Þessi færsla er meira en ársgömul.

Donald Trump og áróðurstæknin

Donald Trump og áróðurstæknin

Fasistar, nasistar og kommúnistar voru meistarar í áróðurstækni á 20.öldinni. Hvað eiga þessar stefnur sameiginlegt? Jú, þetta eru allt saman alræðisstefnur, þar sem almenn mannréttindi voru fótum troðin. Samtals hafa þessar stefnur kostað líf tuga milljóna manna.

Fremstur meðal jafningja í áróðursfræðum var Dr. Jósef Göbbels, Áróðursmálaráðherra Þriðja ríkisins, fyrirbæris sem nasistar, undir forystu Adolfs Hitlers ætluðu sér að stofna. Það átti að drottna yfir heimnum og þar átti einn kynþáttur, sá aríski, að vera öðrum æðri.

Þegar nasistar náðu völdum í Þýskalandi árið 1933 bönnuðu þeir alla stjórnmálaflokka og lokuðu öllum fjölmiðlum sem ekki voru þeim hliðhollir. Stofnað var ráðuneyti áróðursmála sem stjórnaði öllum sviðum fjölmiðlunar; blaðaútgáfu, kvikmyndaframleiðslu, leikhúsum og útvarpi.

Nasistar (les: Adolf Hitler) höfðu kynnt sér rækilega áróðurstækni, sem undanfari þeirra, fasistinn Benito Mussolini, hafði náð góðum tökum á, bæði fyrir og eftir hann komst til valda á Ítalíu árið 1922, fyrst sem forsætisráðherra og síðan einvaldur/einræðisherra árið 1925.

Dr. Jósef Göbbels setti saman kerfi um það hverng áróður virkar best, kallað ,,lögmál Göbbels“. Í þeim kemur meðal annars fram að áróður verði að vera rétt tímasettur, að áróður verði að vera einfaldur og að hann verði að endurtaka reglulega.

Endurtekin lygi verður sannleikur

Þó Göbbels hafi ekki sagt það beinum orðum, þá er það sagt um lygina, að ef þú endurtekur lygina nógu oft, þá verði hún að sannleika. Þetta ,,lögmál“ passar ótrúlega vel við aðgerðir Donalds Trump, fráfarandi forseta Bandaríkjanna, að undanförnu. Reyndar má heimfæra áðurnefnd lögmál Göbbels upp á Trump, í ljósi þess sem hann hefur verið að gera síðustu vikur.

Sem er að hann plantaði þeirri lygi á samfélagsmiðlum (á réttum tíma) að forsetakosningunum í byrjun nóvember síðastliðnum hafi verið ,,stolið“ (af honum). Frasinn er einfaldur; ,,Stop the Steal“ eða ,,stöðvið þjófnaðinn“. Þetta var endurtekið sí og æ af forsetanum og bergmálað á samfélagsmiðlum. Afleiðing: Milljónir, jafnvel tugir milljóna Bandatíkjamanna trúa því meira og minna að að kosningunum hafi verið ,,stolið“ – þó ekkert sé sem bendi til þess. Demókratar unnur einfaldlega af því voru klókari en repúblíkanar að beita póstkosningum (Trump kaus sjálfur með þeim hætti).

Fjöldasamkoma

Í framhaldi af þessu var svo lýðurinn, stuðningsmenn Trump, æstur upp úr öllu valdi, af honum sjálfum, fjölskyldu hans og lögfræðingi (Rudy Guiliani, fyrrum borgarstjóri New York) á fjöldafundi (,,mass rally“ – nokkuð sem fasistar og nasistar notuðu grimmt),  þann 6.janúar síðastliðin í Washington-borg.  

Síðan réðist skríllinn á þinghús Bandaríkjanna og gekk þar berkserksgang, braut og bramlaði, rændi og ruplaði.  Í þeim tilgangi að reyna að breyta og koma í veg fyrir að réttar niðurstöður kosninganna yrðu staðfestar. Fimm létu lífið í þessum aðgerðum. Í ræðu sem Trump hélt höfðaði hann til föðurlandástar og hvatti lýðinn til að ,,ná landinu aftur". Aðgerðir Trumps að undanförnu eiga hinsvegar ekkert skylt við föðurlandsást, heldur er hér um hreina og klára valdagræðgi að ræða, sem og vanvirðingu við helstu stofnanir og gildi Bandaríkjanna.

