Þessi færsla er meira en 6 ára gömul.

Árlegi pistillinn

Einu sinni á ári þarf ég að skrifa pistil um sama viðfangsefnið: Samræmd próf. Í raun ætti ég að láta nægja að birta sama pistilinn aftur og aftur. Það væri við hæfi. Það er enda alltaf sama fréttin sem ég er að bregðast við. Hún er einhvernveginn svona:

Börn í sumum skólum/sveitarfélögum/landshlutum eru alveg glötuð í íslensku og stærðfræði.

Sá munur er reyndar til staðar nú, miðað við oft áður, að búið er að skapa ófreskju. Risastóra stofnun sem þurrkað hefur út nær alla fjölbreytni og gagnrýna hugsun í framkvæmd menntastefnu af hálfu ríkisvaldsins; Menntamálastofnun Íslands.

Þar á bæ halda menn að þeir kunni öllum betur að búa til góða skóla. Í þeirra augum er góður skóli sá sem kennir lestur, skrift og reikning.

Í Menntamálastofnun Íslands kunna menn ekkert að mæla annað en lestur. Þeir mæla allt með lestri. Það er ekki þannig að sá sem er góður í lestri verði sjálfkrafa góður í öllu öðru sem er mælt. Það er á hinn veginn. Sá sem er ekki góður í lestri getur ekki mælst góður í neinu með mælitækjum stofnunarinnar.

Nú er hefðbundið læsi á undanhaldi. Aðallega vegna þess að fólk er hætt að lesa bækur. Og vegna þess að bækur standast ekki samkeppni við aðra miðla. Ákveðnar týpur eru líklegri til að halda bókum að börnunum sínum. Sömu týpur og fylla veggi af bókahillum og hengja málverk á veggi. Yfirleitt bókhneigðar og langmenntaðar týpur. 

Það eru fyrst og fremst börn þessa menntafólks sem vita eitthvað og kunna eitthvað þegar mælingarmenn Menntamálstofnunar komast með klærnar í þau. Önnur börn eru vitlaus. Raunar er fylgni milli menntunar foreldra og árangurs á samræmdum prófum næstum fullkomin (0.985 í íslensku og 0.945 í stærðfræði). 

Menntamálastofnun hafnar því að samræmd lestrarpróf mæli fyrst og fremst félagslega stöðu. Með þeim rökum að ef áhrif nærumhverfis væru svona mikil þá ættu börn menntafólksins líka að vera miklu betri en hin börnin í ensku. En það séu þau alls ekki alltaf. Vitlausu börnin virðast nokkuð sleip þegar kemur að enskunni. 

Það virðist ekki hafa hvarflað að þeim í Menntamálastofnun að til sé heill veruleiki handan þess sem þeir kunna að mæla. Veruleiki sem í búa börn sem kunna ýmislegt fyrir sér, jafnvel þótt þau séu hætt að lesa bækur. Veruleiki þar sem börn eru jafnvel að læra eitthvað sem ekki er kennt í mörgum skólum.

Mér kemur það nákvæmlega ekkert á óvart að börn sem fjarlægst hafa hinn hefðbundna, íslenska bókheim skuli vera hlutfallslega góð í ensku. Mitt áhugamál, ólíkt þeim sem ráða ríkjum innan Menntamálastofnunar, er að reyna að mæta börnunum í hinum nýja veruleika og gera íslensku að gildandi máli innan hans.

Ég held það sé tapað stríð að draga þau til baka. Við snúum ekki aftur í veröld sem var. 

Það er lífsspursmál að átta sig á þessu. Að minnsta kosti fyrir íslenska tungu. Tímabundið átak sem felst í því að reyna að ala börn upp eins og börn voru alin upp fyrir þrjátíu árum mun aldrei heppnast – og jafnvel valda meiri skaða en gagni. Auðvitað eigum við að kenna börnum að lesa bækur – og elska bækur. En það er ekki nóg. Þau þurfa að líka að geta sinnt áhugamálum sínum á íslensku – og hugsað á íslensku.

