Þessi færsla er meira en ársgömul.

Stafrófskver Heillaspora

Stafrófskver Heillaspora

Ljósmynd/Elsa Björg Magnúsdóttir

Bókin Heillaspor – gildin okkar (JPV mars 2020) eignaðist fljótlega afkvæmi því fram spratt hugmynd um að gefa hverjum bókstaf lífsgildi. Íslenska stafrófið telur 32 stafi auk fjögurra alþjóðlegra. Til varð stafrófskver Heillaspora en því er ætlað að kynna lesendum mikilvæg lífsgildi. Yfirskriftin Stafrófskvera Heillaspora er

Gjöf til allra barna og þeirra sem unna börnum og vilja rækta heilbrigt samband við sig sjálf, dýrin og umhverfið.

Hver stafur fann lífsgildið innra með sér. Allir stafirnir vildu vera á blaði því það er ávallt rangt að skilja einhvern útundan!

Á, É, , Í, Ó, Ú og Ý sem stundum hafa verið á vara-stafa-bekknum minntu á sig. Stafrófið lét ekki þar við sitja heldur vildu Ð og X vera með þótt þau séu aldrei fyrsti stafurinn í íslenskum orðum. Þá óskuðu fjórir alþjóðlegir stafir, C, Q, W og Z, þess að tilheyra hópnum til að virða þarf fjölbreytni.

Helst langaði mig til að skrifa nýja bók (sem tekur heilt ár að skrifa) en ákvað að anda rólega og hugsa um fegurð hins smáa. Hver stafur mátti öðlast eitt hugtak og hvert hugtak eina stutta setningu, í mesta lagi setta saman úr tíu orðum.

36 lífsgildi röðuðu sér upp í stafrófsröð. Hvert þeirra var stakt og engu öðru líkt því það máttu ekki vera endurtekningar. Saman mynda þau ákveðna heildarmynd eða heimsmynd, að minnsta kosti mózaíkmynd.

Markmiðið var að tjá fagran anda lífsgildanna. Orka stafanna fer ekki í það að einbeita sér að illsku heldur góðvild, ekki að spillingu heldur réttlæti, ekki að ofbeldi heldur láta reyna á mildina.

Annað sem var hafið yfir allan vafa við gerð þessa stafrófs var viðleitni til að forðast klisjur og gamlar tuggur (sem er aldrei ekki einfalt mál (við búum í slíkum heimi)). Það var ekki nóg að láta stafinn A fá hugtakið auðmýkt heldur var einnig nauðsynlegt að láta þetta lífsgildi merkja eitthvað annað en oftast er sagt eins og bara lítillæti og einnig án þess að það væri á skjön við inntak hugtaksins. Í stafrófskverinu er auðmýkt:

A - Auðmýkt: að gleðjast yfir smæð sinni andspænis náttúrunni.“

Augum lesanda er beint að stöðu sinni í heiminum og ekki síst gagnvart náttúrunni með von um að vekja með einhvers konar lotningu.

Stafrófskverið er eins konar áttaviti sem leitað er til þegar fólk veltir fyrir sér næsta áfangastað eða þegar það vill losna úr ógöngum og finna lausn á vanda. Gerum hér tilraun þar sem KÆRLEIKUR – MILDI – UMHYGGJA – ÚTSJÓNARSEMI koma við sögu.

K - KÆRLEIKUR: Að breiða góðvild út um víða veröld öllum börnum til handa.

M - MILDI: Að efla mannúð og læra að bregðast fallega við.

U - UMHYGGJA: Að skilja að allir þurfa á faðmlagi að halda.

Ú - ÚTSJÓNARSEMI: Að bjarga saklausum börnum úr hættulegri stöðu.

Við skulum nefna alvarlegan vanda: Börn í hættulegri stöðu geta verið langveik, fátæk, kúguð eða á flótta undan ógn. Þau þurfa að flýja heimilið eða heimalandið vegna styrjalda, einræðis eða náttúruhamfara. Þau hafa ekki gert neitt af sér og þau gætu alveg eins verið við sjálf. Þau biðjast ásjár. Hvað getum við gert? Endursent þau eða veitt þeim heimili hér? Viljum við valda fjölskyldu á flótta skaða eða viljum við leggjast á sveif með hamingju hennar? Viljum við sýna mildi eða bæta í hörkuna? Viljum við efla umburðarlyndi eða skeytingarleysi? Ætlum við að styrkja umhyggju í samfélaginu eða sjálfselsku? Enginn verður hamingjusamur með því að hugsa einungis um sjálfan sig – heldur með því að gefa af sjálfum sér, gefa öðrum og sýna þeim góðvild. Hvernig eflum við góðvild?

