Flækjusagan

„Feiti Búdda“ er ekki Búdda

Illugi Jökulsson leiðréttir algengan misskilning.

Hinn káti Budaj - Víða er talið gæfumerki að snerta bumbu hans, og muni fylgja því auðæfi og velsæld í lífinu. Sjálfur var Budaj fátækur en hafði þó alltaf nóg að bíta og brenna eins og sjá má.

Allir hafa séð styttu á borð við þá sem myndin, sem fylgir greininni, sýnir. Styttan túlkar - að því er flestir telja - feitan og pattaralegan Búdda, hinn indverska trúarleiðtoga sem kom um 500 fyrir Krist á fót siðalærdómi þeim sem við hann er kenndur.

Ekki er nóg með að styttur af þessu tagi sýni Búdda vel í holdum, heldur er hann líka skælbrosandi á þeim.

Og þótt Íslendingar almennt þekki kannski ekki mikið til hinna fínni blæbrigða Búddismans, þá hafa þessar styttur oft vakið heilmikla undrun ókunnugra, til dæmis á ferðum í Kína eða víðar í Asíu.

Því var ekki Búdda - sem hét réttu nafni Siddartha Gautama - var hann ekki strangur meinlætamaður, sem prédikaði ævinlega hófsemd og hátíðleika?

Hvernig fer það saman við hin káta Búdda með flíruglottið sem jafnframt er augljóst að hefur ekki beinlínis haldið í við sig í mat og drykk?

Skýringin er einföld. Hinn „feiti Búdda“ er alls ekki Búdda, heldur kínverski alþýðuguðinn Budaj.

Nafnið Budaj mun þýða „taupoki“ og Budaj er líka yfirleitt með taupoka við hendina á þeim styttum sem gerðar hafa verið af honum. 

Í kínverskri alþýðutrú var Budaj tákn fyrir nægjusemi og þó ekki síður lífsgleði. Budaj fór um með allar sínar fátæklegu eigur í taupoka, glaður og ánægður, og oft fylgja honum herskarar af kátum krökkum sem hrifist hafa af brosmildi hans og sælu. 

Eftir að Búddismi tók að breiðast út um Kína varð Budaj hluti af búddískum goðsagnaheimi.

Stundum er hann jafnvel talinn vera „Majtreya“ en það er titill sem notaður er um þá sem vegna helgi sinnar eða andlegra eiginleika gætu kannski orðið Búdda einhvern tíma í framtíðinni. Svo ýmis tengsl eru vissulega milli Búdda og Budaj.

En fyrst og fremst er Budaj þó hann sjálfur, kátur og reifur og boðar gæfu.

Styttur af honum er mjög víða að finna í Kína en einnig víða í Suðaustur-Asíu.

En ef leiðsögumenn þar syðra segja ferðamönnum að nú séu þeir að fara að skoða fræga styttu af „hlæjandi Búdda“ eða „feita Búdda“ þá nenna þeir einfaldlega ekki að útskýra muninn á Búdda og Budaj fyrir ferðahópi sínum.

 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið í dag

Úttekt

Nýlendur unga fólksins

Pistill

Eitraðir ísbirnir hröktu nasista Hitlers brott; nú er Pútin mættur

Fréttir

Ferð án fyrirheits: Flokkurinn sem boðaði nýja og breytta pólitík endar ferð sína í hægri stjórn

Fréttir

Ætlar að taka tillit til gagnrýni fjármálaráðs í næstu fjármálaáætlun

Spurt & svarað

Skýrsla um loftlagsmál var „sjokk“

Fréttir

Þeir verst settu borga þrefalt meira í tannlækningar en lög gera ráð fyrir

Mest lesið í vikunni

Pistill

Um kosti þess að búa á Íslandi

Úttekt

Björn Ingi fékk kúlulán meðfram lundafléttu

Fréttir

Segir Viðskiptablaðið fara með dylgjur og lygar

Pistill

Baráttan um heilbrigðiskerfið er barátta fyrir lýðræði

Pistill

Ísland efnahagsbrotalaust land 2020

Pistill

Vaxandi misskipting