Lífsgildin

Lífsgildin

Gunnar Hersveinn rithöfundur skrifar um gildin í lífinu, samfélaginu og náttúrunni meðal annars út frá því markmiði að efla borgaravitund og gagnrýna og skapandi hugsun.
Efnisorð: Kærleikur og góðvild eða reglugerð?

Efn­isorð: Kær­leik­ur og góð­vild eða reglu­gerð?

Grát­andi móð­ir, nám­fús­ar syst­ur, son­ur í hjóla­stól, fylgd­ar­laust barn (nýorð­ið sjálf­ráða), lög­regla, hand­taka, gæslu­varð­hald og leiguflug beint á göt­una í Grikklandi, eng­in leið til baka. Fylgd­arlið­ið er þó kom­ið aft­ur í hlýj­una. Dóms­mála­ráðu­neyt­ið sendi frá sér frétta­til­kynn­ingu um mál­ið. Efn­isorð henn­ar eru tvö: Lög­gæsla. Út­lend­ing­ar. Neð­ar stend­ur svo: Til baka. Já för­um til baka. Flest­um of­býð­ur að­ferð­ir lög­gæsl­unn­ar en...

Að tak­marka að­gengi að áfengi með rýmri af­greiðslu­tíma

Hvernig má sann­færa fyrsta flutn­ings­mann, Haf­dísi Hrönn Haf­steins­dótt­ur, nefnd­ar­mann í Vel­ferð­ar­nefnd Al­þing­is um að fram­lögð breyt­ing á áfeng­is­lög­um, nr. 75/1998 verði ekki far­sæl og stuðli ekki að meira frelsi fyr­ir einn eða neinn? At­hygl­is­vert er að vís­að er oft­ast í frels­is­hug­tak­ið í grein­ar­gerð en ekki í rann­sókn­ir um vel­ferð, lýð­heilsu eða heilsu. Frelsi til að kaupa og selja alla...
Vináttan við náttúruna

Vinátt­an við nátt­úr­una

Vinátta er hug­tak sem spann­ar mikla vídd og dýpt. Á skala vináttu er ég, aðr­ir, sam­fé­lag­ið, nátt­úr­an og jörð­in. Mig lang­ar til að lýsa vináttu við nátt­úr­una, því það er mik­il­vægt vegna þess að þetta sam­band hef­ur rask­ast. Vinátta er meira en til­finn­ing. Hún er kær­leik­ur, hún er vit­ræn og sið­ræn. Hún er reynsla. Hún fel­ur í sér marg­ar dyggð­ir...
Landslagsljósmyndir færa okkur fegurð og þekkingu

Lands­lags­ljós­mynd­ir færa okk­ur feg­urð og þekk­ingu

Mynd árs­ins 2021 er birt hér með leyfi höf­und­ar Vil­helms Gunn­ars­son­ar. Ég flutti ný­lega er­indi á sýn­ing­unni Mynd­ir árs­ins 2021 í Ljós­mynda­safni Reykja­vík­ur í Tryggvagötu. Mark­mið­ið var að tengja lands­lags­ljós­mynd­ir, sið­fræði og fag­ur­fræði í leit okk­ar að þekk­ingu. Er­ind­ið fell­ur inn­an sið­fræði nátt­úr­unn­ar sem hef­ur ver­ið eitt af meg­in­þem­um ís­lenskr­ar heim­speki síð­ustu ára­tuga, en þar hef­ur ver­ið gerð til­raun...
Vandinn við stjórn Pútíns í Rússlandi

Vand­inn við stjórn Pútíns í Rússlandi

Joe Biden sagði (óvart) það sem ég var rétt í þessu að skrifa um Pútín­stjórn­ina í Moskvu og reynd­ar al­menn­ing­ur hugs­ar. Garri Kasparov skamm­aði síð­an starfs­fólk Hvíta húss­ins fyr­ir að end­ur­segja orð for­set­ans með mild­ari hætti. Lát­um sann­ar full­yrð­ing­ar standa! skrif­aði hann. Biden hef­ur um­búða­laust sagt það sem stend­ur ekki í skrif­uð­um ræð­um hans; Pútín er stríðs­glæpa­mað­ur, Pútín er slátr­ari...
Hvers vegna hræðumst við ímyndunaraflið?

