Af samfélagi

Samtök Atvinnulífsins enn gegn skemmri vinnuviku

Stytting vinnuvikunnar hefur verið nokkuð í sviðsljósinu undanfarið. Þar fer saman, að á Alþingi hefur verið lagt fram frumvarp um styttingu vinnuvikunnar í 35 stundir, og svo það að Reykjavíkurborg kynnti árangurinn af samvinnuverkefni borgarinnar og BSRB um styttingu vinnuvikunnar.

Árangurinn af styttingu vinnuvikunnar hjá Reykjavíkurborg hefur verið jákvæður: Starfsfólk á þeim vinnustöðum þar sem styttingin var gerð, hefur orðið ánægðara með vinnuna vegna styttingarinnar. Þá hefur dregið úr einkennum líkamlegs og andlegs álags, auk þess sem fólk segir að samræming vinnu og einkalífs gangi betur eftir að vinnuvikan var stytt. Það er líka rétt að nefna að þeir vinnustaðir sem taka þátt telja um 300 starfsmenn – það er nokkuð stór hópur fólks.

Þetta eru allt jákvæðir hlutir, en það er líka jákvætt í sjálfu sér að sjálf styttingin gekk upp nær allsstaðar: Fólki tókst að vinna vinnuna, sem þó þurfti að vinna, á skemmri tíma, og gat eytt meiri tíma með fjölskyldunni. Vinnan nefninlega á að gera okkur kleift að sjá okkur farborða, svo við getum átt samastað fyrir okkur og fjölskyldur okkar, svo getum átt okkur griðarstað, og til þess að við getum átt tómstundir og áhugamál. Vinnan á ekki að taka upp allan okkar tíma, þannig að við í reynd lifum til að vinna.

Aðeins á einum stað gekk ekki vel að innleiða skemmri vinnuviku, og verður að teljast líklegt að hreinlega hafi ekki tekist nógu vel með skipulagningu verkefnisins á þeim stað. Reyna á aftur, en endurhugsa á hvernig að framkvæmdinni verður staðið – sem er eðlilegt og vel.

Samtök atvinnulífsins rísa á afturfæturnar

Flestir myndu líklega kætast við þessar fréttir: Loksins sér nú fram á að það sé raunverulega hægt að stytta vinnuvikuna á Íslandi, og þannig bæta lífsgæði landans umtalsvert – verkefni Reykjavíkurborgar sýnir svo um munar, að þetta sé hægt.

En umræðan hefur farið heldur illa í sérhagsmunasamtökin Samtök atvinnulífsins. Frá höfuðstöðvum þeirra heyrðust þau harmakvein, að frekar ætti að draga úr yfirvinnunni fyrst, fremur en að hrófla við dagvinnunni. Ástæðan sem Samtök atvinnulífsins gefa fyrir þessu er á þá leið, að fimmtán prósent heildarlaunagreiðslna á Íslandi sé vegna yfirvinnu, samanborið við 1% í Danmörku.

Flestir eru líklega sammála því að það sé frábær hugmynd að draga úr yfirvinnu, þá sérstaklega þau okkar sem vinna yfirvinnu og svo aðstandendur þeirra.

En það þarf ekki að gera bara eitt í einu, eins og Samtök atvinnulífsins gefa í skyn: Það má nefninlega vel draga úr yfirvinnu og stytta hina hefðbundnu vinnuviku í 35 stundir (úr 40) með lögum, samtímis. Hagkerfi eins og okkar eru hreint og beint þannig að þau ráða við margt í einu.

Það er vissulega mjög æskilegt að dregið sé úr yfirvinnu, en ef við myndum eingöngu reyna að draga úr yfirvinnu, þá fá hinir ekki að njóta neinnar styttingar vinnuvikunnar, sem þó gætu notið þess – nefninlega þau okkar sem vinna 40 stunda viku, eða þar um bil. Þetta er stór hópur fólks, og verkefni Reykjavíkurborgar sýnir að þetta er vel hægt.