Við skulum skoða gildin í stafrófskverfinu: Við lærum og iðkum valin gildi. Við lokum ekki hjörtum okkar og segjum: Það er enginn leið, enginn valkostur í boði, því miður. Góðvild þarf á hjörtum að halda sem eru opin. Gildin sem við þurfum að læra og iðka til að bjarga börnum úr hættulegri stöðu eru kærleikur, mildi og umhyggja, því þau felast í því að skilja samhengið milli hamingju þeirra sem gefa og þeirra sem þiggja.

Við skulum koma með tillögu að LAUSN: Öll mannúðar- og góðgerðarsamtök vilja börnum vel óháð hverju sem greinir þau í sundur eins og búseta, staða og fjölskylda. Allar meiriháttar stofnanir á jörðinni setja börn í öndvegi og fullorðir eru iðulega reiðubúnir til að leggja eitthvað á sig til að veita börnum skjól, öryggi, menntun og fæði. Við völdum börnum ekki skaða heldur sýnum þeim umhyggju. Ef það er nokkur leið til að bjarga börnum úr hættulegri eða tvísýnni stöðu, þá gerum við það. Ef við höfum tileinkað okkur gildin þá getum við auðveldlega fundið lausnir og ráð. Það kallast útsjónarsemi til að bjarga börnum úr hættulegri stöðu. 

Ef við ræktum kærleika, æfum okkur í mildilegum dómum og aðferðum og sýnum öðrum umhyggju þá verðum nógu við útsjónarsöm til að bjarga saklausum börnum úr hættulegri stöðu.

Í dag (20.11.20) er Alþjóðadagur barna SÞ - er það ekki fallegt? Við berum öll ábyrgð, við getum ekki bara jánkað stofnun (UTL) sem endursendir börn út í óvissuna. Við segjum NEI. Við tökum þátt og erum ábyrg.  Hlustum á UNICEF.

Stafrófskver Heillaspora er ókeypis og fæst því aðeins gefins. Bókin fæst í bókabókum en til að fá stafrófskverið þarf að senda beiðni á lifsgildin@gmail.com með upplýsingum um sendingarstað og fjölda eintaka. Gefins á meðan upplag endist. 

Til hamingju með daginn og stöndum með öllum börnum! 

 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið á blogginu

Stefán Snævarr
1
Blogg

Stefán Snævarr

Á Áslaug Arna að segja af sér?

Bent hef­ur ver­ið á að starfsaug­lýs­ing   um  starf töl­fræð­ings hjá há­skóla-, iðn­að­ar- og ný­sköp­un­ar­ráðu­neyt­inu kunni að stang­ast á við lög. Þau kveða á um að ís­lenska sé hið op­in­bera mál lands­ins en í aug­lýs­ing­unni var sagt að um­sækj­andi yrði að hafa gott vald á ís­lensku eða ensku. Ráð­herr­ann, Áslaug Arna, varði starfsaug­lýs­ing­una m.a. með þeim „rök­um“ að...
Stefán Snævarr
2
Blogg

Stefán Snævarr

Lex­i­kon Put­in­or­um-Ór­ar Pútíns

Hér get­ur að líta Lexí­kon Put­in­or­um, al­fræði­orða­bók pútín­ism­ans en þar leika ór­ar (og ár­ar) Pútíns lyk­il­hlut­verk: Banda­rík­in: Vond ríki enda standa þau í vegi fyr­ir að Rússlandi nái sín­um ginn­helgu mark­mið­um, þar að segja ef Trump er ekki for­seti (sjá "Trump"). Einnig eru þau svo óforskömm­uð að vera Rússlandi langt­um fremri hvað tækni áhrær­ir. Það er svindl því Rúss­land á...
Stefán Snævarr
3
Blogg