Trump hefur nú verið kærður fyrir embættisglöp í annað sinn og er hann fyrsti forsetinn sem nýtur þess vafasama heiðurs. En hann hefur sterk ítök í Repúbíkanaflokknum og meðal stuðningsmanna, ennþá að minnsta kosti. Margt er hinsvegar sem bendir til þess að flokkurinnn logi af átökum.

Þessi ítök innan flokksins hefur Trump notað til að ógna ýmsum embættismönnum, beint og óbeint. Til dæmis er talið að margir þingmenn flokksins kjósi einungis með Trump vegna ótta, að þeir séu hræddir um sitt eigið líf og fjölskyldna sinna. Það liggur nærri ógnarstjórn.

Hliðrænn verukeiki

Er Trump fasisti? Kannski of djúpt í árinni tekið að fullyrða það. En hann er engann veginn illa haldinn af lýðræðisást, né virðingu fyrir gildum og viðmiðum sem tíðkast hafa í bandarískum stjórnmálum. Hann hefur nánast brotið þau öll. Hann er líka einfaldlega mjög slæm fyrirmynd, sérstaklega fyrir ungt fólk, ljúgandi um allt milli himins og jarðar, hann ber enga virðingu fyrir sannleikanum, enda hugtök á borð við ,,hliðrænn veruleiki“ (,,alternative facts“) verið áberandi í hans forsetatíð. Það hugtak gengur út á ,,sannleika“ sem hentar Donald Trump og engum öðrum.

Jónas heitinn Kristjánsson komst mjög nálægt sannleiknum um Trump í færslu árið 2018 er hann sagði: ,,Sá er haldinn af bunker-sýki, sem lýsir sér í fleiri pólitíkusum, eins og Hitler og Erdoğan. Slíkir stilla heiminum upp í með-og-móti hópa, sjá alla sitja á svikráðum við sig, reka menn á tvist og bast, safna um sig jábræðrum, sem magna heimssýn foringjans. Ljúga í sífellu, krefjast óbilandi hollustu við sig, gegn siðferði og sannleika. Trump er alger hælismatur“ (jonas.is).

Saksóknarar bíða í röðum

Næstkomandi miðvikudag fer Donald Trump úr „bönkernum“ sem hann hefur haldið sig í að undanförnu, verður almennur borgari aftur og hættir að vera forseti. Það verður mikill léttir fyrir heimsbyggðina. Washington og helstu borgir landins eru þó orðnar eins og virki, vegna viðbúinna mótmæla og jafnvel óeirða. Þúsundir þjóðvarðliða eru á vakt í Washington.

Ýmsir saksóknarar bíða í röðum þess að Trump hætti, meðal annars vegna skattamála, en Trump er eini forseti Bandaríkjanna sem hefur neitað að opinbera upplýsingar um fjármál sín. Dagblaðið The New York Times komst svo að því að Trump greiddi nánast enga alríkisskatta árin 2016 og 2017. Og fyrst hann borgaði nánast ekkert þessi árin, má ætla að hið sama gildi um öll hin. Segja má því að hann leggi nánast ekkert til þess samfélags sem á að heita að hann hafi stjórnað undanfarin fjögur ár.

Mynd: Getty Images.

 

 

 

Athugasemdir

Athugasemdir eru ekki leyfðar við þessa grein.

Mest lesið á blogginu

Stefán Snævarr
1
Blogg

Stefán Snævarr

Á Áslaug Arna að segja af sér?

Bent hef­ur ver­ið á að starfsaug­lýs­ing   um  starf töl­fræð­ings hjá há­skóla-, iðn­að­ar- og ný­sköp­un­ar­ráðu­neyt­inu kunni að stang­ast á við lög. Þau kveða á um að ís­lenska sé hið op­in­bera mál lands­ins en í aug­lýs­ing­unni var sagt að um­sækj­andi yrði að hafa gott vald á ís­lensku eða ensku. Ráð­herr­ann, Áslaug Arna, varði starfsaug­lýs­ing­una m.a. með þeim „rök­um“ að...
Stefán Snævarr
2
Blogg

