verði haldið óbreyttum

·
Barni vísað úr strætisvagni vegna tækniörðugleika – Strætó biðst afsökunar

Barni vísað úr strætisvagni vegna tækniörðugleika – Strætó biðst afsökunar

·
Sakar verkalýðshreyfinguna um „brot á vinnulöggjöfinni“

Sakar verkalýðshreyfinguna um „brot á vinnulöggjöfinni“

·
Langtímarannsóknir á erfðabreyttum matvælum sýna fram á kosti þeirra

Langtímarannsóknir á erfðabreyttum matvælum sýna fram á kosti þeirra

·
Bakslag í stríðinu gegn fátækt

Bakslag í stríðinu gegn fátækt

·
Fréttablaðið birtir aftur viðtal við son eigandans

Fréttablaðið birtir aftur viðtal við son eigandans

·
Ríkisstjórnin dró upp villandi mynd af skattatillögum

Ríkisstjórnin dró upp villandi mynd af skattatillögum

·
Ráðuneytið skoðar ofbeldistilkynningar sýslumanna

Ráðuneytið skoðar ofbeldistilkynningar sýslumanna

·
Semjum um styttingu vinnuvikunnar, ellegar setjum lög

Af samfélagi

Semjum um styttingu vinnuvikunnar, ellegar setjum lög

·
Ríkisstjórnin vill lækka skattbyrði flestra en ekki hrófla við skattlagningu ofurtekna

Ríkisstjórnin vill lækka skattbyrði flestra en ekki hrófla við skattlagningu ofurtekna

·
Flókið samspil frjósemi og hlýnunar jarðar

Flókið samspil frjósemi og hlýnunar jarðar

·
Vonsvikin yfir tillögum ríkisstjórnarinnar og segja að tilboð SA hefði „leitt til kaupmáttarrýrnunar fyrir stóra hópa launafólks“

Vonsvikin yfir tillögum ríkisstjórnarinnar og segja að tilboð SA hefði „leitt til kaupmáttarrýrnunar fyrir stóra hópa launafólks“

·