Stefán Snævarr

Hnatt­væð­ing og al­þjóðaremba

Ég hitti hann Jim frá Ástr­al­íu í Frakklandi ár­ið 2003. Greind­ur karl og geðs­leg­ur, ákveð­inn í skoð­un­um. Hann taldi inn­rás­ina í Ír­ak hið besta mál, Saddam hefði ör­ugg­lega átt gjör­eyð­ing­ar­vopn. Banda­rískt efna­hags­líf væri mjög traust og þar vestra væri eng­inn ras­ismi. Hnatt­væð­ing­in væri sig­ur­verk, í fram­tíð­inni myndu borg­ríki taka við af nú­tímaríkj­um í krafti þess­ar­ar væð­ing­ar. Og inn­an tutt­ugu ára...

Nýtt á Stundinni

Eftirlitsmaður sendur um borð í hvalveiðiskipin
FréttirHvalveiðar

Eft­ir­lits­mað­ur send­ur um borð í hval­veiði­skip­in

Svandís Svavars­dótt­ir mat­væla­ráð­herra hef­ur sett reglu­gerð sem kveð­ur á um eft­ir­lit með hval­veið­um. Fiski­stofa mun senda starfs­mann um borð í hval­veiði­skip sem fylg­ist með og tek­ur upp mynd­bönd sem síð­an verða af­hent dýra­lækni Mat­væla­stofn­un­ar til skoð­un­ar.
Tölvuárás á Fréttablaðið sögð rússnesk hefnd
Fréttir

Tölvu­árás á Frétta­blað­ið sögð rúss­nesk hefnd

Vef­ur Frétta­blaðs­ins verð­ur tek­inn nið­ur í kvöld biðj­ist rit­stjórn ekki af­sök­un­ar á því að hafa birt frétta­mynd frá Úkraínu. Ónafn­greind­ir rúss­nesk­ir tölvu­hakk­ar­ar hófu skyndi­á­hlaup á vef blaðs­ins í morg­un. Rúss­neska sendi­ráð­ið krafð­ist á sama tíma af­sök­un­ar­beiðni og seg­ir blað­ið hafa brot­ið ís­lensk lög. Steinn Stein­arr og Þór­berg­ur Þórð­ar­son hlutu dóma fyr­ir brot á sömu laga­grein þeg­ar þeir þóttu hafa veg­ið að æru og heiðri Ad­olfs Hitler og Nas­ista.
Framtíð geimferða í uppnámi vegna Úkraínustríðsins
FréttirÚkraínustríðið

Fram­tíð geim­ferða í upp­námi vegna Úkraínu­stríðs­ins

Rúss­ar til­kynntu á dög­un­um að þeir myndu draga sig út úr al­þjóð­legu sam­starfi um geim­ferð­ir inn­an tveggja ára. Stór hluti af Al­þjóð­legu geim­stöð­inni, ISS, er í eigu Rússa og fram­tíð henn­ar er því skyndi­lega í upp­námi. Önn­ur sam­starfs­ríki töldu rekst­ur stöðv­ar­inn­ar tryggð­an til árs­ins 2030 en meira en ára­tug­ur er í að ný geim­stöð verði til­bú­in til notk­un­ar.
ReynslaEigin konur

Fékk sím­tal um barns­föð­ur sinn sem var upp­haf að ára­langri raun

Freyja Huld fékk sím­tal um nótt með upp­lýs­ing­um um að sam­býl­is­mað­ur henn­ar og barns­fað­ir væri að sækja í ung­lings­stúlk­ur. Síð­ar var hann hand­tek­inn fyr­ir skelfi­legt brot. Enn þarf hún að eiga í sam­skipt­um við hann sem barns­föð­ur og veita hon­um um­gengni.
Sólveig segir afsögn Drífu tímabæra
Fréttir

Sól­veig seg­ir af­sögn Drífu tíma­bæra

„Drífa veit sjálf að það er langt um lið­ið síð­an grafa fór und­an trú­verð­ug­leika henn­ar og stuðn­ingi í baklandi verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar,“ seg­ir Sól­veig Anna Jóns­dótt­ir, formað­ur Efl­ing­ar, um af­sögn for­seta ASÍ.
Drífa Snædal segir af sér sem forseti Alþýðusambands Íslands
Fréttir