Íslenskan þarf ekki að herða takið – hún þarf að breikka faðminn.

Það er sorglegt að stór hluti af ungri kynslóð Íslendinga skuli vera á leið úr íslenskum málheimi yfir í enskan. Það kemur samt ekki alveg á óvart. Heimurinn er að breytast fyrir augunum á okkur. Og hann er ekkert að hætta að breytast. Íslenskan hefur ekki náð að fylgja breytingunum eftir. 

Sem er kannski ekki skrítið. Hús íslenska fræða er hola í Melavellinum.

Það er afdala- og íhaldsmennska eins og hjá málpípum menntamálaráðherra og undirsáta hans í Menntamálastofnun sem er mesta ógnin við framtíð ungs fólks á Íslandi. 

Því eru þeir verstir sem þeir unna mest.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið á blogginu

Stefán Snævarr
1
Blogg

Stefán Snævarr

Þór­ar­inn Hjart­ar­son, marx­ism­inn og Úkraínu­stríð­ið

Þór­ar­inn Hjart­ar­son svar­ar Jóni Trausta í mál­efna­leg­um en mein­göll­uð­um pistli. Vand­inn er sá að Þór­ar­inn set­ur fram æði marg­ar glanna­leg­ar stað­hæf­ing­ar án þess að geta heim­ilda eða leggja fram aðr­ar sann­an­ir fyr­ir máli sínu. Ég mun fyrst ræða kenn­ing­ar hans um geópóli­tík og Úkraínu­stríð­ið, þá um marx­isma en boð­skap­ur Þór­ar­ins er marxí­skr­ar ætt­ar. Einnig ræði ég stað­hæf­ing­ar um olíu...
AK-72
2
Blogg

AK-72

Upp­rifj­un á þings­álykt­un um banka­hrun­ið

Þann 28. sept­em­ber ár­ið 2010 var þings­álykt­un sam­þykkt. Hún inni­hélt m.a. eft­ir­far­andi orð: " Al­þingi álykt­ar að skýrsla rann­sókn­ar­nefnd­ar Al­þing­is sé vitn­is­burð­ur um þró­un ís­lensks efna­hags­lífs og sam­fé­lags und­an­geng­inna ára og tel­ur mik­il­vægt að skýrsl­an verði höfð að leið­ar­ljósi í fram­tíð­inni.     Al­þingi álykt­ar að brýnt sé að starfs­hætt­ir þings­ins verði tekn­ir til end­ur­skoð­un­ar. Mik­il­vægt sé að Al­þingi verji og styrki...
Lífsgildin
3
Blogg

Lífsgildin

Lands­lags­ljós­mynd­ir færa okk­ur feg­urð og þekk­ingu

Mynd árs­ins 2021 er birt hér með leyfi höf­und­ar Vil­helms Gunn­ars­son­ar. Ég flutti ný­lega er­indi á sýn­ing­unni Mynd­ir árs­ins 2021 í Ljós­mynda­safni Reykja­vík­ur í Tryggvagötu. Mark­mið­ið var að tengja lands­lags­ljós­mynd­ir, sið­fræði og fag­ur­fræði í leit okk­ar að þekk­ingu. Er­ind­ið fell­ur inn­an sið­fræði nátt­úr­unn­ar sem hef­ur ver­ið eitt af meg­in­þem­um ís­lenskr­ar heim­speki síð­ustu ára­tuga, en þar hef­ur ver­ið gerð til­raun...
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
4
Blogg

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson

Svarti blett­ur­inn á sögu Rúss­lands

Mánu­dag­inn 9.maí verð­ur Vla­dimír Pútín á Rauða torg­inu í Moskvu að fagna og sýna sig. Þá mun hann fagna sigr­in­um yf­ir nas­ist­um í seinni heims­styrj­öld. Hinum al­vöru nas­ist­um, Ad­olf Hitler og fé­lög­um. Sig­ur­dag­ur­inn er senni­lega einn heil­ag­asti dag­ur rúss­neskr­ar sögu, en af nógu er að taka. Dag­ur­inn er eig­in­lega risa­stór goð­sögn, þar sem ætt­ingj­ar þeirra sem féllu ganga um göt­ur Moskvu með mynd­ir af þeim, því sagt er að þeir lifi...
Stefán Snævarr
5
Blogg