En þetta er væntanlega allt yfirskyn hjá Samtökum atvinnulífsins, því á Íslandi hefur verið rætt um það árum og áratugum saman að draga úr yfirvinnu, en ein leið til þess er þekkt, og hún er að hækka grunnlaunin – sem Samtök atvinnulífsins berjast alltaf hart gegn, undir því yfirskyni að slíkt myndi leiða til verðbólgu.

Raunveruleg ástæða þessa harmakveina er auðvitað sú, að skjólstæðingar Samtaka atvinnulífsins – fyrirtæki, stærri sem smærri – gætu þurft að greiða einhverja aukna yfirvinnu, á meðan vinna í fyrirtækjunum er endurskipulögð og endurhugsuð, til að skemmri vinnuvika verði að veruleika. Stytting vinnuvikunnar í 35 stundir myndi nefninlega í mörgum tilfellum ekki leiða til skemmri vinnuviku strax, breyta þyrfti atvinnuháttum og vinnuferlum, en það tekur alltaf einhvern tíma – á meðan þyrfti að greiða yfirvinnu fyrir þá tíma sem áður töldust dagvinna, en myndu telast yfirvinna eftir breytinguna. Slíkt kemur auðvitað ekki til greina, enda er skammtímagróði það eina sem Samtök atvinnulífsins og þeirra skjólstæðingar hafa í huga – langtímahugsun og langtímaskipulag eru orð sem enginn skilningur er fyrir þar á bæ.

Við skulum ekki að láta Samtök atvinnulífsins stjórna ferðinni hér, við skulum ekki láta samtök sérhagsmuna stjórna samfélaginu okkar. Tökum skrefið, styttum vinnuvikuna – fyrir alla, ekki bara þá sem vinna yfirvinnu – og njótum lífsins, sama hvað Samtökum atvinnulífsins finnst.

***

Mynd: Mótmæli þar sem átta stunda vinnudags er krafist, í kringum 1900, Melbourne, Ástralíu.  Myndin er fengin af Wikipediu.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum
1

Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum

·
Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?
2

Móðir og forsjárforeldri

Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?

·
Nýtur trausts til að „leiða félagið í þeim verkefnum sem fram undan eru“
3

Nýtur trausts til að „leiða félagið í þeim verkefnum sem fram undan eru“

·
Lýsti sig formlega múslimahatara á Facebook
4

Lýsti sig formlega múslimahatara á Facebook

·
Segja skrif Morgunblaðsins högg í andlit hinsegin samfélagsins
5

Segja skrif Morgunblaðsins högg í andlit hinsegin samfélagsins

·
Fíkniefni og lyfseðilsskyld lyf seld á hópspjallþráðum á Facebook
6

Fíkniefni og lyfseðilsskyld lyf seld á hópspjallþráðum á Facebook

·

Mest deilt

Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum
1

Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum

·
Afi hundrað ára: „Ég elska lífið og skemmti mér“
2

Jón Bjarki Magnússon

Afi hundrað ára: „Ég elska lífið og skemmti mér“

·
Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?
3

Móðir og forsjárforeldri

Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?

·
Segja skrif Morgunblaðsins högg í andlit hinsegin samfélagsins
4

Segja skrif Morgunblaðsins högg í andlit hinsegin samfélagsins

·
Leiðsögumaður - tímabær lögverndun starfsheitis
5

Indriði Þorláksson

Leiðsögumaður - tímabær lögverndun starfsheitis

·
Lýsti sig formlega múslimahatara á Facebook
6

Lýsti sig formlega múslimahatara á Facebook

·

Mest deilt

Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum
1

Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum

·
Afi hundrað ára: „Ég elska lífið og skemmti mér“
2

Jón Bjarki Magnússon

Afi hundrað ára: „Ég elska lífið og skemmti mér“

·
Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?
3

Móðir og forsjárforeldri

Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?