Drífa Snæ­dal seg­ir af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands

Drífa Snæ­dal hef­ur sagt af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands. Sam­skipti við kjörna full­trúa inn­an verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar og blokka­mynd­un er ástæð­an. Í yf­ir­lýs­ingu seg­ir hún átök inn­an hreyf­ing­ar­inn­ar ver­ið óbæri­leg og dreg­ið úr vinn­ugleði og bar­áttu­anda.
Fasteignaskattur á lúxusíbúðir á skjön við kaupverð
Fréttir

Fast­eigna­skatt­ur á lúxus­í­búð­ir á skjön við kaup­verð

Kaup­verð lúxuseigna sem auð­menn­irn­ir Björgólf­ur Thor Björgólfs­son og Ró­bert Wessman hafa sýsl­að með end­ur­spegl­ast ekki í fast­eigna­mati á þeim. Fast­eigna­skatt­ar geta ver­ið hundruð­um þús­unda króna lægri en ef mið­að væri við kaup­verð þeirra.
Ísland, hér kem ég
Tania Korolenko
ReynslaDagbók flóttakonu

Tania Korolenko

Ís­land, hér kem ég

Tania Korolen­ko er ein þeirra hundruða Úkraínu­manna sem feng­ið hafa skjól á Ís­landi vegna inn­rás­ar Rússa. Hún hef­ur hald­ið dag­bók um komu sína hing­að til lands og líf­ið í nýju landi og ætl­ar að leyfa les­end­um Stund­ar­inn­ar að fá að fylgj­ast með.
Úkraína frysti eignir Moshensky-fjölskyldunnar
FréttirÓlígarkinn okkar

Úkraína frysti eign­ir Mos­hen­sky-fjöl­skyld­unn­ar

Úkraínsk yf­ir­völd eru sögð hafa kyrr­sett eig­ur og fryst banka­reikn­inga fyr­ir­tæk­is­ins Santa Kholod í Kænu­garði. Yf­ir­völd þar telja hví­trúss­nesk fyr­ir­tæki fjár­magna inn­rás Rússa með óbein­um hætti, vegna stuðn­ings ein­ræð­is­stjórn­ar Lukashen­ko. Santa Kholod er hluti af fyr­ir­tækja­keðju Al­eks­and­ers Mos­hen­sky, kjör­ræð­is­manns Ís­lands, fiskinn­flytj­anda og ólíg­arka í Hvíta-Rússlandi. Sagð­ur hafa skráð fyr­ir­tæki á dótt­ur sína til að verj­ast þving­un­um ESB.
Vantar fleira fólk utan EES í ferðaþjónustuna
Fréttir

Vant­ar fleira fólk ut­an EES í ferða­þjón­ust­una

Víða í at­vinnu­líf­inu er skort­ur á starfs­fólki og helm­ing­ur stærstu fyr­ir­tækja seg­ir illa ganga að manna störf. Fram­kvæmda­stjóri Sam­taka ferða­þjón­ust­unn­ar seg­ir að auð­velda eigi grein­inni að byggja aft­ur upp tengsl við er­lent starfs­fólk sem glöt­uð­ust í far­aldr­in­um.
Panama-uppljóstrarinn John Doe: „Án ábyrgðar getur samfélag ekki virkað“
FréttirPanamaskjölin

Panama-upp­ljóstr­ar­inn John Doe: „Án ábyrgð­ar get­ur sam­fé­lag ekki virk­að“

Nafn­lausi upp­ljóstr­ar­inn sem hrinti af stað at­burða­rás­inni sem leiddi til af­sagn­ar Sig­mund­ar Dav­íðs Gunn­laugs­son­ar for­sæt­is­ráð­herra með lek­an­um á Pana­maskjöl­un­um veit­ir sitt fyrsta við­tal í Der Spieg­el. Hann lýs­ir von­brigð­um með stjórn­völd víða um heim og seg­ir Rússa vilja sig feig­an.
Horfið til himins: Það er von á súpernóvu!
Flækjusagan

Horf­ið til him­ins: Það er von á súpernóvu!

En verð­ur hún hættu­leg?