Stefán Snævarr

Inn­rás­in í Ír­ak og sú í Úkraínu

Það er ým­is­legt sam­eig­in­legt með þess­um tveim­ur inn­rás­um. Báð­ar voru rétt­lætt­ar með fá­rán­leg­um lyg­um, sú í Ír­ak með lyg­inni um að Saddam ætti gjör­eyð­ing­ar­vopn, sú í Úkraínu með þvætt­ingn­um  um nas­ista í Kænu­garði. Svo virð­ist sem inn­rás­ar­að­il­ar trúi/hafi trú­að eig­in lyga­þvælu. Einnig voru báð­ar inn­rás­irn­ar einkar illa skipu­lagð­ar. Sú í Ír­ak kannski ekki hern­að­ar­lega illa skipu­lögð, gagn­stætt þeirri í Úkraínu....

Nýtt á Stundinni

Konur í karlastörfum
Karlmennskan#92

Kon­ur í karla­störf­um

Hver er reynsla kvenna af karla­störf­um? Í þess­um þætti er varp­að ljósi á reynslu 13 kvenna sem eiga það sam­eig­in­legt að haf­að starf­að á vett­vangi þar sem karl­ar eru í meiri­hluta eða starfs­vett­vangi sem telst karllæg­ur. Þótt nokk­uð fari fyr­ir átök­um og hvatn­ingu til kvenna að sækja í karla­störf þá eiga flest­ar, ef ekki all­ar, þess­ar kon­ur sam­eig­in­legt að hafa ein­fald­lega áhuga og löng­un til að starfa á sínu sviði. Við­mót­ið og menn­ing­in sem flest­ar lýsa er þó væg­ast sagt fjand­sam­legt sem lit­að er af for­dóm­um, öráreiti, kyn­hyggju, smán­un, hlut­gerv­ingu með þeim af­leið­ing­um að flest­ar töldu sig þurfa að sanna sig, harka af sér, að­laga sig en sum­ar þeirra hafa brunn­ið út. Þurft að hætta störf­um eða ein­fald­lega misst all­an áhuga eft­ir reynslu sína. Þessi þátt­ur er sér­staklaga fyr­ir karla sem starfa á karllæg­um vinnu­stöð­um, stjórn­end­ur þeirra og öll sem hafa áhuga á að upp­ræta kyn­hyggju (sex­isma) og inn­gróna karllægni, sem er að finna víða. Við­mæl­end­ur: 2:49 Dagný Lind lag­er­starfs­mað­ur 10:15 Guð­rún Mar­grét bíla­sali 16:50 Þór­unn Anna bif­véla­virki 23:50 Helga Dögg graf­ísk­ur hönn­uð­ur 29:36 Hólm­fríð­ur Rut mark­aðs- og sam­skipta­fræð­ing­ur 35:20 Sara Ísa­bel einka­flug­manns­nám 41:45 Sigga Svala doktor í gagna­verk­fræði 46:30 Ing­unn verk­fræð­ing­ur 54:09 Aníta Þula renn­ismið­ur 1:00:18 Fjóla Dís bif­véla­virki 1:08:36 Helga Rós versl­un fyr­ir iðn­að­ar­menn 1:23:47 Na­tal­ía raf­virkja­nemi 1:27:40 Sæ­dís Guðný við­skipta­fræð­ing­ur í hug­bún­að­ar­geira 1:31:57 Nið­ur­lag Um­sjón: Þor­steinn V. Ein­ars­son Tónlist: Mr. Silla - Nar­uto (án söngs) Veg­an­búð­in, Dom­in­os, The Bo­dy Shop og bak­hjarl­ar Karl­mennsk­unn­ar bjóða upp á þenn­an þátt.
Faðir Bjarna tvisvar fengið að kaupa ríkiseignir á undirverði
ÚttektSalan á Íslandsbanka