Hvers vegna hræð­umst við ímynd­un­ar­afl­ið?

Hvers vegna hræð­umst við ímynd­un­ar­afl­ið? spyr danski heim­spek­ing­ur­inn Dort­he Jør­gensen en þýð­ing Gísla Magnús­son­ar bók­mennta­fræð­ings er nú að­gengi­leg sem smá­rit Stofn­un­ar Víg­dís­ar Finn­boga­dótt­ur (2021).  Við Gísli mun­um spjalla um efni bók­ar­inn­ar í Auð­ar­sal, Ver­öld – húsi Vig­dís­ar, þriðju­dag­inn 15. mars kl. 16.30-17.30  Hversu megn­ugt er ímynd­un­ar­afl­ið? Ímynd­un­ar­afl­ið get­ur leit­að sannr­ar þekk­ing­ar. Sögu­lega höf­um við ver­ið hrædd við ímynd­un­ar­afl­ið því það virð­ist ekki...
Fimm ráð friðarmenningar

Fimm ráð frið­ar­menn­ing­ar

Hvar sem manns­hjart­að slær, hversu illa sem líf­ið leik­ur það, er eitt sem það þrá­ir að forð­ast: of­beldi. Þessi ósk hef­ur þrátt fyr­ir allt bú­ið í hjarta mann­kyns frá ómuna­tíð.  Fimm ráð frið­ar­menn­ing­ar eru ein­föld gjöf:  Mót­mæl­ið öll! Rækt­ið vin­semd. Sýn­ið kær­leika. Sær­ið eng­an. Rétt­ið hjálp­ar­hönd.  Skeyt­ing­ar­leys­ið er óvin­ur­inn Mót­mæl­ið öll! Skrif­ar Stép­hane Hessel, mót­mæl­ið mann­rétt­inda­brot­um,...
Að standa vörð um kraftmikla fjölmiðla

Að standa vörð um kraft­mikla fjöl­miðla

Við fjöl­mennt­um á Aust­ur­völl Í Reykja­vík og Ráð­hús­torg­inu á Ak­ur­eyri 19. fe­brú­ar 2022 til að sýna sam­stöðu með frjáls­um fjöl­miðl­um og mót­mæla of­sókn­um gegn fjöl­miðla­fólki. Við eig­um ekki sitja hjá, ekki vera sama, held­ur styðja góð mál­efni, það er nefni­lega ekki rétt­læt­an­legt að vera bara áhorf­andi og láta öðr­um eft­ir að móta fram­tíð­ina. „Að lög­regl­an á Norð­ur­landi Eystra skuli kalla...
Nýársþanki á Klakanum á kínverskum nótum

Ný­árs­þanki á Klak­an­um á kín­versk­um nót­um

Blá­byrj­un árs er ekki öll þar sem hún er séð þrátt fyr­ir flug­elda­sýn­ing­ar. Allt líð­ur hik­laust hjá eins og hala­stjarna á himni. Líf­ið líð­ur hjá, líf hvers og eins líð­ur hjá. Það er vanda­laust að leyfa öllu að líða hjá, láta sig reka stefnu­laust eða láta aðra draga sig þang­að sem þeir fara. Ég greip því bók í hönd til...
Loftslagskreppan og aðgerðir í þágu framtíðarinnar

Lofts­lagskrepp­an og að­gerð­ir í þágu fram­tíð­ar­inn­ar

Spurt var á mál­þing­inu Öll á sama báti - Lofts­lagskrepp­an og að­gerð­ir í þágu fram­tíð­ar­inn­ar. „Hvert er sjón­ar­horn þitt út frá lífs­skoð­un og af­stöðu - til nátt­úru og um­hverf­is?“ Hér er svar­ið mitt. Mann­eskj­an þarf að læra að vinna verk­in af al­úð sem vek­ur vin­semd og virð­ingu, frið­semd sem vinn­ur líf­inu aldrei mein, krafti til að skapa heilla­ríkt líf og góð­vild...
Geta bókmenntir eflt frið og traust?

Geta bók­mennt­ir eflt frið og traust?