Stefán Snævarr

Lex­i­kon Put­in­or­um-Ór­ar Pútíns

Hér get­ur að líta Lexí­kon Put­in­or­um, al­fræði­orða­bók pútín­ism­ans en þar leika ór­ar (og ár­ar) Pútíns lyk­il­hlut­verk: Banda­rík­in: Vond ríki enda standa þau í vegi fyr­ir að Rússlandi nái sín­um ginn­helgu mark­mið­um, þar að segja ef Trump er ekki for­seti (sjá "Trump"). Einnig eru þau svo óforskömm­uð að vera Rússlandi langt­um fremri hvað tækni áhrær­ir. Það er svindl því Rúss­land á...
Stefán Snævarr
3
Blogg

Stefán Snævarr

Hnatt­væð­ing og al­þjóðaremba

Ég hitti hann Jim frá Ástr­al­íu í Frakklandi ár­ið 2003. Greind­ur karl og geðs­leg­ur, ákveð­inn í skoð­un­um. Hann taldi inn­rás­ina í Ír­ak hið besta mál, Saddam hefði ör­ugg­lega átt gjör­eyð­ing­ar­vopn. Banda­rískt efna­hags­líf væri mjög traust og þar vestra væri eng­inn ras­ismi. Hnatt­væð­ing­in væri sig­ur­verk, í fram­tíð­inni myndu borg­ríki taka við af nú­tímaríkj­um í krafti þess­ar­ar væð­ing­ar. Og inn­an tutt­ugu ára...

Nýtt á Stundinni

Eftirlitsmaður sendur um borð í hvalveiðiskipin
FréttirHvalveiðar

Eft­ir­lits­mað­ur send­ur um borð í hval­veiði­skip­in

Svandís Svavars­dótt­ir mat­væla­ráð­herra hef­ur sett reglu­gerð sem kveð­ur á um eft­ir­lit með hval­veið­um. Fiski­stofa mun senda starfs­mann um borð í hval­veiði­skip sem fylg­ist með og tek­ur upp mynd­bönd sem síð­an verða af­hent dýra­lækni Mat­væla­stofn­un­ar til skoð­un­ar.
Tölvuárás á Fréttablaðið sögð rússnesk hefnd
Fréttir

Tölvu­árás á Frétta­blað­ið sögð rúss­nesk hefnd

Vef­ur Frétta­blaðs­ins verð­ur tek­inn nið­ur í kvöld biðj­ist rit­stjórn ekki af­sök­un­ar á því að hafa birt frétta­mynd frá Úkraínu. Ónafn­greind­ir rúss­nesk­ir tölvu­hakk­ar­ar hófu skyndi­á­hlaup á vef blaðs­ins í morg­un. Rúss­neska sendi­ráð­ið krafð­ist á sama tíma af­sök­un­ar­beiðni og seg­ir blað­ið hafa brot­ið ís­lensk lög. Steinn Stein­arr og Þór­berg­ur Þórð­ar­son hlutu dóma fyr­ir brot á sömu laga­grein þeg­ar þeir þóttu hafa veg­ið að æru og heiðri Ad­olfs Hitler og Nas­ista.
Framtíð geimferða í uppnámi vegna Úkraínustríðsins
FréttirÚkraínustríðið

Fram­tíð geim­ferða í upp­námi vegna Úkraínu­stríðs­ins

Rúss­ar til­kynntu á dög­un­um að þeir myndu draga sig út úr al­þjóð­legu sam­starfi um geim­ferð­ir inn­an tveggja ára. Stór hluti af Al­þjóð­legu geim­stöð­inni, ISS, er í eigu Rússa og fram­tíð henn­ar er því skyndi­lega í upp­námi. Önn­ur sam­starfs­ríki töldu rekst­ur stöðv­ar­inn­ar tryggð­an til árs­ins 2030 en meira en ára­tug­ur er í að ný geim­stöð verði til­bú­in til notk­un­ar.
ReynslaEigin konur

Fékk sím­tal um barns­föð­ur sinn sem var upp­haf að ára­langri raun

Freyja Huld fékk sím­tal um nótt með upp­lýs­ing­um um að sam­býl­is­mað­ur henn­ar og barns­fað­ir væri að sækja í ung­lings­stúlk­ur. Síð­ar var hann hand­tek­inn fyr­ir skelfi­legt brot. Enn þarf hún að eiga í sam­skipt­um við hann sem barns­föð­ur og veita hon­um um­gengni.
Sólveig segir afsögn Drífu tímabæra
Fréttir