Fað­ir Bjarna tvisvar feng­ið að kaupa rík­is­eign­ir á und­ir­verði

Bene­dikt Sveins­son, fað­ir Bjarna Bene­dikts­son­ar, hef­ur tví­veg­is keypt rík­is­eign­ir á und­ir­verði í einka­væð­ing­ar­ferli. Þetta eru við­skipt­in með SR-mjöl ár­ið 1993 og kaup hans á hluta­bréf­um í Ís­lands­banka ár­ið 2022. Í báð­um til­fell­um hef­ur Rík­is­end­ur­skoð­un tek­ið söl­una á eign­un­um til rann­sókn­ar. Þor­steinn Páls­son, fyrr­ver­andi sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra, sem helst var gagn­rýnd­ur fyr­ir söl­una á SR-mjöli, seg­ir að gagn­rýn­in eigi ekki rétt á sér.
752. spurningaþraut: Hvað er Júpíter breiður?
Þrautir10 af öllu tagi

752. spurn­inga­þraut: Hvað er Júpíter breið­ur?

Fyrri auka­spurn­ing: Ár­ið 1996 var sýnd í sjón­varp­inu serí­an Sigla him­in­fley. Hvað heita leik­ar­arn­ir sem þarna spreyta sig í hlut­verk­um sín­um. Hafa verð­ur nöfn beggja rétt. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  „Hann Bjössi kann á bíl og ...“ hvað? 2.  Hversu miklu meiri er reikistjarn­an Júpíer að þver­máli held­ur en Jörð­in? Það er að segja: Hve mörg­um Jörð­um þyrfti að raða upp hlið við...
Fékk sextíu daga dóm fyrir árás sem hefði getað stefnt sambýliskonu í lífshættu
Fréttir

Fékk sex­tíu daga dóm fyr­ir árás sem hefði getað stefnt sam­býl­is­konu í lífs­hættu

„Farðu beina leið á bráða­mót­tök­una. Áverk­ar þín­ir eru á því stigi að þeir gætu ver­ið lífs­hættu­leg­ir,“ voru ráð­legg­ing­ar Kvenna­at­hvarfs­ins þeg­ar Helga Krist­ín Auð­uns­dótt­ur leit­aði þang­að eft­ir að sam­býl­is­mað­ur henn­ar réðst á hana á heim­ili þeirra. Það var stað­fest á bráða­mót­töku.
Oops, I did it again...Kommar gera sömu mistökin aftur og aftur (síðari hluti)
Blogg

Stefán Snævarr

Oops, I did it again...Komm­ar gera sömu mis­tök­in aft­ur og aft­ur (síð­ari hluti)

Í þess­um síð­ari hluta beini ég sjón­um mín­um að marxí­sk­um kenn­ing­um um heimsvalda­stefnu og mann­kyns­sögu. Þær verða gagn­rýnd­ar nokk­uð harka­lega, ekki síst í þeirri mynd sem Þór­ar­inn Hjart­ar­son dreg­ur upp af þeim. Hin illa Am­er­íka og „heimsvalda­stefn­an“. Þór­ar­inn held­ur því fram að meint áróð­urs­ma­skína Banda­ríkj­anna villi mönn­um sýn í Úkraínu­mál­inu. En hon­um dett­ur ekki í hug að sanna mál sitt,...
Oops, I did it again...Kommar gera sömu mistökin aftur og aftur (fyrri hluti)
Blogg

Stefán Snævarr

Oops, I did it again...Komm­ar gera sömu mis­tök­in aft­ur og aft­ur (fyrri hluti)

Frið­mey Spjóts (Brit­ney Spe­ars) söng sem frægt er orð­ið í orðastað stelp­unn­ar sem gerði sömu mis­tök­in aft­ur og aft­ur, lék sér að hjört­um pilta. Æði marg­ir vinstrisósí­al­ist­ar eru and­leg skyld­menni stelpu­gæs­ar­inn­ar. Þeir lágu flat­ir fyr­ir al­ræð­is­herr­um og fjölda­morð­ingj­um á borð við Stalín og Maó, hlust­uðu ekki á gagn­rýni en kok­g­leyptu áróðri al­ræð­is­ins. Í landi Kreml­ar­bónd­ans, Stalíns,  væri „líb­bleg­ur lit­ur í...
Með stríðið í blóðinu
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Með stríð­ið í blóð­inu