Ár­leg frið­ar­ráð­stefna Höfða frið­ar­set­urs, Reykja­vík­ur­borg­ar og Há­skóla Ís­lands í sam­starfi við ut­an­rík­is­ráðu­neyt­ið, var hald­in 8. októ­ber 2021 í Ver­öld – húsi Vig­dís­ar. Áhersl­an var á sjálf­bæra frið­ar­menn­ingu. Frið­ar­ráð­stefn­an skipt­ist í þrjár mál­stof­ur sem sneru ólík­um hætti að mik­il­vægi trausts fyr­ir sjálf­bæra frið­ar­menn­ingu.  Ein um ástand­ið í Af­gan­ist­an og ábyrgð al­þjóða­sam­fé­lags­ins á stöðu mála. Önn­ur um áhrif lofts­lags­breyt­inga á...
Að raska óbyggðu víðerni

Að raska óbyggðu víð­erni

Sumar­ið 2018 birti ég grein­ina Að raska ósnert­um verð­mæt­um. Núna sumar­ið 2021 kem­ur næsti kafli í sama anda sem nefn­ist Að raska óbyggðu víð­erni. Til­efn­ið er með­al ann­ars Óbyggða­skrán­ing á veg­um inn­lendra nátt­úru­vernd­ar­sam­taka í sam­starfi við breska vís­inda­menn sem beita al­þjóð­legri að­ferð við kort­lagn­ingu víð­erna. Spurt er um þátt kær­leik­ans við að eign­ast trún­að og vináttu lands. Víð­erni...
Hvað getum við gert fyrir Palestínu?

Hvað get­um við gert fyr­ir Palestínu?

Jafn­vel þótt átaka­saga Ísra­ela og Palestínu­manna sé köll­uð hin full­komna deila, því hún er „ann­að hvort eða ...“ og eng­in lausn hef­ur dug­að vegna þess að Ísra­el vill ekki hætta við her­nám­ið, þá er eng­in leið að vera sama eða líta und­an. Hvað get­um við gert? Vopna­hlé í þessu  máli er að flestu leyti svika­hlé og frið­ar­ferli í þessu sam­hengi...
Ekki líta undan, ekki gefast upp!

Ekki líta und­an, ekki gef­ast upp!

Stjórn­völd í Ísra­el sæta gagn­rýni fyr­ir harðæri, of­beldi, kúg­un, loft­árás­ir, eyði­legg­ingu, morð á borg­ur­um og varn­ar­laus­um börn­um. Þó að nú væri, þau eru að fremja stríðs­glæpi, þau eru að drepa til að stela hús­um og landi af þjáðri*1 þjóð, ein­stak­ling­um og börn­um. Gegnd­ar­laus­ar og mann­skæð­ar árás­ir standa yf­ir á Gaza­svæð­inu. Hversu göf­ugt er það á Al­þjóða­ári frið­ar og trausts...
Alþjóðaár friðar og trausts 2021

Al­þjóða­ár frið­ar og trausts 2021

Sam­ein­uðu þjóð­irn­ar hafa lýst 2021 sem al­þjóða­ár frið­ar og trausts í heim­in­um. Verk­efn­ið felst m.a. í því að þróa vináttu­sam­band þjóða en brýnt er að leysa deil­ur eft­ir frið­sam­leg­um leið­um og koma í veg fyr­ir að næstu kyn­slóð­ir þurfi að glíma við af­leið­ing­ar af stríð­um. Eitt af heims­mark­mið­um Sam­ein­uðu þjóð­anna er frið­ur og rétt­læti eða að stuðla að...
Stafrófskver Heillaspora

Staf­rófskver Heilla­spora

Ljós­mynd/Elsa Björg Magnús­dótt­ir Bók­in Heilla­spor – gild­in okk­ar (JPV mars 2020) eign­að­ist fljót­lega af­kvæmi því fram spratt hug­mynd um að gefa hverj­um bók­staf lífs­gildi. Ís­lenska staf­róf­ið tel­ur 32 stafi auk fjög­urra al­þjóð­legra. Til varð staf­rófskver Heilla­spora en því er ætl­að að kynna les­end­um mik­il­væg lífs­gildi. Yf­ir­skrift­in Staf­rófskvera Heilla­spora er Gjöf til allra barna og þeirra sem unna börn­um og...