Sól­veig seg­ir af­sögn Drífu tíma­bæra

„Drífa veit sjálf að það er langt um lið­ið síð­an grafa fór und­an trú­verð­ug­leika henn­ar og stuðn­ingi í baklandi verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar,“ seg­ir Sól­veig Anna Jóns­dótt­ir, formað­ur Efl­ing­ar, um af­sögn for­seta ASÍ.
Drífa Snædal segir af sér sem forseti Alþýðusambands Íslands
Fréttir

Drífa Snæ­dal seg­ir af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands

Drífa Snæ­dal hef­ur sagt af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands. Sam­skipti við kjörna full­trúa inn­an verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar og blokka­mynd­un er ástæð­an. Í yf­ir­lýs­ingu seg­ir hún átök inn­an hreyf­ing­ar­inn­ar ver­ið óbæri­leg og dreg­ið úr vinn­ugleði og bar­áttu­anda.
Fasteignaskattur á lúxusíbúðir á skjön við kaupverð
Fréttir

Fast­eigna­skatt­ur á lúxus­í­búð­ir á skjön við kaup­verð

Kaup­verð lúxuseigna sem auð­menn­irn­ir Björgólf­ur Thor Björgólfs­son og Ró­bert Wessman hafa sýsl­að með end­ur­spegl­ast ekki í fast­eigna­mati á þeim. Fast­eigna­skatt­ar geta ver­ið hundruð­um þús­unda króna lægri en ef mið­að væri við kaup­verð þeirra.
Ísland, hér kem ég
Tania Korolenko
ReynslaDagbók flóttakonu

Tania Korolenko

Ís­land, hér kem ég

Tania Korolen­ko er ein þeirra hundruða Úkraínu­manna sem feng­ið hafa skjól á Ís­landi vegna inn­rás­ar Rússa. Hún hef­ur hald­ið dag­bók um komu sína hing­að til lands og líf­ið í nýju landi og ætl­ar að leyfa les­end­um Stund­ar­inn­ar að fá að fylgj­ast með.
Úkraína frysti eignir Moshensky-fjölskyldunnar
FréttirÓlígarkinn okkar

Úkraína frysti eign­ir Mos­hen­sky-fjöl­skyld­unn­ar

Úkraínsk yf­ir­völd eru sögð hafa kyrr­sett eig­ur og fryst banka­reikn­inga fyr­ir­tæk­is­ins Santa Kholod í Kænu­garði. Yf­ir­völd þar telja hví­trúss­nesk fyr­ir­tæki fjár­magna inn­rás Rússa með óbein­um hætti, vegna stuðn­ings ein­ræð­is­stjórn­ar Lukashen­ko. Santa Kholod er hluti af fyr­ir­tækja­keðju Al­eks­and­ers Mos­hen­sky, kjör­ræð­is­manns Ís­lands, fiskinn­flytj­anda og ólíg­arka í Hvíta-Rússlandi. Sagð­ur hafa skráð fyr­ir­tæki á dótt­ur sína til að verj­ast þving­un­um ESB.
Vantar fleira fólk utan EES í ferðaþjónustuna
Fréttir

Vant­ar fleira fólk ut­an EES í ferða­þjón­ust­una

Víða í at­vinnu­líf­inu er skort­ur á starfs­fólki og helm­ing­ur stærstu fyr­ir­tækja seg­ir illa ganga að manna störf. Fram­kvæmda­stjóri Sam­taka ferða­þjón­ust­unn­ar seg­ir að auð­velda eigi grein­inni að byggja aft­ur upp tengsl við er­lent starfs­fólk sem glöt­uð­ust í far­aldr­in­um.
Panama-uppljóstrarinn John Doe: „Án ábyrgðar getur samfélag ekki virkað“
FréttirPanamaskjölin

Panama-upp­ljóstr­ar­inn John Doe: „Án ábyrgð­ar get­ur sam­fé­lag ekki virk­að“

Nafn­lausi upp­ljóstr­ar­inn sem hrinti af stað at­burða­rás­inni sem leiddi til af­sagn­ar Sig­mund­ar Dav­íðs Gunn­laugs­son­ar for­sæt­is­ráð­herra með lek­an­um á Pana­maskjöl­un­um veit­ir sitt fyrsta við­tal í Der Spieg­el. Hann lýs­ir von­brigð­um með stjórn­völd víða um heim og seg­ir Rússa vilja sig feig­an.
Horfið til himins: Það er von á súpernóvu!
Flækjusagan

Horf­ið til him­ins: Það er von á súpernóvu!

En verð­ur hún hættu­leg?