·
Segja skrif Morgunblaðsins högg í andlit hinsegin samfélagsins
4

Segja skrif Morgunblaðsins högg í andlit hinsegin samfélagsins

·
Leiðsögumaður - tímabær lögverndun starfsheitis
5

Indriði Þorláksson

Leiðsögumaður - tímabær lögverndun starfsheitis

·
Lýsti sig formlega múslimahatara á Facebook
6

Lýsti sig formlega múslimahatara á Facebook

·

Mest lesið í vikunni

Ákvað að lifa í gleði þrátt fyrir barnsmissi og sorg
1

Ákvað að lifa í gleði þrátt fyrir barnsmissi og sorg

·
Komst að því tíu mánuðum síðar að hún væri ekki lögskilin
2

Komst að því tíu mánuðum síðar að hún væri ekki lögskilin

·
Segir góða fólkið þurfa að óttast um líf sitt
3

Segir góða fólkið þurfa að óttast um líf sitt

·
Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum
4

Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum

·
Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?
5

Móðir og forsjárforeldri

Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?

·
Nýtur trausts til að „leiða félagið í þeim verkefnum sem fram undan eru“
6

Nýtur trausts til að „leiða félagið í þeim verkefnum sem fram undan eru“

·

Mest lesið í vikunni

Ákvað að lifa í gleði þrátt fyrir barnsmissi og sorg
1

Ákvað að lifa í gleði þrátt fyrir barnsmissi og sorg

·
Komst að því tíu mánuðum síðar að hún væri ekki lögskilin
2

Komst að því tíu mánuðum síðar að hún væri ekki lögskilin

·
Segir góða fólkið þurfa að óttast um líf sitt
3

Segir góða fólkið þurfa að óttast um líf sitt

·
Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum
4

Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum

·
Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?
5

Móðir og forsjárforeldri

Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?

·
Nýtur trausts til að „leiða félagið í þeim verkefnum sem fram undan eru“
6

Nýtur trausts til að „leiða félagið í þeim verkefnum sem fram undan eru“

·

Nýtt á Stundinni

Miðflokkurinn tapaði 16 milljónum í fyrra

Miðflokkurinn tapaði 16 milljónum í fyrra

·
Segir upphlaup Sjálfstæðismanna vanhugsað og vandræðalegt

Segir upphlaup Sjálfstæðismanna vanhugsað og vandræðalegt

·
Lýsti sig formlega múslimahatara á Facebook

Lýsti sig formlega múslimahatara á Facebook

·
Afi hundrað ára: „Ég elska lífið og skemmti mér“

Jón Bjarki Magnússon

Afi hundrað ára: „Ég elska lífið og skemmti mér“

·
Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum

Dóttir eldri manns segir ástand hans tvísýnt eftir röð mistaka á spítalanum

·
Leiðsögumaður - tímabær lögverndun starfsheitis

Indriði Þorláksson

Leiðsögumaður - tímabær lögverndun starfsheitis

·
Fíkniefni og lyfseðilsskyld lyf seld á hópspjallþráðum á Facebook

Fíkniefni og lyfseðilsskyld lyf seld á hópspjallþráðum á Facebook

·
Segja skrif Morgunblaðsins högg í andlit hinsegin samfélagsins

Segja skrif Morgunblaðsins högg í andlit hinsegin samfélagsins

·
Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?

Móðir og forsjárforeldri

Ekki segja frá – eru það skilaboðin sem dómsmálaráðuneytið vill senda börnum?

·
Mikill stuðningur við #MeToo umræðuna á Íslandi

Mikill stuðningur við #MeToo umræðuna á Íslandi

·
Nýtur trausts til að „leiða félagið í þeim verkefnum sem fram undan eru“

Nýtur trausts til að „leiða félagið í þeim verkefnum sem fram undan eru“

·
Ákvað að lifa í gleði þrátt fyrir barnsmissi og sorg

Ákvað að lifa í gleði þrátt fyrir barnsmissi og sorg

·