Stríð er ekki bara sprengj­urn­ar sem falla, held­ur allt hitt sem býr áfram í lík­ama og sál þeirra sem lifa það af. Ótt­inn sem tek­ur sér ból­stað í huga fólks, skelf­ing­in og slæm­ar minn­ing­arn­ar.
Framtíð Úkraínu og staða Eystrasaltsríkjanna og Norðurlandanna í ESB og NATO
Hilmar Þór Hilmarsson
PistillÚkraínustríðið

Hilmar Þór Hilmarsson

Fram­tíð Úkraínu og staða Eystra­salts­ríkj­anna og Norð­ur­land­anna í ESB og NATO

Stríð í Úkraínu vek­ur spurn­ing­ar um stöðu lands­ins í Evr­ópu og stækk­un NATO. Fyr­ir stríð vildi Úkraína bæði í ESB og NATO, en hvor­ug stofn­un­in var til­bú­in að tíma­setja lík­lega að­ild. Nú er spurn­ing um hvað stjórn­völd í Úkraínu eru til­bú­in að semja. Of mikla eft­ir­gjöf við Rússa mætti ekki að­eins túlka sem ósig­ur Úkraínu held­ur líka ósig­ur Banda­ríkj­anna.
Enn er leynd yfir hluta kaupenda bréfa í Íslandsbanka
FréttirSalan á Íslandsbanka

Enn er leynd yf­ir hluta kaup­enda bréfa í Ís­lands­banka

Nöfn allra þeirra að­ila sem keyptu hluta­bréf í Ís­lands­banka í út­boði ís­lenska rík­is­ins á bréf­un­um í lok mars hafa ekki enn kom­ið fram. Í ein­hverj­um til­fell­um voru þeir að­il­ar sem seldu hluta­bréf­in í for­svari fyr­ir kaup­in en á bak við þau eru aðr­ir að­il­ar.
751. spurningaþraut: Fjármálastofnanir, stjórnmálaflokkar, sjúkdómur, fótboltamaður ...
Þrautir10 af öllu tagi

751. spurn­inga­þraut: Fjár­mála­stofn­an­ir, stjórn­mála­flokk­ar, sjúk­dóm­ur, fót­bolta­mað­ur ...

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir unga kon­an sem er til vinstri á mynd­inni? For­nafn dug­ar. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hver er elsti banki lands­ins, stofn­að­ur 1885? 2.  Ár­ið 1980 gaf fyr­ir­tæk­ið Kred­it­kort út fyrsta kred­it­kort­ið á Ís­landi. Hvað nefnd­ist það kort? 3.  Ung­ur Norð­mað­ur er nú að ganga til liðs við karla­lið Manchester City í fót­bolta. Hvað heit­ir hann? 4.  Sami mað­ur­inn...
Vill að rússneski sendiherrann „andskotist héðan burtu“
Fréttir

Vill að rúss­neski sendi­herr­ann „and­skot­ist héð­an burtu“

Jers­ey, banda­rísk­ur her­mað­ur ný­kom­inn til Ís­lands frá Úkraínu, hyggst sitja fyr­ir ut­an rúss­neska sendi­ráð­ið þar til hann nær tali af sendi­herr­an­um eða lög­regl­an kem­ur og fjar­læg­ir hann. Hann hyggst snúa aft­ur til Úkraínu og berj­ast með heima­mönn­um gegn inn­rás­ar­hern­um.
Þetta er það sem Einar getur gert
Jón Trausti Reynisson
PistillBorgarstjórnarkosningar 2022

Jón Trausti Reynisson

Þetta er það sem Ein­ar get­ur gert

Skyn­sam­leg nið­ur­staða meiri­hluta­við­ræðna virð­ist liggja í aug­um uppi.